Matteüs in een Stellingwarver vertaeling
 
 
 
Et Ni'je Testement kent vier evangelies. Et woord 'evangelie' betekent 'goeie bosschop'. Dit soorte evangelie het relaosie mit de biografie of levensbeschrieving, een soorte dat in de Grieks- Romeinse tied hiel populair was. In de evangelies is de beschrieving van (een pat van) et leven van Jezus et stremien van de boeken, mar de eigenlike naodrok ligt op et deurgeven van de bosschop van Jezus, en op de oproep om in him te geleuven. Krek as de meerste levensbeschrievings uut de Grieks- Romeinse tied beschrift et Matteüs-evangelie et hiele leven van de heufdpersoon; de lezer volgt Jezus van zien geboorte tot et aende van zien aktiviteiten op eerde.
Hoewel et boek meerstal 'et evangelie neffens Matteüs' nuumd wodt, vermeldt de schriever zien eigen naeme niet. Vanof et aende van de twiede ieuw n.Chr. wodt et evangelie toeschreven an Matteüs en wodt zien naeme in de haandschriften neteerd. Op grond van Matteüs 9:9 en 10:3 wodt wel van him zegd dat hi'j een tollener was, en laeter iene van Jezus zien leerlingen. Et boek wodt over et algemien rond 90 n.Chr. dateerd. Pattietoeren wodt Syrië, en in et biezunder de stad Antiochië, nuumd as et plak van herkomst.

Een protte biebelkenners gaon d'r van uut dat de auteur bi'j et schrieven van zien boek verschillende bronnen bruukt het. Zi'j perberen an te tonen dat de grond van zien boek vormd wodt deur grote dielen van et Marcus-evangelie. Zi’j gaon d'r dan ok van uut dat hi'j nog een twiede schriftelike bron bruukt het, die meerstal anduded wodt as 'Q' (van et Duutse Quelle, 'bron'). Hoewel disse bron niet beweerd bleven is, kan hi'j veur een pat opni’j bi’j mekeer zocht wodden omreden Lucas d'r ok uut put het. Et evangelie neffens Matteüs kent ok verschillend materiaol dat niet in aandere evangelies veurkomt. Veur dit materiaol het de auteur gebruuk maekt van mondelinge overleverings. De stijl van Matteüs is wat nettieser as die van Marcus: op verschillende plakken maekt Matteüs de woorden en zinskonstrukties wat mooier, die in Marcus vaeks slim ienvooldig andoen of dichte bi'j et Hebreeuws of Aramees staon.
Vergeleken mit Marcus kent Matteüs een protte uutspraoken van Jezus. Dat heurt bi'j et soorte dat de auteur bruukt: in een protte antieke biografieën nam de direkte rede een groot plak in. Mar et Matteüs-evangelie wil meer as aandere evangelies Jezus as lerer daelezetten, en et gebruuk van de direkte rede verstarkt dat beeld. Et Matteüs-evangelie kan goed begrepen wodden as een boek waorin de leer van Jezus veur de lezer uutstokt wodt - et besluut mit de mitdieling dat Jezus zien lessen an alle volken deurgeven wodden moeten. In et evangelie komt de hieltied an de odder dat Jezus de vervulling is van de beloften die in et Oolde Testement daon binnen. Pattietoeren wodt gebruuk maekt van de formule 'zo gong in vervulling wat zegd is deur', volgd deur de naeme van een ooldtestamentische profeet en een citaot. Et boek het zien wottels dudelik in et jodedom. Toegelieke bliekt uut een tal plakken dat de verholing tussen jodedom en kristendom in de tied van dit schrieven gespannen was: tegenstellings wodden scharp daelezet.
Een aander belangriek thema in et evangelie is de orgenisaosie van de gemiente en de opbouw van de karke as gehiel. In de aandere evangelies komt et woord 'gemiente' of 'karke' niet veur, in Matteüs wel (16:18; 18:17).
Krek as in een protte geschriften in et Ni'je Testement is in Matteüs de aendetiedsverwaachting belangriek. Hoewel in Matteüs et definitieve deurbreken van God zien riek, dat hi'j vaeke andudet as et 'keuninkriek van de hemel', minder dichtebi'j veursteld wodt as in bi'jglieks Marcus of 1 Tessalonicenzen, lat et boek zien dat et veur kristenen wel van belang is om d'r klaor veur te wezen (25:1-13).

De grondstructuur van Matteüs liekt op die van Marcus. Et boek begint mit een uutienzetting van de gebeurtenissen die veurofgaon an Jezus zien peblieke optreden (1:1-4:11). Dan wodden zien doen en laoten in Galilea en omkrieten beschreven (4:12-16:12), en zien tocht naor Jeruzalem (16:13-20:34). Et slotstok, 21-28, beschrift de gebeurtenissen in Jeruzalem, Jezus zien lieden, dood en opstaanding, en hielendal an 't aende Jezus zien verschiening in Galilea.

Matteüs 1

01 Overzicht van de ofstamming van Jezus Christus, zeune van David, zeune van Abraham.
02 Abraham verwekte Isaak, Isaak verwekte Jakob, Jakob verwekte Juda en zien breurs,
03 Juda verwekte Peres en Zerach bi'j Tamar, Peres verwekte Chesron, Chesron verwekte Aram,
04 Aram verwekte Amminadab, Amminadab verwekte Nachson, Nachson verwekte Salmon,
05 Salmon verwekte Boaz bi'j Rachab, Boaz verwekte Obed bi'j Ruth, Obed verwekte Isaï,
06 Isaï verwekte David, de keuning.

David verwekte Salomo bi'j de vrouw van Uria,
07 Salomo verwekte Rechabeam, Rechabeam verwekte Abia, Abia verwekte Asaf,
08 Asaf verwekte Josafat, Josafat verwekte Joram, Joram verwekte Uzzia,
09 Uzzia verwekte Jotam, Jotam verwekte Achaz, Achaz verwekte Hizkia,
10 Hizkia verwekte Manasse, Manasse verwekte Amos, Amos verwekte Josia,
11 Josia verwekte Jechonja en zien breurs tiedens de Babylonische ballingschop.

12 Nao de Babylonische ballingschop verwekte Jechonja Sealtiël, Sealtiël verwekte Zerubbabel,
13 Zerubbabel verwekte Abiud, Abiud verwekte Eljakim, Eljakim verwekte Azor,
14 Azor verwekte Sadok, Sadok verwekte Achim, Achim verwekte Eliud,
15 Eliud verwekte Eleazar, Eleazar verwekte Mattan, Mattan verwekte Jakob,
16 Jakob verwekte Jozef, de man van Maria. Bi'j heur wodde Jezus verwekt, die Christus nuumd wodt.

17 Van Abraham tot David telt de liest veertien generaosies, van David tot de Babylonische ballingschop veertien generaosies, en van de Babylonische ballingschop tot Christus veertien generaosies.

18 De ofkomst van Jezus Christus was as volgt. Doe zien moeke Maria al uuthuwelikt was an Jozef mar nog niet bi'j him woonde, bleek zi'j zwaorboeks te wezen van de heilige Geest.
19 Heur man Jozef, die een eerlik meenske was, wol heur niet in opspraoke brengen en prakkeseerde d'r over om heur in et geheim te verstoten.
20 Doe hi'j hier stark over docht, verscheen him in een droom een engel van de Heer. De engel zee: "Jozef, zeune van David, wees niet bange om je vrouw Maria bi'j je te nemen, want et kiend dat zi'j dreegt is verwekt deur de heilige Geest.
21 Zi'j zal een zeune kriegen. Geef him de naeme Jezus, want hi'j zal zien volk vri'j maeken van heur zunden."
22 Dit is allemaole gebeurd zodat in vervulling gaon zol wat deur de mond van de profeet deur de Heer zegd is:
23 "De maegd zal zwaorboeks wezen en een zeune kriegen, en et volk zal him de naeme Immanuël geven," wat in oonze tael betekent "God is mit oons".
24 Jozef wodde wakker en dee wat de engel van de Heer him opdreugen hadde: hi'j nam heur bi'j him as zien vrouw,
25 mar hi'j sleup niet mit heur veurdat zi'j heur zeune kregen hadde. En hi'j gaf him de naeme Jezus.




Matteüs 2

De vlocht veur Herodes en Archelaüs

01 Doe Jezus geboren was in Betlehem in Judea, tiedens de regering van Herodes, kwammen d'r toveners uut et Oosten in Jeruzalem an.
02 Zi'j vreugen: "Waor is de pasgeboren keuning van de Joden? Wi'j hebben jommes zien steern opkommen zien en we bin kommen om him ere te bewiezen."
03 Keuning Herodes schrok slim doe hi'j dit heurde, en hiel Jeruzalem schrok eins mit him.
04 Hi'j reup alle hogepriesters en schriftgeleerden van et volk bi'j mekeer om an heur te vraogen waor de messias geboren wodden zol.
05 "In Betlehem in Judea," zeden ze tegen him, "want zo staot et schreven bi'j de profeet:
06 "En ieje, Betlehem in et laand van Juda, bin grif niet de minste onder de leiders van Juda, want uut jow komt een leider die mien volk Israël huden zal.""
07 Doe reup Herodes in et geheim de toveners bi'j him; hi'j wol krek van heur weten wanneer as de steern zichtber wodden was,
08 en stuurde heur doe naor Betlehem mit de woorden: "Stel een hiel percies onderzuuk in naor et kiend. Stuur mi'j bericht zo vlogge aj’m et vunnen hebben, zodat ik daor ok henne kommen kan om et ere te bewiezen."
09 Naodat ze luusterd hadden naor wat de keuning heur opdreug, gongen ze vot, en now gong de steern die ze opkommen zien hadden veur heur uut, tot hi'j stillestaon bleef boven et plak waor et kiend was.
10 Doe ze dat zaggen, wodden ze hatstikke bliede.
11 Zi'j gongen et huus binnen en vunnen et kiend tegere mit Maria, zien moeke. Ze gongen stevig deur de kni'jen om et ere te bewiezen. Daornao deden zi'j heur kissies mit kostberheden eupen en gavven et kiend kedo's: goold en wierook en mirre.
12 Naodat ze in een droom waorschouwd weren om niet naor Herodes weeromme te gaon, reisden ze langs een aander pad weeromme naor heur laand.

13 Kot naodat zi'j op die meniere de wiek neumen hadden, verscheen d'r an Jozef in een droom een engel van de Heer. Hi'j zee: "Kom overaende en vlocht mit et kiend en zien moeke naor Iegypte. Blief daor krek zo lange tot ik je weer roepe, want Herodes zuukt om et kiend en wil et van kaant maeken."
14 Jozef kwam overaende en week nog diezelde naacht mit et kiend en zien moeke uut naor Iegypte.
15 Daor bleef hi'j tot de dood van Herodes, en zo gong in vervulling wat deur de mond van de profeet deur de Heer zegd is: "Uut Iegypte he'k mien zeune reupen."

16 Doe Herodes begreep dat hi'j deur de toveners misleided was, wodde hi'j verschrikkelik kwaod, en ofgaonde op et tiedstip dat hi'j van de toveners heurd had, gaf hi'j opdracht om in Betlehem en de wiede omgeving alle joongies van twie jaor en jonger omme te brengen.
17 Zo gong in vervulling wat zegd is deur de profeet Jeremia:
18 "D'r klonk een stemme in Rama, luud goelend en klaegend. Rachel goelde om heur kiender en wol niet troost wodden, want zi'j bin d'r niet meer."

19 Naodat Herodes wegraekt was, verscheen d'r in een droom an Jozef in Iegypte een engel van de Heer.
20 De engel zee: "Kom overaende, gao mit et kiend en zien moeke naor Israël. Want hi'j die et kiend van kaante maeken wol, is wegraekt."
21 Jozef kwam overaende en vertrok mit et kiend en zien moeke naor Israël.
22 Mar doe hi'j daor heurde dat Archelaüs zien heit Herodes opvolgd hadde as keuning over Judea, dust hi'j niet veerder te reizen. Nao anwiezings in een droom week hi'j uut naor Galilea.
23 Hi'j gong wonen in de stad Nazaret, en zo gong in vervulling wat zegd is deur de profeten: "Hi'j zal Nazoreeër nuumd wodden."



Matteüs 3

Optreden van Johannes de Doper

01 In die tied trad Johannes de Doper op in de woestijn van Judea. Hi'j verkondigde:
02 "Komme tot inkeer, want et keuninkriek van de hemel komt al dichtebi'j!"
03 Dit was de man over wie de profeet Jesaja praotte doe hi'j zee: "Luud klinkt een stemme in de woestijn: "Baenemaek de weg van de Heer, slicht zien pad.""
04 Johannes had een roege maantel an van kemelehaor en een leren riem omme; hi'j hul himzels in leven mit sprinkhaenen en wilde hunning.
05 Uut Jeruzalem, uut hiel Judea en uut de omkrieten van de Jordaan stroomden de meensken toe,
06 en ze leuten heur deur him deupen in de revier de Jordaan, wiels zi'j heur zunden beleden.

07 Doe hi'j zag dat een protte Farizeeën en Sadduceeën op zien deupen ofkwammen, zee hi'j tegen heur: "Addergebruud, wie het jim wiesmaekt daj'm veilig binnen veur et kommende oordiel?
08 Maek liever vruchten die een ni'j leven weerdig binnen,
09 en daenke niet daj'm bi'j jimzels zeggen kunnen: Wi'j hebben Abraham as heit. Want ik zegge jim: God kan uut disse stienen kiender van Abraham verwekken!
10 De biele ligt al an de wottel van de boom: iedere boom die gien goeie vrucht dreegt, wodt ommehakt en in et vuur gooid.
11 Ik deup jim mit waeter as teken van jim ni'je leven, mar nao mi'j komt iene die meer kan as ikke; ik bin alderdeegst niet goed genoeg om zien sandalen veur him te dregen. Hi'j zal jim deupen mit de heilige Geest en mit vuur;
12 hi'j hoolt de wanne in zien haand, hi'j zal zien dele schonemaeken en zien graon in de schure bi'j mekeer brengen, mar et kaf zal hi'j verbranen in een niet te blussen vuur."

13 Doe kwam Jezus vanuut Galilea naor de Jordaan toe om him deur Johannes deupen te laoten.
14 Mar Johannes perbeerde him tegen te holen mit de woorden: "Ik zol deur jow deupt wodden moeten, mar jow kommen naor mi'j toe?"
15 Jezus zee doe: "Laot et now mar gebeuren, want et is goed dawwe op disse meniere God zien gerechtighied doen." Doe stemde Johannes d'r mit in.
16 Zogauw Jezus deupt was en weer uut et waeter boven kwam, gong de hemel veur him eupen en zag hi'j hoe de Geest van God as een doeve op him daele kwam.
17 En uut de hemel klonk een stemme: "Dit is mien geliefde Zeune, hi’j maekt mi’j bliede."



Matteüs 4

Jezus in de woestijn

01 Daornao wodde Jezus deur de Geest mitneumen naor de woestijn om deur de duvel op de proef steld te wodden.
02 Naodat hi'j veertig daegen en veertig naachten vaast hadde, had hi'j aorig honger kregen.
03 Now kwam de duvel naor him toe en zee: "As jow de Zeune van God binnen, beveel dan die stienen om in broden te veraanderen."
04 Mar Jezus gaf him as bescheid: "D'r staot schreven: "de meenske leeft niet van brood alliend, mar van ieder woord dat klinkt uut de mond van God.""
05 Doe nam de duvel him mit naor de heilige stad en zette him op et hoogste punt van de tempel.
06 Hi'j zee tegen him: "As jow de Zeune van God binnen, spring dan naor beneden. Want d'r staot schreven: "zien engels zal hi'j opdracht geven om jow op heur hanen te dregen, zodat jow je voete an gien stien stoten zullen.""
07 Jezus zee doe: "D'r staot ok schreven: "stel de Heer, jow God, niet op de proef.""
08 De duvel nam him opni'j mit, now naor een slim hoge barg. Hi'j leut him alle keuninkrieken van de wereld zien, in al heur pracht
09 en zee: "Dit alles za’k jow geven as jow veur mi'j deur de kni'jen gaon en mi'j anbidden."
10 Doe zee Jezus tegen him: "Gao vot, Saotan! Want d'r staot schreven: "anbidde de Heer, jow God, verere him alliend.""
11 Daornao leut de duvel him mit rust, en drekt kwammen d'r engels om veur him te zorgen.

Begin van Jezus zien verkondiging

12 Doe Jezus heurde dat Johannes gevangenneumen was, week hi'j uut naor Galilea.
13 Hi'j leut Nazaret aachter him en gong in Kafarnaüm wonen, an et Meer van Galilea, in de buurt van Zebulon en Naftali.
14 Zo gong in vervulling wat zegd is deur de profeet Jesaja:
15 "Laand van Zebulon en Naftali, stroke an de weg naor de zee en an ginne kaante van de Jordaan, Galilea van de heidenen, luuster:
16 Et volk dat in duusternis leefde, zag een schitterend locht, en zi'j die woonden in et schaad van de dood wodden deur et locht beschenen."
17 Vanof dat stuit begon Jezus zien verkondiging. "Komme tot inkeer," zee hi'j, "want et keuninkriek van de hemel is op kommenwegen!"
18 Doe hi'j langs et meer leup, zag hi'j twie breurs, Simon, die Petrus nuumd wodt, en zien breur Andreas. Zi'j gooiden krek heur netten uut in et meer, et weren viskers.
19 Hi'j zee tegen heur: "Kom, volge mi'j, ik zal van jim viskers op meensken maeken."
20 Zi'j leuten drekt heur netten liggen en gongen mit him mit.
21 Even veerder zag hi'j twie aandere breurs, Jakobus, de zeune van Zebedeüs, en zien breur Johannes. Zi'j weren mit heur heit in heur boot doende mit et rippereren van netten. Hi'j reup heur
22 en drekt leuten zi'j de boot en heur heit Zebedeüs veur wat et was en gongen mit him mit.
23 Hi'j trok rond deur hiel Galilea; hi'j gaf daor les in de synagogen, vertelde et goeie ni'js van et keuninkriek en geneesde iedere ziekte en iedere kwaol onder et volk.
24 Et ni'js over him gong as een lopend vuurtien deur hiel Syrië. Iederiene die argens een gebrek an hadde of die kweld wodde deur een ziekte of deur piene, en ok wel bezetenen en maonezieken en lammen wodden bi'j him brocht, en hi'j geneesde heur allemaole.
25 En grote kloft meensken kwam aachter him an, uut Galilea en Dekapolis, uut Jeruzalem en Judea en uut et gebied an de ginne kaante van de Jordaan.






Matteüs 5

Bergrede

01 Doe hi'j al die meensken zag, gong hi'j de barg op. Daor gong hi'j zitten mit zien leerlingen om him henne.
02 Hi'j nam et woord en leerde heur:
03 "Gelokkig wie nederig van hatte binnen,
want veur heur is et keuninkriek van de hemel.
04 Gelokkig bin zi’j die treuren,
want zi'j zullen troost wodden.
05 Gelokkig de zaachtaorigen,
want zi'j zullen et laand hebben.
06 Gelokkig zi’j die honger en döst hebben naor gerechtighied,
want zi'j zullen zae raeken.
07 Gelokkig de baarmhattigen,
want zi'j zullen zels baarmhattighied ondervienen.
08 Gelokkig wie zuver van hatte binnen,
want zi'j zullen God zien.
09 Gelokkig de vredestichters,
want zi'j zullen kiender van God nuumd wodden.
10 Gelokkig wie vanwegens de gerechtighied vervolgd wodden,
want veur heur is et keuninkriek van de hemel.
11 Gelokkig bin jim as ze jim omwille van mi'j uutschellen, vervolgen en van verschillend kwaod beschuldigen.
12 Verheuge je en wees bliede, want ie zullen riekelik beloond wodden in de hemel; zo ommes vervolgden zi'j veur jim, de profeten.
13 Jim bin et zoolt van de eerde. Mar as et zoolt zien smaek verlöst, hoe kan et dan weer zoolt maekt wodden? Et is nargens meer goed veur, et wodt votgooid en vertrapt.
14 Jim bin et locht in de wereld. Een stad die boven op een barg ligt, kan niet votstopt blieven.
15 Et volk stikt ok gien laampe an om him onder een korenmaote weg te zetten, nee, et volk zet him op een stander, zodat hi'j locht geft veur iederiene die in huus is.
16 Zo moet jim locht schienen veur de meensken, zodat zi'j jim goeie daoden zien en ere bewiezen an jim Heit in de hemel.

