deur Piet Bult uut Ni’jberkoop

Handelingen 1.

01 In mien eerste boek, Theofilus, he'k de daoden en et lesgeven van Jezus beschreven,
02 vanof et begin tot an de dag doe hi'j in de hemel opneumen wodde, naodat hi'j de apostels die hi'j deur de heilige Geest uutkeuzen had, zegd hadde, wat heur opdracht was.
03 Nao zien lieden en zien dood het hi'j heur pattietoeren bewezen dat hi'j leefde; in een schoft van veertig daegen is hi'j in heur midden verschenen en praotte hi'j mit heur over et keuninkriek van God.
04 Doe hi'j es bi'j heur was, dreug hi'j heur op: "Gao niet weg uut Jeruzalem, mar blief daor waachten tot de belofte van de Heit, waorover jim van mi'j heurd hebben, in vervulling gaon zal.
05 Johannes deupte mit waeter, mar bi'jkotten wodden jim deupt mit de heilige Geest."
06 De meensken die daor bi'jmekeer weren, vreugen him: "Heer, gaon jow dan binnenkot et keuningschop over Israël herstellen?"
07 Hi'j zee doe: "Et is jim zaeke niet om te weten wat de Heit in zien macht vaastesteld het over de tied en et mement waorop dit gebeuren zal.
08 Mar as de heilige Geest over jim komt, zuj'm kracht kriegen en van mi'j getugen in Jeruzalem, in hiel Judea en Samaria, tot an de uutaenden van de eerde."
09 Doe hi'j dit zegd had, wodde hi'j veur heur ogen optild en opneumen in een wolke, zodat zi'j him niet meer zaggen.
10 Wiels hi'j zo bi’j heur weggong en zi'j nog de hieltied naor de hemel steerden, stonnen d'r opiens twie manluden in witte kleren bi'j heur.
11 Zi'j zeden: "Galileeërs, wat staon jim naor boven te kieken? Jezus, die uut jim midden in de hemel opneumen is, zal op dezelde wieze weerommekommen as jim him naor de hemel gaon zien hebben."
12 Doe gongen de apostels van de Olijfbarg weeromme naor Jeruzalem. Disse barg ligt vlak bi'j de stad, op een sabbatsreize ofstaand.
13 Doe ze in de stad ankommen weren, gongen ze naor et boververtrek waor zi'j verblief hullen: Petrus en Johannes, Jakobus en Andreas, Filippus en Tomas, Bartolomeüs en Matteüs, Jakobus, de zeune van Alfeüs, en Simon de Ieverer en Judas, de zeune van Jakobus.
14 Mit vaosie en iensgezind, wijdden zi'j heur an et gebed, tegere mit de vrouwluden en mit Maria, de moeke van Jezus, en mit zien breurs.

Judas vervongen.

15 In die daegen gong Petrus es midden tussen de leerlingen staon – d'r was een mennigte van omdebi'j honderdtwintig meensken bi'jmekeer – en zee:
16 "Breurs en zusters, et schriftwoord waorin de heilige Geest bi'j monde van David praot het over Judas, de gids van heur die Jezus gevangen neumen hebben, mos in vervulling gaon.
17 Judas was iene van oons en dee mit an oonze dienende opdracht.
18 Van de beloning veur zien daod van schaande kocht hi'j een stok grond, mar bi'j een val wodde zien boek eupensneden, zodat zien ingewanen naor buten kwammen.
19 Alle inwoners van Jeruzalem hebben van disse gebeurtenis heurd, en daorom numen zi'j dat stok grond in heur eigen tael Akeldama, wat "bloedgrond" betekent.
20 Want in et boek van de Psalms staot schreven: "Laot zien woonstee verrinneweren en laot daor gieniene meer kommen." En ok: "Laot een aander zien opdracht overnemen."
21 Daorom moet iene van de manluden die de hieltied bi'j oons weren doe de Heer Jezus onder oons verkeerde,
22 vanof de deup deur Johannes tot de dag waorop hi'j in de hemel opneumen wodde, tegere mit oons getugen van zien opstaanding."
23 Zi'j stelden twie gaedingmaekers veur: Josef Barsabbas, die de bi'jnaeme Justus had, en Mattias.
24 Doe beden zi'j dit gebed: "Jow, Here, deurgronden ieder zien gedaachten. Wies van disse beide manluden degene an die jow keuzen hebben
25 om as apostel zien dienende wark te doen en et plak in te nemen van Judas, die zien ondergang integen gaon is."
26 Zi'j leuten heur lotten en et lot vul op Mattias. Hi'j wodde an de elf apostels toevoegd.



Handelingen 2.

De komst van de heilige Geest.

01 Doe de dag van et Pinksterfeest begon, weren ze allemaole bi'j mekeer.
02 Opiens klonk d'r uut de hemel een geluud as van een slimme flapwiend, dat et huus waor ze weren hielendal vulde.
03 D'r verschenen an heur een soort van vlammen, die heur as vuurtongen verspreidden en heur op ieder van heur daelezetten,
04 en iederiene wodde vervuld van de heilige Geest en begon luud te praoten in vremde taelen, zoas heur deur de Geest ingeven wodde.
05 In Jeruzalem woonden destieds vrome Joden, die ofkomstig weren uut elk volk op eerde.
06 Doe et geluud weerklonk, dromden zi'j tegere en ze raekten hielendal in alteraosie omreden iederiene de apostels en de aandere leerlingen in zien eigen tael praoten heurde.
07 Ze weren buten heurzels van veralteraosie en zeden: "Et bin toch allemaole Galileeërs die daor praoten?
08 Hoe kan et dan dat wi'j heur allemaole in oonze eigen moekestael heuren?
09 Parten, Meden en Elamieten, inwoners van Mesopotamië, Judea en Kappadocië, meensken uut Pontus en Asia,
10 Frygië en Pamfylië, Iegypte en de kontreinen rond Cyrene in Libië, en ok Joden uut Rome die heur hier vestigd hebben,
11 Joden en proselieten, meensken uut Kreta en Arabië – wi'j allemaole heuren heur in oonze eigen tael praoten over God zien grote daoden."
12 Veraldereerd en hielendal van heur stok brocht, vreugen zi'j an mekeer: "Wat het dit toch te betekenen?"
13 Mar goenend zeden spottend: "Zi'j zullen wel dronkend wezen."

Toespraoke van Petrus.

14 Doe leup Petrus naor veuren, tegere mit de elf aandere apostels, en zee hi’j mit lude stemme tegen de mennigte: "Jim, Joden en inwoners van Jeruzalem, luuster naor mien woorden en neem ze goed in je op.
15 Disse meensken bin niet dronkend, zoas jim daenken; et is ommes pas et dadde ure nao zunneopkomst.
16 Wat hier now gebeurt, is ankondigd deur de profeet Joël:
17 "An et aende van de tieden, zegt God, zal ik over alle meensken mien geest uitgieten. Dan zullen jim zeunen en dochters profeteren, jongvolk zal visioenen zien en oolde meensken droomgezichten.
18 Ja, over al mien knechten en dienstmaegies zal ik in die tied mien geest uitgieten, zodat zi'j profeteren zullen.
19 Ik zal wonderen zien laoten boven in de hemel, en tekens geven beneden op de eerde, bloed en vuur en rook.
20 De zunne zal veraanderd wodden in duuster en de maone in bloed veurdat de grote, straolende dag van de Heer komt.
21 Dan zal iederiene die de naeme van de Heer anropt redded wodden."
22 Israëlieten, luuster naor wat ik jim zeg: Jezus uut Nazaret is deur God tot jim stuurd, dat bleken is uut de grote daoden en de wonderen en tekens die God, zoas jim bekend is, deur zien toedoen onder jim daon het.
23 Disse Jezus, die overienkomstig God zien bedoeling en veurkennis uutleverd is, hebben jim deur heidenen krusegen en ommebrengen laoten.
24 Mar God het him weer tot et leven reupen en de last van de dood van him ofneumen, want de dood kon zien macht over him niet vaaste holen.
25 David zegt ommes over him: "De hieltied hool ik de Heer veur ogen, hi'j staot an mien kaante, ik waankele niet.
26 Daorom verheugt mien hatte him en jubelt mien tonge van bliedschop. Ja, mien lichem zal beholen blieven,
27 want jow zullen mi'j niet overleveren an et doderiek en et lichem van jow trouwe knecht zal niet vergaon.
28 Jow hebben mi'j de weg naor et leven zien laoten, da'k bi'j jow wezen mag zal mi'j bliede maeken."
29 Breurs en zusters, jim zullen et wel goed vienen dat ik over de aartsvader David zegge dat hi'j overleden en begreuven is; zien graf is hier ommes nog de hieltied.
30 Mar omreden hi'j een profeet was en wus dat God him onder ede beloofd had dat iene van zien naokommelingen zien troon bezetten zol,
31 het hi'j de opstaanding van de messias veurzien en zegd dat disse niet an et doderiek overleverd wodden zol en dat zien lichem niet tot ontbiening overgaon zol.
32 Jezus is deur God tot et leven reupen, daorvan getugen wi'j allemaole.
33 Hi'j is deur God verheven, zit an zien rechterhaand, en het van de Heit de heilige Geest die oons beloofd is, kregen. Die Geest het hi'j op oons daele kommen laoten, en dat is wat jim zien en heuren.
34 David is weliswaor niet naor de hemel opstegen, mar toch zegt hi'j: "De Heer zee tegen mien Heer: "Gao an mien rechterhaand zitten,
35 tot ik je vi'janen onder je voeten legd hebbe."
36 Laot et hiele volk van Israël d'r daorom wis van wezen dat Jezus, die jim krusegd hebben, deur God tot Heer en messias ansteld is."
37 Doe zi'j dit heurden, weren ze diepe troffen en vreugen an Petrus en de aandere apostels: "Wat moe'n we doen, breurs?"
38 Petrus zee doe: "Keer jim of van jim leven van vandaege-de-dag en laot je deupen onder et anroepen van Jezus Christus, om vergeving te kriegen veur je zunden. Dan zal de heilige Geest jim schonken wodden,
39 want veur jim gelt disse belofte, krekliek as veur jim kiender en veur iederiene die veer weg binnen en die de Heer, oonze God, bi’j him roepen zal."
40 Ok op nog aandere wieze legde hi'j getugenis of, waorbi'j hi'j een dringend beroep op zien toeheurders dee mit de woorden: "Laot jim redden uut dit verdurven meenskegeslacht!"
41 Dienend, die zien woorden anveerdden, leuten heur deupen; op die dag breidde et tal leerlingen him uut mit omdebi'j drieduzend meensken.
42 Zi'j bleven trouw an et lesgeven van de apostels, vormden mit mekeer een gemienschop, brakken et brood en wijdden heur an et gebed.

Et leven van de eerste gemiente.

43 Iederiene kreeg ontzag veur de protte tekens en wonderen die de apostels deden.
44 Alleman die et geleuf anveerd hadde, bleef bi'jmekeer en had alles gemienschoppelik.
45 Zi'j verkochten al heur bezittings en patten de opbrengst onder dienend die wat vanneuden hadden.
46 Alle daegen kwammen ze trouw en iensgezind bi’jmekeer in de tempel, brakken et brood bi'j mekeer thuus en neumen heur eten in een geest van ienvoold en vol vreugde.
47 Zi'j loofden God en stonnen in de geunst bi'j et hiele volk. De Heer breidde heur tal daegeliks uut mit meensken die redded wodden wollen.



Handelingen 3.

Genezing van een lamme.

01 Op een dag gongen Petrus en Johannes zoas meerstal omdebi'j et negende ure, naor de tempel veur et middaggebed.
02 Et volk had ok een man die al sund zien geboorte verlamd was naor de tempel brocht; hi'j wodde alle daegen bi'j de poort - die de Schone hiet - daelelegd, om te bedelen bi'j de bezukers van de tempel.
03 Doe hi'j zag dat Petrus en Johannes de tempel ingaon wollen, vreug hi'j om een aolmoes.
04 Petrus keek him an, krek as Johannes, en zee: "Kiek oons es an."
05 De bedeler keek naor heur op, in de verwaachting wat van heur te kriegen.
06 Mar Petrus zee: "Geld he'k niet, mar wa’k wel hebbe, geve ik jow: in de naeme van Jezus Christus van Nazaret, kom overaende en loop."
07 Hi'j pakte him bi'j zien rechterhaand om him in de bienen te helpen. Votdaolik kwam d'r kracht in zien voeten en aankels.
08 Hi'j kwam overaende en begon te lopen. Doe gong hi'j tegere mit heur de tempel in, lopende en springende en God lovende.
09 Alle tempelbezukers zaggen him lopen en heurden him God loven.
10 Ze herkenden him as de bedeler die altied bi'j de tempelpoort zeten had en weren buten heurzels van veralteraosie over wat d'r mit him gebeurd was.

Toespraoke van Petrus.

11 De bedeler klampte him an Petrus en Johannes vaaste, wiels de hiele mennigte stomverbaosd rond heur staon kwam in de zuilengang van Salomo.
12 Doe Petrus dat zag, richtte hi'j et woord tot et volk: "Israëlieten, waorom bin jim zo verbaosd en waorom steren jim oons an asof et an oonze eigen kracht of vroomhied te daanken is dat disse man weer lopen kan?
13 Dit kon gebeuren omreden de God van Abraham en de God van Isaak en de God van Jakob, de God van oonze veuroolden, an Jezus, zien knecht, de hoogste eer bewezen het. Et is disse Jezus die deur jim uutleverd en verstoten is, ok doe Pilatus d'r klaor veur was om him vri'j te laoten.
14 Jim hebben de Heilige en Rechtveerdige verstoten en hebben eist dat an iene die een moord begaon hadde graosie verliend wodden zol.
15 Him die de weg naor et leven wiest, hej'm ommebrocht, mar God het him uut de dood opstaon laoten, en daorvan getugen wi'j.
16 Et komt deur zien naeme en deur et geleuf in zien naeme dat disse man, die jim hier veur jim zien en die jim kennen, weer lopen kan; et geleuf dat Jezus geft, het him in anwezegens van jim allemaole gezond maekt.
17 Volksgenoten, ik weet daj'm uut onwetendhied haandeld hebben, krek as jim leiders.
18 Zo het God toch in vervulling gaon laoten wat hi'j deur al zien profeten al ankondigd had: dat zien messias lieden en starven zol.
19 Keer jim of van jim leven van alle dag en gao weeromme tot God om vergeving te kriegen veur je zunden.
20 Dan zal de Heer een tied van rust kommen laoten en zal hi'j de messias sturen die hi'j veur jim bestemd het. Dat is Jezus,
21 die in de hemel opneumen wodden mos tot de tied komt waorover God van ooldsher bi'j monde van zien heilige profeten praot het en waorin alles hersteld wodden zal.
22 Mozes het al zegd: "De Heer, jow God, zal in jim midden een profeet zoas ik opstaon laoten; luuster naor him en naor alles wat hi'j jim zeggen zal.
23 Wie niet naor disse profeet luustert, zal uut et volk stoten wodden."
24 Samuël en alle profeten nao him hebben disse tied ankondigd.
25 Jim bin de arfgenaemen van de profeten; mit jim veuroolden het God zien verbond sleuten doe hi'j tegen Abraham zee: "In jow naogeslaacht zullen alle volken op eerde zegend wodden."
26 God het zien knecht aldereerst veur jim opstaon laoten en him naor jim toe stuurd om iederiene die him ofkeert van zien minne doen en laoten te zegenen."




