Jaarverslag van de stichting Stellingwerfs Eigen van
27 juli 2004 t/m 31 december 2005
Vooraf: Omdat het hier het eerste jaarverslag betreft, eerst even een
paar regels over wat er aan vooraf is gegaan.
Eén van de – latere – oprichters (Piet Bult uit Nijeberkoop) had al enige jaren
eigen (aanzetten tot) materiaal gemaakt en verzameld zoals, gedichten, liedjes,
spelletjes, verhalen, manuscripten, internet taalcursus, cartoons,
stripverhalen, puzzels en een elektronische verzameling van ongeveer 300.000
Nederlandse en ruim 20.000 Stellingwerfse woorden. Van deze Stellingwerfse
verzameling woorden is op 9 september 2003 in eigen beheer een duo-uitgave
verschenen van twee woordenboeken (Woordeliesten, opl.: 2x300), t.w. een
Nederlands vs. Stellingwerfs en een Stellingwerfs vs. Nederlands boekwerk. Naar
aanleiding van die woordenlijsten heeft hij (als ‘computerman’) een aanzet
gemaakt tot het realiseren van software die zou kunnen dienen als vertaalhulp
‘vertaelmesienegien’. Daarmee zijn - na uitgebreide experimenten - serieuze
testen uitgevoerd door het vertalen van o.a. stukken filosofie (o.a. Plato,
Kant en Hegel), de gedichtencyclus ‘Winterreise’ van Wilhelm Mueller/Franz Schubert en de Johannes Passion.
NB: deze laatste zou even later door ‘Stapel op muziek’ - met behulp van - de
stichting Stellingwarver Schrieversronte (sSr) worden uitgevoerd in de kerk van
Oldeberkoop. Op de vertaling (van pb) van de Joh. Passie is - ook na herhaald
verzoek - door de sSr nooit meer gereageerd. Ten behoeve van de uitvoering
hebben zij (sSr) een eigen vertaling laten maken. Ook voor al het andere reeds
voorhanden zijnde materiaal werd bij het daartoe geëigende instituut de sSr,
geen enkele weerklank gevonden.
Door een proefvertaling van het bijbelboek Genesis (vanuit de Nieuwe
Bijbelvertaling NBV) werd door verschillende geďnteresseerden voorgesteld om
dit een aanzet te laten zijn voor een vertaling van de hele Bijbel in het
Stellingwerfs. Samen met Frank de Vries uit Blesdijke is die uitdaging
aangegaan en is het eerste werkstuk – Genesis – met de sSr besproken. Helaas
was de sSr – bij monde van haar directeur – opnieuw niet geďnteresseerd in deze
of zelfs een gehele vertaling van de Bijbel in het Stellingwerfs. Op 12 juni 2004
is een persbericht verzonden met de aankondiging dat op 26 juni 2004 het
startschot zou worden gegeven voor het vertalen van de gehele Bijbel in eigen
beheer. Op 26 juni 2004 is de eerste proefuitgave van bijbelboek Genesis als
‘Genesis in een Stellingwarver vertaeling’ feestelijk aangeboden aan dr. ds.
Rienk Klooster uit Jorwert in de kerk van Oldeberkoop. Tot de sprekers hoorde
o.a. professor dr. Anne van der Meiden uit Nijverdal, vertaler van de Bijbel in
het Twents. De algehele leiding van de presentatie was in handen van dr. drs.
Anne Bult uit Utrecht.
Oprichting: Om vervolgens o.a. draagkracht te verwerven en toegang te
krijgen tot verschillende subsidies en fondsen is door Piet en Frank besloten
tot het oprichten een stichting met de naam: ‘Stichting Stellingwerfs Eigen’
(sSe). De statuten daartoe zijn vastgesteld en de oprichtingsakte is op 27 juli
2004 verleden ten kantore van notaris mr. S. ter Heide (nb: op dat moment tevens vz. van het bestuur van de sSr) in
Oldeberkoop. Als eerste bestuursleden worden in de akte genoemd: Frank de Vries
uit Blesdijke als voorzitter, Piet Bult uit Nijeberkoop als secretaris en mw.
Monique Hoftijzer uit Nijeberkoop als penningmeester. Als hoofddoel van de
nieuwe stichting wordt genoemd: het uitdragen van het Stellingwerfs eigen
cultuurgoed in de ruimste zin van het woord. Op 28 juli 2004 is de sSe
ingeschreven in het handelsregister van Kamer van Koophandel en Fabrieken in
Friesland onder nummer 01104714.
Begin: direct na de oprichting is de stichting ingeschreven in het
handelsregister van de KvK, is er een Postbank gironummer geopend, hebben we
administratiekantoor bereid gevonden om de financiële administratie op te
zetten, hebben we ons aangemeld bij de Belastingdienst en is (in eigen beheer)
een website opgezet.
Vergaderingen: direct na de oprichting hebben een aantal vergaderingen
plaatsgevonden (waarvan verslag) maar die bleken gaandeweg overbodig doordat
het voltallig bestuur nagenoeg wekelijks (maandagavond) bijeenkwam t.b.v. het
bijbelvertaalwerk. Voorafgaand aan die bijeenkomsten werden steeds de
bestuurszaken doorgenomen en afgehandeld. Wel is een speciale
eindejaarvergadering belegd waarin vnl. de verslaglegging is besproken.