17 Daenke niet dat ik kommen bin om de Wet of de Profeten of te schaffen. Ik bin niet kommen om ze of te schaffen, mar om ze tot vervulling te brengen.
18 Ik verzekere jim: zolange de hemel en de eerde bestaon, blift iedere letter, iedere titel in de wet van kracht, tot alles gebeurd wezen zal.
19 Wie dus ok mar iene van de kleinste van disse geboden ofschaft en an aanderen leert om datzelde te doen, zal as de kleinste beschouwd wodden in et keuninkriek van de hemel. Mar wie ze onderhoolt en dat an aanderen leert, zal in et keuninkriek van de hemel in hoog anzien staon.
20 Want ik zegge jim: as jim eerlikhied niet groter is as die van de schriftgeleerden en de Farizeeën, zuj’m grif et keuninkriek van de hemel niet ingaon.
21 Jim hebben heurd dat destieds tegen et volk zegd is: "begao gien moord. Want wie moordet, zal him verantwoorden moeten veur et gerecht."
22 En ik zegge alderdeegst: iederiene die in lelkens tegen zien breur of zuster tekeergaot, zal him verantwoorden moeten veur et gerecht. Wie tegen heur "niksnut!" zegt, zal him verantwoorden moeten veur et Sanhedrin. Wie "dwaes!" zegt, zal veur et vuur van de Gehenna kommen te staon.
23 Aj' dus je offergaove naor et alter brengen en ie je daor herinneren dat je breur of zuster je wat verwiet,
24 laot je gaove dan bi'j et alter aachter; gao et eerst weer mit die aander goedmaeken en kom dan je offer brengen.
25 Leg een verschil van miening vlogge bi'j, wiels ie nog mit je tegenstaander an de praot binnen, aanders levert hi'j je uut an de rechter, dreegt de rechter je over an de gerechtsdiener en woj’ gevangenzet.
26 Ik verzeker je: dan koj' niet vri'j veurdaj’ ok de laeste cent betaeld hebben.
27 Jim hebben heurd dat zegd wodde: "begao gien overspel."
28 En ik zegge alderdeegst: iederiene die naor een vrouw kikt en heur begeert, het in zien hatte al overspel mit heur begaon.
29 As je rechteroge je op de verkeerde weg brengt, trek et dan uut en smiet et vot. Ie kun ommes beter iene van je lichemsdelen verliezen as dat je hiele lichem in de Gehenna smeten wodt.
30 En as je rechterhaand je op de verkeerde weg brengt, hak die dan of en smiet ‘m vot. Ie kun ommes beter iene van je lichemsdelen verliezen as dat je hiele lichem naor de Gehenna gaot.
31 D'r wodde zegd: "wie zien vrouw verstot, moet heur een scheidingsbrief mitgeven."
32 En ik zegge jim: iederiene die zien vrouw verstot, drift heur tot overspel – behalven as d'r spraoke was van een verbientenisse die fesoenshalven verbeuden is; en ok wie trouwt mit een vrouw die verstoten is, begaot overspel.
33 Jim hebben ok heurd dat destieds tegen et volk zegd wodde: "leg gien valse eed of, een gelofte die ienkeer veur de Heer daon is moet inlost wodden."
34 En ik zegge jim daj'm hielendal niet zweren moeten, niet bi'j de hemel, want dat is de troon van God,
35 mar ok niet bi'j de eerde, want dat is zien voetebaank, en ok niet bi'j Jeruzalem, want dat is de stad van de grote keuning;
36 zweer liekemin bi'j je eigen heufd, want ie kun nog niet iene van je haoren wit of zwat maeken.
37 Laot jim ja, ja wezen, en jim nee, nee; waj' daor laeter bi’j doen komt uut et kwaod.
38 Jim hebben heurd dat zegd wodde: "een oge veur een oge en een tane veur een tane."
39 En ik zegge jim om jim niet te verzetten tegen wie kwaod dot, mar wie je op de rechterwange slat, ok de linkerwange toe te keren.
40 As iene een perces tegen je voeren wil en je onderklied van je ofpakken wil, geef him dan ok je boverklied.
41 En as iene je dwingt om iene kilemeter mit him mit te gaon, lope d'r dan twieje mit him op.
42 Geef an wie wat van je vragt, en keer je niet of van wie geld van je lienen wil.
43 Jim hebben heurd dat zegd wodde: "ie moe'n je naoste liefhebben en een hekel hebben an je vi'jaand."
44 En ik zegge jim: hebbe je vi'janen lief en bidde veur wie jim vervolgen,
45 alliend dan bi’j’m warkelik kiender van jim Heit in de hemel. Hi'j lat zien zunne ommes opgaon over goeie en slechte meensken en lat et regenen over rechtveerdigen en onrechtveerdigen.
46 Is ‘t een verdienste aj' van iene holen die jow ok van jow hoolt? Doen de tolleners niet krek zo?
47 En aj’m alliend jim breurs en zusters vrundelik integen kommen, wat veur uutzonderliks doej'm dan? Doen de heidenen niet krek zo?
48 Wees dus volmaekt, zoas jim hemelse Heit volmaekt is.



Matteüs 6

01 Let op daj’m de gerechtighied niet beoefenen veur de ogen van de meensken, alliend mar om deur heur zien te wodden. Dan beloont jim Heit in de hemel jim niet.
02 Dus aj'm es een aolmoes weggeven, raoze dat dan niet van de dakken, zoas de huichelders dat doen in de synagoge en op ‘e straote om deur de meensken prezen te wodden. Ik verzeker jim: zi'j hebben heur loon al kregen.
03 Mar aj'm es wat votgeven, laot dan je linkerhaand niet weten wat je rechterhaand dot.
04 Zo blift je goeie gift in et verburgene, en jim Heit, die in et verburgene zicht, zal je d'r veur belonen.
05 Aj'm bidden, doe dan niet as de huichelders die graeg in de synagoge en op iedere straothoeke staon te bidden, zodat iederiene heur mar zicht. Ik verzekere jim: zi'j hebben heur loon al kregen.
06 En aj’m dan bidden, gao dan in huus, doe de deure dichte en bidde tot je Heit, die in et verburgene is. En jim Heit, die in et verburgene zicht, zal je d'r veur belonen.
07 Bi'j et bidden moej'm niet aendeloos deurprevelen zoas de heidenen, die daenken dat ze deur heur overvloed an woorden verheurd wodden zullen.
08 Doe heur niet nao! Jim Heit wet ommes waj’m neudig hebben, nog veur daj’m ‘t him vraogen.
09 Bidde daorom zo:
Oonze Heit in de hemel,
laot jow naeme heiligd wodden,
10 laot jow keuninkriek kommen
en jow wil daon wodden
op eerde krekkengeliek zoas in de hemel.
11 Geef oons vandaege et brood
dawwe neudig hebben.
12 Vergeef oons oonze schulden,
krek zoas ok wi'j vergeven hebben
wie oons wat schuldig was.
13 En breng oons gien ongemak,
mar redde oons uut de greep van et kwaod.
14 Want aj’m aanderen heur misstappen vergeven, dan zal jim hemelse Heit jim ok vergeven.
15 Mar aj' aanderen niet vergeven, zal jim Heit jim je misstappen liekemin vergeven.
16 Aj’m vaasten, trek dan niet zoe'n somber gezichte as de huichelders, want zi'j doen dat om iederiene zien te laoten dat zi'j an et vaasten binnen. Ik verzeker jim: zi'j hebben heur loon al kregen.
17 Mar aj’m vaasten, waske dan je gezichte en wrieve je heufd mit eulie in,
18 zodat gieniene zicht daj' an et vaasten binnen, alliend je Heit, die in et verburgene is. En jim Heit, die in et verburgene zicht, zal je d'r veur belonen.

19 Gadder veur jezels gien schatten op eerde: motten en roest vreten ze op en dieven breken in om ze te stelen.
20 Verzaemel schatten in de hemel, daor vreten motten en roest ze niet weg, daor breken gien dieven in om ze te stelen.
21 Waor je schat is, daor zal ok je hatte wezen.
22 Et oge is de laampe van et lichem. Dus as je oge helder is, zal je hiele lichem verlocht wezen.
23 Mar as je oge troebel is, zal et in je hiele lichem duuster wezen. As et locht in jezels verduusterd is, hoe groot is dan die duusternis wel niet!
24 Gieniene kan twie heren dienen: hi'j zal een hekel an de eerste hebben en van de twiede holen, of hi'j zal krek slim zorgzem wezen veur de iene en een hekel de aander hebben. Jim kun niet God dienen én de mammon.
25 Daorom zeg ik jim: maek je gien zorgen over jezels en over waj'm eten of drinken zullen, niet over je lichem en over waj'm anstrupen zullen. Is et leven niet meer as eten en et lichem niet meer as kleraosie?
26 Kiek naor de voegels in de locht: zi'j zi'jen niet en oogsten niet en leggen gien veurraod an, et is jim hemelse Heit die ze eten lat. Bin jim niet meer weerd as zi'j?
27 Wie van jim kan deur him zorgen te maeken ok mar ien ure an zien levensduur anhaoken?
28 En wat maeken jim je zorgen over kleraosie? Kiek es naor de lelies, kiek hoe ze gruuien in et veld. Ze warken niet en weven niet.
29 Ik zegge jim: alderdeegst Salomo gong in al zien glaans niet in de kleren zoas iene van heur.
30 As God et gruun dat vandaege nog op et veld staot en morgen in de ovend gooid wodt al mit zoe'n protte zorg behaandeld, mit hoevule meer zorg zal hi'j jim dan niet behaandelen, kleingeleuvigen?
31 Vraoge je dus niet bezorgd of: "wat zuwwe eten?" of: "wat zuwwe drinken?" of: "wat kleren zuwwe anstrupen?"
32 – dat bin allemaole dingen die de heidenen naojaegen. Jim hemelse Heit wet wel daj'm dat alles neudig hebben.
33 Zuuk liever eerst et keuninkriek van God en zien gerechtighied, dan zullen al die aandere dingen je d'r bi'j geven wodden.
34 Maeke je dus gien zorgen veur de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel veur himzels. Iedere dag het genoeg an zien eigen last.



Matteüs 7

01 Oordiele niet, zodat d'r niet over jim oordield wodden zal.
02 Want op grond van et oordiel daj' vellen, zal d'r over jow oordield wodden, en mit de maote waormit ie meten, zal jow de maote neumen wodden.
03 Waorom kiek ie naor et fiekseltien in et oge van je breur of zuster, wiels ie de balke in je eigen oge niet iens vernemen?
04 Hoe kuj' tegen heur zeggen: "laot mi'j et fiekseltien uut je oge weghaelen," zolange aj’ nog een balke in je eigen oge hebben?
05 Huichelder, hael eerst de balke uut je eigen oge, eerst dan zuj' scharp genoeg zien kunnen om et fiekseltien uut et oge van je breur of zuster weg te haelen.

06 Geef wat heilig is niet an de honnen en gooi je parels niet veur de zwienen; die zollen ze mar mit heur poten vertrappen, heur ommekeren en jim verscheuren.

07 Vraoge en d'r zal je geven wodden, zuke en ie zullen vienen, kloppe en d'r zal veur je eupendaon wodden.
08 Want iederiene die vragt die krigt, wie zuukt die vint, en veur wie klopt zal eupendaon wodden.
09 Is d'r iene onder jim die zien kiend, as et om een stokkien bolle vragt, een stien geven zol?
10 Of een slange, as et om een vis vragt?
11 Aj’m dus, ok al bi’j’m slecht, je kiender al goeie dingen geven, hoevule te meer zal jim Heit in de hemel dan et goeie geven an wie him daorom vraogen.

12 Behaandel aanderen dan ok altied zoas ie willen zollen, dat ze jow behaandelen. Dat is et hatte van de Wet en de Profeten.

13 Gao deur de nauwe poort naor binnen. Want de briede weg, die pattie meensken volgen, en de roeme poort, waor pattie deur naor binnen gaon, leiden naor de ondergaank.
14 Nauw is de poort naor et leven, en smal de weg daorhenne, en mar weinigen weten die te vienen.

15 Pas op veur valse profeten, die in schaopskleren op jim ofkommen mar uutaendelik roofzuchtige wolven binnen.
16 An heur vruchten zuj' heur herkennen. Ie plokken toch gien droeven van een stiekelstruke of viegen van een armoededistel?
17 Zo dreegt iedere goeie boom goeie vruchten, mar een minne boom dreegt slechte vruchten.
18 Een goeie boom kan gien slechte vruchten dregen, liekemin as een minne boom goeie vruchten dregen kan.
19 Iedere boom die gien goeie vruchten dreegt, wodt ommehakt en in et vuur smeten.
20 Zo kuj'm heur dus an heur vruchten herkennen.

21 Niet iederiene die "Heer, Heer" tegen mi'j zegt, zal et keuninkriek van de hemel ingaon, alliend wie haandelt naor de wil van mien hemelse Heit.
22 Op die dag zullen pattie tegen mi'j zeggen: "Heer, Heer, hewwe niet in jow naeme profeteerd, hewwe niet in jow naeme demonen uutdreven, en hewwe niet een protte wonderen daon in jow naeme?"
23 En dan za'k heur rechtuut zeggen: "ik hebbe jim in gienertied kend. Vot mit jim, wetsverkrachters!"

24 Wie disse woorden van mi'j heurt en d'r naor haandelt, kan vergeleken wodden mit een verstaandig man, die zien huus bouwde op een rots.
25 Doe et begon te regenen en de bargstromen toenammen, en d'r storms opstakken en et huus van alle kaanten belaogd wodde, stotte et niet in, want de follementen stonnen op een rots.
26 En wie disse woorden van mi'j heurt en d'r niet naor haandelt, kan vergeleken wodden mit een man die niet naodaenkt, die zien huus bouwde op los zaand.
27 Doe et begon te regenen en de bargstromen toenammen, en d'r storms opstakken en d'r van alle kaanten op et huus inbeukt wodde, vul et innenneer, en d'r bleef alliend een ruïne over."

28 Doe Jezus disse toespraoke hullen hadde, weren de meensken diepe onder de indrok van zien lesgeven,
29 want hi'j praotte tegen heur as iene mit gezag, en niet zoas heur schriftgeleerden.



Matteüs 8

01 Hi'j kwam van de barg of en al et volk kwam aachter him an.

Genezingen en naovolging

02 D'r kwam iene naor him toe die an een huudziekte leed. Hi'j gooide himzels veur him daele en zee: "Heer, as jow willen, kun jow mi'j rein maeken."
03 Jezus steuk zien haand naor him uut, raekte him an en zee: "Ik wil et, wor rein." En drekt was hi'j schone van zien huudziekte.
04 Jezus zee tegen him: "Daenk d'r omme daj' d'r mit gieniene over praoten, mar laot je an de priester zien en breng as getugenis veur de meensken et offer dat Mozes veurschreven het."
05 Doe hi'j Kafarnaüm ingong, kwam d'r een centurio naor him toe die him om hulpe smeekte.
06 "Heer," zee hi'j, "mien knecht ligt thuus lam op bedde en hi’j het slim piene."
07 Jezus zee doe tegen him: "Ik zal mitgaon en him betermaeken."
08 Doe zee de centurio: "Heer, ik bin et niet weerd dat jow onder mien dak kommen, jow hoeven alliend mar wat te zeggen en mien knecht zal genezen.
09 Ik bin ok iene die onder aandermaans gezag staot en zels weer soldaoten onder him het, en a’k tegen een soldaot zegge: "gao!" dan gaot hi'j, en tegen een aandere: "komme!" dan komt hi'j, en a’k tegen mien knecht zegge: "doe dit!" dan dot hi'j dat."
10 Doe Jezus dit heurde, verbaosde hi'j him en hi'j zee tegen diegenen die aachter him an leupen: "Ik verzekere jim: bi'j gieniene in Israël he'k zoe'n groot geleuf vunnen.
11 Ik zegge jim dat pattie uut et oosten en uut et westen kommen zullen en mit Abraham, Isaak en Jakob anliggen zullen in et keuninkriek van de hemel,
12 mar de arfgenaemen van et keuninkriek zullen uutstoten wodden naor de uterste duusternis; daor zullen zi'j jammeren en knassetanen."
13 Tegen de centurio zee Jezus: "Gao naor huus. Zoas jow et geleufd hebben, zo zal et gebeuren." Op etzelde stuit geneesde zien knecht.
14 Doe Jezus et huus van Petrus ingaon was, zag hi'j zien schoonmoeke mit koorse op bedde liggen.
15 Hi'j raekte heur haand an en de koorse gong vot. Zi'j kwam in de bienen en begon veur him te zorgen.
16 In et twielochten brochten ze een protte bezetenen bi'j him. Mit een inkeld bevel dreef hi'j de geesten uut, en iederiene die ziek was geneesde hi'j,
17 zodat in uutkwam wat deur de profeet Jesaja zegd is: "Hi'j was et die oonze ziekten wegnam en oonze ongemakken op him neumen het."
18 Doe Jezus al et volk om him henne zag, gaf hi'j opdracht om naor de overkaante te veren.
19 Mar een schriftgeleerde kwam op him of en zee: "Meester, ik zal jow volgen waorhenne jow ok gaon."
20 Jezus zee tegen him: "De vossen hebben hollen en de voegels hebben nusten, mar de Meenskezeune kan zien heufd nargens even rusten laoten."
21 Een aander, iene van zien leerlingen, zee: "Heer, stao mi'j toe eerst weeromme te gaon om mien heit te begreven."
22 Mar Jezus zee tegen him: "Volge mi'j en laot de dooien zels heur dooien begreven."

Naor de overkaante van et meer

23 Hi'j stapte in de boot en zien leerlingen volgden him.
24 Opiens begon et meer verschrikkelik te kolken, zodat de boot haost deur de golven overspoeld wodden zol. Mar Jezus sleup.
25 Ze maekten him wakker en reupen: "Heer, redde oons toch, we vergaon!"
26 Hi'j zee tegen heur: "Waorom hej’m zo weinig moed, kleingeleuvigen?" Doe kwam hi'j in de bienen en praotte bestraffend tegen de wiend en et waeter, en et meer kwam hielendal tot rust.
27 De meensken zeden vol verbaozing: "Wat is dit toch veur iene, dat alderdeegst de wiend en et waeter naor him luusteren?"
28 Doe hi'j an de ginne kaante in et gebied van de Gadarenen kwam, leupen him vanuut de grafspelonken twie bezetenen integen. Zi'j weren zo geveerlik dat gieniene daor langes duste te gaon.
29 Ze begonnen te raozen en te roepen: "Wat hebben wi'j mit jow te maeken, Zeune van God? Bin ie hier kommen om oons zeer te doen nog veurdat de tied daorveur kommen is?"
30 Een aende veerderop leup een grote kudde varkens te weiden.
31 De demonen smeekten him: "Aj' oons uutdrieven, stuur oons dan naor die kudde varkens."
32 Hi'j zee doe tegen heur: "Veuruut!" Ze gongen uut de beide manluden en trokken in de varkens. Doe stormde de hiele kudde van de steile helling of et meer in, en de dieren kwammen omme in de golven.
33 De varkenshuders sleugen op de vlocht, en doe ze in de stad kwammen vertelden ze rondomme wat d'r gebeurd was, ok wat de bezetenen overkommen was.
34 Now leup de hiele stad uut, Jezus integen. Doe ze him vunnen hadden, vreugen ze him dringend om vot te gaon uut heur gebied.




Matteüs 9

Weeromme naor Kafarnaüm

01 Hi'j stapte weer in de boot en steuk over, weeromme naor zien eigen stad.
02 Daor perbeerden een peer meensken een lamme bi'j him te brengen die op een dreegbedde lag. Bi'j et zien van heur geleuf zee Jezus tegen de lamme: "Wees gerust, jow zunden wodden jow vergeven."
03 Doe zeden een peer schriftgeleerden bi'j heurzels: Wat een godslasterlike tael!
04 Jezus deurzag heur gedaachten en zee: "Waorom hej’m zokke kwaoie gedaachten?
05 Wat is makkeliker, te zeggen: "jow zunden wodden jow vergeven" of: "kom in de bienen en loop"?
06 Ik zal jim zien laoten dat de Meenskezeune volmacht het om op eerde zunden te vergeven." Doe zee hi'j tegen de lamme: "Kom in de bienen, pak jow bedde op en gao naor huus."
07 En hi'j kwam overaende en gong naor huus.
08 Bi'j et zien hiervan wodden de meensken mit ontzag vervuld en ze loofden God, om de macht die hi'j an meensken verliend het.
09 Doe Jezus van daor veerdergong, zag hi'j bi'j et tolhuus een man zitten die Matteüs hiette, en hi'j zee tegen him: "Volge mi'j." Matteüs kwam overaende en volgde him.
10 Doe Jezus thuus anlag veur de maoltied, kwammen d'r ok een protte tolleners en zundige meensken, die saemen mit him en zien leerlingen an de maoltied dielnammen.
11 De Farizeeën zaggen dit en zeden tegen zien leerlingen: "Waoromme et jim meester mit tolleners en mit zundige meensken?"
12 Hi'j heurde dit en gaf as bescheid: "Gezonde meensken hebben gien dokter neudig, mar zieken wel.
13 Overdaenk es goed wat dit zeggen wil: "baarmhattighied wil ik, gien offers." Ik bin niet kommen om rechtveerdigen te roepen, mar zundige meensken."
14 Doe kwammen de leerlingen van Johannes bi'j him en vreugen: "Waorom vaasten wi'j en de Farizeeën wel regelmaotig, en jow leerlingen niet?"
15 Jezus zee doe: "Brulloftsgaasten kun toch niet treuren zolange de bruidegom bi'j heur is? Mar d'r komt een dag dat de bruidegom bi'j heur weghaeld wodt, dan zullen zi'j vaasten.
16 Gieniene verstelt een oolde maantel mit een lappe die nog niet krompen is. Want dan trekt de ni'je lappe de maantel stokkend en wodt de scheur nog groter.
17 Liekemin giet ie jonge wien in oolde leren zakken. Aanders scheuren de zakken, dan wodt de wien verspeuld en gaon de zakken verleuren. Mar giet ie de ni'je wien in ni'je zakken, dan blieven beide beholen."