Handelingen 4.

Ondervraoging deur de Joodse leiders.

01 Wiels Petrus en Johannes nog tegen de mennigte stonnen te praoten, kwammen de priesters, et heufd van de tempelwaacht en de Sadduceeën op heur toe,
02 slim ontstemd omreden zi'j et volk les gavven en de opstaanding uut de dood verkondigden op grond van wat d'r mit Jezus gebeurd was.
03 Ze grepen de beide vaaste en zetten heur gevangen tot de aanderedaegs, omreden et al aovend was.
04 Mar van degenen die naor de toespraoke luusterd hadden, weren d’r een hieleboel die heur bekeerden, zodat et tal geleuvigen toe nam tot omdebi'j vuufduzend.
05 De aanderedaegs kwammen de leiders, de ooldsten en de schriftgeleerden bi'jmekeer in Jeruzalem,
06 tegere mit Annas, de hogepriester, Kajafas, Johannes en Alexander, en iederiene die tot de hogepriesterlike femilie heurden.
07 Naodat ze Petrus en Johannes tussen heur in zet hadden, begonnen ze et verheur mit de vraoge: "Deur wat kracht of in wie zien naeme hebben jim die daod daon?"
08 Petrus zee doe, vervuld van de heilige Geest: "Leiders van et volk en ooldsten,
09 now wi'j vandaege verheurd wodden omreden we een zieke hulpen hebben, en now oons vraogd wodt hoe et komt dat hi'j is beter wodden is,
10 moe'n jim allemaole en et hiele volk van Israël ok, weten dat disse man hier gezond veur jim staot daankzi'j de naeme van Jezus Christus uut Nazaret, die deur jim krusegd is, mar die deur God uut de dood opwekt is.
11 Jezus is de stien die deur jim, de bouwlu, minachtend votsmeten is, mar die now de hoekstien wodden is.
12 Deur gieniene aanders kun wi'j redded wodden, want zien naeme is de ienige op eerde die de meenske redding bödt."
13 Doe de leden van et Sanhedrin zaggen hoe vri'jmoedig Petrus en Johannes optraden en begrepen dat et gewone, ongeletterde meensken weren, stonnen zi'j versteld, en ze bedochten heur dat beide in Jezus zien gezelschop west hadden.
14 Mar omreden zi'j de man die genezen was bi'j heur staon zaggen, konnen ze niks tegen heur woorden inbrengen.
15 Naodat ze heur opdreugen hadden om de raodszael te verlaoten, overlegden zi'j mit mekeer.
16 Ze zeden: "Wat moe'we mit heur doen? Veur alle inwoners van Jeruzalem is et dudelik dat zi'j een wonder daon hebben, en wi'j kun dat niet ontkennen.
17 Mar om et veur te wezen dat et gerucht him nog veerder onder et volk verspreided, moe'n we heur waorschouwen mit gieniene meer over Jezus te praoten en heur verbieden om zien naeme nog weer te bruken."
18 Zi'j reupen heur weeromme en gavven heur de opdracht om de naeme van Jezus op gien inkelde meniere meer te bruken en et volk niks meer over him te vertellen.
19 Mar Petrus en Johannes zeden: "Kun wi'j et tegenover God verantwoorden om wel naor jow te luusteren en niet naor him? oordielen jim zels!
20 We moe'n ommes wel praoten over wawwe zien en heurd hebben."
21 Nao opni'j driegend tegen heur te zeggen dat ze d'r niet meer over praoten mossen, leuten ze heur vri'j, want ze wussen niet hoe ze heur straffen konnen now de meensken God loofden en eerden om wat d'r gebeurd was.
22 Want ja, de man die zo wonderbaorlik genezen was, was al meer as veertig jaor verlamd west.

Gebed van de geleuvigen.

23 Naodat Petrus en Johannes vri'jlaoten weren, gongen ze naor de leerlingen en vertelden wat de hogepriesters en de ooldsten tegen heur zegd hadden.
24 Doe de leerlingen dat heurden, reupen ze God iensgezind an mit de woorden: "Heer, jow hebben de hemel en de eerde en de zee maekt en alles wat daor leeft,
25 jow hebben deur de heilige Geest, bi'j monde van oonze veurvader David, jow knecht, zegd: "Waorom snoeven de volken en beraomen de volksstammen nutteloze plannen?
26 De keunings van de eerde bin antreden en de heersers spannen saemen tegen de Heer en zien zalfde."
27 Want inderdaod, in disse stad het alleman saemen spand tegen Jezus, jow heilige knecht, die deur jow zalfd is: Herodes, Pontius Pilatus, alle volken en ok de stammen van Israël,
28 om datgene te doen waorvan jow bepaold en veurbestemd hadden dat et gebeuren mos.
29 Wel now, Heer, slao now dan ok acht op heur driegementen en stel oons, jow knechten, in staot om vri'jmoedig over jow bosschop te praoten
30 deur oons te helpen, zodat zieken genezing vienen en d'r tekens en wonderen gebeuren in de naeme van Jezus, jow heilige knecht."
31 Doe zi'j mit heur gebed an 't aende weren, begon et plak waor ze bi'jmekeer weren te trillen, en iederiene wodde vervuld van de heilige Geest en praote vri'jmoedig over de bosschop van God.

Et gemienschoppelike bezit.

32 De klofte meensken die et geleuf anveerd had, leefde iendrachtig tegere. Gienend van heur beschouwde zien bezittings as zien persoonlik eigendom, want ze hadden alles gemienschoppelik.
33 De apostels bleven mit grote kracht getugen van de opstaanding van de Heer Jezus, en God begeunstigde iederiene riekelik.
34 Gieniene onder heur leed ienig gebrek: wie een stok grond of een huus bezat, verkocht et, brocht de opbrengst naor de apostels
35 en legde die an heur voeten daele, waornao et geld naor verlet onder de geleuvigen verpat wodde.
36 Iene van heur was Josef, een Leviet uut Cyprus, die van de apostels de bi'jnaeme Barnabas kregen had, wat in oonze tael "zeune van de vertroosting" betekent.
37 Hi'j hadde een akker, die hi'j verkocht, waornao hi'j et geld naor de apostels brocht.




Handelingen 5.

01 Een zekere Ananias verkocht tegere mit zien vrouw Saffira ok een stok grond,
02 mar hul een pat van de opbrengst aachter – zien vrouw wus d’r van – en brocht de rest van et geld naor de apostels.
03 Mar Petrus zee: "Ananias, waorom hej’ je deur Saotan misleiden laoten en hej’ de heilige Geest bedonderd deur een pat van de opbrengst van et stok grond aachter te holen?
04 Ie hadden et ommes niet hoeven te verkopen, en now ie et wel verkocht hebben, haj' mit de opbrengst toch doen kund waj' wollen? Wat het je bezield om je zo te gedregen? Ie hebben de meensken niet bedreugen, mar God zels."
05 Bi'j et heuren van disse woorden vul Ananias dood daele, en iederiene die dit heurde schrok ommeraek.
06 Inkelde jongkerels wikkelden him in een liekklied, dreugen him naor buten en begreuven him.
07 Omdebi'j drie uren naotied kwam zien vrouw binnen, die nog niet wus wat d'r gebeurd was.
08 Petrus vreug heur: "Zeg mi'j es, hej' et stok grond veur dit bedrag verkocht?" Zi'j zee doe: "Ja, veur dat bedrag."
09 Doe zee Petrus: "Hoe hej' et an durfd om de Geest van de Heer te trotseren? Kiek, degenen die je man begreuven hebben staon veur de deure, en ze zullen jow ok naor je graf dregen."
10 Votdaolik vul zi'j dood veur zien voeten daele. Doe de jongkerels binnenkwamen, troffen zi'j heur dood an. Ze dreugen heur naor buten en begreuven heur bi'j heur man.
11 De hiele gemiente en iederiene die hiervan heurde, schrokken alderheiseliks.

Biesterbaorlike genezingen.

12 De apostels deden een protte tekens en wonderen onder et volk. De geleuvigen kwammen iensgezind bi'jmekeer in de zuilengang van Salomo,
13 en ofschoon gieniene him daor bi'j heur dust te voegen, praotte et volk vol lof over heur.
14 De hieltied meer meensken gongen in de Heer geleuven, een groot tal manluden liekegoed as vrouwluden,
15 en ze legden alderdeegst zieken op dreegbedden of metrassen buten op straote, in de hope dat toch te meenste et schaad van Petrus, as hi'j langes kwam, op iene van heur valen zol.
16 Ok vanuut de steden rondom Jeruzalem stroomden de meensken toe; zi'j neumen zieken mit en meensken die deur onreine geesten kweld wodden, en iederiene wodde genezen.

Gevangenneming van de apostels.

17 Doe besleuten de hogepriester en de meensken die an heur kaante stonnen, de Sadduceeën, in te griepen. Vervuld van jaloezie as ze weren,
18 leuten ze de apostels gevangennemen en opsluten.
19 Mar naachs eupende een engel van de Heer de deuren van de gevangenis, brocht heur naor buten en zee:
20 "Gao naor de tempel en praot mit et volk over alles wat dit ni'je leven anbelangt."
21 De apostels gavven hieran geheur en gongen bi'j et eerste morgenlochten van de dag naor de tempel, waor ze heur lesgeven deurzetten. Doe de hogepriester en de Sadduceeën daor ok kommen weren, reupen zi'j et Sanhedrin bi'jmekeer, de hiele raod van ooldsten van de Israëlieten, en zunden ze tempelwaachters naor de gevangenis om de apostels op te haelen.
22 Mar doe de waachters daor kwammen, troffen zi'j de apostels daor niet. Ze gongen weeromme om verslag uut te brengen
23 en zeden: "De gevangenis was hiel goed ofsleuten en de bewaekers stonnen bi'j de deuren, mar naodawwe die eupen daon hadden, troffen we daor gieniene."
24 Doe et heufd van de tempelwaacht en de priesters dit heurden, vreugen zi'j heur vertwiefeld of wat de gevolgen hiervan wezen zollen.
25 Kot daornao kwam iene bi’j heur om te zeggen: "De manluden die jim gevangen zet hebben, bin in de tempel en leren et volk."
26 Doe gong et heufd van de tempelwaacht heur mit zien waachters ophaelen, mar zonder geweld te bruken, omreden zi'j bange weren dat et volk heur stienigen zol.
27 Zi'j neumen de apostels mit en leidden heur veur et Sanhedrin. De hogepriester begon et verheur mit de vraoge:
28 "Hebben wi'j jim niet mit naodrok verbeuden de naeme van Jezus nog te bruken en les over him te geven? En toch verspreiden jim de leer in hiel Jeruzalem en stellen jim oons anspraokelik veur de dood van disse man."
29 Petrus en de aandere apostels zeden doe: "Wi’j moe’n God meer geheurzemen as de meensken.
30 De God van oonze veuroolden het Jezus weer tot leven wekt, naodat jim him vermoord hadden deur him an een kruushoolt op te hangen.
31 God het him een plak geven an zien rechterhaand, him tot leidsman en redder verheven om de Israëlieten tot inkeer te brengen en heur zunden te vergeven.
32 Daor getugen wi'j van, en daor getuugt de heilige Geest ok van, die God schonken het an alleman die naor him luusteren."
33 Doe de leden van et Sanhedrin dit heurden, wodden ze poer lelk en wollen ze de apostels omme brengen.
34 Mar doe gong iene van heur staon, een Farizeeër die Gamaliël hiette en die as wettenlerer bi'j et hiele volk in anzien ston. Hi'j gaf opdracht de apostels een posien naor buten te brengen
35 en zee doe: "Israëlieten, overweeg nog es goed wat jim van doel binnen mit disse meensken te doen.
36 Ommes, een schoft leden nam Teudas him veur om et volk te leiden, en omdebi'j vierhonderd meensken sleuten heur doe bi'j him an; hi'j wodde ommebrocht, zien anhang vul uutmekeer en verdween in et niks.
37 Nao him was d'r Judas de Galileeër, die tiedens de volkstelling mit zien volgelingen in opstaand kwam; hi'j gong daor doe an kepot, en al zien volgelingen wodden uutmekeer dreven.
38 Daorom zeg ik jim: hool jim niet doende mit disse meensken en laot heur begaon, want as et meenskewark is wat zi'j naostreven, zal et op niks uutlopen,
39 mar as et God zien wark is, zullen jim niks tegen heur uutrichten kunnen, of et zol wel es blieken kunnen dat jim tegen God strieden." De leden van et Sanhedrin stemden d'r mit in
40 en reupen de apostels weer naor binnen. Zi'j leuten heur gieselen, zeden tegen heur dat ze de naeme van Jezus niet meer bruken mochten en leuten heur vri'j.
41 De apostels gongen weg van et Sanhedrin, bliede dat ze weerdig bevunnen weren om disse vernedering te ondergaon omwille van de naeme van Jezus.
42 Ze bleven daegeliks lesgeven geven in de tempel of bi'j iene thuus en gongen gewoon deur mit et bekend maeken van et goeie ni'js dat Jezus de messias is.




Handelingen 6.

Een konflikt binnen de gemiente en veerdere gruui.