Contacten: met regelmaat hadden we contacten met gelijkgestemden, zoals
o.a. verschillende instituten en bijbelvertaalgroepen in het SONT-gebied, zoals
in Groningen, Drenthe, Overijssel, Twente en Achterhoek. De contacten verliepen
door fysieke aanwezigheid, uitwisseling van kennis en verschillende
werkstukken, en e-mail. Jaarlijks bezochten wij de ‘vertalersdag’ in Lievelde.
We hadden met regelmaat contact met het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) en
de uitgeverij Jongbloed (imprint NBG).
Wij presenteerden ons bij verschillende gelegenheden zoals o.a. een debatavond
van de Leeuwarder Courant over de NBV, bij de open dag van uitgeverij Jongbloed
en bij de verschillende presentaties van onze (proef)werken zoals laatstelijk
de presentatie van ‘Wieshied’ in samenwerking met het Fryske Gea en met
contacten in de ‘Friese schrijverswereld’. We namen (en nemen) aktief deel aan
inspraakronden m.b.t. gemeentelijk (taal)beleidvorming.
Met de boekhandelaren in Stellingwarf hebben we uitstekend samengewerkt o.a.
door gezamenlijk een voorlees- en signeersessie te organiseren. Uiteraard
liggen al onze uitgaven bij hen in voorraad.
Veel verschillende los-vast contacten (ook internationale) verliepen via
internet en e-mail.
Pers: we hadden uitstekend contact met de media, waaronder kranten als
De Stellingwerf, De Nieuwe Ooststellingwerver, De Aanpakken, De Koerier, De
Woudklank, De Leeuwarder Courant en het Fries Dagblad. Incidenteel zijn we
genoemd o.a. in Het Parool, De Volkskrant en NRC handelsblad; in de ether zijn
we met regelmaat te gast geweest in uitzendingen van o.a. Odrie, RWC en Omrop
Fryslân. Incidenteel waren we op Radio 3 en Omrop Fryslân Tillevisie.
Subsidie en bijdragen: wij mochten subsidies en bijdragen ontvangen van
o.a. Prins Bernhard Cultuurfonds Fryslân, de Provincie Fryslân, de Van Heloma
stichting, van een paar commerciële bedrijven en een aantal donateurs.
Aandachtspunten: de contacten in vnl. de eigen regio vereisen de komende
tijd extra aandacht. Hoewel de plaatselijke kerken steeds aktief op de hoogte
werden gehouden van onze vorderingen, kwam uit deze hoek nog (te) weinig
response.
Hoewel het erg veel energie heeft gekost verliepen de contacten met de lokale
overheid (gemeenten en provincie) niet optimaal. De provincie heeft wel
geparticipeerd in een deelproject maar is in het gehele project ‘volger’ van
gemeentebeleid. We kregen tot nu toe weinig (lees: geen) steun van de beide
gemeenten (Oost- en Weststellingwerf). Wellicht kwam dit (mede) door de ronduit
slechte contacten met het lokale instituut voor de Stellingwerfse streektaal,
de stichting Stellingwarver Schrieversronte (sSr). (Ons
regelmatig overleg met de ‘taeltillefoon’ (dr. H. Bloemhoff) als afdeling van
de sSr, sprong daar evenwel zeer positief uit.)
Bijbelvertaling: Na Genesis (OT) zijn de bijbelboeken
Ruth (OT), Ester (OT), Judit (DC), Lucas (NT) en Handelingen (NT) in proefdruk
verschenen.
Op 31 december 2005 liggen daarnaast ook de volgende bijbelboeken uit het Oude
Testament ‘roegweg’ klaar: 1 Koningen, Job, Psalmen, Spreuken, Prediker,
Hooglied, Jesaja, Amos, Obadja, Jona, Sefanja en Zacharia.
Uit de serie Deuterocanonieke of Apocriefe boeken (naast Judit): Tobit, 1
Makkabeën en Baruch.
Alle boeken uit het Nieuwe Testament zijn inmiddels ‘roegweg’ vertaald.
Uitgaven: Tot nu toe zijn er proefboekjes gemaakt van Genesis, Ester,
Judith, Ruth, Lucas en Handelingen. In september hebben we in samenwerking met
‘It Fryske Gea’ een pocketuitgave gemaakt van Job, Prediker en Spreuken in een
romanuitvoering. Naast dit eigen werk hebben we dit jaar ook drie boeken uitgegeven
van Anne Bult: Inzoemen op herinneringen, Het geborduurde leven en Bult op de
green.
En nu verder: Vanaf oktober 2005 is door Jan Koops (pastoraal werker)
uit Oosterwolde een begin gemaakt met een ‘theologische controle’. Vanaf 1
januari 2006 zal ook dr. ds. Rienk Klooster uit Jorwert zich bezig houden met
de theologische kant en de kontrole in vergelijking met de grondtalen.
Er wordt (hard) aan gewerkt om het hele NT volgend jaar (2006) in druk als
bčtaversie uit te (doen) geven.
Geldzaken: De subsidies en bijdragen die we van verschillende instanties
gekregen hebben, zijn opgebruikt. Door nog wat commerciële bijdragen en
donateursgeld hebben we het jaar toch wel met een positief saldo kunnen
afsluiten.