Verschillende genezings

18 Hi'j was nog niet uutpraot of d'r kwam een leider van de synagoge naor heur toe die veur Jezus daele vul en zee: "Mien dochter is zokrek wegraekt. Kom asjeblief en leg heur de haand op, dan zal zi'j weer tot leven kommen."
19 Jezus kwam overaende en volgde him mit zien leerlingen.
20 Opiens haelde heur van aachteren een vrouw in, die al twaelf jaor an bloedverlös leed. Zi'j raekte de zeum van zien boverklied an,
21 want ze docht: A’k alliend zien boverklied mar anraeken kan, za'k al genezen wodden.
22 Jezus dri'jde him omme, en bi'j et zien van de vrouw zee hi'j: "Wees gerust, jow geleuf het jow redded." En vanof dat mement was de vrouw genezen.
23 Doe Jezus bi'j et huus van de leider van de synagoge ankwam en daor de fluitespeulders en de luud jammerende kloft meensken zag,
24 zee hi'j: "Gao naor huus, et maegien is ommes niet wegraekt, ze slapt." Et volk lachte smeels.
25 Naodat iederiene votstuurd was, gong hi'j naor binnen. Hi'j pakte et maegien bi'j de haand, en ze kwam overaende.
26 Et verhael hierover gong as een lopend vuurtien deur de hiele omkrieten.
27 Doe Jezus van daor veerdergong, kwammen d'r twie blienden aachter him an die luud reupen: "Hebbe medelieden mit oons, Zeune van David!"
28 En naodat hi'j een huus ingaon was, kwammen de blienden naor him toe. Jezus vreug heur: "Geleuven jim dat ik dat doen kan?" Zi'j zeden doe: "Grif, Heer!"
29 Doe raekte hi'j heur ogen an en zee: "Zoaj’m geleuven, zo zal ‘t ok gebeuren."
30 En heur ogen gongen eupen. Jezus waorschouwde heur naodrokkelik: "Zorge d'r veur dat gieniene et te weten komt!"
31 Mar nao heur vertrek verspreidden zi'j et ni'js in de hiele kontreinen.
32 Wiels zi'j et huus weer verleuten, brocht et volk iene bi'j him die bezeten was en niet praoten kon.
33 Naodat de duvel uutdreven was, begon de stomme te praoten. De kloft meensken ston versteld, et volk zee: "Zoks hewwe in Israël nog nooit zien!"
34 Mar de Farizeeën zeden: "Et is deur toedoen van de keuning van de demonen dat hi'j demonen uutdrieven kan."

Uutzending van de twaelf

35 Jezus trok rond langs alle steden en dörpen, hi'j gaf daor lessen in de synagogen, vertelde et goeie ni'js over et keuninkriek en geneesde iedere ziekte en iedere kwaol.
36 Doe hi'j de kloft meensken zag, vuulde hi'j medelieden mit heur, omreden zi'j d'r verdoffeld en hulpeloos uutzaggen, as schaopen zonder hedder.
37 Hi'j zee tegen zien leerlingen: "De oogst is groot, mar d'r is te min warkvolk.
38 Vraog de eigener van de oogst dus as hi'j warkvolk sturen wil om de oogst binnen te haelen."




Matteüs 10

01 Doe reup hi'j zien twaelf leerlingen bi'j him en gaf heur de macht om onreine geesten uut te drieven en iedere ziekte en iedere kwaol te genezen.
02 Dit bin de naemen van de twaelf apostels: as eerste Simon, die Petrus nuumd wodt, en zien breur Andreas, Jakobus, de zeune van Zebedeüs, en zien breur Johannes,
03 Filippus en Bartolomeüs, Tomas en de tollener Matteüs, Jakobus, de zeune van Alfeüs, en Taddeüs,
04 en as laeste Simon Kananeüs en Judas Iskariot, die him uutleveren zol.
05 Disse twaelf stuurde Jezus d’r op uut, en hi'j gaf heur disse instrukties: "Slao niet de weg naor de heidenen in en bezuuk gien Samaritaanse stad.
06 Zuuk liever naor de verleuren schaopen van et volk van Israël.
07 Gao op weg en zeg: "et keuninkriek van de hemel is al dichtebi'j."
08 Genees zieken, maek dooien weer levend, maek meensken die een huudziekte hebben rein en drief duvels uut. Veur niks hej’m kregen, veur niks moej'm geven!
09 Neem in je pottemonnee gien goolden, zulveren of keuperen munten mit,
10 schaf je veur onderwegens gien reistasse an, gien ekstra kleraosie, gien sandalen en gien stok, want een arbeider is et weerd dat d'r in zien onderhoold veurzien wodt.
11 In iedere stad en in ieder dörp waoj' kommen, moej' uutzuken wie et weerd is om je te ontvangen; blief daor dan tot daj’ weer veerder gaon.
12 Groet de bewoners van et huus daoj' binnengaon.
13 Laot jim vrede over dat huus kommen as ‘t dat weerd is, mar as ‘t dat niet weerd is, laot dan die vrede naor je weeromme kommen.
14 En as ze je niet ontvangen willen en ok niet naor je woorden luusteren willen, gao dan uut dat huus of die stad weg en schudde et stof van je voeten.
15 Ik verzeker jim: de dag van et oordiel zal veur et laand van Sodom en Gomorra dreegliker wezen as veur die stad.
16 Bedaenke wel, ik stuur jim as schaopen onder de wolven. Wees dus scharp as een slange, mar behool de onschuld van een doeve.
17 Pas op veur de meensken, want zi'j zullen je veur et gerecht brengen en je gieselen in heur synagogen.
18 Jim zullen omwille van mi'j veurleided wodden an gouverneurs en keunings, en een getugenis ofleggen moeten tegenover heur en de heidenen.
19 As zi'j je uutleveren, vraoge je dan niet bezorgd of hoej' praoten moeten of waj' zeggen zullen. Want waj' zeggen moeten, zal je op dat stuit ingeven wodden.
20 Jim bin et ommes niet zels die dan praoten, et is de Geest van jim Heit die deur jim praot.
21 De iene breur zal de aandere uutleveren om him ommebrengen te laoten, en heiten zullen etzelde doen mit heur kiender, en kiender zullen heur tegen heur oolden keren en heur terechte stellen laoten.
22 Jim zullen deur iederiene mit de nekke ankeken wodden omwille van mien naeme; mar wie him staonde hoolt tot an et aende zal redded wodden.
23 As ze jim vervolgen in de iene stad, vlocht dan naor een aandere. Ik verzekere jim: veur daj’m in iedere stad van Israël west binnen, zal de Meenskezeune kommen wezen.
24 Een leerling staot niet boven zien leermeester en een knecht niet boven zien heer.
25 Een leerling moet d'r genoegen mit nemen om te wodden as zien leermeester, en de knecht as zien heer. As ze de heer van 't huus al Beëlzebul nuumd hebben, waorveur zullen zi'j dan zien huusgenoten wel niet uutmaeken?
26 Wees dus niet bange veur heur. Want niks is verburgen dat niet onthuld wodden zal en niks is geheim dat niet bekend wodden zal.
27 Wat ik jim in et duuster zegge, zegge dat in ‘t volle locht, en wat jim in ‘t oor fluusterd wodt, raos dat van de dakken.
28 Wees niet bange veur heur die wel et lichem mar niet de ziel doodmaeken kunnen. Wees liever bange veur him die in staot is om de ziel én et lichem omme kommen te laoten in de Gehenna.
29 Wat kosten twie musken? Zo goed as niks. Mar d'r vaalt gieniene dood daele as jim Heit dat niet wil.
30 Bi'j jim bin alderdeegst alle haoren op jim heufd teld.
31 Wees dus niet bange, jim bin meer weerd as een hiele zwaarm musken.
32 Iederiene die mi'j erkennen zal bi'j de meensken, za’k ok erkennen bi'j mien Heit in de hemel.
33 Mar wie mi'j miskent bi'j de meensken, die za’k ok miskennen bi'j mien Heit in de hemel.
34 Daenke niet da’k kommen bin om vrede op eerde te brengen. Ik bin niet kommen om vrede te brengen, mar et zweerd.
35 Want ik kom om een wigge te drieven tussen een man en zien heit, tussen een dochter en heur moeke en tussen een schoondochter en heur schoonmoeke;
36 de vi'janen van de meensken bin heur eigen huusgenoten!
37 Wie meer van zien heit of moeke hoolt as van mi'j, is mi'j niet weerd, en wie meer van zien zeune of dochter hoolt as van mi'j, is mi'j ok niet weerd.
38 Wie zien kruus niet op him nemt en mi'j volgt, is mi'j niet weerd.
39 Wie zien leven perbeert te beholen zal et verliezen, mar wie zien leven verlöst omwille van mi'j, die zal et beholen.
40 Wie jim krigt die krigt mi'j, en wie mi'j krigt die krigt him die mi'j stuurd het.
41 Wie een profeet krigt omreden et een profeet is, zal as een profeet beloond wodden, en wie een rechtveerdige krigt omreden et een rechtveerdigen iene is, zal ok as een rechtveerdige beloond wodden.
42 En wie iene van disse geringe meensken een beker koold waeter te drinken geft alliend omreden et een leerling van mi'j is, ik verzekere jim: die zal grif beloond wodden."



Matteüs 11

01 Doe Jezus uutpraot was en de twaelf leerlingen zien opdrachten geven hadde, trok hi'j weer veerder om in de steden les te geven en daor et goeie ni'js te vertellen.

Jezus en Johannes

02 Doe Johannes in de gevangenis over et optreden van de messias heurde, stuurde hi'j een peer van zien leerlingen naor him toe
03 mit de vraoge: "Bin jow diegene die kommen zol of moe'n we een aander verwaachten?"
04 Jezus zee doe: "Zegge tegen Johannes wat jim heuren en zien:
05 blienden kun weer zien en lammen weer lopen, meensken mit een huudziekte wodden betermaekt en doven kun weer heuren, dooien wodden opwekt en an aarme meensken wodt et goeie ni'js bekendmaekt.
06 Gelokkig is diegene die an mi'j gien anstoot nemt."
07 Doe ze weer votgongen, begon Jezus mit de meensken over Johannes te praoten: "Waor bi’j’m in de woestijn henne west te kieken? Naor et wuiven van et riet in de wiend?
08 Wat hej’m dan zien? Een meenske die riekelik in de kleren was? Welnee, wie riekelik in de kleren is, moej’ in keuninklike kringen zuken.
09 Mar wat hej’m dan wel zien? Een profeet? Jaowel, zeg ik jim, en alderdeegst meer as een profeet.
10 Hi'j is diegene over wie schreven staot: "Pas op, ik stuur mien bosschopper veur je uut, hi'j zal een weg veur je baenemaeken."
11 Ik verzeker jim: d'r is onder iederiene die uut een vrouw geboren is, in gienertied iene optreden die groter was as Johannes de Doper; mar in et keuninkriek van de hemel is de kleinste nog groter as hi'j.
12 Sund de daegen van Johannes de Doper wodt et keuninkriek van de hemel deur geweld bedreigd en perberen goenend d'r alderdeegst mit geweld beslag op te leggen.
13 Want de veurspellings van alle profeten en van de wet rekken tot de daegen van Johannes.
14 En veur wie et annemen wil: hi'j is Elia die kommen zol.
15 Laot, wie oren het goed luusteren!
16 Waormit za’k de meensken van disse generaosie vergelieken? Ze lieken op kiender die op et markplein zitten en mekeer toeroepen:
17 "Doe we veur jim op de fluite speulden, woj’m niet daansen,
doe we een klaegzang zongen, woj’m niet rouwen."
18 Want doe Johannes kwam, en niet at en niet dronk, zee et volk: "Hi'j is deur een duvel bezeten."
19 Now is de Meenskezeune kommen, hi'j et en drinkt wel, en now zegt et volk: "Kiek toch es, wat een vreetzak, wat een zoeplappe, die vrund van tolleners en zundige meensken." En toch is de Wieshied deur hiel zien optreden in et geliek steld."
20 Doe maekte hi'j de steden waor bi'jkaans al zien wonderen gebeurd weren, et verwiet dat ze niet tot inkeer kommen weren:
21 "Oe wee Chorazin, oe wee Betsaïda, want as in Tyrus en Sidon de wonderen gebeurd weren die bi'j jim gebeurd binnen, dan zollen de inwoners van die steden heur allange een boeteklied anstruupd hebben en mit stof op heur heufd tot inkeer kommen wezen.
22 Ik zegge jim: op de dag van et oordiel zal et lot van Tyrus en Sidon dreegliker wezen as dat van jim.
23 En ieje dan, Kafarnaüm, ie daenken toch niet dat ie tot in de hemel verheven wodden zullen? In et diepste van et doderiek zuj' ofdaelen! Want as in Sodom de wonderen gebeurd weren die bi'j jow gebeurd binnen, dan was et tot op de dag van vandaege bestaon bleven.
24 Ik zegge je dat op de dag van et oordiel et lot van Sodom dreegliker wezen zal as dat van jow."
25 In die tied zee Jezus ok: "Ik eer jow, Heit, Heer van hemel en eerde, omreden jow disse dingen veur wiezen en verstaandigen verburgen hullen hebben, mar ze an ienvooldige meensken wel bekend maekt hebben.
26 Ja, Heit, zo hebben jow et wild.
27 Alles is mi'j toevertrouwd deur mien Heit, en gieniene as de Heit wet wie de Zeune is, en wie de Heit is, dat wet alliend de Zeune, en iederiene an wie de Zeune et eupenbaoren wil.
28 Kom naor mi'j, jim die mu binnen en onder lasten veurover beugen gaon, dan za’k jim rust geven.
29 Neem mien jok op je en leer van mi'j, want ik bin zaachtmoedig en nederig van hatte. Dan zuj’m warkelik rust vienen,
30 want mien jok is zaachte en mien last is licht."



Matteüs 12

Jezus en de sabbat

01 In die tied leup Jezus op een sabbat deur de korenvelden. Zien leerlingen hadden honger en begonnen aoren te plokken en d'r van te eten.
02 Doe de Farizeeën dat zaggen, zeden ze tegen him: "Kiek, jow leerlingen doen wat, dat op sabbat niet mag."
03 Hi'j zee doe: "Hej’m niet leesd wat David dee doe hi'j en zien mitgezellen honger hadden,
04 hoe hi'j et huus van God ingong en d'r mit heur van de toonbroden at, wiels hi'j niet, en zien manluden daor ok niet van eten mochten, alliend de priesters?
05 En hej’m niet in de wet leesd dat de priesters die op sabbat in de tempel dienst doen en zo de sabbat ontwi’jden, onschuldig binnen?
06 Ik zegge jim: hier gaot et om meer as om de tempel!
07 Aj’m begrepen hadden wat bedoeld wodt mit: "Baarmhattighied wil ik, gien offers," dan zoj’m gien onschuldigen veroordield hebben.
08 Want de Meenskezeune is heer en meester over de sabbat."
09 Hi'j trok weer veerder en kwam in heur synagoge.
10 Daor ston iene mit een verschrompelde haand. Omreden zi'j Jezus anklaegen wollen, vreugen ze: "Is et toestaon om op sabbat te genezen?"
11 Hi'j zee doe: "Stel daj’m mar ien schaop hebben en dat vaalt op sabbat in een koele, wie van jim zol et niet vaastegriepen en et d'r weer uut haelen?
12 En is een meenske niet vule meer weerd as een schaop? Daoruut volgt dawwe op sabbat goed doen meugen."
13 Doe zee hi'j tegen de man: "Stikke jow haand uut." Hi'j steuk him uut en d'r kwam weer leven in, zien haand wodde weer lieke gezond as de aandere.
14 De Farizeeën dreupen of en besleuten om him uut de weg te rumen.
15 Jezus begreep dat en week uut naor argens aanders.
Een protte meensken gongen aachter him an, en hi'j geneesde heur allemaole.
16 Hi'j verbeud heur naodrokkelik om bekend te maeken wie hi'j was.
17 Zo kwam uut wat zegd is deur de profeet Jesaja:
18 "Hier is de knecht die ik mi'j keuzen hebbe,
die ik liefhebbe en in wie ik bliedschop viene.
Ik zal him vervullen mit mien geest,
an alle volken zal hi'j et recht bekend maeken.
19 Hi'j zal gien woordestried angaon
en op straote zien stemme niet verheffen.
20 Et knakte riet brekt hi'j niet of,
en hi'j dooft de kwienende vlamme niet,
tot et recht deur zien toedoen overwint.
21 Op zien naeme zullen alle volken heur hope vestigen."

Konfrontaosie mit Farizeeën en schriftgeleerden

22 Doe brocht et volk een bliende bi'j him die bezeten was en niet praoten kon, en hi'j geneesde him, zodat hi'j weer praoten en zien kon.
23 Alle ommestaanders stonnen versteld en zeden: "Zol hi'j de Zeune van David wezen?"
24 Mar de Farizeeën die dit heurden, zeden tegen mekeer: "Hi'j kan die duvels alliend mar uutdrieven deur toedoen van Beëlzebul, de vost van de demonen."
25 Jezus wus wat ze dochten en zee tegen heur: "Ieder keuninkriek dat innerlik verpat is wodt verdistreweerd, en gien inkelde stad of gemienschop die innerlik verpat is zal staandholen.
26 As Saotan Saotan uutdrift, keert hi'j him tegen himzels. Hoe kan zien keuninkriek dan staandholen?
27 En a’k inderdaod deur Beëlzebul duvels uutdrief, deur wie drieven jim eigen meensken ze dan uut? Zi'j zullen dan ok jim rechters wezen!
28 Mar a’k deur de Geest van God duvels uutdrief, dan is et keuninkriek van God bi'j jim kommen.
29 Trouwens, hoe kan iene et huus van een starkere binnengaon en zien inboedel stelen, as hi'j die starkere eerst niet vaastebunnen het? Eerst dan zal hi'j zien huus leegstelen kunnen.
30 Wie niet mit mi'j is, is tegen mi'j, en wie niet mit mi'j bi'j mekeer brengt, drift utenneer.
31 Daorom zeg ik jim: iedere zunde en iedere godslastering kan de meensken vergeven wodden, mar wie de Geest lastert kan niet vergeven wodden.
32 En iederiene die wat as naodiel van de Meenskezeune zegt, zal vergeven wodden. Mar wie kwaodpraot over de heilige Geest zal niet vergeven wodden, niet in disse wereld, en ok niet in de kommende.
33 As een boom goed is, dan bin zien vruchten ok goed. An de aandere kaante, as een boom slecht is dan bin zien vruchten ok slecht. Want an de vruchten herken ie de boom.
34 Addergebruud! Hoe kuj'm wat goeds zeggen wiels jimzels slecht binnen? Waor et hatte vol van is, daor lopt de mond van over.
35 Een goed meenske haelt uut zien schatkaemer mit goeie dingen et goeie veur ‘t locht, wiels een slecht meenske uut zien schatkaemer mit slechte dingen et slechte veur ’t locht haelt.
36 Ik zegge jim: van ieder onnut woord dat meensken zeggen, zullen ze op de dag van et oordiel rekenschop ofleggen moeten.
37 Want op grond van je woorden zuj' vri'jspreuken wodden, en op grond van je woorden zuj' veroordield wodden."
38 Doe reageerden een peer schriftgeleerden en Farizeeën mit de vraoge: "Meester, we zollen graeg een teken van jow zien."
39 Hi'j zee doe: "Dit is een verdurven en trouweloze generaosie. Ze verlangt een teken, mar zal gien aander teken kriegen as dat van de profeet Jona.
40 Want zoas Jona drie daegen en drie naachten in de boek van een grote vis zat, zo zal de Meenskezeune drie daegen en drie naachten in et binnerste van de eerde wezen.
41 Op de dag van et oordiel zullen de Ninevieten saemen mit disse generaosie overaende kommen en heur veroordielen; want zi'j hadden heur bekeerd nao de prediking van Jona, en hier zien jim iene die meer is as Jona!
42 Op de dag van et oordiel zal de keuninginne van et Zuden saemen mit disse generaosie overaende kommen en heur veroordielen; want zi'j was van et uutaende van de eerde kommen om te luusteren naor de wieshied van Salomo, en hier zien jim iene die meer is as Salomo!
43 As een onzuvere geest iene verlat, trekt hi'j deur druge oorden op zuuk naor een rustplak. Mar as hi'j dat niet vint,
44 zegt hi'j: "Ik zal weerommegaon naor mien huus, dat ik verlaoten hebbe." En as hi'j weerommegaot, vernemt hi'j dat et leegstaot, hemmeld en op odder brocht is.
45 Dan gaot hi'j vot en haelt d'r zeuven aandere duvels bi'j, die slechter binnen as hi'jzels, en zi'j allemaole nemen daor veur altied heur intrek. En zo is de meenske bi'j wie de duvel intrekt d'r uutaendelik vule minder an toe as eerst. Zo zal et ok gaon mit disse verdurven generaosie."
46 Wiels hi'j nog mit de meensken an 't praoten was, dienden heur buten, zien moeke en zien breurs an. Zi'j drongen an om even mit him te praoten.
47 Iene zee tegen him: "Jow moeke en jow breurs staon buten, zi'j willen even mit jow praoten."
48 Hi'j zee doe: "Wie is mien moeke en wie bin mien breurs?"
49 Hi'j maekte een gebaor naor zien leerlingen en zee: "Zi'j bin mien moeke en mien breurs.
50 Want iederiene die de wil van mien Heit in de hemel dot, is mien breur, zuster en moeke."