01 Doe et tal leerlingen toenam, ontston d'r op een stuit ontevredenhied bi'j de Griekstaeligen, die de meensken die Aramees praoten, verweten dat de wedevrouwen van heur bi'j de daegelikse ondersteuning aachtersteld wodden.
02 Doe reupen de twaelf apostels de voltallige gemienschop van de leerlingen bi'jmekeer en zeden: "Et is niet goed dawwe de zorg dregen veur et gemienschoppelike eten, want daordeur versloeren we de verkondiging van God zien woord.
03 Kies daorom, breurs en zusters, uut jim midden zeuven wieze manluden die goed bekendstaon en vervuld binnen van de heilige Geest. An heur zullen we disse opdracht opdregen,
04 wiels wi'j oons wijden zullen an et gebed en an de verkondiging van et woord van God."
05 Alle leerlingen stemden mit dit veurstel in. Zi'j keuzen Stefanus, een diepgeleuvig man, die vervuld was van de heilige Geest, en veerder ok Filippus, Prochorus, Nikanor, Timon, Parmenas en Nikolaüs, een proseliet uut Antiochië.
06 Zi'j leuten disse manluden zitten gaon veur de apostels, die een gebed zeden en heur doe de hanen oplegden.
07 Et woord van God vun de hieltied meer geheur, zodat et tal leerlingen in Jeruzalem stark gruuide; ok een hiele klofte priesters nam et geleuf an.

De anklacht tegen Stefanus.

08 Stefanus dee daankzi'j God zien genaode en kracht grote wonderen en tekens onder et volk.
09 Inkelde leden van de synagoge van de Vri'jlaotenen, waartoe ok Joden uut Cyrene en Alexandrië heurden, krek as Joden uut Cilicië en Asia, kwammen wat in verzet en begonnen mit him te redetwisten,
10 mar ze konnen niet op tegen zien wieshied en tegen de heilige Geest die him bezielde.
11 Doe zetten ze aanderen d'r toe an om te verklaoren dat zi'j heurd hadden dat Stefanus Mozes en God lasterd had.
12 Et volk hitsten ze ok op, krek as de ooldsten en de schriftgeleerden. Uutaenlik neumen ze Stefanus gevangen en brochten him veur et Sanhedrin.
13 Ze leuten valse getugen kommen, die verklaorden: "Disse man keert him de hieltied weer tegen de tempel en de wet,
14 want we hebben him zeggen heurd dat Jezus uut Nazaret et heilige plak ofbreken zal en de gebruken die Mozes oons overleverd het veraanderen zal."
15 Alle leden van et Sanhedrin keken strak naor Stefanus en zaggen dat zien gezichte leek op dat van een engel.




Handelingen 7.

De verdediging van Stefanus.

01 De hogepriester vreug: "Is dat waor?"
02 Stefanus zee doe: "Breurs en leden van et Sanhedrin, luuster naor wat ik jim te zeggen hebbe. Doe Abraham, de heit van oons volk, nog in Mesopotamië woonde, veurdat hi'j him in Charan vestigde, verscheen God in al zien luuster an him
03 en zee: "Trek weg uut je laand, verlaot je femilie, en gao naor et laand dat ik je wiezen zal."
04 Doe trok Abraham weg uut et laand van de Chaldeeën en vestigde him in Charan. Nao de dood van zien heit brocht God him naor dit laand, waor jim now wonen.
05 Hi'j gaf him hier alderdeegst nog niet et kleinste stokkien grond in eigendom, mar beloofde wel dat hi'j en zien naokommelingen et ooit nog es in eigendom kriegen zollen, ok al had hi'j doe nog gien zeune.
06 God zee tegen Abraham dat zien naokommelingen vierhonderd jaor in een vremd laand wonen zollen, waor ze in slavernij leven mossen en min behaandeld wodden zollen.
07 "Mar," zo zee God, "et volk dat zi'j as slaaf dienen zullen, za'k straffen, en daornao zullen ze wegtrekken en mi'j vereren op et heilige plak."
08 God sleut mit Abraham et verbond van de besniedenis, en daorom besneed Abraham zien zeune Isaak, acht daegen nao zien geboorte, en Isaak dee etzelde mit Jakob, en Jakob mit de twaelf stamvaders.
09 Omreden de stamvaders jeloers weren op Jozef, verkochten ze him as een slaaf an de Iegypteners. Mar God bescharmde him
10 en maekte een aende an al zien beproevings deur him in de geunst kommen te laoten bi'j de farao, de keuning van Iegypte, die him wegens zien wieshied belastte mit et bestuur over Iegypte en him de leiding gaf over zien hiele hofholing.
11 Mar d'r brak een grote hongersnood uut in Iegypte en Kanaän, die een protte ellende veroorzaekte, zodat oonze veuroolden niks meer te eten hadden.
12 Doe Jakob heurde dat d'r graon was in Iegypte, stuurde hi'j oonze veuroolden daor veur de eerste keer henne.
13 Bi’j heur twiede bezuuk onthulde Jozef an zien breurs wie hi'j was, waornao zien ofkomst ok an de farao bekend wodde.
14 Jozef leut zien heit Jakob overkommen mit zien hiele femilie van vuvenzeuventig meensken.
15 Jakob vertrok naor Iegypte en is daor overleden, krek as oonze veuroolden;
16 zi'j wodden overbrocht naor Sichem en bi'jzet in et graf dat Abraham van de zeunen van Chamor uut Sichem kocht had.
17 Naormaote de tied dichterbi'j kwam dat God zien belofte an Abraham in vervulling gaon zol, nam et volk in Iegypte in tal toe en wodde et de hieltied groter,
18 tot d'r een aandere keuning in Iegypte an de macht kwam, die Jozef niet kend had.
19 Disse keuning trof een liepe maotregel om him van oons volk te ontdoen: hi'j dwong oonze veuroolden heur pasgeboren kiender te vondeling te leggen, zodat die wegraeken zollen.
20 In die tied wodde Mozes geboren. Hi'j was een uutzonderlik mooi kiend. Drie maonden lang wodde hi'j in et huus van zien heit verzorgd,
21 mar doe hi'j te vondeling legd wodde, ontfermde de dochter van de farao heur over him en leut him opvoeden as heur eigen zeune.
22 Mozes wodde onderwezen in alle kennis van de Iegypteners en wodde een machtig man in woord en daod.
23 Doe hi'j veertig jaor was, besleut hi'j him te bekommeren om et lot van de Israëlieten, zien eigen volk.
24 Op een dag zag hi'j dat iene van heur mishaandeld wodde deur een Iegyptener, waorop hi'j de man wie dit onrecht andaon wodde te hulp scheut en wraoke nam deur de Iegyptener omme te brengen.
25 Hi'j miende dat zien volksgenoten begriepen zollen dat God heur deur zien toedoen bevri'jden wol, mar zi'j begrepen et niet.
26 De aanderedaegs kwam hi'j tussenbeide doe twie Israëlieten an et vechten weren, en hi'j perbeerde heur mit mekeer te verzoenen deur te zeggen: "Jim bin toch breurs? Waorom doen jim mekeer dan kwaod?"
27 Mar de man die zien volksgenoot mishaandelde, drokte him vot en zee: "Wie het jow as leider en rechter over oons ansteld?
28 Of wil ie mi'j ok ommebrengen, zoas gisteren die Iegyptener?"
29 Doe Mozes dat heurde, gong hi'j daor weg en vestigde him as vremde in Midjan, waor hi'j twie zeunen kreeg.
30 Naodat d'r veertig jaor verstreken weren, verscheen d'r in de woestijn bi'j de barg Sinai een engel an him in de vlammen van een branende stiekelstruke.
31 Vol veralderaosie keek Mozes naor dit schouwspel, mar doe hi'j dichterbi'j kwam om et te onderzuken, klonk de stemme van de Heer:
32 "Ik bin de God van je veuroolden, de God van Abraham, Isaak en Jakob." Trillend van schrik dri’jde Mozes zien gezicht de aandere kaant uut.
33 Mar de Heer zee tegen him: "Trekke je sandalen uut, want de grond waor aj' op staon, is heilig.
34 Ik hebbe zien hoe ellendig mien volk d'r in Iegypte an toe is en ik hebbe heur jammerklachten heurd, zodat ik ofdaeld bin om heur te bevri'jden. Daorom stuur ik je now naor Iegypte."
35 Et was disse Mozes die deur zien volksgenoten ofwezen wodde mit de woorden: "Wie het jow as leider en rechter ansteld?" Mar God stuurde him as leider en bevri'jder naor heur toe, deur tussenkomst van de engel die in de stiekelstruke an him verschenen was.
36 Et was disse Mozes die et volk wegleidde uut Iegypte onder et doen van tekens en wonderen, niet allienig in Iegypte, mar ok bi'j de Rooie Zee en in de woestijn, veertig jaor lang.
37 Mozes was et die tegen de Israëlieten zee: "God zal in jow midden een profeet zoas ik opstaon laoten."
38 Hi'j was et die, doe et volk in de woestijn bi'jmekeer was, as bemiddeler optrad tussen oonze veuroolden en de engel die op de barg Sinai tegen him praotte, hi'j was et die de levenbrengende woorden kreeg om ze an oons deur te geven.
39 Mar oonze veuroolden wollen him niet geheurzemen: zi'j wezen him of en verlangden weeromme naor Iegypte.
40 Daorom zeden ze tegen Aäron: "Maek goden veur oons die veur oons uut gaon kunnen, want wat d'r gebeurd is mit die Mozes, die oons uut Iegypte leided het, wee'we niet."
41 Doe maekten zi'j een beeld in de vorm van een stierkalf, brochten d'r offers an en ze weren groots op heur eigen maeksel.
42 Mar God keerde him van heur of en leut heur de steerns en hemelgoden anbidden, zoas in et boek van de Profeten schreven staot: "Hej’m mi'j soms diere-offers en braandoffers brocht doej’m veertig jaor deur de woestijn trokken, volk van Israël?
43 Nee, jim hebben de tente van Moloch mit dreugen en de ster van jim god Refan, beelden die jim zels maekt hebben om te anbidden. Daorom za’k jim votbrengen, tot an Babylon veurbi'j."
44 Oonze veuroolden hadden in de woestijn de verbondstente bi'j heur, maekt in opdracht van de engel die mit Mozes praotte, naor et ontwarp dat Mozes zien had.
45 Oonze veuroolden hadden disse tente bi'j heur doe zi'j onder leiding van Jozua et laand veroverden van de volken die God veur heur verdreef; dit duurde tot in de tied van David.
46 David wodde deur God begeunstigd en vreug om een heiligdom veur et volk van Jakob.
47 Mar et was Salomo die veur God een tempel bouwde.
48 Toch woont de Allerhoogste niet in een huus dat deur meenskehanen maekt is, zoas de profeet zegt:
49 "De hemel is mien troon, de eerde mien voetebaank. Hoe zollen jim dan een huus veur mi'j bouwen kunnen – zegt de Heer –, een plak waor ik rusten kan?
50 He'k dit alles niet mit eigen hanen maekt?"
51 Halsstarrige ongeleuvigen, jim willen niet luusteren en verzetten jim de hieltied weer tegen de heilige Geest, zoas jim veuroolden dat ok al deden.
52 Wie van de profeten hebben jim veuroolden niet vervolgd? Degenen die de komst van de Rechtveerdige ankondigden hebben ze ommebrocht, en zels hebben jim now de Rechtveerdige verraoden en vermoord,
53 jim die de wet kregen hebben deur tussenkomst van de engels, mar daor niet naor leefd hebben."

De stieniging van Stefanus.

54 Doe ze dit heurden, wodden ze poerlelk en begonnen te knassetanen.
55 Mar vervuld van de heilige Geest sleug Stefanus zien blik op naor de hemel en zag de luuster van God, en Jezus, die an God zien rechterhaand ston,
56 en hi'j zee: "Ik zie de hemel eupend en de Meenske zeune, die an God zien rechterhaand staot."
57 Mar zi'j raosden en tierden, hullen heur hanen veur heur oren en stormden mit z'n allen op him of.
58 Ze dreven him de stad uut om him te stienigen. De getugen gavven heur maantel in bewering bi'j een jongvent die Saulus hiette.
59 Wiels Stefanus stienigd wodde, reup hi'j uut: "Heer Jezus, ontvang mien geest."
60 Hi'j vul op zien kni'jen en reup hiel luud: "Heer, reken heur disse zunde niet an!" En nao disse woorden overleed hi'j.




Handelingen 8.

01 Saulus keurde de moord op him goed.

Vervolging van de gemiente.

Nog diezelde daegs brak d'r een slimme vervolging los tegen de gemiente in Jeruzalem, zodat iederiene verspreided wodde over Judea en Samaria, mit uutzondering van de apostels.
02 Vrome manluden begreuven Stefanus en hullen een lude dodenklacht veur him.
03 Saulus perbeerde de gemiente te vernietigen deur manluden en vrouwluden mit geweld uut heur huzen te slepen en heur opsluten te laoten in de gevangenis.

Verkondiging in Samaria.

04 Degenen die verdreven weren, trokken rond en verkondigden et woord van God.
05 Filippus gong naor de stad Samaria, en verkondigde heur daor de messias.
06 Alle inwoners luusterden mit grote belangstelling en vol ontzag naor wat hi'j zee doe ze de wonderen zaggen die hi'j dee:
07 een protte meensken wodden bevri'jd van onreine geesten, die mit een protte kebaol uut heur wegtrokken, en tal van verlamden en kreupelen wodden genezen.
08 Daorover ontston grote bliedschop in de stad.
09 Eerder had een zekere Simon in de stad magie begaon en de bevolking versteld doen staon. Hi'j beweerde over biezundere gaoven te beschikken,
10 en iederiene, van groot tot klein, keek vol ontzag naor him op omreden ze warkelik mienden dat de grote macht van God in him zichtber wodde.
11 Hi'j boezemde de bevolking ontzag in omreden hi'j heur roeme tied verbaosd had mit zien magische keunsten.
12 Mar doe Filippus heur deur zien verkondiging van et keuninkriek van God en de naeme van Jezus Christus tot geleuf brocht had, leuten ze heur deupen, manluden liekegoed as vrouwluden.
13 Ok Simon anveerdde et geleuf, en nao zien deup bleef hi'j bi'j Filippus; en hi'j ston versteld van de tekens en de machtige wonderen die hi'j gebeuren zag.
14 Doe de apostels in Jeruzalem heurden dat de inwoners van Samaria et woord van God anveerd hadden, stuurden zi'j Petrus en Johannes daor ok henne.
15 Naodat die ankommen weren, beden ze dat ok de Samaritanen de heilige Geest ontvangen mochten,
16 want disse was nog op gieniene van heur daelekommen; ze weren allienig deupt in de naeme van de Heer Jezus.
17 Nao et gebed legden Petrus en Johannes heur de hanen op, en zo ontvongen ze de heilige Geest.
18 Doe Simon zag dat de meensken deur de handoplegging van de apostels vervuld raekten van de Geest, beud hi'j Petrus en Johannes geld an
19 en zee: "Geef mi'j disse macht ok, zodat iederiene die ik de hanen opleg de heilige Geest ontvangen zal."
20 Mar Petrus zee tegen him: "Jow zullen in et verdarf stot wodden, jow mit je geld, omreden jow daenken daj' kopen kunnen wat God schonken het.
21 Jow kun beslist gien pat hebben an oonze opdracht, want jow holing tegenover God is niet oprecht.
22 Toon berouw over jow verfoeilike gedregings en smeek de Heer of hi'j jow jow slechte gedaachten vergeven wil,
23 want ik zie dat jow vol venien zitten en in et kwaod verstrikt binnen."
24 Doe zee Simon: "Bidde veur mi'j tot de Heer dat et mi'j niet vergaon zal zoas jow zegd hebben."
25 Naodat Petrus en Johannes getugenis oflegd hadden van de Heer en zien bosschop verkondigd hadden, begonnen zi'j an de weerommereize naor Jeruzalem en brochten et evangelie in tal van dörpen in Samaria.