Matteüs 13

Geliekenissen over et keuninkriek van de hemel

01 Die dag gong Jezus vot uut et huus en gong an 'e kaante van et meer zitten.
02 D'r kwam een protte meensken om him henne staon, en daorom gong hi'j in een boot zitten, wiels de kloft meensken op ‘e kaante staon bleef.
03 Hi'j praotte briedvoerig tegen heur en vertelde geliekenissen: "Iene gong es naor zien laand om te zi'jen.
04 Tiedens et zi'jen vul een pat van et zaod op de weg, en d'r kwammen voegels die et opatten.
05 Een aander pat van et zaod vul op rotsachtige grond, waor mar weinig eerde was, en et scheut drekt op omreden et niet diepe in de grond deurdringen kon.
06 Doe de zunne opkwam verschruuide et, en omreden et gien wottel had dreugde et uut.
07 Weer een aander pat vul tussen de stiekels, en doe die stiekels opgruuiden verstikten ze et zi'jgoed.
08 Mar d'r vul ok wat zaod in goeie grond, en dat brocht vrucht, veur een pat honderdvooldig, veur een pat zestigvooldig, veur een pat dattigvooldig.
09 Laot wie oren het goed luusteren!"
10 De leerlingen kwammen naor him toe en vreugen: "Waorom praoten jow in geliekenissen tegen heur?"
11 Hi'j zee doe: "Jim meugen de geheimen van et keuninkriek van de hemel kennen, heur is dat niet geven.
12 Want wie het zal nog meer kriegen, en et zal overvloedig wezen; mar wie niks het zal alderdeegst et laeste ontneumen wodden.
13 Dit is de reden waorom ik in geliekenissen tegen heur praot: omreden zi'j ziende bliend en heurende doof binnen en niks begriepen.
14 In heur komt disse veurspelling van Jesaja uut:
"Jim zullen goed luusteren mar niks begriepen,
en jim zullen goed kieken mar gien inzicht hebben.
15 Want et hatte van dit volk is ofstompt,
heur oren bin doof
en heur ogen holen zi'j dichte.
Mit heur ogen willen ze niks zien,
mit heur oren niks heuren,
mit heur hatte niks begriepen.
Want aanders zollen ze tot inkeer kommen
en zol ik heur genezen."
16 Gelokkig jim ogen omreden zi'j zien, en jim oren omreden zi'j heuren!
17 Want ik verzekere jim: een protte profeten en rechtveerdigen hebben d'r naor gunterd om te zien wat jim zien, mar zi'j kregen et niet te zien, en te heuren wat jim heuren, mar zi'j kregen et niet te heuren.
18 Heur en begriep dan now de vergeliekenisse van de zi'jer:
19 bi'j iederiene die et woord van et keuninkriek heurt mar et niet begript, komt hi'j die et kwaod zels is en steelt wat heur in et hatte zi'jd is; bi'j heur is op de weg zi'jd.
20 Et zaod dat op rotsachtige grond zi'jd is, dat bin zi'j die et woord heuren en et drekt mit bliedschop in heur opnemen.
21 Mar et schöt gien wottel in heur, oppervlakkig as ze binnen. Wodden ze vanwegens et woord uutperbeerd of vervolgd, dan holen ze et gien zwink staand.
22 Et zaod dat tussen de stiekels zi'jd is, dat bin zi'j die et woord wel heuren, mar bi'j wie de zorg om et daegelikse bestaon en de verleiding van de riekdom et woord verstikken, zodat et zonder vrucht blift.
23 Et zaod dat in goeie grond zi'jd is, dat bin zi'j die et woord heuren en et begriepen. Zi'j dregen dan ok riekelik vrucht, veur een pat honderdvooldig, veur een pat zestigvooldig, veur een pat dattigvooldig."
24 Hi'j hul heur een aandere vergeliekenis veur: "Et is mit et keuninkriek van de hemel as mit een meenske die goed zaod op zien akker uutzi'jde.
25 Wiels de meensken sleupen, kwam zien vi'jaand ontuug tussen et graon zi'jen en vertrok weer.
26 Doe et jonge gewas opkwam en vrucht begon te dregen, kwam ok et ontuug veur ‘t locht.
27 De knechten kwammen de heer dat huus vraogen: "Heer, hebben jow seins gien goed zaod op jow akker zi'jd? Waor komt dat ontuug dan weg?"
28 Hi'j zee doe: "Dat is et wark van een vi'jaand." De knechten zeden tegen him: "Willen jow dat wi'j et ontuug d'r tussenuut wieden?"
29 Hi'j zee doe: "Nee, want dan zoj’m mit et ontuug ok et graon lostrekken.
30 Laot beide opgruuien tot an de oogst, dan za’k, as et tied van oogsten is, tegen de mi'jers zeggen: "Wiede eerst et ontuug, bien et in bundels bi'j mekeer en verbraan et. Breng dan et graon bi'j mekeer in mien schure."""
31 Hi'j hul heur nog een aandere vergeliekenis veur: "Et keuninkriek van de hemel liekt op een zaotien van de mosterdplaante dat iene mitnam en in zien akker zi'jde.
32 Et is weliswaor et kleinste van alle zaoden, mar et gruuit uut tot de grootste onder de plaanten. Et wodt een struke, en de voegels uut de locht kommen nusselen in de takken."
33 Hi'j vertelde heur een aandere vergeliekenisse: "Et keuninkriek van de hemel liekt op zoerdesem die deur een vrouw mit drie zakken mael mingd wodde tot alle mael deurdesemd was."
34 Al disse dingen zee Jezus in geliekenissen tot de kloft meensken; hi'j praotte alliend in geliekenissen tegen heur.
35 Zo kwam uut wat zegd is deur de profeet: "Ik zal et woord nemen en praoten in geliekenissen; ik zal vertellen wat sund et follement van de wereld verburgen was."
36 Doe stuurde hi'j de meensken vot en gong naor huus. Zien leerlingen kwammen bi'j him en vreugen: "Willen jow oons de vergeliekenisse van et ontuug op de akker uutstokken?"
37 Hi'j zee doe tegen heur: "Hi'j die et goeie zaod zi'jt is de Meenskezeune,
38 de akker is de wereld, et goeie zaod dat bin de kiender van et keuninkriek; et ontuug dat bin de kiender van et kwaod,
39 de vi'jaand die et zi'jt is de duvel, de oogst staot veur de daonmaeken van disse wereld en de mi'jers bin de engels.
40 Zoas et ontuug bi'j mekeer bunnen wodt en in et vuur verbraand, zo zal et gaon bi'j et daonmaeken van disse wereld:
41 de Meenskezeune zal zien engels d'r op uutsturen, en zi'j zullen uut zien keuninkriek iederiene die aanderen valen laoten hebben en de wetten verkracht hebben bi’j mekeer brengen
42 en heur in de vuurovend gooien; daor zullen ze jammeren en knassetanen.
43 Dan zullen de rechtveerdigen in et keuninkriek van heur Heit straolen as de zunne. Laot wie oren het goed luusteren!
44 Et is mit et keuninkriek van de hemel as mit een schat die votstopt lag in een akker. Iene vun him en verstopte him opni'j, en in zien bliedschop besleut hi'j om alles te verkopen wat hi'j had en die akker te kopen.
45 Et is mit et keuninkriek van de hemel krek as mit een koopman die op zuuk was naor mooie parels.
46 Doe hi'j een uutzunderlik dure parel vun, besleut hi'j om alles te verkopen wat hi'j had en die te kopen.
47 Et is mit et keuninkriek van de hemel ok krek as mit een sleepnet dat in een meer gooid wodde en waormit verschillende soorten vis vongen wodden.
48 Doe et net krek vol was, trok et volk et op ‘e kaante en gongen de meensken zitten om de goeie vis in tonnen te doen; de minne vis wodde votgooid.
49 Zo zal et ok gaon bi'j et daon wark maeken van disse wereld: de engels zullen d'r op uuttrekken en de kwaodwilligen van de rechtveerdigen schiften,
50 en zi'j zullen heur in de vuurovend gooien, waor ze jammeren en knassetanen zullen.
51 Hej’m dit allemaole begrepen?" "Ja," zeden ze doe.
52 Hi'j zee tegen heur: "Zo liekt iedere schriftgeleerde die leerling in et keuninkriek van de hemel wodden is op een huusmeester die uut zien veurraodkaemer ni'je en oolde dingen veur ’t locht haelt."
53 Doe Jezus disse geliekenissen uutspreuken hadde, gong hi'j uut dat plak weg.
54 Hi'j kwam an in zien vaderstad en gaf de bewoners les in heur synagoge, zodat zi'j stomverbaosd weren en zeden: "Hoe komt hi'j an die wieshied en hoe kan hi'j die wonderen doen?
55 Hi'j is toch de zeune van de timmerman? Maria is toch zien moeke, en Jakobus en Josef en Simon en Judas, dat bin toch zien breurs?
56 En wonen zien zusters niet allemaole bi'j oons? Waor het hi'j dat allemaole dan weg?"
57 En ze neumen anstoot an him. Mar Jezus zee tegen heur: "Nargens wodt een profeet zo miskend as in zien eigen stad en in zien eigen femilie."
58 En hi'j dee daor niet een protte wonderen, vanwegens heur ongeleuf.



Matteüs 14

De dood van Johannes

01 In die tied heurde Herodes, de tetrarch, ok over Jezus vertellen,
02 en hi'j zee tegen zien dienstvolk: "Dat moet Johannes de Doper wezen; hi'j is opstaon uut de dood en daordeur beschikt hi'j over zokke biesterbaorlike krachten."
03 Herodes had Johannes destieds arresteren en in de boeien slaon laoten en him in de gevangenis smeten vanwegens Herodias, de vrouw van zien breur Filippus.
04 Johannes had jommes tegen him zegd: "Jow meugen heur niet tot vrouw nemen."
05 En hoewel hi'j him wel doodmaeken wol, dee hi'j dat niet omreden hi'j bange was veur et volk, dat him veur een profeet hul.
06 Doe Herodes een feest veur zien verjaordag gaf, daanste de dochter van Herodias midden tussen de anwezigen, en dat vul wel bi'j Herodes in de smaek.
07 Daorom zee hi'j dat ze kriegen zol wat ze mar vraogen zol, en hi'j dee een eed op die belofte.
08 Deur heur moeke daortoe anzet zee ze: "Breng mi'j dan et heufd van Johannes de Doper op een schaole."
09 De keuning wodde wat bedroefd van disse vraoge, mar omreden hi'j in et bi'jwezen van zien taofelgaasten een eed zweerd hadde, beveelde hi'j dat et volk et heur brengen zol,
10 en hi'j gaf opdracht om Johannes in de gevangenis et heufd of te houwen.
11 Et heufd wodde op een schaole binnenbrocht en an et maegien geven, en zi'j brocht et naor heur moeke.
12 Zien leerlingen kwammen et liek haelen, begreuven et en gongen daornao naor Jezus om et him te zeggen.

Overvloed an brood, gebrek an geleuf

13 Doe Jezus hiervan heurde, week hi'j mit een boot uut naor een ofgelegen plak waor hi'j alliend wezen kon. Mar de meensken kwammen et te weten, en vanuut de steden volgden ze him over laand.
14 Doe hi'j uut de boot stapte en de grote kloft meensken zag, vuulde hi'j medelieden mit heur en hi'j geneesde heur zieken.
15 In et twielochten kwammen de leerlingen naor him toe en zeden: "Dit is een ofgelegen plak en et is al laete. Stuur de meensken vot, laot ze naor de dörpen gaon om eten veur heurzels te kopen."
16 Mar Jezus zee: "Ze hoeven niet vot, geven jim heur mar te eten."
17 Zi'j zeden doe tegen him: "We hebben hier niks, alliend vuuf broden en twie vissen."
18 Hi'j zee: "Breng ze mi'j."
19 En naodat hi'j de meensken opdracht geven had om op et grös zitten te gaon, nam hi'j de vuuf broden en de twie vissen, keek omhogens naor de hemel, zee et zegengebed en brak de broden; hi'j gaf ze an de leerlingen, en de leerlingen gavven ze deur an de meensken.
20 Iederiene at en wodde zae, en doe ze de stokken bolle die over weren ophaelden, hadden ze twaelf maanden vol.
21 D'r hadden omdebi'j vuufduzend man van eten, vrouwluden en kiender niet mitteld.
22 Drekt daornao beveelde hi'j de leerlingen om in de boot te stappen en alvaast veuruut te gaon naor de ginne kaante, hi'j zol ok kommen naodat hi'j de meensken votstuurd hadde.
23 Doe hi'j heur votstuurd had, gong hi'j de barg op om d'r in zien allienigens te bidden. De naacht vul, en hi'j was daor hielendal alliend.
24 De boot was ondertussen al een hiel aende van de vaaste wal votveerd en wodde, as gevolg van de tegenwiend, deur de golven raomd.
25 Tegen et aende van de naacht kwam hi'j naor heur toe, lopende over et meer.
26 Doe de leerlingen him op et waeter lopen zaggen, raekten ze in paniek. Ze reupen: "Een spoek!" en raosden et uut van aangst.
27 Drekt praotte Jezus tegen heur en zee: "Blief mar kalm! Ik bin et, wees mar niet bange!"
28 Petrus zee doe: "Heer, as jow et binnen, zeg mi'j dan dat ik over et waeter naor jow toe kommen moet."
29 Hi'j zee: "Kom mar!" Petrus stapte uut de boot en leup over et waeter naor Jezus toe.
30 Mar doe hi'j vuulde hoe stark de wiend was, wodde hi'j bange. Hi'j begon te zinken en galpte et uut: "Heer, redde mi'j!"
31 Drekt stak Jezus zien haand uut, hi'j greep him vaaste en zee: "Kleingeleuvige, waorom hej' twiefeld?"
32 Doe ze in de boot stapten, gong de wiend liggen.
33 In de boot beugen de aanderen heur veur him daele en zeden: "Jow bin warkelik God zien Zeune!"
34 Doe zi'j et meer oversteuken weren, gongen ze an laand bi'j Gennesaret.
35 De meensken daor herkenden him en maekten zien komst rondomme in de kontreinen bekend, en et volk brocht iederiene die ziek was bi'j him.
36 Die vreugen him alliend mar om de zeum van zien klied anraeken te meugen. En iederiene die dat dee wodde genezen en was hielemaole gezond.



Matteüs 15

Rein en onrein

01 Doe kwammen d'r vanuut Jeruzalem Farizeeën en schriftgeleerden naor Jezus toe. Zi'j vreugen him:
02 "Waoromme overtreden jow leerlingen de tredisies van oonze veuroolden? Ze wasken heur hanen niet veur ze heur bolle eten."
03 Hi'j gaf heur as bescheid: "En waoromme overtreden jim et gebod van God, alliend om jim eigen tredisie in staand te holen?
04 Want God het zegd: "toon eerbied veur je heit en je moeke," en ok: "wie zien heit of moeke vervluukt, moet ommebrocht wodden."
05 Mar jim leren: "wie tegen zien heit of moeke zegt: "Alles wat van mi'j is en veur jow van nut wezen kund hadde, bestem ik tot offergaove,"
06 die hoeft zien oolden gien eerbied te tonen." Zo ontkrachten jim et woord van God uut eerbied veur jim eigen tredisie.
07 Huichelders, wat is Jesaja zien veurspelling toch toepasselik op jim:
08 "dit volk eert mi'j mit de lippen,
mar heur hatte is veer van mi'j;
09 ommenocht vereren zi'j mi'j,
want ze onderwiezen heur eigen leer,
veurschriften van meensken.""
10 Naodat hi'j de meensken bi'j him reupen hadde, zee hi'j tegen heur: "Luuster en kom tot inzicht.
11 Niet wat de mond ingaot maekt een meenske onrein, mar wat him de mond uutkomt, dat maekt een meenske onrein."
12 Doe kwammen de leerlingen bi'j him en zeden: "Weten jow dat de Farizeeën jow uutspraoke heurd hebben en dat zi'j die onhuur vienen?"
13 Hi'j zee doe: "Iedere plaante die niet deur mien hemelse Heit plaant is, zal mit wottel en al uutrokt wodden.
14 Laot ze toch, die bliende bliendegeleiders! As de iene bliende de aandere leided, valen ze tegere in een koele."
15 Doe stelde Petrus de vraoge: "Willen jow oons die uutspraoke uutstokken?"
16 Jezus zee: "Begriepen jim et dan ok nog altied niet?
17 Zien jim dan niet in dat alles wat de mond ingaot in de maege belaant en op et husien weer verdwient?
18 An de aandere kaante, wat de mond uutgaot komt uut et hatte, en die dingen maeken een meenske onrein.
19 Want uut et hatte kommen smerige gedaachten, moord, vremd gaon, ontucht, diefstal, valse getugenissen en kwaodsprekeri'je.
20 Dat maekt een meenske onrein, niet et eten mit hanen die niet wusken binnen."

Naor Tyrus en Sidon

21 En weer gong Jezus vot; hi'j nam de bienen naor et gebied van Tyrus en Sidon.
22 Opiens klonk de roep van een Kanaänitische vrouw die uut die streek ofkomstig was: "Hebbe medelieden mit mi'j, Heer, Zeune van David! Mien dochter wodt alderheiselik kweld deur een duvel."
23 Mar hi'j keurde heur gien woord weerdig. Zien leerlingen kwammen naor him toe en vreugen him dringend: "Stuur heur toch vot, aanders blift ze mar aachter oons an raozen."
24 Hi'j zee doe: "Ik bin alliend stuurd naor de verleuren schaopen van et volk van Israël."
25 Mar zi'j kwam dichterbi'j, gooide heur veur him daele en zee: "Heer, helpe mi'j!"
26 Doe zee hi'j: "Et is niet goed om de kiender heur plakkien bolle of te pakken en et an de honnen te voeren."
27 Zi'j zee: "Grif, Heer, mar de honnen eten toch de kroemels op die van de taofel van heur baos valen."
28 Doe zee Jezus tegen heur: "Jow hebben een groot geleuf! Waor jow naor gunteren, zal gebeuren." En vanof dat stuit was heur dochter genezen.
29 Jezus trok weer veerder. Bi'j et Meer van Galilea gong hi'j de barg op; daor gong hi'j zitten.
30 D'r kwam een protte volk op him of. Ze hadden lammen, blienden, maanken, doofstommen en een protte aanderen mitneumen, die ze an zien voeten legden, en hi'j geneesde heur allemaole.
31 De meensken zaggen vol veralderaosie hoe doofstommen praoten gongen, maanken beter wodden, lammen lopen gongen en blienden weer kieken konnen, en ze brochten hulde an de God van Israël.
32 Naodat Jezus zien leerlingen bi'j him reupen hadde, zee hi'j: "Ik hebbe medelieden mit al die meensken, want ze bin now al drie daegen bi'j me en ze hebben niks meer te eten. En heur mit een lege maege naor huus sturen wi'k eins niet, want dan zollen ze onderwegens inneneer zakken."
33 De leerlingen zeden doe: "Mar waor haelen we in dit onlaand genoeg bolle weg om al die meensken eten te geven?"
34 Jezus vreug heur: "Hoevule broden hej’m?" Zi'j zeden: "Zeuven, en wat vissies."
35 Hi'j gaf de meensken opdracht om op de grond zitten te gaon.
36 Doe nam hi'j de zeuven broden en de vissen, zee et daankgebed, brak de broden en dielde ze uut an de leerlingen, en de leerlingen gavven ze an de meensken.
37 Iederiene at en raekte zae, en doe ze de stokken bolle die over weren ophaelden, hadden ze zeuven maanden vol.
38 D'r hadden omdebi'j vierduzend man van eten, vrouwluden en kiender niet mitteld.
39 Naodat hi'j de meensken votstuurd hadde, stapte hi'j in de boot en veerde naor de omkrieten van Magadan.



Matteüs 16

De zoerdesem van de Farizeeën en de Sadduceeën

01 De Farizeeën en de Sadduceeën kwammen him polsen mit de vraoge om heur een teken uut de hemel te tonen.
02 Hi'j gaf heur dit doe as bescheid: "As de aovend vaalt, zeggen jim: "morgen mooi weer, want de hemel kleurt rood."
03 En morgens: "storm op til, want et rood an de hemel is driegend." De anblik van de hemel weej’m wel te duden, en de tekens van de tied niet?
04 Dit is een verdurven en trouweloze generaosie. Zi'j guntert naor een teken, mar zal gien aander teken kriegen as dat van Jona." Zo leut hi'j heur staon en gong vot.
05 De leerlingen veerden naor de overkaante, mar weren vergeten om bolle mit te nemen.
06 Dus doe Jezus tegen heur zee: "Wees ommeraek allat veur de zoerdesem van de Farizeeën en de Sadduceeën,"
07 begonnen ze d'r mit mekeer over te praoten dat zi'j gien bolle mitneumen hadden.
08 Jezus vernam dat en zee: "Kleingeleuvigen, waorom bepraoten jim mit mekeer daj'm gien bolle bi'j jim hebben?
09 Begriepen jim et dan nog niet, heugen jim je ok de vuuf broden veur de vuufduzend niet, en hoevule maanden jim weer ophaelden?
10 En ok niet de zeuven broden veur de vierduzend en hoevule maanden jim doe weer ophaelden?
11 Hoe is et meugelik daj’m niet begriepen da’k et niet over bolle hadde? Wees allat veur de zoerdesem van de Farizeeën en de Sadduceeën!"
12 Doe begrepen ze dat hi'j niet bedoelde dat ze allat wezen mossen veur de zoerdesem in de bolle, mar veur de lessen van de Farizeeën en de Sadduceeën.

Wie is Jezus?

13 Doe Jezus in et gebied van Caesarea Filippi kwam, vreug hi'j zien leerlingen: "Wie zeggen de meensken eins dat de Meenskezeune is?"
14 Zi'j zeden doe: "Goenend zeggen Johannes de Doper, aanderen Elia, weer aanderen Jeremia of iene van de aandere profeten."
15 Doe vreug hi'j heur: "En wie bin ik neffens jim?"
16 "Jow bin de messias, de Zeune van de levendige God," zee Simon Petrus.
17 Doe zee Jezus tegen him: "Gelokkig bin ie, Simon Barjona, want dit is je niet deur meensken van vleis en bloed zichtber maekt, mar deur mien Heit in de hemel.
18 En ik zegge je: ie bin Petrus, de rots waorop ik mien karke bouwen zal, en de poorten van et doderiek zullen heur niet overweldigen kunnen.
19 Ik zal je de sleutels van et keuninkriek van de hemel geven, en al waj' op eerde gellen laoten zal ok in de hemel gellen, en al waj' op eerde niet gellen laoten zal in de hemel ok niet gellen."
20 Doe verbeud hi'j de leerlingen om ok mar tegen iene te zeggen dat hi'j de messias was.
21 Vanof die tied begon Jezus zien leerlingen dudelik te maeken dat hi'j naor Jeruzalem gaon mos en een protte lieden moeten zol deur toedoen van de ooldsten, de hogepriesters en de schriftgeleerden, en dat hi'j ommebrocht wodden zol, mar op de dadde dag uut de dood opwekt wodden zol.
22 Petrus nam him even veur him alliend en begon him et leksem op te zeggen: "God verhoede et, Heer! Dat zal jow grif niet gebeuren!"
23 Mar Jezus dri'jde him de rogge toe mit de woorden: "Gao weeromme, aachter mi'j, Saotan! Ie zollen mi'j nog van de goeie weg ofbrengen. Ie daenken niet an wat God wil, mar alliend an wat de meensken willen."
24 Doe zee Jezus tegen zien leerlingen: "Wie aachter mi'j an kommen wil, moet niet an himzels daenken, zien kruus op him nemen en mi'j volgen.
25 Want iederiene die zien leven beholen wil, zal et verliezen, mar wie zien leven verlöst omwille van mi'j, zal et beholen.
26 Wat het een meenske d'r an om de hiele wereld te winnen as hi'j et leven d’r bi'j inschöt? Wat zol een meenske niet overhebben veur zien leven?
27 As de Meenskezeune komt, in gezelschop van zien engels en in de kleren mit de straolende luuster van zien Heit, dan zal hi'j iederiene naor zien doen en laoten belonen.
28 Ik verzekere jim: goenend van jim zullen niet wegraeken veur zi'j de komst van de Meenskezeune en zien keuninklike heerschoppi'je mitmaekt hebben."



Matteüs 17

Een stemme uut de hemel

01 Zes daegen laeter nam Jezus Petrus, Jakobus en zien breur Johannes mit him mit een hoge barg op, waor ze alliend weren.
02 Veur heur ogen veraanderde hi'j van gedaonte, zien gezichte straolde as de zunne en zien kleren wodden wit as et locht.
03 Opiens verschenen Mozes en Elia an heur, die mit Jezus in gesprek weren.
04 Petrus nam et woord en zee tegen Jezus: "Heer, et is goed dawwe hier binnen. As jow willen za'k hier drie tenten opzetten, iene veur jow, iene veur Mozes en iene veur Elia."
05 Hi'j was nog niet uutpraot, of et schaad van een straolende wolke glee over heur henne, en uut de wolke klonk een stemme: "Dit is mien geliefde Zeune, in him vien ik bliedschop. Luuster naor him!"
06 Doe de leerlingen dit heurden, leuten zi'j heur op 'e grond valen en verburgen uut aangst heur gezichte.
07 Jezus kwam dichterbi'j, raekte heur an en zee: "Kom overaende, jim hoeven niet bange te wezen."
08 Ze keken op en zaggen gieniene meer, Jezus was alliend.
09 Doe ze van de barg weer naor beneden gongen, gebeud Jezus heur: "Praot mit gieniene over waj'm zien hebben veurdat de Meenskezeune uut de dood opwekt is."
10 De leerlingen vreugen him: "Waorom zeggen de schriftgeleerden toch dat Elia eerst kommen moet?"
11 Hi'j zee doe: "Elia zol inderdaod kommen en alles ni'j maeken.
12 Mar ik zegge jim dat Elia al kommen is, zi'j hebben him alliend niet herkend, en ze hebben mit him daon wat ze wollen. Zo zal de Meenskezeune ok deur heur toedoen lieden moeten."
13 Doe begrepen de leerlingen dat hi'j op Johannes de Doper doelde.

Gebrek an geleuf

14 Doe ze heur weer onder de meensken begavven, kwam d'r iene naor him toe die veur him op zien kni'jen vul
15 en zee: "Heer, hebbe medelieden mit mien zeune, want hi'j is maoneziek en lidt daor slim onder; hi'j vaalt vaeke in et vuur of in et waeter.
16 Ik hebbe him bi'j jow leerlingen brocht, mar zi'j konnen him niet beter maeken."
17 Jezus zee doe: "Wat bin jim toch een ongeleuvig en dwas volk, hoe lange moe'k nog bi'j jim blieven? Hoe lange moe'k jim nog verdregen? Breng him bi'j me."
18 Doe praotte Jezus op strenge toon tegen de duvel. Disse gong uut de jonge weg, en vanof dat stuit was hi'j genezen.
19 Naotied kwammen de leerlingen naor Jezus toe. Ienkeer mit him alliend vreugen zi'j: "Waorom konnen wi'j die geest niet uutdrieven?"
20 Hi'j zee doe: "Vanwegens jim gebrek an geleuf. Ik verzekere jim: aj’m geleuf hebben as een mosterdzaotien, dan zuj'm tegen die barg zeggen: "verplaets je van hier naor daor!" en dan zal hi'j him verplaetsen. Niks zal veur jim onmeugelik wezen."
22 Wiels ze deur Galilea trokken, zee Jezus tegen heur: "De Meenskezeune zal uutleverd wodden an de meensken.
23 Die zullen him ommebrengen, mar op de dadde dag zal hi'j uut de dood opwekt wodden." Dit maekte heur alderbedroefdst.

Lessen veur Petrus en de leerlingen

24 Doe ze in Kafarnaüm ankommen weren, kwammen de inners van de tempelbelasting bi'j Petrus en vreugen: "Dreegt jow meester de dubbeldrachme niet of?"
25 Hi'j zee doe: "Grif wel!" Doe hi'j thuuskwam, was Jezus him veur mit de vraoge: "Wat daenk ie, Simon? Van wie innen de heersers op eerde tol of belasting? Van heur eigen kiender of van aanderen?"
26 Op zien bescheid: "Van aanderen," zee Jezus tegen him: "Dan bin de kiender dus vri'jsteld.
27 Mar lao'we heur niet veur et heufd stoten; gao naor et meer, gooi daor je hengel uut en hael de vis die et eerst bit van de haoke. Aj' zien bek eupendoen, zuj' een vierdrachmestok vienen. Neem dat mit en betaele heur veur oons allebeide."



Matteüs 18

01 Op dat stuit kwammen de leerlingen Jezus vraogen: "Wie is aenliks de grootste in et keuninkriek van de hemel?"
02 Hi'j reup een kiend bi'j him, zette et in heur midden daele
03 en zee: "Ik verzekere jim: aj' niet veraanderen en wodden as een kiend, dan zuj' et keuninkriek van de hemel grif niet binnengaon.
04 Wie himzels vernedert en wodt as dit kiend, die is de grootste in et keuninkriek van de hemel.
05 En wie in mien naeme iene zoe'n kiend bi'j him opnemt, nemt mi'j op.
06 Wie iene van de kleinties die in mi'j geleuven van de goeie weg ofbrengen, die kan mar beter mit een meulestien om zien nekke in zee smeten wodden en in de diepte verdrinken.
07 Oe wee de wereld mit al heur valstrikken. Et is niet veur te wezen dat d'r meensken te valen brocht wodden, mar oe wee de meenske die de valstrik zet!
08 En as je haand of je voete je op et verkeerde pad brengt, hakke him dan of en smiet him vot: ie kun beter verminkt of maank et leven binnengaon as in et bezit van twie hanen of twie bienen in de iewigbranend vuur gooit wodden.
09 Brengt je oge je op et verkeerde pad, trek et dan uut en smiet et vot: ie kun beter mit ien oge et leven binnengaon as mit twie ogen in et hellevuur smeten wodden.
10 Waek d'r veur ok mar iene van disse kleinties te verachten. Want ik zegge jim: heur engels in de hemel hebben altied mien hemelse Heit veur ogen.
12 Wat daenken jim? As iene honderd schaopen het en iene daorvan ofdwaelt of, zal hi'j dan gien negenennegentig in de bargen aachterlaoten en op weg gaon om et ofdwaelde dier op te zuken?
13 As et him lokt om et te vienen, dan zal hi'j him, dat verzeker ik jim, over dat iene schaop meer verheugen as over de negenennegentig aanderen die niet ofdwaeld weren.
14 Zo is et ok bi'j jim Heit in de hemel: hi'j wil niet dat iene van disse kleinties verleuren gaot.
15 As iene van je breurs of zusters tegen je zundigt, moej' die daorover onder vier ogen anspreken. As ze luusteren, dan hej' ze veur de gemiente beholen.
16 Luusteren ze niet, neem dan iene of twie aanderen mit, zodat de zaeke zien beslag krigt deur toedoen van de verklaorings van op zien minst twie getugen.
17 As ze niet naor heur luusteren, leg et dan veur an de gemiente. Weigeren ze ok naor de gemiente te luusteren, behaandel heur dan zoaj' een heiden of een tollener behaandelen.
18 Ik verzekere jim: al wat jim op eerde as biendend verklaoren zal ok in de hemel as biendend wezen, en al wat jim op eerde ontbienen zal ok in de hemel ontbunnen wezen.
19 Ik verzeker et jim opni'j: as twie van jim hier op eerde ienperig om wat vraogen, wat et ok is, dan zal mien Heit in de hemel et veur heur gebeuren laoten.
20 Want waor twie of drie meensken in mien naeme saemen binnen, bin ik in heur midden."
21 Doe kwam Petrus bi'j him staon en vreug: "Heer, as mien breur of zuster tegen mi'j zundigt, hoe vaeke moe'k dan vergeving schinken? Tot zeuvenmaol toe?"
22 Jezus zee doe: "Niet tot zeuvenmaol toe, zeg ik je, mar tot zeuventig keer zeuven.
23 Daorom is et mit et keuninkriek van de hemel krek as mit een keuning die rekenschop vraogen wol van zien knechten.
24 Doe hi'j daormit begonnen was, brocht et volk iene bi'j him die him tienduzend telent schuldig was.
25 Omreden hi'j niks weeromme betaelen kon, gaf zien heer bevel dat de man tegere mit zien vrouw en kiender en alles wat hi'j bezat verkocht wodden mos, zodat de schuld inlost wodden kon.
26 Doe gooide de knecht him veur de voeten van zien heer en smeekte him: "hebbe geduld mit mi'j, ik zal jow alles weeromme betaelen."
27 Zien heer kreeg medelieden, hi'j leut him vri'j en schul him et liende bedrag kwiet.
28 Doe disse knecht naor buten gong, trof hi'j daor iene van de aandere knechten, die him honderd denarie schuldig was. Hi'j nam him in een wurggreep en beet him toe: "betael mi'j alles waj' mi'j schuldig binnen!"
29 Doe gooide disse him veur zien voeten daele en smeekte him: "hebbe geduld mit mi'j, ik zal je betaelen."
30 Mar hi'j wol daor niet van weten, slimmer nog, hi'j leut him gevangenzetten tot hi'j de hiele schuld ofbetaeld hebben zol.
31 Doe de aandere knechten begrepen wat d'r gebeurd was, weren ze min te spreken, en gongen ze naor heur heer om him alles te vertellen.
32 Doe leut zien heer him bi'j him roepen en hi'j zee tegen him: "ie bin een minne knecht. De hiele schuld he'k je kwietschullen, omreden ie mi'j d'r om smeekten.
33 Dan haj’ toch zeker ok medelieden hebben moeten mit die aandere knecht, krek zoas ik medelieden mit jow had hebbe?"
34 En zien heer was zo koegels dat hi'j him in hanen van de gerechtsbeulen gaf tot hi'j de hiele schuld weeromme betaeld hebben zol.
35 Zo zal mien hemelse Heit ok iederiene van jim behaandelen die zien breur of zuster niet van hatte vergeft."



Matteüs 19

Leven mit et oge op et keuninkriek van de hemel

01 Naodat Jezus disse rede uutspreuken hadde, gong hi'j vot uut Galilea en gong hi'j langs de ginne kaante van de Jordaan naor Judea.
02 Een protte meensken kwammen aachter him an, en hi'j geneesde heur waor ze stonnen.
03 Doe kwammen d'r Farizeeën op him of om him op de proef te stellen. Zi'j vreugen: "Mag een man zien vrouw om willekeurig wat reden verstoten?"
04 Hi'j zee: "Hej’m niet leesd dat de maeker de meenske bi'j et begin manlik en vrouwelik maekt het?"
05 En hi'j gong deur: "Daorom zal een man zien heit en moeke verlaoten en him hechten an zien vrouw, en die twie zullen iene wodden;
06 zi'j bin dan niet langer twie, mar iene. Wat God verbunnen het, mag een meenske niet scheiden."
07 Doe vreugen ze him: "Waoromme het Mozes dan veurschreven om heur een scheidingsbrief te geven en heur zo te verstoten?"
08 Hi'j zee doe: "Omreden jim hatteloos en stiems binnen, daorom het Mozes jim toestaon om je vrouw te verstoten. Mar dat is niet vanof et begin zo west.
09 Ik zegge jim: wie zien vrouw verstot en mit een aander trouwt, begaot overspel, behalven as d'r spraoke was van een ongeoorleufde verbientenisse."
10 Hierop zeden zien leerlingen: "As et mit de verholing tussen man en vrouw zo steld is, kuj' mar beter niet trouwen."
11 Hi'j zee tegen heur: "Niet iederiene kan disse kwestie begriepen, alliend dienend an wie et geven is:
12 d'r bin manluden die niet trouwen omreden ze onvruchtber geboren wodden, aandere omreden ze deur meensken onvruchtber maekt binnen, en d'r bin manluden die niet trouwen omreden ze heurzels onvruchtber maekt hebben mit et oge op et keuninkriek van de hemel. Laot wie et onder de pette kriegen kan et begriepen."
13 Doe brochten de meensken kiender bi'j him, zi'j wollen dat hi'j heur de hanen opleggen zol en bidden zol. Doe de leerlingen heur uutfoeterden,
14 zee Jezus: "Laot de kiender mit rust, keer ze niet op om bi'j mi'j te kommen, want et keuninkriek van de hemel heurt toe an wie is zoas zi'j."
15 En naodat hi'j heur de hanen oplegd hadde, trok hi'j weer veerder.

Binnengaon in et keuninkriek van de hemel

16 Now kwam d'r iene naor Jezus toe mit de vraoge: "Meester, wat veur goeds moe'k doen om et iewige leven te kriegen?"
17 Hi'j zee doe: "Waorom vraog ie mi'j naor et goeie? D'r is d'r mar iene die goed is. As ie et leven binnengaon willen, hool je dan an zien geboden."
18 "Welke?" vreug hi'j. "Disse," zee Jezus doe, "begao gien moord, begao gien overspel, steel niet, legge gien valse getugenis of,
19 toon eerbied veur je heit en moeke, en ok: hebbe je naoste lief as jezels."
20 De jongkerel zee: "Daor hool ik mi'j an. Wat kan ’k nog meer doen?"
21 Jezus zee doe tegen him: "Aj' volmaekt wezen willen, gao dan naor huus, verkope alles waj' hebben en geef de opbrengst an de aarme meensken; dan zuj' een schat in de hemel hebben. Kom daornao weeromme en volge mi'j."
22 Nao dit bescheid gong de jongkerel mistroostig vot; hi'j had jommes een protte bezittings.
23 Jezus keerde him tot zien leerlingen: "Ik verzeker jim: alliend mit grote muuite zal een rieke et keuninkriek van de hemel binnengaon.
24 Ik zegge et jim nog es: et is makkeliker veur een kemeel om deur et oge van een naalde te gaon as veur een rieke om et keuninkriek van God binnen te gaon."
25 Doe de leerlingen dit heurden, weren ze hielendal versleugen en vreugen: "Wie kan d'r dan nog redded wodden?"
26 Jezus keek heur an en zee doe tegen heur: "Bi'j meensken is dat onmeugelik, mar bi'j God is alles meugelik."
27 Doe vreug Petrus: "Wi'j hebben alles aachterlaoten en bin jow volgd. Waor kuwwe naor uutzien?"
28 Jezus zee tegen heur: "Ik verzekere jim: as de tied komt dat alles verni'jd wodt, as de Meenskezeune in zien majesteit op zien troon zitten zal, zullen jim die mi'j volgd binnen ok op twaelf tronen zitten kunnen en rechtspreken over de twaelf stammen van Israël.
29 En iederiene die breurs of zusters, heit, moeke of kiender, akkers of huzen aachterlaoten het omwille van mien naeme, zal et honderdvooldige weerommekriegen en pat kriegen an et iewige leven.
30 Pattie eersten zullen de laesten wezen en een pattie laesten de eersten.