Filippus en de Ethiopiër.

26 Een engel van de Heer zee tegen Filippus: "Gao tegen de middag naor de verlaoten weg van Jeruzalem naor Gaza."
27 Filippus dee wat him zegd wodde en gong naor die weg toe. Daor kwam hi'j een Ethiopiër tegen, een beddebeweerder, een hoge baentiesman van de kandake, de keuninginne van Ethiopië, die belast was mit et beheer van de schatkiste. Hi'j was in Jeruzalem west om daor God te anbidden
28 en zat now op de weerommeweg in zien reiswaegen de profeet Jesaja te lezen.
29 De Geest zee tegen Filippus: "Gao naor die man daor in de waegen."
30 Filippus haostte him naor him toe en heurde him de profeet Jesaja lezen, waorop hi'j vreug: "Begriepen jow ok wat jow lezen?"
31 De Ethiopiër zee doe: "Hoe zol dat kunnen as gieniene mi'j bescheid geft?" Hi'j neudigde Filippus uut om in te stappen en bi'j him zitten te kommen.
32 Dit was et schriftgedeelte dat hi'j leesde: "As een schaop wodde hi'j naor de slaacht leided; as een laom dat stille is bi'j zien scheerder dee hi'j zien mond niet eupen.
33 Hi'j wodde vernederd en him wodde gien recht daon, wie zal van zien naokommelingen verhaelen? Want op eerde leeft hi'j niet meer."
34 De beddebeweerder vreug an Filippus: "Kun jow mi'j uutstokken over wie de profeet et het? Over himzels of over een aander?"
35 Doe begon Filippus mit him te praoten over et evangelie van Jezus, waorbi'j hi'j disse schrifttekst as uitgangspunt nam.
36 Onderwegens kwammen ze bi'j een plak waor waeter was, en de beddebeweerder zee: "Kiek, waeter! Waorom zol ik niet deupt wodden kunnen?"
37 Filippus zee tegen him: "As jow geleuven mit hiel jow hatte, dan mag et." Hi'j zee doe: "Ik geleuf dat Jezus Christus de Zeune van God is."
38 Hi'j leut de waegen stoppen en beide leupen ze et waeter in, Filippus liekegoed as de beddebeweerder, en doe deupte Filippus him.
39 Doe zi'j weer uut et waeter kwammen, greep de Geest van de Heer Filippus en nam him mit, en de beddebeweerder zag him niet meer, mar gong bliede veerder.
40 Filippus kwam terechte in Azotus; van daor reisde hi'j veerder en verkondigde in alle steden et evangelie, tot hi'j in Caesarea ankwam.




Handelingen 9.

Saulus wodt reupen.

01 Ondertussen bedreigde Saulus de leerlingen van de Heer nog de hieltied mit de dood. Hi'j gong naor de hogepriester
02 mit et verzuuk him anbevelingsbrieven mit te geven veur de synagogen in Damascus, zodat hi'j de anhangers van de Weg die hi'j daor antreffen zol, manluden liekegoed as vrouwluden, gevangen nemen kon en mitnemen kon naor Jeruzalem.
03 Doe hi'j onderwegens was en in de buurt van Damascus kwam, wodde hi'j opiens ommestraeld deur een locht uut de hemel.
04 Hi'j vul op de grond en heurde een stemme tegen him zeggen: "Saul, Saul, waorom vervolg ie mi'j?"
05 Hi'j vreug: "Wie bin jow, Heer?" Et bescheid was: "Ik bin Jezus, die ie vervolgen.
06 Mar gao now staon en gao de stad in, daor zal je zegd wodden waj' doen moeten."
07 De manluden die mit Saulus mitreisden, stonnen spraokeloos; zi'j heurden de stemme wel, mar zaggen gieniene.
08 Saulus kwam overaende, en hoewel hi'j zien ogen eupen daon had, kon hi'j niks zien. Zien mitgezellen pakten him bi'j de haand en brochten him naor Damascus.
09 Drie daegen lang bleef hi'j bliend en at en dronk hi'j niet.
10 In Damascus woonde een leerling die Ananias hiette. In een dreum zee de Heer tegen him: "Ananias!" Hi'j zee doe: "Ik luuster, Heer."
11 Doe zee de Heer: "Gao naor de Rechte Straote en vraog daor in et huus van Judas naor iene uut Tarsus die Saulus hiet. Hi'j is an et bidden,
12 en hi'j het in een dreum zien hoe een man die Ananias hiet, binnenkomt en him de hanen oplegt om him weer zien te laoten."
13 Ananias zee doe: "Heer, van een protte kaanten he'k heurd over disse man en over al et kwaod dat hi'j jow heiligen in Jeruzalem andaon het.
14 Butendat het hi'j toestemming van de hogepriesters om iederiene hier die jow naeme anropt in de boeien te slaon."
15 Mar de Heer zee: "Gao, want hi'j is et insterment dat ik keuzen hebbe om mien naeme uut te dregen onder alle volken en heersers en onder al de Israëlieten.
16 Ik zal him zien laoten hoe slim hi'j lieden moet omwille van mien naeme."
17 Ananias vertrok en gong naor et huus, waor hi'j Saulus de hanen oplegde, wiels hi'j zee: "Saul, breur, ik bin stuurd deur de Heer, deur Jezus, die an jow verschenen is op de weg hierhenne, om d'r veur te zorgen dat jow weer zien kunnen en vervuld wodden van de heilige Geest."
18 Votdaolik leek et asof d’r schellen van Saulus zien ogen vullen; hi'j kon weer zien, kwam overaende en leut him deupen,
19 en naodat hi'j eten had, kwam hi'j weer op krachten. Hi'j bleef nog een peer daegen bi'j de leerlingen in Damascus
20 en gong in de synagogen vertellen dat Jezus de Zeune van God is.
21 Iederiene die him heurde was stomverbaosd en vreug: "Dat is toch de man die in Jeruzalem de volgelingen van die Jezus naor et leven ston, en hi'j is toch hierhenne kommen om heur gevangen te nemen en uut te leveren an de hogepriesters?"
22 Saulus zien optreden wodde mar de hieltied starker, en hi'j brocht de Joden die in Damascus woonden in alteraosie deur an te tonen dat Jezus de messias is.
23 Al gauw beraomden de Joden een plan om him te vermoren.
24 Mar Saulus raekte van heur veurnemen op de hoogte. Zi'j bewaekten alderdeegst daegs en naachs de stadspoorten om him ommebrengen te kunnen.
25 Mar Saulus zien leerlingen brochten him naachs naor de stadsmure en leuten him daor in een körf naor beneden zakken.
26 Doe hi'j weeromme was in Jeruzalem wol hi'j him ansluten bi'j de leerlingen, mar die weren bange veur him omreden ze niet geleufden dat hi'j ok een leerling wodden was.
27 Mar Barnabas nam him onder zien hoede en brocht him naor de apostels, waor hi’j tegen zee dat Saulus onderwegens de Heer zien had, dat hi'j mit him praot had en dat hi'j in Damascus vri'jmoedig de naeme van Jezus verkondigd had.
28 Saulus leup now eupenlik mit de apostels in Jeruzalem rond en verkondigde vri'jmoedig de naeme van de Heer.
29 Hi'j gong in debat mit de Griekstaelige Joden, mar die beraomden een anslag op zien leven.
30 Doe de breurs dat te weten kwammen, brochten zi'j him naor Caesarea en stuurden him van daor naor Tarsus.
31 In hiel Judea en Galilea en Samaria leefde de gemiente in vrede en kwam tot bluui. De geleuvigen leefden in ontzag veur de Heer, en daankzi'j de bi'jstaand van de heilige Geest nam heur tal de hieltied meer toe.

Petrus in Lydda en Joppe.

32 Doe Petrus deur et laand reisde, kwam hi'j ok bi'j de heiligen die in Lydda woonden.
33 Hi'j trof daor een man an die Eneas hiette en al acht jaor verlamd op bedde lag.
34 Petrus zee tegen him: "Eneas, Jezus Christus geneest jow! Kom overaende en breng now zels jow bedde op odder." Votdaolik kwam hi'j in de bienen.
35 Alle inwoners van Lydda en van de Saronvlakte zaggen wat d'r gebeurd was en bekeerden heur tot de Heer.
36 In Joppe woonde een leerlinge die Tabita hiette. Zi'j dee een protte goeds veur aanderen en gaf ok pattietoeren aalmoezen.
37 Mar krek in die tied wodde zi'j ziek en overleed. Ze wodde wusken en in et boververtrek opbaord.
38 Omreden Lydda dichte bi'j Joppe ligt, stuurden de leerlingen, die heurd hadden dat Petrus daor was, twie manluden naor him toe mit de dringende vraoge om drekt bi'j heur te kommen.
39 Petrus gong drekt mit heur mit. Doe hi'j daor kwam wodde hi'j naor et boververtrek brocht, waor de wedevrouwen om him henne staon kwammen en him goelend de tunica's en maantels zien leuten die Dorkas nog mar krekleden maekt had.
40 Petrus stuurde iederiene weg, waornao hi'j op de kni'jen gong om te bidden. Nao et gebed dri'jde hi'j him naor et lichem omme en zee: "Tabita, kom overaende!" Zi'j dee heur ogen eupen, en doe ze Petrus zag gong ze rechtop zitten.
41 Hi'j nam heur bi'j de haand en hulp heur overaende, en doe hi'j de heiligen en de wedevrouwen weer binnen reupen had, leut hi'j heur zien dat ze weer leefde.
42 Dit veurval wodde in hiel Joppe bekend en een hieleboel gongen in de Heer geleuven.
43 Petrus bleef nog schoffien in Joppe, bi'j Simon, een leerlooier.





Handelingen 10.

De deup van Cornelius.

01 Iene van de inwoners van Caesarea was een heufdman over honderd van de Italiaanse cohort, die Cornelius hiette.
02 Hi'j was een vroom man die, krek as zien huusgenoten, God vereerde. Hi'j gaf riekelik aalmoezen an et volk en biddede een protte tot God.
03 Op een dag kreeg hi'j omdebi'j et negende ure een dreum, waorin hi'j dudelik zag hoe een engel van God, zien huus binnenkwam. Hi'j heurde him zeggen: "Cornelius!"
04 Hi'j keek de engel een posien verschrikt an en vreug: "Wat is d'r, heer?" De engel zee doe: "Je bidden en je aalmoezen bin deur God as offer anveerd.
05 Stuur daorom een peer van je manluden naor Joppe om Simon te haelen, die ok wel Petrus nuumd wodt.
06 Hi'j verblift bi'j een leerlooier die ok Simon hiet en in een huus vlakbi’j de zee woont."
07 Doe de engel die mit him praot had, votgaon was, leut Cornelius twie knechten bi'j him kommen en een vrome soldaot uut zien gevolg.
08 Naodat hi'j uutlegd hadde waor et om gong, stuurde hi'j heur naor Joppe.
09 De aanderedaegs, nog veurdat de ofgezanten van Cornelius in Joppe ankommen weren, gong Petrus omdebi'j et middagure naor et daoke van et huus om daor te bidden.
10 Mar hi'j kreeg honger en wol wat eten. Wiels d'r eten veur him klaormaekt wodde, wodde hi'j grepen deur een schim.
11 Hi'j zag hoe vanuut de eupende hemel een veurwarp dat op een groot linnen klied leek an vier punten op de eerde daele laoten wodde.
12 Op et klied weren alle lopende en kroepende dieren van de eerde en alle voegels van de hemel.
13 Hi'j heurde een stemme zeggen: "Gao je gaank, Petrus, slaacht en eet."
14 Mar Petrus zee doe: "Nee, Heer, in gien geval, want ik hebbe nog nooit wat eten dat verwarpelik of onrein is."
15 En veur de twiede maol heurde hi'j de stemme: "Wat God rein verklaord het, zul ie niet as verwarpelik beschouwen."
16 Tot driemaol toe heurde hi'j de stemme, en drekt daornao wodde et veurwarp weer in de hemel opneumen.
17 Petrus vreug him veraldereerd of wat de betekenisse wezen kon van et visioen dat hi'j zien had. Krek op dat stuit kwammen de ofgezanten van Cornelius bi'j de poort, naodat zi'j rondomme naovraog daon hadden naor et huus van Simon.
18 Ze trokken deur geroep de andacht van de bewoners en vreugen of Simon Petrus in dit huus was.
19 Wiels Petrus nog naodocht over et visioen, zee de Geest tegen him: "D'r bin hier drie manluden die naor je op zuuk binnen.
20 Gao drekt naor beneden en gao zonder te wiefelen mit heur mit, want ik hebbe heur stuurd."
21 Petrus gong naor beneden en zee tegen de manluden: "Ik bin degene die jim zuken. Wat is de reden van jim komst?"
22 Zi'j zeden doe: "Cornelius, een heufdman over honderd, een rechtveerdig man die God vereert en bi'j et hiele Joodse volk in anzien staot, het van een heilige engel opdracht kregen om jow naor zien huus kommen te laoten om te luusteren naor wat jow te zeggen hebben."
23 Doe neudigde Petrus de manluden uut om binnen te kommen en beud heur onderdak an. De aanderedaegs gong hi'j tegere mit heur onderweg, en een peer breurs uut Joppe gongen mit him mit.
24 Een dag naotied kwam hi'j in Caesarea an, waor hi'j opwaacht wodde deur Cornelius, die zien femilieleden en zien naoste vrunden bi'jmekeer reupen had.
25 Doe Petrus et huus binnengaon wol, kwam Cornelius him integen, en hi'j gong eerbiedig veur him op 'e kni'jen.
26 Mar Petrus hulp him overaende en zee: "Kom overaende. Ik bin ok mar een meenske."
27 Al praotende mit Cornelius gong hi'j naor binnen, waor hi'j een groot tal meensken antrof.
28 Hi'j zee tegen heur: "Jim weten dat et Joden verbeuden is om mit niet-Joden omme te gaon en dat zi'j niet bi'j heur an huus kommen meugen, mar God het mi'j dudelik maekt dat ik gien inkeld meenske as verwarpelik of onrein beschouwen mag.
29 Daorom he'k mi'j niet verzet doe ik naor jim toe stuurd wodde. Mag ik weten waorom jow mi'j kommen laoten hebben?"
30 Cornelius zee doe: "Vier daegen leden zee ik op disse zelde tied in mien huus et naomiddaggebed doe d'r opiens een man in een straolend klied veur me ston,
31 en die tegen mi'j zee: "Cornelius, je gebed is verheurd en God het je aalmoezen anveerd.
32 Stuur daorom iene naor Joppe om Simon, die ok Petrus nuumd wodt, kommen te laoten; hi'j verblift bi'j Simon, de leerlooier, in een huus vlakbi’j de zee."
33 Ik hebbe drekt een peer manluden naor jow toe stuurd, en et is goed dat jow kommen binnen. We bin hier onder God zien ogen bi'jmekeer om te luusteren naor alles wat jow deur de Heer opdreugen is."
34 Doe nam Petrus et woord en zee: "Now begriep ik pas goed dat God gien onderscheid maekt tussen meensken,
35 mar dat hi'j him et lot antrekt van iederiene, uut welk volk dan ok, die ontzag veur him het en rechtveerdig haandelt.
36 God het an de Israëlieten bekendmaekt dat hi'j deur Jezus Christus et goeie ni'js van de vrede brocht het. Disse Jezus is de Heer van alle meensken.
37 Jim weten wat d'r in hiel et Joodse laand gebeurd is, hoe et begon in Galilea, hoe God, nao de deup waartoe Johannes opreup,
38 Jezus uut Nazaret mit de heilige Geest zalfd het en him kracht geven het. Hi'j trok as weldoener deur et laand en geneesde iederiene die in de macht van de duvel was, want God hulp him daorbi'j.
39 Wi'j bin de getugen van alles wat hi'j daon het, in et laand van de Joden en ok in Jeruzalem. Wisse, ze hebben him ommebrocht deur him an een kruushoolt te hangen,
40 mar God het him op de dadde dag weer tot leven wekt en him an de meensken verschienen laoten,
41 niet an et hiele volk, mar an een peer getugen die daortoe deur God anwezen weren, an oons dus, die tegere mit him eten en dronken hebben naodat hi'j uut de dood opstaon was.
42 Hi'j het oons opdracht geven om daorvan getugenis of te leggen en an et volk bekend te maeken dat hi'j et is die deur God ansteld is as rechter over de levenden en de overledenen.
43 Van him getugen alle profeten dat iederiene die in him geleuft deur zien naeme vergeving van zunden krigt."
44 Wiels Petrus nog an et woord was, daelde de heilige Geest daele op iederiene die naor zien toespraoke luusterde.
45 De Joodse geleuvigen die mit Petrus mitkommen weren, zaggen veraldereerd dat heidenen ok et geschink van de heilige Geest kregen,
46 want zi'j heurden heur in klanktael praoten en God priezen. Doe markte Petrus op:
47 "Wie kan now nog weigeren disse meensken mit waeter te deupen, now ze krek as wi'j de heilige Geest ontvongen hebben?"
48 En hi'j gaf opdracht heur te deupen in de naeme van Jezus Christus. Daornao vreugen zi'j him of hi'j nog een dag of wat blieven wol.