Matteüs 20

01 Et is mit et keuninkriek van de hemel krek as mit een grote boer die d'r bi'j et morgenlochten op uuttrok om dagloners veur zien droevetuun te zuken.
02 Naodat hi'j mit de arbeiders een dagloon van iene denarie overienkommen was, stuurde hi'j heur naor zien droevetuun.
03 Drie ure laeter trok hi'j d'r opni'j op uut, en doe hi'j aanderen warkeloos op et markplein staon zag,
04 zee hi'j tegen heur ok: "gaon jim ok mar naor de droevetuun, de betaeling zal rechtveerdig wezen."
05 En ze gongen daorhenne. Rond et middagure gong hi'j d'r opni'j op uut, en drie uren laeter weer, en dee krek as eerder.
06 Doe hi'j tegen et elfde ure van de dag nog es op weg gong, trof hi'j een koppeltien dat d'r nog de hieltied ston. Hi'j vreug heur: "waorom staon jim hier de hiele dag zonder wark?"
07 "gieniene wol oons in dienst nemen," zeden ze doe. Hi'j zee heur: "gaon jim ok mar naor de droevetuun."
08 Doe de aovend valen was, zee de baos van de droevetuun tegen zien rentmeester: "roep de arbeiders bi'j je en betaele heur et loon uut. Begin daorbi'j mit de laesten en geef de eersten as laeste."
09 En zi'j die d'r vanof et elfde ure weren, kwammen naor veuren en kregen ieder iene denarie.
10 En doe zi'j die as eersten kommen weren naor veuren stapten, dochten zi'j dat ze wel meer kriegen zollen. Mar zi'j kregen ok ieder die iene denarie.
11 Doe ze die in hanen hadden, gongen ze bi'j de grote boer heur beklag doen:
12 "die laesten hebben iene ure warkt en jow behaandelen heur krek zoas jow oons behaandelen, wiels wi'j et onder de branende zunne de hiele dag volhullen hebben."
13 Hi'j gaf iene van heur as bescheid: "beste man, ik behaandel je toch niet onrechtveerdig? Ie hebben toch instemd mit et loon van iene denarie?
14 Neem dan an wat je toekomt en gao. Ik wil an die laesten now ienkeer etzelde betaelen as an jow.
15 Of mag ik mit mien geld niet doen wa’k wil? Zet et kwaod bloed da’k goed bin?"
16 Zo zullen de laesten de eersten wezen en de eersten de laesten."

Op weg naor Jeruzalem

17 Onderwegens naor Jeruzalem nam Jezus de twaelf leerlingen appat. Hi'j zee tegen heur:
18 "We bin now op weg naor Jeruzalem, waor de Meenskezeune uutleverd wodden zal an de hogepriesters en de schriftgeleerden, die him tot de dood veroordielen zullen.
19 Zi'j zullen him uutleveren an de heidenen, die de spot mit him drieven zullen en him gieselen en krusigen zullen. Mar op de dadde dag zal hi'j uut de dood opwekt wodden."
20 Doe kwam de moeke van de zeunen van Zebedeüs mit heur zeunen naor him toe. Zi'j vul veur him daele om him een geunst te vraogen.
21 Hi'j vreug heur: "Wat willen jow?" Zi'j zee doe: "Beloof mi'j dat disse twie zeunen van mi'j in jow keuninkriek naost jow zitten meugen, de iene rechts van jow en de aander links."
22 Mar Jezus zee heur: "Jow weten niet waj' vraogen. Kun jim de beker drinken die ik drinken moeten zal?" "Ja, dat kuwwe," zeden ze doe.
23 Doe zee hi'j: "Uut mien beker zuj’m inderdaod drinken, mar wie rechts en links van mi'j zitten zullen, kan ik niet bepaolen, die plakken heuren toe an heur veur wie mien Heit ze bestemd het."
24 Doe de aandere leerlingen hiervan heurden, wodden zi'j poer op de twie breurs.
25 Jezus reup heur bi'j him en zee: "Jim weten dat heersers heur volken onderdrokken en dat leiders heur macht misbruken.
26 Zo zal et bi'j jim niet gaon meugen. Wie van jim de belangriekste wezen wil, zal de aanderen dienen moeten,
27 en wie van jim de eerste wezen wil, zal jim knecht wezen moeten
28 – zoas de Meenskezeune niet kommen is om diend te wodden, mar om te dienen en zien leven te geven as losgeld veur pattie meensken."
29 Doe ze uut Jericho vertrokken, volgde een grote kloft meensken heur.
30 D'r zatten daor twie blienden langs de weg die, doe ze heurden dat Jezus langes kwam, begonnen te roepen: "Heer, Zeune van David, hebbe medelieden mit oons!"
31 De meensken snauwde heur toe dat ze heur mond holen mossen. Mar ze reupen nog hadder: "Heer, Zeune van David, hebbe medelieden mit oons!"
32 Jezus bleef staon, hi'j reup heur en vreug: "Wat wi’j’m dat ik veur jim doe?"
33 Zi'j zeden doe: "Heer, eupen oonze ogen!"
34 Jezus kreeg medelieden en raekte heur ogen an. Drekt konnen ze weer kieken en ze volgden him.



Matteüs 21

Intocht in Jeruzalem

01 Doe ze dichtebi’j Jeruzalem en bi'j Betfage op de Olijfbarg kwammen, stuurde Jezus d'r twie leerlingen op uut.
02 Zien opdracht was: "Gao naor et dörp dat daor ligt. Vri'jwel drekt zuj’m daor een ezelin zien, die daor vaastebunnen staot mit heur vool. Maek de dieren los en breng ze bi'j mi'j.
03 En as iene jim wat vragt, zeg dan: "De Heer het ze neudig." Dan zal et volk ze jim drekt mitgeven."
04 Dit is gebeurd zodat uutkommen zol wat deur de profeet zegd is:
05 "Zeg tegen Sion: "Kiek, je keuning is in antocht, hi'j is zaachtmoedig en ridt op een ezelin en op een vool, et jong van een lastdier.""
06 De leerlingen gongen henne en deden wat Jezus heur opdreugen hadde.
07 Ze haelden de ezelin en et vool, legden d'r maantels op en leuten Jezus daor doe op zitten gaon.
08 Vanuut et volk spreidden pattie meensken heur maantels op de weg uut, aanderen brakken twiegen van de bomen en spreidden die uut op de weg.
09 De kloften die veur him uut leupen en aachter him an kwammen, reupen luudkeels: "Hosanna veur de Zeune van David! Zegend hi'j die komt in de naeme van de Heer. Hosanna in de hemel!"
10 Doe hi'j Jeruzalem ingong, raekte de hiele stad in rep en roer. "Wie is die man?" wol et volk weten.
11 Uut de kloft meensken wodde zegd: "Dat is Jezus, de profeet uut Nazaret in Galilea."
12 Jezus gong de tempel binnen, hi'j beinselde iederiene d’r uut die daor wat kocht of verkocht, gooide de taofels van de geldwisselers en de stoelen van de doeveverkopers omveer
13 en reup heur toe: "D'r staot schreven: "Mien huus moet een huus van gebed wezen," mar jim maeken d'r een rovershol van!"
14 Doe kwammen d'r in de tempel blienden en lammen naor him toe, en hi'j geneesde heur.
15 De hogepriesters en de schriftgeleerden zaggen welke wonderen hi'j dee en heurden de kiender in de tempel "Hosanna veur de Zeune van David!" roepen, en ze weren slim raekt.
16 Ze vreugen him: "Heuren jow wat ze zeggen?" En Jezus zee doe tegen heur: "Jaowel! Hej’m dan in gienertied leesd: "Deur de mond van kiender en poppies hej’m heur een loflied zingen laoten"?"
17 Zo leut hi'j heur staon, en hi'j gong de stad uut, naor Betanië, waor hi'j de naacht bleef.

Et teken van de viegeboom

18 Doe hi'j morgens op ‘e tied naor de stad weerommegong, kreeg hi'j honger.
19 Langs de weg zag hi'j een viegeboom staon. Hi'j leup d'r henne, mar d'r zatten alliend mar blaeder an. Doe zee hi'j tegen de boom: "Nooit ofte nimmer zul ie meer vrucht dregen!" Vot-en-daolik verdruugde de viegeboom.
20 Doe de leerlingen dat zaggen, vreugen ze beni'jd: "Hoe kan et dat die viegeboom zo opiens verdruugde?"
21 Jezus zee doe: "Ik verzeker jim: aj’m geleuven zonder te twiefelen, zuj'm niet alliend doen kunnen wat ik mit die viegeboom dee, mar zullen jim alderdeegst tegen die barg zeggen kunnen: "Kom van je plak en vaal in de zee," en et zal gebeuren.
22 Alles waj’m in jim gebeden vraogen zuj’m kriegen, aj'm mar geleuven."

Lesgeven an hogepriesters, ooldsten en Farizeeën

23 Doe hi'j naor de tempel gaon was en daor les gaf, kwammen de hogepriesters en de ooldsten van et volk naor him toe. Zi'j vreugen him: "Mit wat recht doen jow die dingen? En wie het jow dat recht daortoe geven?"
24 Jezus gaf heur as bescheid: "Ik zal jim ok een vraoge stellen, en aj’m mi'j daor bescheid op geven, zal ik jim zeggen op grond van wat recht ik die dingen doe.
25 In wie zien opdracht deupte Johannes? Kwam die opdracht van de hemel of van de meensken?" Zi'j overlegden mit mekeer en zeden: "Awwe zeggen: "Van de hemel," dan zal hi'j tegen oons zeggen: "Waorom hej’m him dan niet geleufd?"
26 Mar awwe zeggen: "Van meensken," dan kriegen we et volk over oons henne, want iederiene hoolt Johannes veur een profeet."
27 Dus gavven ze Jezus as bescheid: "We weten et niet." Doe zee hi'j tegen heur: "Dan zeg ik jim ok niet op grond van wat recht ik die dingen doe.
28 Wat daenken jim hier trouwens van? Iene had twie zeunen. Hi'j zee tegen de iene: "Jonge, gao vandaege in de droevetuun an et wark."
29 De zeune zee doe: "Ik wil niet," mar laeter bedocht hi'j him en gong toch nog.
30 Tegen de aander zee de man krek etzelde. Die zee doe: "Ja, heit," mar hi'j gong niet.
31 Wie van de twie het now de wil van zien heit daon?" Zi'j zeden: "De eerste." Doe zee Jezus: "Ik verzekere jim: de tolleners en de hoeren bin jim veur bi'j et binnengaon van et keuninkriek van God.
32 Want Johannes keus de weg van de gerechtighied doe hi'j naor jim toe kwam. Jim geleufden him niet, de tolleners en de hoeren wel. En ok al zaggen jim dat, jim hej’m niet bedocht en him asnog geleuven willen.
33 Luuster naor een aandere vergeliekenisse. D'r was es een laandheer die een droevetuun anlegde en die vredigde. Hi'j greuf daor een koele veur de wienpasse en bouwde een uutkiektoren. Doe verpachtte hi'j him an wienboeren en gong op reize.
34 Tegen de tied van de droeve-oogst stuurde hi'j zien knechten naor de wienboeren om zien vruchten in ontvangst te nemen.
35 Mar de wienboeren grepen de knechten, ze mishaandelden iene, maekten een aander van kaant en stienigden een dadde.
36 Daornao stuurde de laandheer aandere knechten, een grotere groep as eerst, mar mit heur deden ze etzelde.
37 Uutaendelik stuurde hi'j zien zeune naor heur toe, mit de gedaachte: Veur mien zeune zullen ze wel ontzag hebben.
38 Doe de wienboeren de zeune zaggen, zeden ze onder mekeer: "Dat is de arfgenaem! Kom op, lao'we him van kaant maeken en zo zien arfenis opstrieken,"
39 en ze grepen him vaaste, gooiden him de droevetuun uut en maekten him van kaant.
40 As de eigener van de droevetuun now komt, wat moet hi'j dan mit die wienboeren doen?"
41 Zi'j zeden doe: "De onmeensen! Laot hi'j ze op een minne meniere ommebrengen en de droevetuun verpachten an aandere wienboeren, die de vruchten wel an him ofdregen as ‘t daor de tied veur is."
42 Doe zee Jezus tegen heur: "Hej’m dit in gienertied in de Schriften leesd:
"De stien die de bouwers ofkeurden
is de hoekstien wodden.
Deur toedoen van de Heer is dit gebeurd,
wonderbaorlik is et om te zien."
43 Daorom zeg ik jim: et keuninkriek van God zal jim ontneumen wodden, en geven wodden an een volk dat et wel vrucht dregen lat.
44 Wie over die stien stroffelt zal breuken wodden, en iederiene waor die stien op vaalt zal verpletterd wodden."
45 Doe de hogepriesters en de Farizeeën zien geliekenissen heurden, begrepen ze dat hi'j over heur praotte.
46 Ze wollen him graeg gevangennemen, mar ze weren bange veur de reaktie van de kloft meensken, daor et volk him veur een profeet hul.



Matteüs 22

01 Doe vertelde Jezus heur opni'j een vergeliekenisse:
02 "Et is mit et keuninkriek van de hemel krek as mit een keuning die een brulloftsfeest gaf veur zien zeune.
03 Hi'j stuurde zien knechten d'r op uut om de brulloftsgaasten uut te neudigen, mar die wollen niet kommen.
04 Doe stuurde hi'j aandere knechten op pad mit de opdracht: "zeg tegen de geneudigden: "Ik hebbe een feestmaol klaormaekt, ik hebbe mien bollen en et mestvee slaachten laoten. Alles staot klaor, kom dus naor de brulloft!""
05 Mar ze bleven weg en vertrokken, de iene naor zien akker, de aander naor zien haandel.
06 De aanderen neumen zien knechten gevangen, mishaandelden heur en maekten heur van kaant.
07 De keuning wodde poer lelk en stuurde zien troepen d'r op of, hi'j leut de moordeners ommebrengen en heur stad in braand stikken.
08 Doe zee hi'j tegen zien knechten: "alles staot klaor veur et brulloftsfeest, mar de gaasten weren et niet weerd om uutneudigd te wodden.
09 Gao daorom naor de toegangswegen van de stad en neudig iederiene die aj' tegenkommen veur de brulloft uut."
10 De knechten gongen de straote op en brochten zo vule meugelik meensken saemen, liekewel goeie as minne. En doe raekte de brulloftszael vol mit gaasten veur de maoltied.
11 Doe de keuning binnenkwam om te kieken wie d'r allemaole anlaggen, zag hi'j iene die gien brulloftskleren anstruupd hadde,
12 en hi'j vreug him: "vrund, hoe bi’j‘ hier binnenkommen wiels ie niet iens een brulloftsklied anstruupd hebben?" De man wus niks te zeggen.
13 Doe zee de keuning tegen zien hofdieners: "bien zien hanen en voeten vaaste en smiet him d'r uut, in de uterste duusternis, waor de meensken jammeren en knassetanen.
14 Pattie bin reupen, mar d'r bin mar een peer uutkeuzen.""

Debat mit Farizeeën, Herodianen en Sadduceeën

15 Now trokken de Farizeeën heur weeromme om heur te beraoden hoe as ze him mit een uutspraoke in de valle lokken konnen.
16 Ze stuurden een peer van heur leerlingen saemen mit een tal Herodianen naor him toe, mit de vraoge: "Meester, wi'j weten dat jow oprecht binnen en in alle oprechthied lesgeven over de weg naor God. We weten dat jow je an gieniene wat gelegen liggen laoten, jow kieken ommes gieniene naor de ogen.
17 Zegge oons daorom wat jow d’r van vienen: is et toestaon om de keizer belasting te betaelen of niet?"
18 Mar Jezus had heur lelke opzet deur en zee: "Waorom stellen jim mi'j op de proef, huichelders?
19 Laot mi'j de belastingmunt es kieken." Zi'j gavven him een denarie.
20 Hi'j vreug heur: "Van wie is dit een ofbelinge en van wie is et opschrift?"
21 Zi'j zeden doe: "Van de keizer." Doe zee hi'j tegen heur: "Geef dan wat van de keizer is an de keizer, en geef an God wat God toeheurt."
22 Zi'j weren slim veraldereerd doe ze dit heurden. Ze leuten him staon en gongen vot.
23 Diezelde dag kwammen d'r Sadduceeën, die beweren dat d'r gien opstaanding uut de dood is, naor him toe. Zi'j stelden him disse vraoge:
24 "Meester, Mozes het zegd: "as iene zonder kiender wegraekt, moet zien breur mit de wedevrouw trouwen omreden hi'j heur zwaoger is, en veur zien breur naokommelingen verwekken."
25 Now kennen wi'j een geval mit zeuven breurs. De eerste trouwde, mar raekte zonder kiender weg en leut zien vrouw nao an zien breur.
26 Etzelde gebeurde mit de twiede en de dadde breur, tot an de zeuvende an toe.
27 Et laeste van allemaole raekte de vrouw weg.
28 Wie zien vrouw zal zi'j dan bi'j de opstaanding wezen? Alle zeuven bin ze ommes mit heur trouwd west."
29 Jezus gaf heur as bescheid: "Jim dwaelen, bliekber kennen jim de Schriften niet, en de macht van God liekemin!
30 Want bi'j de opstaanding trouwen de meensken niet en wodden ze niet uuthuwelikt, ze bin dan as engels in de hemel.
31 Hej’m niet leesd wat God jim over de opstaanding van dooien zegd het? Dit is wat hi'j zee:
32 "ik bin de God van Abraham, de God van Isaak en de God van Jakob." Hi'j is gien God van dooien, mar van levenden."
33 Doe de talrieke meensken die d’r ommehenne stonnen dit heurden, stonnen ze versteld over zien lessen.
34 Naodat de Farizeeën verneumen hadden dat hi'j de Sadduceeën de mond snoerd hadde, kwammen ze bi'j mekeer.
35 Om him op de proef te stellen vreug iene van heur, een wetgeleerde:
36 "Meester, wat is et grootste gebod in de wet?"
37 Hi'j zee: "Hebbe de Heer, jim God, lief mit hiel jim hatte en mit hiel jim ziel en mit hiel jim verstaand.
38 Dat is et grootste en eerste gebod.
39 Et twiede is daoran geliek: hebbe je naoste lief as jezels.
40 Disse twie geboden bin de grondslag van alles wat d'r in de Wet en de Profeten staot."
41 Now de Farizeeën om him henne stonnen, stelde Jezus heur disse vraoge:
42 "Wat daenken jim over de messias? Van wie is hi'j een zeune?" "Van David," zeden ze.
43 Jezus vreug: "Hoe kan David him dan, inspireerd deur de Geest, Heer numen? Want hi'j zegt:
44 "de Heer zee tegen mien Heer: "Gao an mien rechterhaand zitten, tot ik je vi'janen onder je voeten legd hebbe.""
45 As David him dus Heer nuumt, hoe kan hi'j dan zien zeune wezen?"
46 En gieniene kon him bescheid geven, en gieniene dust him vanof die dag nog een vraoge te stellen.



Matteüs 23

Wee de schriftgeleerden en de Farizeeën

01 Daornao richtte Jezus him tot et volk en tot zien leerlingen
02 en zee: "De schriftgeleerden en de Farizeeën bin op de stoel van Mozes zitten gaon.
03 Hool je dus an alles wat zi'j jim zeggen en haandel daornaor; mar haandel niet naor heur daoden, want zi'j doen zels niet wat ze jim veurholen.
04 Ze maeken alle veurschriften tot een zwaore last en leggen die de meensken op de schoolders, wiels zi'jzels gien vinger uutstikken om die te verlichten.
05 Al heur daoden bin d'r op richt om deur de meensken zien te wodden. Ze maeken ommes heur gebedsriemen brieder en maeken de kwassies an heur kleren langer,
06 ze gunteren naor een ereplak bi'j feestmaolen en in synagogen,
07 en hechten d'r an om op et markplein eerbiedig begroet te wodden en deur de meensken rabbi nuumd te wodden.
08 Jim moe'n jim niet rabbi numen laoten, want jim hebben mar iene meester, en jim bin mekeers breurs en zusters.
09 En nume gieniene op eerde heit, want jim hebben mar iene heit, de Heit in de hemel.
10 Laot jim ok niet lerer numen, want jim hebben mar iene lerer, de messias.
11 De belangriekste onder jim zal jim knecht wezen.
12 Wie himzels verhoogt zal vernederd wodden, en wie himzels vernedert zal verhoogd wodden.
13 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, jim staon de meensken de toegang tot et keuninkriek van de hemel in de weg. Jim gaon d'r zels niet binnen, mar laoten diegenen die d'r binnengaon willen ok niet toe.
15 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, jim bereizen lanen en zenen om iene inkelde bekeerling te winnen, en aj'm him ienkeer veur jim wunnen hebben, wodt hi'j deur toedoen van jim tot een hellekiend in et kwadraot.
16 Oe wee jim, bliende leiders, jim zeggen: "as iene zweert bi'j de tempel, is dat niet geldig. Alliend wie zweert bi'j et goold van de tempel, is an die eed bunnen."
17 Dwaes bin jim en bliend, wat is now van meer weerde: et goold of de tempel die et goold heiligd het?
18 Zo zeggen jim ok: "as iene zweert bi'j et alter, is dat niet geldig. Alliend wie zweert bi'j de offergaove die daorop ligt, is an die eed bunnen."
19 Bliend bi'j'm, wat is now van meer weerde: de offergaove of et alter dat de offergaove heiligt?
20 Wie dus zweert bi'j et alter, zweert daorbi'j en bi'j alles wat daorop ligt.
21 En wie zweert bi'j de tempel, zweert daorbi'j en bi'j diegene die daor in woont.
22 En wie zweert bi'j de hemel, zweert bi'j de troon van God en bi'j him die daorop zit.
23 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, jim geven tienden van munt, dille en komijn, mar veronachtzemen wat in de wet zwaorder weegt: recht, baarmhattighied en trouw, wiels et volk et iene doen moeten zol zonder et aandere te laoten.
24 Bliende leiders bin jim, die uut heur draank de moggen ziften, mar een kemeel deurslikken.
25 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, de buterkaante van bekers en schaolen spoelen jim of, mar de binnerkaante blift vol roofzucht en onmaotighied.
26 Bliende Farizeeër, spoel eerst de binnerkaante van de beker omme, dan wodt de buterkaante vanzels ok schone.
27 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, jim lieken op witpleisterde greven, die d'r vanbuten wel hiel mooi uutzien, mar vol liggen mit dooie bonken en aandere onzuverheden.
28 Zo lieken jim uterlik ok veur de meensken op rechtveerdigen, wiels jim innerlik vol huichelderi'je en wetsverachting binnen.
29 Oe wee jim, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelders, jim bouwen grafmonementen veur de profeten en versieren de greven van de rechtveerdigen,
30 en jim zeggen: "awwe leefd hadden in de tied van oonze veuroolden, zowwe oons niet krek zoas zi'j schuldig maekt hebben an de moord op de profeten."
31 Daormit erkennen jim zels daj’m kiender binnen van heur die de profeten vermoord hebben.
32 Maek de maote van jim veuroolden dan mar vol!
33 Slangen bin jim, addergebruud, hoe daenken jim ontkommen te kunnen an een veroordieling tot de Gehenna?
34 Dat is de reden waorom ik profeten, wiezen en schriftgeleerden naor jim toesturen zal. Jim zullen goenend van heur van kaant maeken, krusigen alderdeegst, en aanderen in jim synagogen gieselen en van stad tot stad naolopen.
35 Al et onschuldige bloed dat op eerde vergeuten is zal jim anrekend wodden, vanof et bloed van Abel, de rechtveerdige, tot et bloed van Zecharja, de zeune van Berechja, die jim vermoord hebben tussen et heiligdom en et braandofferalter.
36 Ik verzekere jim: op disse generaosie zal dit alles daelekommen.
37 Jeruzalem, Jeruzalem, dat de profeten van kaant maekt en stienigt wie naor heur toestuurd binnen! Hoe pattietoeren he'k je kiender niet bi’j mekeer brengen wild zoas een klokkerd heur kukens gaddert onder de vleugels, mar jim hebben et niet wild.
38 Jim stad wodt ienzem an heur lot overlaoten.
39 Ik verzekere jim: van now of an zuj'm mi'j niet meer zien, tot de tied daj' zeggen zullen: "zegend is hi'j die komt in de naeme van de Heer!""



Matteüs 24

De komst van de Meenskezeune

01 Naodat Jezus de tempel verlaoten hadde, keerden zien leerlingen heur onderwegens naor him toe en vreugen zien andacht veur de tempelgebouwen.
02 Hi'j zee tegen heur: "Hej’m dat alles goed zien? Ik verzekere jim: gien inkelde stien zal op de aandere blieven, alles zal ofbreuken wodden!"
03 Op de Olijfbarg gong hi'j zitten mit zien leerlingen om him henne, en now ze onder mekeer weren vreugen ze: "Vertel oons, wanneer zal dat allemaole gebeuren en an wat teken kuwwe jow komst en et daonmaeken van disse wereld herkennen?"
04 Jezus zee doe tegen heur: "Pas op dat gieniene jim misleided.
05 Want d'r zullen pattie meensken kommen die mien naeme bruken en zeggen: "ik bin de messias," en zi'j zullen een protte meensken misleiden.
06 Jim zullen berichten heuren over oorlogen en oorlogsdrieging. Laot je dat dan niet verontrusten, die dingen moe'n jommes gebeuren, al is daormit et aende nog niet kommen.
07 Et iene volk zal tegen et aandere de stried angaon en et iene keuninkriek tegen et aandere, en rondomme zullen d'r hongersnoden uutbreken en zal de eerde beven:
08 dat alles is et begin van de wenen.
09 Dan zal et volk jim onderdrokken en van kaant maeken, en jim zullen deur alle volken mit de nekke ankeken wodden omwille van mien naeme.
10 Pattie meensken zullen dan te valen kommen, ze zullen mekeer verraoden en een hekel an mekeer kriegen.
11 D'r zullen een protte valse profeten kommen die pattie meenske misleiden zullen.
12 En deurdat de wettelooshied toenemt, zal bi'j een protte meensken de liefde ofnemen.
13 Mar wie staandhoolt tot et aende, zal redded wodden.
14 Eerst as et goeie ni'js over et keuninkriek in de hiele wereld verkondigd wodt as getugenis veur alle volken, zal et aende kommen.
15 Aj'm dus de "verwoestende gruwel" waorover praot is deur de profeet Daniël, op et heilige plak staon zien (lezer, begriep dit goed),
16 dan moet iederiene in Judea de bargen in vlochten;
17 wie op et dak van zien huus is moet niet naor beneden gaon om nog spullen op te haelen,
18 en wie op et laand is moet niet weerommegaon om zien maantel op te haelen.
19 Wat zal et rampzaelig wezen veur de vrouwluden die in die tied wat onder de schölk dregen of een kiend an de bost hebben!
20 Bidde daj'm niet in de winter vlochten moeten zullen en ok niet op sabbat.
21 Want et zal d’r hiel slim omme weg gaon, zoas d'r sund et ontstaon van de wereld tot now in gienertied west het en d'r ok niet meer kommen zal.
22 En as die tied niet verkot wodden zol, dan zol gien inkeld meenske redded wodden; mar omwille van diegene die uutkeuzen binnen zal die tied verkot wodden.
23 As iene dan tegen jim zegt: "kiek, dit is de messias," of: "daor is hi'j," geleuve dat dan niet.
24 Want d'r zullen valse messiassen en valse profeten kommen, die indrokwekkende tekens en wonderen doen zullen om ok de meensken die God uutkeuzen het zo meugelik te misleiden.
25 Let op, ik hebbe jim dit van teveuren zegd.
26 As zi'j dus tegen jim zeggen: "kom mit, hi'j is in de woestijn," gao d'r dan niet henne, of as ze zeggen: "kiek, hi'j is daorbinnen," geleuve dat dan niet.
27 Want zoas een onweer vanuut et oosten weerlocht tot in et westen, zo zal ok de Meenskezeune kommen.
28 Waor een liek is, daor zullen de gieren heur verzaemelen.
29 Drekt nao de verschrikkings van die daegen zal de zunne verduusterd wodden en de maone gien locht meer geven, de steerns zullen uut de hemel valen en de hemelse machten zullen waankelen.
30 Dan zal an de hemel et teken zichtber wodden dat de komst van de Meenskezeune ankondigt, en alle stammen op eerde zullen heur van ontzetting op de bost slaon as ze de Meenskezeune kommen zien op de wolken van de hemel, in de kleren van macht en mit grote luuster.
31 Dan zal hi'j zien engels uutsturen, en onder luud bazuingeschal zullen zi'j zien uutzochtten uut de vier wiendstreken bi’j mekeer brengen, van et iene uutaende van de hemel tot et aandere aende.
32 Leer van de viegeboom disse les: zo gauw zien takken uutlopen en in blad schieten, weej' dat de zoemer d'r an komt.
33 Zo moej'm ok weten, aj'm dat alles zien, dat et aende op kommenwegen is.
34 Ik verzekere jim: disse generaosie zal grif nog niet weg wezen as al die dingen gebeuren.
35 Hemel en eerde zullen verdwienen, mar mien woorden zullen in gienertied wegraeken.
36 Gieniene wet wanneer die dag en dat mement anbreken zullen, ok de hemelse engels en de Zeune niet, alliend de Heit wet dat.
37 Zoas et was in de daegen van Noach, zo zal et wezen as de Meenskezeune komt.
38 Want zoas et volk in de daegen veur de vloed alliend mar doende was mit eten en drinken, mit trouwen en uuthuweliken, tot an de dag waorop Noach de ark ingong,
39 en zoas et volk niet wus dat de vloed kommen zol, tot hi’j kwam en iederiene wegnam, zo zal et ok wezen as de Meenskezeune komt.
40 Dan zullen d'r twie op et laand an et wark wezen, van wie de iene mitneumen wodden zal en de aander aachterlaoten.
41 Van twie vrouwluden die tegere an de meule dri'jen, zal de iene mitneumen wodden en de aandere aachterlaoten.
42 Wees dus allat, want jim weten niet op wat dag jim Heer komt.
43 Daenk d’r omme: as de heer van et huus weten had in wat pat van de naacht de dief kommen zol, dan zol hi'j wakker bleven wezen en niet in zien huus inbreken laoten hebben.
44 Daorom moej’m ok klaorstaon, want de Meenskezeune komt op een tiedstip waorop ie et niet verwaachten.

45 Wie is die betrouwbere en verstaandige knecht die de heer ansteld het over zien huuspasseniel om heur op tied wat eten te geven?
46 Gelokkig de knecht die daormit doende is as zien heer komt.
47 Ik verzekere jim: hi'j zal him anstellen over alles wat hi'j het.
48 Mar slecht is de knecht die bi'j himzels zegt: Mien heer komt veurlopig nog niet,
49 en die de aandere knechten begint te slaon en et mit zoeplappen op een slempen zet.
50 Dan zal de heer van die knecht kommen op een dag waorop hi'j et niet verwaacht en op een tiedstip dat hi'j niet kent,
51 en hi'j zal him straffen mit zien zweerd en him et lot van de gnieperds ondergaon laoten; daor zal hi'j mit heur jammeren en knassetanen.



Matteüs 25

01 Dan zal et mit et keuninkriek van de hemel krek zo gaon as mit de tien maegies die heur eulielaampen pakt hadden en d'r op uuttrokken, de bruidegom integen.
02 Vieve van heur weren dwaes, de aandere vieve weren wies.
03 De dwaeze maegies hadden wel heur laampen pakt, mar gien extra eulie.
04 De wieze maegies hadden behalven heur laampen ok eulie in kruken bi'j heur.
05 Omreden de bruidegom op him waachten leut, wodden ze allemaole slaoperig en dommelden ze in.
06 Midden in de naacht klonk d'r luud geroep: "daor is de bruidegom! Kom, gao him integen."
07 Daor wodden de maegies wakker van en ze brochten heur eulielaampen op odder.
08 De dwaeze maegies zeden tegen de wieze: "geef oons wat van jim eulie, want oonze laampen gaon al uut."
09 De wieze maegies zeden doe: "nee, aanst is d'r nog te min veur die van oons en die van jim saemen. Zuuk liever een verkoper en koop zels eulie."
10 Wiels zi'j op eulie uut weren, kwam de bruidegom, en zi'j die klaorstonnen gongen mit him naor binnen veur et brulloftsfeest, waornao de deure dichtedaon wodde.
11 Een posien laeter kwammen de aandere maegies ok. Zi'j reupen: "heer, heer, laot oons d’r in!"
12 Mar hi'j zee doe: "ik kenne jim warkelik niet."
13 Wees dus allat, want jim weten niet op wat dag en op wat tiedstip hi'j komt.

14 Of et zal wezen as mit een man die op reize gong, zien knechten bi'j him reup en et geld dat hi'j hadde an heur in beheer gaf.
15 An de iene gaf hi'j vuuf telent, an een aander twieje, en an nog een aander iene, ieder naor wat hi'j ankon. Doe vertrok hi'j. Drekt
16 gong de man die vuuf telent kregen hadde vot om d'r haandel mit te doen, en zo verdiende hi'j d'r vuuf telent bi'j.
17 Op dezelde wieze verdiende de man die twie kregen hadde d'r twieje bi'j.
18 Diegene die iene telent kregen hadde, besleut om et geld van zien heer te vot te stoppen: hi'j begreuf et.
19 Nao lange tied kwam de heer van die knechten weeromme en vreug rekenschop van heur.
20 Diegene die vuuf telent kregen hadde, kwam naor him toe en gaf him d’r nog vuuf telent bi'j mit de woorden: "heer, jow hebben mi'j vuuf telent in beheer geven, asjeblief, ik hebbe d'r vuuf telent bi'jverdiend."
21 Zien heer zee tegen him: "goed daon, ie bin een goeie en betrouwbere knecht. Omreden ie betrouwber bleken binnen in et beheer van een klein bedrag, za’k je over vule meer anstellen. Wees welkom bi'j et feestmaol van je heer."
22 Diegene die twie telent kregen hadde, kwam ok naor him toe en zee: "heer, jow hebben mi'j twie telent in beheer geven, asjeblief, ik hebbe d'r twieje telent bi'jverdiend."
23 Zien heer zee tegen him: "goed daon, ie bin een goeie en betrouwbere knecht. Omreden ie betrouwber weren in et beheer van een klein bedrag, za’k je over vule meer anstellen. Wees welkom bi'j et feestmaol van je heer."
24 Doe kwam diegene die iene telent kregen hadde naor him toe, hi'j zee: "heer, ik wus van jow daj' streng binnen, dat jow mi'jen waor jow niet zi'jd hebben en oogsten waor jow niet plaant hebben,
25 en omreden ik bange was besleut ik jow telent te begreven; asjeblief, hier hebben jow et weeromme."
26 Zien heer zee doe him: "ie bin een minne, laffe knecht. Ie wussen dus da'k mi'je dao’k niet zi'jd hebbe en oogst dao’k niet plaant hebbe?
27 Had mien geld dan bi'j de baank in bewering geven, dan zo'k bi'j et weerommekommen mien kaptaol mit rente weeromme kregen hebben.
28 Pak him dat telent mar of en geef et an diegene die d'r tiene het.
29 Want wie het zal nog meer kriegen, en wel in overvloed, mar wie niks het, him zal alderdeegst wat hi'j het nog ontneumen wodden.
30 En die onnutte knecht, gooi die d'r uut, in de uterste duusternis, waor et volk jammert en knassetaant."

31 As de Meenskezeune komt, ommestraeld deur luuster en in gezelschop van alle engels, zal hi'j zitten gaon op zien glorierieke troon.
32 Dan zullen alle volken veur him saemenbrocht wodden en zal hi'j de meensken van mekeer scheiden zoas een hedder de schaopen van de bokken scheidet;
33 de schaopen zal hi'j rechts van him zetten, de bokken links.
34 Dan zal de keuning tegen de koppel rechts van him zeggen: "jim bin deur mien Heit zegend, kom en doe mit an et keuninkriek dat al sund de follementen van de wereld veur jim bestemd is.
35 Want ik hadde honger en jim gavven mi'j te eten, ik hadde dust en jim gavven mi'j te drinken. Ik was een vremde, en jim neumen mi'j op,
36 ik was naekend, en jim hebben mi'j in de kleren hulpen. Ik was ziek en jim zochten mi'j op, ik zat gevangen en jim kwammen naor mi'j toe."
37 Dan zullen de rechtveerdigen him as bescheid geven: "Heer, wanneer hebben wi'j jow hongerig zien en te eten geven, of dustig en jow te drinken geven?
38 Wanneer hebben wi'j jow as vremde zien en opneumen, jow naekend zien en in de kleren hulpen?
39 Wanneer hebben wi'j zien dat jow ziek weren of in de gevangenis zatten en biwwe naor jow toe kommen?"
40 En de keuning zal heur zeggen: "ik verzekere jim: alles waj’m daon hebben veur iene van de leegsten van mien breurs of zusters, dat hej’m veur mi'j daon."
41 Dan zal hi'j de koppel an zien linkerhaand ok toespreken: "jim bin vervluukt, verdwien uut mien ogen naor et iewige vuur dat bestemd is veur de duvel en zien engels.
42 Want ik hadde honger en jim gavven mi'j niks te eten, ik hadde dust en jim gavven mi'j gien drinken.
43 Ik was een vremde en jim neumen mi'j niet op, ik was naekend en jim hebben mi'j niet in de kleren hulpen. Ik was ziek en zat in de gevangenis en jim zochten mi'j niet op."
44 Dan zullen zi'j ok zeggen: "Heer, wanneer hebben wi'j jow hongerig zien of dustig, as vremde of naekend, ziek of in de gevangenis, en hebben wi'j niet veur jow zorgd?"
45 En hi'j zal heur zeggen: "ik verzekere jim: alles waj’m veur iene van disse leegsten niet daon hebben, hej’m veur mi'j ok niet daon."
46 Zi’j zullen iewig straft wodden, de goeien zullen iewig leven."





Matteüs 26

Jezus mit kostbere eulie balsemd

01 Doe Jezus disse laeste rede uutspreuken hadde, zee hi'j tegen zien leerlingen:
02 "Over twie daegen is et, zoaj'm weten, Pesach. Dan wodt de Meenskezeune uutleverd om krusigd te wodden."
03 Ondertussen kwammen de hogepriesters en de ooldsten van et volk bi’j mekeer in et peleis van de hogepriester, Kajafas.
04 Daor bedochten zi'j et plan om Jezus deur een streek gevangen te nemen en him van kaant te maeken.
05 "Mar niet op et feest," zeden ze, "want dan komt et volk in opstaand."
06-07 Doe Jezus in Betanië in et huus van Simon – diegene die an een huudziekte leden hadde – anlag veur een maoltied, kwam d'r een vrouw naor him toe. Zi'j had een albasten flessien mit slim kostbere eulie bi'j heur en geut die uut over zien heufd.
08 De leerlingen argerden heur doe ze dit zaggen en zeden: "Wat een vergriemeri’je!
09 Die eulie had ommes duur verkocht wodden kund, dan hawwe et geld an de aarme meensken geven kund."
10 Jezus heurde et en zee: "Waoromme valen jim disse vrouw lastig? Zi'j het wat goeds veur mi'j daon.
11 Want de aarme meensken bin de hieltied bi'j jim, mar ik zal niet altied bi'j jim wezen.
12 Deur die eulie over mi'j uut te gieten, het zi'j mien lichem veurbereided op et graf.
13 Ik verzeker jim: waor op 'e wereld et goeie ni'js ok verkondigd wodden zal, zal as heugenschop an heur verteld wodden wat zi'j daon het."
14 Doe gong iene van de twaelf, die mit de naeme Judas Iskariot, naor de hogepriesters toe
15 en zee: "Wat krie'k van jim a’k him an jim uutlever?" Zi'j betaelden him dattig zulverstokken.
16 Vanof dat mement gong hi'j op zuuk naor een geunstige gelegenhied om him uut te leveren.

Et paoskemaol

17 Op de eerste dag van et feest van et Ongezoerde brood kwammen de leerlingen naor Jezus toe en vreugen: "Waor willen jow dawwe risselvaosies treffen zodat jow et paoskemaol eten kunnen?"
18 Hi'j zee: "Gao naor de stad en zeg tegen de persoon die jim bekend is: "de meester zegt: "Mien tied is op kommenwegen, bi'j jow wil ik mit mien leerlingen et paoskemaol bruken."""
19 De leerlingen deden wat Jezus heur opdreugen hadde en maekten et paoskemaol toe.
20 Doe de aovend valen was, lag hi'j saemen mit de twaelf an veur de maoltied.
21 Onder et eten zee hi'j tegen heur: "Ik verzekere jim: iene van jim zal mi'j uutleveren."
22 Hier wodden de slim bedroefd van, en de iene nao de aander vreugen ze him: "Ikke toch niet, Heer?"
23 Hi'j zee doe: "Hi'j die tegere mit mi'j zien stok bolle in de koeme deupte, die zal mi'j uutleveren.
24 De Meenskezeune zal hennegaon zoas over him schreven staot, mar oe wee de meenske deur wie de Meenskezeune uutleverd wodt: et zol beter veur him wezen as hi'j nooit geboren was."
25 Doe zee Judas, die him uutleveren zol: "Ik bin et toch niet, rabbi?" Jezus zee doe: "Ie zeggen et."
26 Doe ze veerder atten nam Jezus een stok bolle, zee et zegengebed, brak et stok bolle en gaf de leerlingen d'r van mit de woorden: "Neem, eet, dit is mien lichem."
27 En hi'j nam een beker, zee et daankgebed en gaf heur de beker mit de woorden: "Drink hier allemaole uut,
28 dit is mien bloed, et bloed van et verbond, dat veur pattie meensken vergeuten wodt as vergeving van zunden.
29 Ik zegge jim: vanof vandaege za’k niet meer van de vrucht van de wienstok drinken tot de dag komt da’k d'r mit jim opni'j van drinken zal in et keuninkriek van mien Heit."
30 Naodat ze de lofzang zongen hadden, vertrokken ze naor de Olijfbarg.
31 Onderwegens zee Jezus tegen heur: "Jim zullen mi'j disse naacht allemaole ofvalen, want d'r staot schreven: "ik zal de hedder van kaant maeken, en de schaopen van zien kudde zullen utenneer dreven wodden."
32 Mar naoda’k uut de dood opwekt bin, za’k jim veurgaon naor Galilea."
33 Petrus zee doe tegen him: "Misschien zal iederiene jow ofvalen, mar ikke niet, in gienertied!"
34 Jezus zee doe tegen him: "Ik verzekere je: disse naacht zul ie, nog veur de haene kri'jd het, mi'j driemaol miskennen."
35 Petrus zee: "Al zo'k mit jow starven moeten, miskennen za'k jow nooit." Alle aandere leerlingen vullen him daorin bi'j.