Handelingen 11.

Petrus over de deup van de heidenen.

01 De apostels en de gemienteleden in Judea heurden dat de heidenen God zien woord ok anveerd hadden.
02 Doe Petrus weerommekwam in Jeruzalem, praoten de Joodse geleuvigen hier mit him over
03 en verweten him dat hi'j onbesneden meensken bezocht had en tegere mit heur eten had.
04 Doe stokte Petrus uut wat d'r krekt gebeurd was. Hi'j zee:
05 "Doe ik in Joppe an et bidden was, wodde ik grepen deur een dreum: een veurwarp dat op een groot linnen klied leek, wodde an vier punten uut de hemel daele laoten tot vlak bi'j mi'j.
06 Ik keek d'r andachtig naor en zag de lopende en kroepende dieren van de eerde, en ok de wilde dieren en de voegels uut de locht.
07 En ik heurde een stemme tegen mi'j zeggen: "Gao je gaank, Petrus, slaacht en eet."
08 Mar ik zee doe: "Nee, Heer, in gien geval, want ik hebbe nog nooit eten van wat dat verwarpelik of onrein is."
09 Mar veur de twiede keer kwam d'r een stemme uut de hemel: "Wat God rein verklaord het, zul ie niet as verwarpelik beschouwen."
10 Dat gebeurde tot driemaol toe; daornao wodde et klied mit alles d’r op weer omhogens trokken naor de hemel.
11 Krekt op dat stuit kwammen d'r bi'j et huus waor wi'j verbleven drie manluden an; zi'j weren uut Caesarea naor mi'j toe stuurd.
12 De Geest zee tegen mi'j dat ik zonder wiefelen mit heur mit gaon mos. Disse zes breurs hebben mi'j vergezeld, en mit mekeer biwwe et huus ingaon van de man die oons kommen laoten hadde.
13 Hi'j vertelde oons dat hi'j in zien huus een engel staon zien had, die tegen him zee: "Stuur iene naor Joppe om Simon, die ok Petrus nuumd wodt, op te haelen.
14 Hi'j zal je zeggen hoe ie en al je huusgenoten redded wodden kunnen."
15 Ik was nog mar amper begonnen te praoten, of de heilige Geest daelde op heur daele, zoas destieds ok op oons.
16 Ik herinnerde mi'j dat de Heer tegen oons zee: "Johannes deupte mit waeter, mar jim zullen deupt wodden mit de heilige Geest."
17 As God heur vanwege heur geleuf in de Heer Jezus Christus etzelde geschink geven wol as oons, hoe had ik him daor dan van weerholen kunnen?"
18 Doe zi'j dat heurd hadden, weren zi'j gerustgesteld en loofden ze God mit de woorden: "Dan geft God dus de heidenen ok de kaans om tot inkeer te kommen en et ni'je leven te kriegen."

De gemiente in Antiochië.

19 De leerlingen die verdreven weren as gevolg van de onderdrokking die nao de dood van Stefanus begonnen was, trokken naor Fenicië, Cyprus en Antiochië, mar verkondigden God zien bosschop allienig an de Joden.
20 Inkelde Cyprioten en Cyreneeërs onder heur, die naor Antiochië reisd weren, maekten daor de Griekse bevolking bekend mit et evangelie van de Heer Jezus.
21 De Heer steunde heur bi'j disse opdracht, zodat een protte meensken overgingen tot et geleuf in de Heer.
22 Et ni'js over heur optreden beriekte de gemiente in Jeruzalem, waor ze besleuten om Barnabas naor Antiochië te sturen.
23 Doe hi'j daor ankommen was en zag wat God in zien goedgeunstighied bewarkstelligd had, wodde hi’j slim bliede en spoorde iederiene an om staandvaastig te wezen en trouw te blieven an de Heer.
24 Hi'j was een hiel goed en diepgeleuvig man, die vervuld was van de heilige Geest. Een groot tal meensken wodde veur de Heer wunnen.
25 Even laeter vertrok Barnabas naor Tarsus om Saulus op te zuken,
26 en doe hi'j him vunnen had, nam hi'j him mit naor Antiochië. Een hiel jaor lang kwammen ze mit de gemiente daor bi'jmekeer en gavven ze les an tal van meensken. Et was in Antiochië, dat de leerlingen veur et eerst kristenen nuumd wodden.
27 In diezelde tied kwammen d'r vanuut Jeruzalem profeten naor Antiochië.
28 Iene van heur, die Agabus hiette, veurspelde deur de Geest dat de wereld deur een grote hongersnood troffen wodden zol, wat doe tiedens de regering van Claudius inderdaod ok gebeurd is.
29 De leerlingen besleuten dat de breurs en zusters in Judea ondersteund wodden mossen. Zi'j dreugen elk naor vermogen bi'j
30 en leuten heur gift deur Barnabas en Saulus naor de ooldsten toe brengen.




Handelingen 12.

Petrus gevangenneumen en bevri'jd.

01 Rond die tied nam keuning Herodes een peer leden van de gemiente gevangen en mishaandelde heur.
02 Jakobus, de breur van Johannes, leut hi'j deur et zwaord ommebrengen.
03 Doe hi'j zag dat de Joden hier geunstig op reageerden, leut hi'j Petrus ok anholen – dat was tiedens et feest van et Ongezoerde brood.
04 Nao de arrestaosie sleut hi'j him op in de gevangenis, waor hi'j him deur vier groepen soldaoten van de hieltied vier man huden leut, mit de bedoeling om him nao et pesachfeest tegenover et volk te berechten.
05 Wiels Petrus onder zwaore bewaeking opsleuten zat, bleef de gemiente vol vuur veur him bidden tot God.
06 De naachs veurdat hi'j veurleided wodden zol, lag Petrus te slaopen tussen twie soldaoten, an wie hi'j mit twie kettens vaastelegd was. Ok veur de deure van de karker stonnen bewaekers.
07 Doe kwam d'r opiens een engel van de Heer en een straolend locht vulde de hiele ruumte. De engel stootte Petrus an om him wakker te maeken en zee: "Vlogge, kom overaende." Op dat stuit vullen de kettens zomar van zien hanen.
08 De engel zee tegen him: "Doe je riem omme en trek je sandalen an." Dat dee hi'j. Doe zee de engel: "Slao je maantel omme en kom aachter mi'j an."
09 Petrus gong aachter de engel an naor buten, mar zonder te begriepen dat de dingen die de engel gebeuren leut ok warkelik gebeurden; hi'j miende dat hi’j dreumde.
10 Doe zi'j de eerste en twiede waachtpost veurbi'j weren, kwammen ze bi'j de iezeren poort die toegaank gaf tot de stad. De poort gong vanzels veur heur eupen, en doe ze buten kommen weren leupen ze nog iene straote veerder, waornao de engel Petrus opiens allienig aachterleut.
11 Naodat Petrus weer tot himzels kommen was, zee hi'j: "Now bin ik wis dat de Heer zien engel stuurd het om mi'j uut de hanen van Herodes te bevri'jden en me te huden veur wat et Joodse volk hoopte dat gebeuren zol."
12 Doe dit tot him deurdrongen was, gong hi'j naor et huus van Maria, de moeke van Johannes Marcus, waor een groot gezelschop bi'jmekeer kommen was om te bidden.
13 Naodat hi'j op de deure van et veurpertaol klopt hadde, kwam d'r een dienstmaegien, die Rhode hiette, om eupen te doen,
14 mar doe zi'j de stemme van Petrus herkende, was ze zo bliede dat ze vergat om de deure eupen te doen en naor binnen vleug om te zeggen dat Petrus veur de poort ston.
15 "Ie bin niet goed wies," zeden ze tegen heur, mar zi'j bleef volholen dat et echt zo was. "Dan is et zien bescharmengel," zeden ze uutaenlik.
16 Ondertussen ston Petrus nog de hieltied an de poort te kloppen. Doe ze dan toch eupen deden, zaggen ze tot heur grote veralteraosie dat hi'j et was.
17 Hi'j gebaorde heur dat ze stille wezen mossen en stokte uut hoe de Heer him uut de gevangenis bevri'jd had. Doe zee hi'j: "Stel Jakobus en de aanderen hiervan op de hoogte." Even laeter gong hi'j d'r weer van deur.
18 Bi'j et morgenlochten ontston d'r enorme opschudding onder de soldaoten, die heur ofvreugen wat d'r mit Petrus gebeurd wezen kon.
19 Herodes leut ommenocht naor him zuken. Naodat hi'j de bewaekers verheurd hadde, gaf hi'j bevel heur terechte te stellen. Doe reisde hi'j van Judea naor Caesarea, waor hi'j een posien bleef.

De dood van Herodes.

20 Destieds was Herodes de inwoners van Tyrus en Sidon vi'janig zind. De beide steden stuurden gezaemelik een peer ofgezanten naor et hof, waor zi'j Blastus, de kaemerheer van de keuning, veur heur zaeke wussen te winnen. Ze wollen vrede sluten omreden heur gebied veur heur eten ofhaankelik was van dat van de keuning.
21 De daegs dat ze ofpraot hadden gong Herodes in zien keuninklike kleren op zien troon zitten en praotte tegen et volk.
22 De meensken reupen luud: "Hier praot een god, gien meenske!"
23 Votdaolik wodde Herodes veld deur een engel van de Heer omreden hi'j God niet de verschuldigde ere bewezen hadde, en al deur worms anvreten blaosde hi'j zien laeste aosem uut.
24 Et woord van God verspreidde him en vun de hieltied meer geheur.
25 Barnabas en Saulus kwammen weeromme uut Jeruzalem naodat ze daor heur gift overhaandigd hadden. Zi'j neumen Johannes Marcus mit heur mit.



Handelingen 13.

Uutzending van Barnabas en Saulus: de eerste reize.

01 D'r weren in de gemiente van Antiochië profeten en lerers, onder wie Barnabas, Simeon die Niger nuumd wodde, Lucius de Cyreneeër, Manaën, een jeugdvriend van de tetrarch Herodes, en Saulus.
02 Op een dag, doe ze an et vaasten weren en een gebedsdienst hullen veur de Heer, zee de heilige Geest tegen heur: "Stelle mi'j Barnabas en Saulus tot mien beschikking veur de opdracht die ik heur toedocht hebbe."
03 Naodat ze vaast en bidded hadden, legden zi'j heur de hanen op en leuten heur votgaon.
04 Zo wodden Barnabas en Saulus uutzunnen deur de heilige Geest. Zi'j gongen eerst naor Seleucië en van daor mit een schip naor Cyprus,
05 waor ze ankwammen in Salamis. Daor verkondigden zi'j God zien bosschop in de synagogen van de Joden. Johannes was mit heur mitgaon om heur te helpen.
06 Ze reisden et hiele eilaand rond tot ze in Pafos kwammen, waor ze een Joodse tovener antroffen, een valse profeet die Barjesus hiette
07 en tot et gevolg heurde van Sergius Paulus, de proconsul. Sergius Paulus, een verstaandig man, leut Barnabas en Saulus bi'j him kommen omreden hi'j meer heuren wol over et woord van God.
08 Mar Elymas, zoas Barjesus ok wel nuumd wodde – want Elymas betekent "tovener" –, stelde him tegen heur in ’t geweer en perbeerde de proconsul van et geleuf of te holen.
09 Doe keek Saulus (die ok bekend ston as Paulus) him strak an, en vervuld van de heilige Geest
10 zee hi'j: "Jow bin een bedrieger, een gewetenloze oplichter, een kiend van de duvel en een vi'jaand van elke vorm van gerechtighied. Hoe durven jow de rechte wegen van de Heer te veraanderen in kronkelpatties?
11 Let op: de haand van de Heer zal jow treffen, jow zullen bliend wezen en veurlopig gien zunnelocht meer zien." Votdaolik wodde alles duuster om him henne, zodat hi'j taastend zien weg zuken mos en aanderen vraogen mos of ze him leiden wollen.
12 Doe de proconsul dit zag, anveerdde hi'j et geleuf, diepe onder de indrok as hi'j was van wat hi'j over de Heer leerd hadde.