In Getsemane

36 Doe gong Jezus mit zien leerlingen naor een olijvetuun die Getsemane nuumd wodde. Hi'j zee: "Blieven jim hier zitten, ik gao daor bidden."
37 Hi'j nam Petrus en de twie zeunen van Zebedeüs mit him mit. Doe hi'j him bedroefd en benauwdachtig wodden vuulde,
38 zee hi'j tegen heur: "Ik vuul mi'j dodelik bedroefd; blief hier mit mi'j waeken."
39 Hi'j leup nog een aentien veerder, gong deur de kni’jen en biddede diepe veuroverbeugen: "Heit, as et meugelik is, laot disse beker dan an mi'j veurbi'jgaon! Mar laot et niet gebeuren zoas ik et wil, mar zoas jow et willen."
40 Hi'j leup weeromme naor de leerlingen en zag dat ze laggen te slaopen. Hi'j zee tegen Petrus: "Konnen jim niet iens ien ure mit mi'j waeken?
41 Blief wakker en bidde daj'm d’r niet onderdeur gaon; de geest is wel gewillig, mar et lichem is zwak."
42 Veur de twiede keer leup hi'j bi’j heur weg en biddede: "Heit, as et niet meugelik is dat disse beker an mi'j veurbi'jgaot zonder da’k d'r uut drink, laot et dan gebeuren zoas jow et willen."
43 Doe hi'j weerommekwam, zag hi'j dat ze weer sleupen, want ze konnen de ogen niet langer eupen holen.
44 Hi'j leut heur aachter, leup opni'j wat veerder en biddede veur de dadde keer, mit dezelde woorden as eerder.
45 Daornao gong hi'j weer naor zien leerlingen en zee: "Liggen jim daor nog de hieltied te slaopen en te rusten? En dat wiels et mement dichtebi'j is waorop de Meenskezeune uutleverd wodt an zundige meensken.
46 Kom overaende, lao'we gaon; kiek, hi'j die mi'j uutlevert, is al vlakbi'j."
47 Nog veur hi'j uutpraot was, kwam Judas d'r an, iene van de twaelf, in gezelschop van een grote, mit zweerden en knuppels bewaopende bende, die deur de hogepriesters en de ooldsten van et volk stuurd was.
48 Mit heur had zien verraoder een teken ofpraot. "Diegene die ik een tuut geve," had hi'j zegd, "die is et, die moej'm gevangennemen."
49 Hi'j leup recht op Jezus of, zee: "Hoj, rabbi!" en gaf him een tuut.
50 Jezus zee tegen him: "Vrund, bi'j' daorveur kommen?" Doe kwam de bende dichterbi'j, ze grepen Jezus vaaste en neumen him gevangen.
51 Now greep iene van Jezus zien mitgezellen naor zien zweerd. Hi'j trok et, haelde uut en sleug de knecht van de hogepriester een oor of.
52 Doe zee Jezus tegen him: "Stikke je zweerd weeromme op zien plak. Want wie naor et zweerd gript, zal deur et zweerd ommekommen.
53 Weej’ niet da’k mien Heit mar te hulpe hoef te roepen en dat hi'j mi'j dan vot-en-daolik meer as twaelf legioenen engels tot mien beschikking stellen zol?
54 Mar hoe zollen dan de Schriften uutkommen, waor staot dat et zo gebeuren moet?"
55 Doe zee Jezus tegen de ommestaanders: "Mit zweerden en knuppels bi'j'm uuttrokken om mi'j te arresteren, krek a’k een misdaodiger bin! Daegeliks wa’k in de tempel om les te geven, en doe hej’m mi'j niet gevangenneumen.
56 Mar dit alles gaot zo omdat uutkommen zal wat de profeten schreven hebben." Doe leuten alle leerlingen him in de steek en gongen d’r vandeur .

Jezus verheurd en ontkend

57 Zi'j, die Jezus gevangenneumen hadden, leidden him veur an Kajafas, de hogepriester bi'j wie de schriftgeleerden en de ooldsten bi'j mekeer kommen weren.
58 Petrus volgde him op een ofstaand tot op de binnerplaetse van et peleis van de hogepriester; daor gong hi'j tussen de knechten zitten om te kieken hoe et oflopen zol.
59 De hogepriesters en et hiele Sanhedrin perbeerden een valse getugeverklaoring tegen Jezus ofleggen te laoten op grond waorvan zi'j him tot de dood veroordielen kunnen zollen,
60 mar ze vunnen gieniene, hoewel d’r wel een protte valse getugen bi’j heur kwammen. Uutaendelik kwammen d’r twieje
61 die zeden: "Die man het zegd: "ik kan de tempel van God ofbreken en in drie daegen weer opbouwen.""
62 De hogepriester kwam overaende en vreug him: "Waorom geven jow gien bescheid? Jow heuren toch wat disse getugen zeggen?"
63 Mar Jezus hul him stille. De hogepriester zee: "Ik bezweer jow bi'j de levendige God, zeg oons of jow de messias binnen, de Zeune van God."
64 Jezus zee doe: "Jow zeggen et. Mar ik zegge tegen jim allemaole hier: van now of zuj’m de Meenskezeune zien zitten an de rechterhaand van de Machtige en him kommen zien op de wolken van de hemel."
65 Hierop scheurde de hogepriester zien kleren en hi'j reup: "Hi'j het God lasterd! Waorveur hewwe nog getugen neudig? Now hej’m mit eigen oren heurd hoe hi'j God lastert.
66 Wat daenken jim?" Zi'j zeden doe: "Hi'j is schuldig en verdient de doodstraf!"
67 Doe spi'jden ze him in et gezichte en sleugen him. Aanderen stompten him
68 en zeden: "Profeteer dan mar es veur oons, messias, wie is et die je sleugen het?"
69 Petrus zat buten, op de binnerplaetse. D'r kwam een dienstmaegien naor him toe, die zee: "Ie heurden toch ok bi'j die Jezus uut Galilea!"
70 Mar hi'j ontkende dat naodrokkelik, zodat iederiene et heuren kon: "Ik weet niet waoj't over hebben."
71 Doe hi'j votgaon wol naor et poortgebouw, zag een aander maegien him. Zi'j zee tegen de ommestaanders: "Die man heurde bi'j Jezus van Nazaret!"
72 En opni'j ontkende hi'j en zweerde: "Echt, ik kenne de man niet!"
73 Even laeter kwammen de ommestaanders naor Petrus toe, ze zeden: "Ie bin wel degelik iene van heur, trouwens, je aksent verraodt je."
74 Doe begon hi'j te vluken en hi'j bezweerde heur: "Ik kenne die man niet!" En drekt kri'jde d'r een haene.
75 Doe herinnerde Petrus him wat Jezus zegd had: "Veurdat d'r een haene kri'jd het, zuj’ mi'j driemaol miskennen." Hi'j gong naor buten en goelde bitter.



Matteüs 27

Jezus veur Pilatus

01 De aanderemorgens op ‘e tied neumen alle hogepriesters mit de ooldsten van et volk et besluut om Jezus van kaant te maeken.
02 Naodat ze him in de boeien sleugen hadden, leidden ze him vot en leverden him over an Pilatus, de prefekt.
03 Doe Judas, die him uutleverd hadde, zag dat Jezus tot de dood veroordield was, kreeg hi'j berouw. Hi'j brocht de dattig zulverstokken naor de hogepriesters en ooldsten weeromme
04 en zee: "Ik hebbe een zunde begaon deur een onschuldige uut te leveren." Mar zi'j zeden: "Wat gaot oons dat an? Zie dat zels mar op te lossen!"
05 Doe smeet hi'j de zulverstokken de tempel in, vlochtte vot en verhong himzels.
06 De hogepriesters verzaemelden de zulverstokken en zeden tegen mekeer: "We meugen ze niet bi'j de tempelschat leggen, omdat et bloedgeld is."
07 Nao ampel beraod kochten zi'j daor de akker van de pottebakker mit, die dan as begreefplak veur vremden dienen kon.
08 Daorom hiet die akker tot op de dag van vandaege de Bloedakker.
09 Zo kwam uut wat zegd is deur de profeet Jeremia: "En ze verzaemelden de dattig zulverstokken, et bedrag waorop hi'j schat was en dat ze bepaold hadden mit de zeunen van Israël,
10 en ze betaelden daor et stok grond van de pottebakker mit, zoas de Heer mi'j opdreugen hadde."
11 Doe Jezus veur de prefekt ston, stelde disse him de vraoge: "Bin jow de keuning van de Joden?" Jezus zee: "Jow zeggen et."
12 Mar op de beschuldigings die de hogepriesters en ooldsten tegen him inbrochten, gaf hi'j niet iene keer bescheid.
13 Doe zee Pilatus tegen him: "Heuren jow niet wat disse getugen allemaole tegen jow inbrengen?"
14 Hi'j gaf op gien inkelde beschuldiging ok mar een betien weerwoord, wat de prefekt slim verwonderde.
15 Now had de prefekt de gewoonte om op ieder pesachfeest iene gevangene vri'j te laoten, en die deur et volk kiezen te laoten.
16 D'r zat doe een beruchte gevangene vaaste, die Jezus Barabbas nuumd wodde.
17 En dus vreug Pilatus et volk dat daor bi’j mekeer kommen was: "Wie willen jim dat ik vri'jlaot, Jezus Barabbas of Jezus die de messias nuumd wodt?"
18 Hi'j wus jommes dat ze him uut falegrein uutleverd hadden.
19 Wiels hi'j op de rechterstoel zat, wodde him een bosschop van zien vrouw brocht: "Laot je niet in mit die rechtveerdige! Om him hebbe ik jommes vannaacht in een droom een protte deurstaon moeten."
20 Ondertussen haelden de hogepriesters en de ooldsten et volk over: ze mossen om Barabbas vraogen, en Jezus van kaant maeken laoten.
21 Opni'j nam de prefekt et woord en hi'j vreug nog es: "Wie van de beide willen jim da’k vri'jlaot?" "Barabbas!" reupen ze.
22 Pilatus vreug heur: "Wat moe'k dan mit Jezus die de messias nuumd wodt doen?" Iederiene reup doe: "An et kruus mit him!"
23 Hi'j vreug: "Wat het hi'j dan misdaon?" Mar ze raosden alliend mar hadder: "An et kruus mit him!"
24 Doe Pilatus inzag dat zien tussenkomst nargens toe leidde, dat et d'r an de aandere kaante eerder naor uutzag dat et volk in opstaand kommen zol, leut hi'j waeter brengen, wusk tegenover de kloft meensken zien hanen en zee: "Ik bin onschuldig an de dood van disse man. Zie et zels mar op te lossen."
25 En hiel et volk zee doe: "Laot zien bloed oons dan mar anrekend wodden, en oonze kiender!"
26 Doe leut Pilatus Barabbas vri'j, mar Jezus leverde hi'j uut om krusigd te wodden, naodat hi'j him eerst nog gieselen laoten hadde.

Krusiging

27 De soldaoten van de prefekt neumen Jezus mit naor et pretorium en verzaemelden de hiele cohort om him henne.
28 Ze struupten him de kleren uut en deden him een scharlaekenrooie maantel omme,
29 ze vlochten een kroon van stiekeltakken en zetten die op zien heufd. Ze gavven him een rieten stok in zien rechterhaand en vullen veur him op de kni'jen. Spottend zeden ze: "Hoj, keuning van de Joden,"
30 en ze spi'jden op him, pakten him de rieten stok weer of en sleugen him tegen et heufd.
31 Naodat ze him zo bespot hadden, trokken ze him de maantel uut, deden him zien kleren weer an en brochten him vot om him an et kruus te hangen.
32 Bi'j et verlaoten van et pretorium troffen ze een man uut Cyrene die Simon hiette, en ze dwongen him ze om et kruus te dregen.
33 Zo kwammen ze bi'j et plak dat Golgota nuumd wodt, wat "schedelplak" betekent.
34 Ze gavven Jezus wat mit galle vermingde wien, mar doe hi'j die pruufd hadde, weigerde hi'j om daor van te drinken.
35 Naodat ze him krusigd hadden, verpatten zi'j zien kleren onder mekeer deur d'r om te dobbelen,
36 en ze bleven daor zitten om him te bewaeken.
37 Boven zien heufd timmerden zi'j de anklacht, die ludede: "Dit is Jezus, de keuning van de Joden".
38 Daornao wodden d'r naost him nog twie misdaodigers krusigd, de iene rechts van him, de aander links.
39 De veurbi'jgangers keken kopschuddend toe en dreven de spot mit him:
40 "Ie weren toch de man die de tempel ofbreken kon en in drie daegen weer opbouwen? Aj’ de Zeune van God binnen, redde jezels dan en kom van dat kruus of!"
41 Ok de hogepriesters, de schriftgeleerden en de ooldsten maekten zokke spottende opmarkings:
42 "Aanderen het hi'j redded, mar himzels kan hi'j niet redden. Hi'j is toch keuning van Israël, laot hi'j dan now van et kruus ofkommen, dan zuwwe in him geleuven.
43 Hi'j het zien vertrouwen in God steld, laot die him now dan redden, as hi'j him temeensen goedgeunstig is. Hi'j het ommes zegd: "ik bin de Zeune van God.""
44 Krek zo beschimpten de misdaodigers him die saemen mit him krusigd weren.
45 Rond et middagure vul d'r een duusternis over et hiele laand, die drie uren duurde.
46 An et aende daorvan, in et negende ure, gaf Jezus een galp en reup luud: "Eli, Eli, lema sabachtani?" Dat wil zeggen: "Mien God, mien God, waorom bin jow bi'j mi’j weggaon?"
47 Doe de ommestaanders dat heurden, zeden een peer van heur: "Hi'j ropt om Elia!"
48 Drekt kwam d'r uut heur midden iene hadde anlopen die een spoonze pakte en die in zoere wien deupte. Hi'j steuk de spoonze op een stok en perbeerde him drinken te laoten.
49 De aanderen zeden: "Niet doen, lao'we es kieken of Elia him redden komt."
50 Jezus raosde et nog es uut, doe gaf hi'j de geest.
51 Op dat stuit scheurde in de tempel et veurhangsel van boven tot onder in twienen, de eerde trilde en de rotsen spleten.
52 De greven gongen eupen en de lichems van een protte wegraekte heiligen wodden tot leven wekt;
53 nao Jezus zien opstaanding kwammen ze uut de greven, gongen de heilige stad binnen en maekten heur bekend an een groot tal meensken.
54 Doe de centurio en diegenen die Jezus mit him bewaekten de eerdbeving vuulden en vernammen wat d'r gebeurde, wodden ze slim bange en zeden: "Hi'j was warkelik God zien Zeune."
55 Een protte vrouwluden, die Jezus vanuut Galilea volgd weren om veur him te zorgen, stonnen op een ofstaand toe te kieken.
56 Onder heur was ok Maria uut Magdala, Maria de moeke van Jakobus en Josef, en de moeke van de zeunen van Zebedeüs.

Et graf

57 Doe de aovend valen was, kwam d'r een rieke man die uut Arimatea ofkomstig was. Hi'j hiette Josef en was ok een leerling van Jezus wodden.
58 Hi'j gong naor Pilatus en vreug him om et lichem van Jezus. Hierop gaf Pilatus bevel et an him te geven.
59 Josef nam et lichem mit, wikkelde et in zuver linnen
60 en legde et in et ni'je rotsgraf dat hi'j veur himzels uuthouwen laoten hadde. Doe ruulde hi'j een grote stien veur de ingang van et graf en gong vot.
61 Maria uut Magdala en de aandere Maria bleven aachter, zi'j weren tegenover et graf zitten gaon.
62 De aanderedaegs, dus nao de veurbereidingsdag, gongen de hogepriesters en de Farizeeën tegere naor Pilatus.
63 Ze zeden tegen him: "Heer, et scheut oons te binnen dat die bedrieger, doe hi'j nog leefde, zegd het: "nao drie daegen za’k uut de dood opstaon."
64 Geven jow asjeblief bevel om et graf tot de dadde dag te bewaeken, aanders kommen zien leerlingen him stiekem weghaelen en zullen zi'j tegen et volk zeggen: "hi'j is opstaon uut de dood," en die laeste leugen zal nog slimmer wezen as de eerste."
65 Pilatus zee doe: "Jim kun bewaeking kriegen. Gao now en regel et zo goed aj’m kunnen."
66 Zi'j gongen daor henne en beveiligden et graf deur et te verzegelen en d'r bewaekers veur te zetten.



Matteüs 28

Opstaanding uut de dood

01 Nao de sabbat, doe de morgen van de eerste dag van de weke begon, kwam Maria uut Magdala mit de aandere Maria naor et graf toe te kieken.
02 Opiens begon de eerde hiel slim te beven, want een engel van de Heer daelde of uut de hemel, leup naor et graf, ruulde de stien d’r veur weg en gong d'r op zitten.
03 Hi'j lochtte as een bliksem en zien kleraosie was wit as sni'j.
04 De bewaekers beefden van aangst en vullen as dood daele.
05 De engel keek naor de vrouwluden en zee: "Wees mar niet bange, ik weet daj’m Jezus, de gekrusigde, zuken.
06 Hi'j is hier niet, hi'j is ommes opstaon, zoas hi'j zegd het. Kiek mar, dat is ‘t plak waor hi'j legen het.
07 En gao now vlogge naor zien leerlingen en zeg heur: "hi’j is opstaon uut de dood, en dit moej’m weten: hi'j gaot jim veur naor Galilea, daor zuj'm him zien." Dat is wa’k jim te zeggen hadde."
08 Versleugen mar slim bliede leupen zi'j in zeuven haosten vot om et an zien leerlingen te vertellen.
09 Op dat stuit kwam Jezus heur integen en zee heur dag. Ze leupen op him toe, grepen zien voeten vaaste en bewezen him ere.
10 Doe zee Jezus: "Wees mar niet bange. Gao mien breurs vertellen dat ze naor Galilea gaon moeten, daor zullen ze mi'j zien."
11 Wiels de vrouwluden onderwegens weren, gongen een peer van de bewaekers naor de stad. Daor vertelden ze de hogepriesters alles wat d'r gebeurd was.
12 Die vergeerderden mit de ooldsten en besleuten om de soldaoten een beheurlike som geld te geven
13 en heur op te dregen: "Zegge mar: "zien leerlingen bin naachs kommen en hebben him stiekem weghaeld wiels wi'j sleupen."
14 En moch de prefekt dit te heuren kommen, dan zuwwe him wel bepraoten en d'r veur zorgen daj’m buten schot blieven."
15 Zi'j neumen et geld an en deden zoas van heur vraogd was. En tot op de dag van vandaege dot dit verhael onder de Joden de ronde.

Uutzending van de leerlingen

16 De elf leerlingen gongen naor Galilea, naor de barg waor Jezus heur lesgeven hadde,
17 en doe ze him zaggen bewezen zi'j him ere, al twiefelden d’r ok nog een peer.
18 Jezus kwam op heur toe en zee: "Mi'j is alle macht geven in de hemel en op de eerde.
19 Gao dus op weg en maek alle volken tot mien leerlingen, deur heur te deupen in de naeme van de Heit en de Zeune en de heilige Geest,
20 en heur te leren dat ze heur holen moeten an alles wat ik jim opdreugen hebbe. En hool dit veur ogen: ik bin mit jim, alle daegen, tot an de aende van disse wereld."