Paulus en Barnabas in Antiochië in Pisidië.

13 Paulus en zien reisgenoten scheepten heur in Pafos in om naor Perge in Pamfylië te reizen. Daor verleut Johannes de beide aanderen en gong weeromme naor Jeruzalem.
14 Paulus en Barnabas trokken van Perge veerder naor Antiochië in Pisidië. Daor ankommen gongen zi'j op sabbat naor de synagoge en gongen daor zitten.
15 Nao de veurlezing uut de Wet en de Profeten wodde heur naemens de leiders van de synagoge zegd: "Breurs, as jim veur de meensken een bemoedigend woord hebben, gao dan jim gaank."
16 Paulus kwam overaende, vreug om stilte en zee: "Israëlieten en alle aanderen die God vereren, luuster naor wat ik jim te zeggen hebbe.
17 De God van et volk van Israël het oonze veuroolden uutkeuzen; hi'j het heur, doe ze as vremden in Iegypte woonden, groot en machtig maekt. Mit opheven aarm het hi'j oonze veuroolden wegleided uut Iegypte,
18 en omdebi'j veertig jaor lang het hi'j heur in de woestijn geduldig verdreugen.
19 In Kanaän onderwurp hi'j zeuven volken, en heur laand gaf hi'j an oonze veuroolden.
20 Dit alles gebeurde in ongeveer vierhonderdvuuftig jaor. Doe stelde hi'j rechters an, die heersten tot de tied van de profeet Samuël.
21 Even laeter vreug et volk om een keuning, en God gaf heur Saul, de zeune van Kis, een man uut de stamme van Benjamin, die veertig jaor regeerde.
22 Doe stootte God him van de troon en maekte David keuning, van wie hi'j getuugde: "In David, de zeune van Isaï, he'k een man naor mien hatte vunnen, die hielendal naor mien wil haandelen zal."
23 En uut David zien naogeslaacht het God, overienkomstig zien belofte, een redder veur Israël kommen laoten, Jezus.
24 Veur zien komst had Johannes et hiele volk van Israël opreupen om heur deupen te laoten en een ni'j leven te beginnen.
25 Doe zien levenswark an 't aende leup, het Johannes zegd: "Wie jim daenken dat ik bin, die bin ik niet. Mar pas op: nao mi'j komt een aander, en ik bin et niet weerd om alderdeegst mar zien sandalen los te maeken."
26 Breurs en zusters, naokommelingen van Abraham en alle aanderen die God vereren, oons wodde et ni'js over disse redding bekendmaekt.
27 De inwoners van Jeruzalem en heur leiders hebben niet allienig Jezus miskend, mar ok de uutspraoken van de profeten die elke sabbat veurlezen wodden. Deur Jezus te veroordielen hebben zi'j disse uutspraoken in vervulling gaon laoten.
28 Ofschoon zi'j gien inkelde grond veur een doodvonnis vienen konnen, drongen ze d'r bi'j Pilatus op an om him terechte te stellen.
29 Doe ze alles tot uutvoer brocht hadden wat d'r over him schreven staot, haelden zi'j him van et kruushoolt en legden him in een graf.
30 Mar God het him opwekt uut de dood;
31 gedurende een protte daegen is hi'j doe verschenen an degenen die mit him van Galilea naor Jeruzalem trokken weren en die now onder et volk van him getugen.
32 Wi'j maeken jim et goeie ni'js bekend dat God zien belofte an oonze veuroolden
33 in vervulling gaon laoten het te geunste van heur kiender – te geunste van oons – deurdat hi'j Jezus tot leven wekt het. Daorover staot in de twiede psalm schreven: "Ie bin mien zeune, ik hebbe je vandaege verwekt."
34 Dat hi'j Jezus uut de dood opstaon laoten het en him niet an de ontbiening priesgeven zol, het hi'j ankondigd mit disse woorden: "Ik zal jim geven wat ik David plechtig beloofd hebbe."
35 In verbaand hiermit wodt in een aandere psalm zegd: "Et lichem van jow trouwe knecht zal niet tot ontbiening overgaon."
36 Wat David angaot, hi'j is, naodat hi'j de meensken uut zien eigen tied diend had, overienkomstig God zien wil overleden en mit zien veuroolden verienigd; hi'j is tot ontbiening overgaon,
37 mar hi'j die deur God tot leven wekt is, is niet tot ontbiening overgaon.
38 Jim moe'n dus weten, breurs en zusters, dat et daankzi'j him is dat an jim de vergeving van de zunden verkondigd wodt; iederiene die op grond van de wet van Mozes gien vri'jspraoke kriegen kon,
39 wodt deur him hielendal vri'jspreuken, as hi'j geleuft.
40 Zorg daorom dat op jim niet van toepassing wodt wat deur de profeten zegd is:
41 "Kiek, spotters, stao versteld en vaal daele, want ik zal in jim tied een daod stellen, waj' niet geleuven zullen as et je verteld wodt."
42 Doe Paulus en Barnabas uut de synagoge gongen, kregen ze de vraoge om de ankem sabbat opni'j over dit onderwarp te vertellen.
43 Nao ofloop van de geerkomst leup een groot pat van de Joden en de vrome proselieten mit Paulus en Barnabas mit, die op heur inpraotten en anvieterden om heur over te geven an de goedgeunstighied van God.
44 De ankem sabbat kwam de hiele stad haost bi'jmekeer om naor et woord van de Heer te luusteren.
45 Bi'j et zien van de mennigte meensken wodden de Joodse leiders jeloers en begonnen zi'j de woorden van Paulus op een godslasterlike wieze verdocht te maeken.
46 Mar Paulus en Barnabas zeden glashelder: "De bosschop van God mos et eerst onder jim bekendmaekt wodden, mar omdat jim die ofwiezen en jimzels et iewige leven niet weerdig achten, zuwwe oons tot de heidenen keren.
47 Want de Heer het oons dit opdreugen: "Ik hebbe je bestemd tot een locht veur alle volken om redding te brengen, tot an de uutaenden van de eerde."
48 Doe de heidenen dit heurden, verheugden zi'j heur en praoten vol lof over et woord van de Heer, en iederiene die veur et iewige leven bestemd was anveerdde et geleuf.
49 Et woord van de Heer verspreidde him over de hiele streek.
50 Mar de Joden hitsten de vrome vrouwluden uut de hogere kringen op, krek as de veuranstaonde burgers van de stad, en wussen heur zoveer te kriegen dat zi'j heur tegen Paulus en Barnabas keerden, zodat die uut et gebied verdreven wodden.
51 Mar zi'j schudden et stof van heur voeten omreden zi'j niks meer mit heur te maeken hebben wollen en vertrokken naor Ikonium.
52 De leerlingen die aachterbleven wodden vol van vreugde en van de heilige Geest.




Handelingen 14.

Paulus en Barnabas in Ikonium.

01 In Ikonium gongen ze ok naor de synagoge van de Joden, en daor wodde ok een groot tal meensken, Joden liekegoed as Grieken, deur heur verkondiging tot et geleuf brocht.
02 Mar d'r weren ok Joden die niks van heur bosschop weten wollen, en dissen deden heur best om bi'j de heidenen een vi'jandige stemming tegenover de geleuvigen te kweken.
03 Paulus en Barnabas bleven een hiel schoft in de stad en praoten vri'jmoedig over God zien woord, vol vertrouwen in de Heer, die de verkondiging van zien genaode kracht bi'jzette deur heur tekens en wonderen doen te laoten.
04 Mar d'r ontston verdieldhied onder de inwoners van de stad, van wie goenend perti'j keuzen veur de Joden en aanderen veur de apostels.
05 Doe Paulus en Barnabas murken dat heidenen en Joden tegere mit heur leiders op et punt stonnen om geweld te bruken en heur stienigen wollen,
06-07 vlochtten zi'j naor een aander pat van Lykaonië, waor ze onder meer in de steden Lystra en Derbe et evangelie verkondigden.

Paulus en Barnabas in Lystra.

08 In Lystra zat een man op 'e straote die gien kracht in zien bienen had; hi'j was al sund zien geboorte verlamd en had dan ok nooit nooit lopen kund.
09 Doe disse man naor een toespraoke van Paulus luusterde, keek Paulus him strak an en zag dat hi'j geleufde dat hi'j genezen wodden kon.
10 Daorom reup hi'j him toe: "Kom overaende en gao op je bienen staon!" De man sprong op en begon te lopen.
11 Doe de meensken zaggen wat Paulus daon had, verheven zi'j heur stemme en ze zeden in et Lykaonisch: "De goden bin as meensken naor oons toekommen!"
12 Zi'j nuumden Barnabas Zeus en Paulus Hermes, omreden hi'j de woordvoerder was.
13 De priester van Zeus, die zien tempel vlak buten de stad lag, brocht mit bloemekraanzen mooi maekt brood naor de stadspoort, die hi'j en et volk offeren wollen.
14 Mar doe de apostels Barnabas en Paulus murken wat de bedoeling was, scheurden zi'j van ontzetting heur kleren, drongen heur deur de mennigte henne en reupen:
15 "Wat doej’m toch? Wi'j bin meensken, krek as jim. Oonze bosschop is now krek daj’m gien ofgoden vereren moeten, mar de levendige God, die de hemel en de eerde en de zee maekt het en alles wat daor leeft.
16 Hi'j het in et verleden alle volken heur eigen weg gaon laoten,
17 mar het toch bliek geven van zien goeiighied: vanuut de hemel het hi'j jim regen geven en vruchtbere seizoenen, hi'j het jim overvloedig te eten geven en jim zodoende vreugde brocht."
18 Deur disse woorden slaegden ze d'r mit muuite in om de mennigte meensken d'r van te weerholen om an heur een offer te brengen.
19 Mar nao een posien kwammen d'r Joden uut Antiochië en Ikonium die de meensken ommepraotten. Zi'j stienigden Paulus en sleepten him doe de stad uut, in de veronderstelling dat hi'j dood was.
20 Mar doe de leerlingen om him henne staon gaon weren, kwam hi'j overaende en gong de stad weer in. De ankem daegs vertrok hi'j mit Barnabas naor Derbe.

Weerommereize naor Antiochië in Syrië.

21 In Derbe verkondigden Paulus en Barnabas et evangelie en ze maekten d'r een protte leerlingen. Doe gongen ze weeromme naor Lystra en even laeter naor Ikonium en Antiochië.
22 Zi'j bemoedigden de leerlingen en vieterden heur an om te volhadden in et geleuf, mar wezen heur d'r op "nao dawwe een protte mitmaekt hadden zollen we et keuninkriek van God in kommen kunnen".
23 In elke gemiente stelden zi'j ooldsten an, en naodat ze vaast en bidded hadden beveulen zi'j heur an bi'j de Heer, in wie ze heur vertrouwen steld hadden.
24 Nao heur reize deur Pisidië kwammen ze in Pamfylië,
25 waor ze in Perge de heilsbosschop verkondigden. Doe reisden ze veerder naor Attalia.
26 Van daor gongen ze mit een schip naor Antiochië, de stad waor ze an God zien genaode toevertrouwd weren doe heur de opdracht oplegd was die ze now volbrocht hadden.
27 Daor ankommen reupen zi'j de gemiente bi'jmekeer en brochten verslag uut van alles wat God deur heur tot staand brocht had. Ze vertelden hoe hi'j veur de heidenen de deure naor et geleuf eupenzet had.
28 Zi'j bleven nog een hiel schoft bi'j de leerlingen.




Handelingen 15.

Bi'jienkomst van de apostels.

01 D'r kwammen een stok of wat leerlingen uut Judea, die betoogden dat de breurs heur besnieden laoten mossen, overienkomstig et deur Mozes overleverde gebruuk, omreden zi'j aanders niet redded wodden konnen.
02 Dit leidde tot verschil van inzicht mit Paulus en Barnabas en dri’jde uut op een foeleinige woordestried. Besleuten wodde dat Paulus en Barnabas, tegere mit een peer aandere leerlingen, naor Jeruzalem gaon zollen om disse kwestie veur te leggen an de apostels en de ooldsten.
03 Naodat de gemiente heur uutgeleide daon had, gongen zi'j vot en trokken ze deur Fenicië en Samaria. Daor verhaelden ze uutvoerig over de bekering van de heidenen, dat was wat bi'j alle geleuvigen grote vreugde wekte.
04 Bi'j heur ankomst in Jeruzalem wodden zi'j verwelkomd deur de apostels en de ooldsten en deur de rest van de gemiente. Ze brochten verslag uut van alles wat God deur heur klaor kregen had.
05 Mar een stokmennig geleuvigen die tot de perti'j van de Farizeeën heurden, gavven heur te verstaon dat ok de niet-Joodse geleuvigen besneden wodden mossen en opdracht kriegen mossen om heur an de wet van Mozes te holen.
06 De apostels en de ooldsten kwammen bi'jmekeer om naoder op disse zaeke in te gaon.
07 Doe et tot een slimme woordestried kwam, kwam Petrus overaende en zee: "Breurs, jim weten dat God mi'j al in et begin uut oons midden keuzen het om de bosschop van et evangelie onder de heidenen te verspreiden en heur tot et geleuf te brengen.
08 God, die wet wat d'r in de meensken ommegaot, het zien vertrouwen in de heidenen zien laoten deur heur de heilige Geest te geven, zoas hi'j die ok an oons schonken het.
09 Hi'j het gien inkeld onderscheid maekt tussen oons en heur, want hi'j het heur deur et geleuf van binnen schone maekt.
10 Waorom willen jim God dan uutdaegen deur op de schoolders van disse leerlingen een jok te leggen dat oonze veuroolden noch wi'jzels dregen kunnen?
11 Nee, we geleuven dawwe allienig deur de genaode van de Heer Jezus redded wodden kunnen, op dezelde wieze as zi'j."
12 Doe zwegen alle meensken die daor weren, en luusterden naor Barnabas en Paulus, die vertelden welke grote tekens en wonderen God deur heur onder de heidenen gebeuren laoten hadde.
13 Doe ze uutpraot weren, nam Jakobus et woord. Hi'j zee: "Breurs, luuster.
14 Simeon het uutstokt hoe God zels et plan opvat het om uut de heidenen een volk te vormen dat zien naeme vereert.
15 Dat komt overien mit de woorden van de profeten; d'r staot ommes schreven:
16 "Dan kom ik weeromme op mien schreden. Ik zal et vervalen huus van David opni'j bouwen, uut et puun za'k et weer opbouwen. Ik zal dit huus weer overaende zetten,
17-18 zodat de meensken die overbleven binnen de Heer zuken zullen, krek as alle heidenen over wie mien naeme uutroepen is. Zo zegt de Heer, die dit van ooldsher ankondigd het."
19 Daorom vien ik dawwe de heidenen die heur tot God bekeren gien al te zwaore lasten opleggen moeten,
20 mar dawwe heur schrieven moeten dat ze heur ontholen moeten van dat wat deur de ofgodedienst bezoedeld is, van ontucht, van vleis waor nog bloed in zit en van et bloed zels.
21 In haost iedere stad wodt de wet van Mozes ommes al sund meenskeheugenis verkondigd en op iedere sabbat in de synagogen veurlezen."
22 Doe besleuten de apostels en de ooldsten in overleg mit de hiele gemiente om een peer ofveerdigden mit Paulus en Barnabas mit te sturen naor Antiochië. De keuze vul op twie leiders uut de gemiente: Judas, die zien bi'jnaeme Barsabbas ludede, en Silas.
23 Ze gavven heur een brief mit mit disse bosschop: "Van de apostels en de ooldsten. An heur breurs en zusters in Antiochië, Syrië en Cilicië die uut de heidense volken ofkomstig binnen: goeiedag!
24 Wi'j hebben verneumen dat een stokmennig van oons bi'j jim west hebben – zonder dat wi'j heur dat vraogd hadden – en dat heur uutspraoken anleiding west binnen tot alteraosie en ongerusthied.
25 Daorom hewwe mit mekeer besleuten om een peer breurs naor jim toe te sturen in et gezelschop van oonze geliefde Barnabas en Paulus,
26 meensken die heur leven op et spel zet hebben veur de naeme van oonze Heer Jezus Christus.
27 We hebben Judas en Silas ofveerdigd, en zi'j zullen de inhoold van disse brief mondeling toelichten.
28 Want in overienstemming mit de heilige Geest hewwe besleuten om jim gien aandere verplichtings op te leggen as wat beslist neudig is:
29 onthool jim van offervleis dat bi'j de ofgodedienst bruukt is, van bloed, van vleis waor nog bloed in zit, en van ontucht. Aj’m jim hier an holen, dan doen jim zo et heurd. Et gao jim goed."
30 Ze neumen ofscheid en vertrokken naor Antiochië, en naodat ze daor de gemiente bi'jmekeer reupen hadden, gavven zi'j de brief an heur.
31 Doe de brief veurlezen was, verheugde de gemiente heur over de bemoedigende inhoold.
32 Judas en Silas, die zels ok profeten weren, hullen een lange toespraoke waorin zi'j de geleuvigen bemoedigden en starkten.
33 Ze brochten een aorig schoft in Antiochië deur en wodden doe mit een vredeweenske deur de geleuvigen weeromme stuurd naor degenen die heur ofveerdigd hadden.
34 Mar Silas besleut om daor bi'j heur te blieven; allienig Judas vertrok.
35 Paulus en Barnabas bleven in Antiochië, waor zi'j mit nog een protte aanderen de bosschop van de Heer onderwezen en verkondigden.

De twiede zendingsreize.

36 Mar even laeter zee Paulus tegen Barnabas: "Lao'we weeromme gaon naor alle steden waor we et woord van de Heer eerder ok al es verkondigd hebben, om te kieken hoe et daor mit de leerlingen gaot."
37 Barnabas wol Johannes Marcus ok mitnemen,
38 mar Paulus vuulde daor niks veur, omreden hi'j heur in Pamfylië in de steek laoten hadde en niet langer hulpen had bi’j heur zendingswark.
39 Et ien en aander leidde tot ruzie, zodat zi'j uut mekeer gongen en Barnabas tegere mit Marcus naor Cyprus vertrok.
40 Paulus keus Silas as reisgezel en vertrok ok, naodat de geleuvigen him an de genaode van de Heer toevertrouwd hadden.
41 Hi'j trok deur Syrië en Cilicië, waor hi'j de gemienten bemoedigde.




Handelingen 16.

01 Hi'j kwam ok in Derbe en Lystra. In Lystra kwam hi'j een leerling tegen die Timoteüs hiette, de zeune van een niet-Joodse heit en een Joodse vrouw die geleuvig wodden was.
02 Timoteüs ston goed anschreven bi'j de geleuvigen in Lystra en Ikonium,
03 en Paulus wol him mitnemen op zien reize. Hi'j leut him eerst besnieden omwille van de Joden in Lystra en Ikonium, die ommes allemaole wussen dat Timoteüs een niet-Joodse heit had.
04 Op heur tocht langs de steden stelden ze de gemienteleden op de hoogte van de besluten die deur de apostels en de ooldsten in Jeruzalem neumen weren en dreugen heur op om heur daoran te holen.
05 De gemienten wodden de hieltied starker in et geleuf en et tal leerlingen nam daegeliks toe.
06 Zi'j trokken deur Frygië en de laansdouwe Galatië, omreden ze deur de heilige Geest verhinderd wodden om God zien woord in Asia bekend te maeken.
07 Doe ze bi'j de greens van Mysië kwammen, wollen ze deurreizen naor Bitynië, mar dat moch niet van de Geest van Jezus.
08 Daorom trokken ze deur Mysië tot ze in Troas, bi’j de kust kwammen.
09 Daor kreeg Paulus naachs een dreum, waorin een man uut Macedonië him toereup: "Kom over naor Macedonië om oons te helpen!"
10 Doe Paulus dit visioen zien had, wollen we drekt naor Macedonië vertrekken, omreden we d'r uut opmaekten dat God oons reupen had om an de meensken daor et evangelie te vertellen.

De gebeurtenissen in Filippi.

11 We gongen in Troas an boord van een schip en zetten rechtstreeks koers naor Samotrake; de daegs daornao veerden we wieder naor Neapolis.
12 Van daor reisden we naor Filippi, een belangrieke stad in dat pat van Macedonië. In disse stad, die neffens Romeins recht bestuurd wodde, bleven we een peer daegen.
13 Op sabbat gongen we de stadspoort uut in de richting van de revier, want we vermoedden haost dat daor een plak was om te bidden. We gongen zitten en praotten mit vrouwluden die daor bi'jmekeer kommen weren.
14 Iene van oonze luusterers was een vrouw uut Tyatira die in purperen lappies haandelde; zi'j hiette Lydia en vereerde God. De Heer eupende heur hatte veur de woorden van Paulus.
15 Naodat zi'j en heur huusgenoten deupt weren, neudigde zi'j oons uut mit de woorden: "As jim d'r van overtuugd binnen dat ik in de Heer geleuve, neem dan jow intrek bi'j mi'j." Zi'j drong d'r stark bi'j oons op an.
16 Een aandere keer, doe we weer onderwegens weren naor datzelde plak om te bidden, kwammen we een jonge slavin tegen die bezeten was deur een geest en zo de toekomst veurspellen kon. Mit heur waorzeggeri'je verdiende zi'j een protte geld veur heur baozen.
17 Wiels ze aachter Paulus en oons an leup, raosde zi'j an ien stok deur: "Disse meensken bin knechten van de allerhoogste God en kommen om jim te vertellen hoe jim redded wodden kunnen!"
18 Dat gong verscheidene daegen zo deur. Doe Paulus d'r schoon genoeg van kreeg, zee hi'j tegen de geest in heur: "Ik bevele je, in de naeme van Jezus Christus: gao uut heur!" En op datzelde stuit gong de geest uut heur weg.
19 Doe heur eigeners murken dat zi'j heur bron van inkomsten kwiet weren, grepen ze Paulus en Silas vaaste en sleurden heur naor et markplein,
20 waor ze heur veurleidden an de stadsbestuurders. Ze zeden: "Disse meensken brengen oonze stad in rep en roer. Et bin Joden,
21 die een levenswieze verkondigen waormit wi'j, as Romeinen, niet instemmen kunnen en die we niet in praktiek brengen meugen."
22 Ok de mennigte die daor bi'jmekeer kommen was keerde heur tegen Paulus en Silas, waornao de stadsbestuurders heur de kleren van et lief scheuren leuten en bevel gavven om heur mit stokslaegen te straffen.
23 Naodat ze een hiel pak rammel kregen hadden, wodden ze opsleuten in de gevangenis, waor de gevangenbeweerder opdracht kreeg om heur streng te bewaeken.
24 Neffens dit bevel brocht hi'j heur naor de binnenste karker en maekte heur bienen in et blok vaaste.
25 Om middernaacht henne weren Paulus en Silas an et bidden en zongen ze loflieten veur God. De aandere gevangenen luusterden mit alle andacht naor heur.
26 Opiens begon de eerde slim te schokken, zodat de gevangenis op heur follementen trilde; alle deuren sprongen eupen en bi'j iederiene scheuten de boeien los.
27 De gevangenbeweerder schrok wakker, en doe hi'j zag dat de deuren van de gevangenis eupen stonnen, trok hi'j zien zwaord om himzels omme te brengen, want hi'j docht dat de gevangenen ontsnapt weren.
28 Mar Paulus reup him luud toe: "Doe jowzels niks an, we bin hier ommes allemaole nog!"
29 De beweerder vreug om een fakkel, vleug naor binnen en vul trillende veur Paulus en Silas op 'e kni'jen.
30 Hi'j brocht heur naor buten en vreug: "Zeggen jim mi'j es heren, wat moet ik doen om redded te wodden?"
31 Zi'j zeden doe: "Geleuf in de Heer Jezus en jow zullen redded wodden, jow en je huusgenoten."
32 En ze verkondigden et woord van de Heer an him en an iederiene die bi'j him woonde.
33 Hoewel et midden in de naacht was, nam hi'j heur mit en maekte heur verwondings schone. Drekt daornao wodden hi'j en zien huusgenoten deupt.
34 Hi'j brocht heur naor zien huus boven de gevangenis en zette heur daor een maol eten veur. Hi'j en al zien huusgenoten weren butengewoon hoopvol dat hi'j now in God geleufde.
35 Bi'j et eerste morgenlochten van de ni'je dag zunden de stadsbestuurders een peer gerechtsdieners naor de gevangenis toe mit de opdracht om Paulus en Silas vri'j te laoten.
36 De gevangenbeweerder stelde Paulus daorvan op de hoogte: "Et stadsbestuur het meensken stuurd om jim vri'j te laoten. Jim meugen dus votgaon. Gao in vrede!"
37 Mar Paulus zee tegen de gerechtsdieners: "Ze hebben oons zonder vorm van perces in et eupenbaor stokslaegen geven laoten, hoewel wi'j Romeins staotsburger binnen. Daornao hebben ze oons in de gevangenis opsleuten, en now willen ze oons stiekem gaon laoten? Gien daenken an! Laot ze zels mar kommen om oons vri'j te laoten!"
38 De gerechtsdieners brochten disse woorden over an de stadsbestuurders, bi'j wie de schrik om et hatte sleug doe zi'j heurden dat Paulus en Silas Romeinse burgers weren.
39 Dus gongen ze zels naor de gevangenis, praoten op vrundelike toon tegen heur en leuten heur vri'j mit et verzuuk om uut de stad weg te gaon.
40 Paulus en Silas gongen de gevangenis en naor et huus van Lydia, waor ze de geleuvigen ok antroffen. Nao heur bemoedigend toespreuken te hebben, vertrokken ze.




Handelingen 17.

In Tessalonica en Berea.

01 Via Amfipolis en Apollonia reisden ze naor Tessalonica, waor de Joden een synagoge hadden.
02 Zoas meerstal gong Paulus naor heur toe, en drie sabbatdaegen aachtermekeer debatteerde hi'j mit heur. An de haand van teksten uut de Schrift
03 toonde hi'j an dat de messias lieden en starven mos en daornao uut de dood opstaon mos. "Disse messias," zo zee hi'j, "is Jezus, waor ik jim now van vertellen zal."
04 Goenend leuten heur overtugen en sleuten heur an bi'j Paulus en Silas, krek as een protte Grieken die God vereerden, en een groot tal vrouwluden uut de hogere kringen.
05 Mar de Joden die et geleuf niet anveerd hadden, wodden vervuld van jaloezie en reupen een stellegien raddri'jers te hulp, die een volksoploop op gaank brochten en grote beroering in de stad tewege brochten. Zi'j trokken naor et huus van Jason om Paulus en Silas an een volksgericht te onderwarpen,
06 mar doe ze heur daor niet antroffen, sleepten ze Jason en nog een stel aandere leerlingen mit naor de stadsprefekten, tegen wie ze raosden: "De meensken die in et hiele riek de odder verstoren, bin hier now ok kommen,
07 en Jason het heur onderdak verliend. Allemaole overtreden zi'j de verodderings van de keizer deur te beweren dat iene aanders keuning is, die zi'j Jezus numen!"
08 De mennigte die te hope lopen was en de stadsprefekten raekten in alteraosie bi'j et heuren van disse woorden.
09 Jason en de aanderen wodden op borgtocht vri'jlaoten.
10 Nog diezelde naachs stuurden de leerlingen Paulus en Silas naor Berea. Doe ze daor ankommen weren, gongen ze naor de synagoge.
11 De Joden in Berea weren geheurzemer as die in Tessalonica, want zi'j luusterden vol belangstelling naor de verkondiging van et evangelie en bestudeerden daegeliks de Schriften om te kieken of et inderdaod waor was wat d'r zegd wodde.
12 Een hieleboel van heur anveerdden et geleuf dan ok, krek as een groot tal Griekse manluden en veuranstaonde vrouwluden.
13 Mar doe de Joden van Tessalonica vernammen dat Paulus ok in Berea God zien woord verkondigde, kwammen ze daor ok om et volk op te ruien en in alteraosie te brengen.
14 De leerlingen stuurden Paulus doe votdaolik weg, naor de kust, mar Silas en Timoteüs bleven in Berea.
15 Paulus zien begeleiders brochten him naor Athene en gongen daornao weer weeromme, mit de opdracht om tegen Silas en Timoteüs te zeggen dat ze heur zo gauw meugelik bi'j him voegen mossen.

Paulus in Athene.

16 Wiels Paulus in Athene op heur waachtte, argerde hi'j him slim doe hi'j al de godenbeelden in de stad zag.
17 In de synagoge praotte hi'j mit de Joden en mit de Grieken die God vereerden, en op et markplein gong hi'j daegeliks in debat mit de meensken die hi'j daor tegenkwam.
18 Onder heur weren ok een stokmennig epicurische en stoïsche filosofen, van wie goenend zeden: "Wat beweert die praotiesmaeker toch?" Aanderen murken op: "Hi'j schient een bosschopper van uutheemse goden te wezen," omreden zi'j dochten dat hi'j preekte over Jezus en een godin die Opstaanding hiette.
19 Zi'j neumen him mit naor de Areopagus en zeden: "Kun jow oons uutstokken wat die ni'je leer is die deur jow uutdreugen wodt?
20 Want wat jow zeggen, klinkt oons vremd in de oren; we willen graeg weten wat jow bedoelen."
21 Alle Atheners en de vremden die d'r wonen hebben ommes veur haost niks aanders tied as veur et uutwisselen van de ni'jste idenen.
22 Paulus dri'jde him tot de leden van de Areopagus en zee: "Atheners, ik hebbe zien hoe butengewoon godsdienstig jim in ieder opzicht binnen.
23 Want doe ik in de stad rondleup en alles wat jim vereren nauwlettend in ogenschouw nam, ontdekte ik ok een alter mit et opschrift: "An de onbekende god". Wat jim vereren zonder et te kennen, daorvan kom ik jim vertellen.
24 De God die de wereld maekt het en alles wat d'r leeft, hi'j die over hemel en eerde heerst, woont niet in deur meenskehanen maekte tempels.
25 Hi'j lat him ok niet bedienen deur meenskehanen asof d'r nog wat is dat hi'j vanneuden het, hi'j die zels an iederiene leven en aosem en al et aandere geft.
26 Uut iene meenske het hi'j et hiele meensdom maekt, die hi'j over de hiele eerde verspreided het; veur elk volk het hi'j een tiedpark vaastesteld en het hi'j de greenzen van heur woongebied bepaold.
27 Et was God zien bedoeling dat zi'j him zuken zollen en him al tastend vienen kunnen zollen, omdat hi'j van gieniene van oons veer vot is.
28 Want in him leven wi'j, bewegen wi'j en bin wi'j. Of, zoas een peer van jim eigen dichters et zegd hebben: "Uut him kommen wi'j."
29 Mar as wi'j dan uut God kommen, meugen we niet daenken dat et goddelike geliek is an een beeld van goold of zulver of stien, et wark van een ambachtsman, deur meensken bedocht.
30 Mar God slaot gien acht op de tied waorin de meensken him niet kende, mar roept now rondomme de meensken op om mit een ni'j leven uutaende te zetten,
31 want hi'j het bepaold dat d'r een dag komt waorop hi'j een rechtveerdig oordiel over de meensdom vellen laoten zal deur een man die hi'j veur dat doel anwezen het. Et bewies dat et om disse man gaot, het hi'j leverd deur him uut de dood opstaon te laoten."
32 Doe ze heurden van een opstaanding van dooien, dreven goenend daor de spot mit, wiels aanderen zeden: "Daorover moe'n jow oons een aandere keer nog mar es meer vertellen."
33 Zo vertrok Paulus uut heur midden.
34 Toch sleuten een peer heur bi'j him an en nammen et geleuf ok an, onder wie een Areopagiet, Dionysius, een vrouw die Damaris hiette en nog een tal aanderen.



Handelingen 18.

Paulus in Korinte.

01 Nao disse gebeurtenissen gong hi’j weg uut Athene op weg naor Korinte.
02 Daor leerde hi'j Aquila kennen, een Jood uut Pontus, die kot daorveur mit zien vrouw Priscilla uut Italië kommen was omreden Claudius beveulen had dat alle Joden Rome verlaoten mossen. Paulus brocht heur een bezuuk,
03 en omreden zi'j etzelde ambacht uutoefenden as hi'j – ze weren leerbewarker van beroep – trok hi'j bi'j heur in en gong bi'j heur warken.
04 Elke sabbat praotte Paulus in de synagoge en perbeerde hi'j Joden en Grieken te overtugen.
05 Naodat Silas en Timoteüs uut Macedonië ankommen weren, richtte Paulus him hielendal op de verkondiging en getuugde tegenover de Joden dat Jezus de messias is.
06 Mar omreden zi'j heur verzetten en lasterlike tael zeden, schudde hi'j et stof van zien kleren en zee: "Jim roepen zels et onheil over jim of! Mi'j treft gien blaom. Van now an za'k mi'j tot de heidenen richten."
07 Hi'j verruilde de synagoge veur et huus van Titius Justus, iene die God vereerde en wie zien huus naost de synagoge ston.
08 Mar Crispus, een leider van de synagoge, nam tegere mit al zien huusgenoten et geleuf in de Heer an, en ok een protte Korintiërs die Paulus heurd hadden gongen over tot et geleuf en leuten heur deupen.
09 Naachs zee de Heer in een dreum tegen Paulus: "Wees niet bange, mar blief et vertellen en hool je niet stille!
10 Ik stao naost jow en gieniene zal een vinger naor je uutstikken om je kwaod te doen, want een protte meensken in disse stad beheuren mi'j toe."
11 Paulus bleef aanderhalf jaor in Korinte en gaf de inwoners les over God zien bosschop.
12 Mar doe Gallio proconsul van Achaje was, keerden de Joden heur mit zien allen tegen Paulus en daegden him veur et gerecht.
13 Ze neumen him mit naor Gallio en zeden: "Disse man haelt de meensken over om God te vereren op een wieze die in stried is mit de wet."
14 Nog veurdat Paulus doe reageren kon, zee Gallio tegen de Joden: "As d'r spraoke was van een misdrief of een eernstige vorm van wangedrag, zol ik jow anklacht vanzels wel ontvankelik verklaord hebben,
15 mar omdat et een geschil angaot over woorden en naemen en jim eigen wet, moej’m zels mar kieken waj'm d'r mit doen; over die zaeken wil ik gien uutsluutsel geven."
16 En hi'j leut heur uut de rechtszael zetten.
17 Doe grepen de omstaanders mit zien allen Sostenes vaaste, een leider van de synagoge, en gavven him veur et gerechtsgebouw een pak rammel. Mar Gallio trok him hier niks van an.

Weerommereize naor Antiochië in Syrië.

18 Naodat Paulus nog een aorig schoft bi'j de leerlingen bleven was, zee hi'j ze dag en vertrok mit een schip naor Syrië, tegere mit Priscilla en Aquila. Veur zien vertrek had hi'j in Kenchreeën zien heufd kaelscheren laoten, omreden hi'j an een gelofte bunnen was.
19 Ze kwammen an in Efeze, waor hi'j heur aachterleut; zels gong hi'j deur naor de synagoge om mit de Joden te praoten.
20 Op heur vraoge om wat langer te blieven, gong hi'j niet in,
21 mar hi'j nam ofscheid mit de woorden: "As God et wil, za'k naotied bi'j jim weerommekommen." Zo vertrok hi'j uut Efeze.
22 Naodat hi'j in Caesarea an laand gaon was, reisde hi'j via Jeruzalem, waor hi'j een bezuuk brocht an de gemiente, naor Antiochië.

De dadde zendingsreize: verkondiging in Efeze.

23 Doe Paulus een posien in Antiochië west was, vertrok hi'j veur een rondreize deur Galatië en Frygië, waor hi'j alle leerlingen moed insprak.
24 Ondertussen kwam d'r in Efeze een Jood an die Apollos hiette en uut Alexandrië ofkomstige was. Hi'j was een ontwikkeld man, die goed onderlegd was in de Schriften.
25 Hi'j had les kregen in de Weg van de Heer en verkondigde geestdriftig de leer over Jezus, die hi'j zorgvuldig uutstokte, ok al was hi'j allienig bekend mit de deup zoas Johannes die daon had.
26 In de synagoge begon hi'j now vri'jmoedig et woord te voeren. Doe Priscilla en Aquila him heurden, neumen zi'j him even appat en stokten him uut wat de Weg van God krekt inhul.
27 Doe hi'j naor Achaje ofreizen wol, moedigden de leerlingen him an en gavven him een brief mit veur de gemienteleden mit et verzuuk om him gaastvri'j te ontvangen. Nao zien ankomst bleek hi'j deur God zien genaode een grote steun te wezen veur de geleuvigen,
28 want hi'j slaegde d'r in om de Joden in et eupenbaor in et ongeliekese te stellen deur op grond van de Schriften an te tonen dat Jezus de messias is.




Handelingen 19.

01 Wiels Apollos in Korinte was, kwam Paulus nao zien reize deur et binderlaand in Efeze. Hi'j kwam daor een stokmennig leerlingen tegen,
02 waor hi'j an vreug: "Hebben jim de heilige Geest ontvongen doe jim et geleuf anveerdden?" Zi'j zeden doe: "Nee, we hebben alderdeegst nog nooit heurd van et bestaon van een heilige Geest."
03 Hi'j vreug: "Hoe bin jim dan deupt?" "Mit de deup van Johannes," zeden ze doe.
04 Doe zee Paulus: "Johannes deupte de meensken om heur mit een ni'j leven uut aende zetten te laoten en zee tegen heur dat ze geleuven mossen in degene die nao him kwam, in Jezus."
05 Doe zi'j dat heurd hadden, leuten ze heur deupen in de naeme van de Heer Jezus,
06 en doe Paulus heur de hanen oplegd hadde kwam de heilige Geest op heur daele, zodat ze in klanktael begonnen te praoten en te profeteren.
07 Et gong om ongeveer twaelf meensken.
08 De ankem drie maonden gong hi'j geregeld naor de synagoge, waor hi'j vri'jmoedig mit de bezukers praotte over et keuninkriek van God en heur mit zien verhaelen perbeerde te overtugen.
09 Mar doe goenend zien bosschop halsstarrig of bleven wiezen en de Weg bi'j iederiene belachelik maekten, vertrok hi'j en nam de leerlingen mit him mit. Van now an praotte hi'j daegeliks in de schoele van Tyrannus,
10 wat hi'j twie jaor doen bleef, zodat alle inwoners van Asia kennismaekten mit de bosschop van de Heer, Joden liekegoed as Grieken.
11 Deur God zien toedoen dee Paulus butengewoon grote wonderen:
12 alderdeegst de doeken en de warkkleren die hi'j dreugen hadde wodden naor de zieken brocht, zodat zi'j geneesden en de lelke geesten uut heur wegtrokken.
13 Ok een stokmennig rondtrekkende Joodse geestebezweerders perbeerden lelke geesten uut te drieven deur et bruken van de naeme van de Heer Jezus. Zi'j zeden: "Ik bezweer jim bi'j Jezus, die deur Paulus verkondigd wodt!"
14 Et weren de zeuven zeunen van Skevas, een Joodse hogepriester, die dit deden.
15 Mar de lelke geest gaf heur as bescheid: "Jezus ken ik, en Paulus ok, mar wie bin jim?"
16 De man die deur de lelke geest bezeten was, sprong op heur of en gong heur mit een protte geweld te lief zodat ze naekend en gewond uut et huus wegvlochtten.
17 Alle Joodse en Griekse inwoners van Efeze heurden van dit veurval, dat heur mit diep ontzag vervulde; iederiene prees en eerde de naeme van de Heer Jezus.
18 Een protte ni'je geleuvigen kwammen in et eupenbaor heur praktieken opbiechten.
19 Onder heur weren ok een hieleboel die magie bedreven hadden, mar die now heur boekerollen gadderden en pebliekelik verbraandden. Doe de weerde d'r van berekend wodde, kwam men uut op een bedrag van vuuftigduzend zulverstokken.
20 Zo zegevierde et woord van de Heer en vun et de hieltied meer geheur.

Paulus zien reisschema.

21 Nao disse gebeurtenissen vatte Paulus et plan op om eerst nog naor Macedonië en Achaje te reizen en laeter naor Jeruzalem te gaon. Hi'j zee: "A'k daor west bin, moe'k ok een bezuuk an Rome brengen."
22 Hi'j stuurde twie van zien mitwarkers, Timoteüs en Erastus, naor Macedonië en bleef zels nog een posien in Asia.

Volksoproer in Efeze.

23 Omdebi'j die tied kwam d'r grote opschudding naor anleiding van de Weg.
24 Dat kwam deur een zekere Demetrius, een zulversmid die Artemis-tempelties maekte en zo zien ambachtsluden een roem inkommen verschafte.
25 Hi'j reup heur en et warkvolk bi'jmekeer en zee tegen heur: "Manluden, jim weten dat oonze welvaort van dit wark ofhangt.
26 Mar jim hebben vanzels ok murken dat Paulus niet allienig in Efeze, mar in bi'jkaans hiel Asia een hiele protte meensken overtuugd het van zien opvatting dat goden die deur meenskehanen maekt wodden gien goden binnen.
27 Daordeur driegt niet allienig oons beroep in diskrediet te raeken, mar bestaot et geveer ok dat de tempel van de grote godin Artemis in anzien daelen zal en dat zi'jzels, die in hiel Asia en in de hiele wereld vereerd wodt, van heur luuster beroofd wodden zal."
28 Bi'j et heuren van disse woorden wodden zien toeheurders slim kwaod en begonnen allemachtig te raozen: "Groot is de Artemis van Efeze!"
29 De hiele stad raekte in rep en roer. De mennigte leup te hoop bi'j et theater en sleurden Gajus en Aristarchus, twie Macedonische reisgenoten van Paulus mit.
30 Paulus wol him onder de mennigte begeven, mar de leerlingen hullen him tegen.
31 Butendat stuurden een peer hoge funktionaorissen, die him vrundschoppelik zind weren, een bosschop naor him mit de dringende vraoge om niet naor et theater te gaon.
32 Daor raosde de mennigte ondertussen van alles deur mekeer, want d'r was grote alteraosie en de meerste meensken wussen niet iens waorom as ze bi'jmekeer kommen weren.
33 De Joden drokten Alexander naor veuren, die van goenend uut de mennigte tekst en uutleg kreeg; mit een haandgebaor gaf hi'j te kennen dat hi'j een verdedigingspraotien veur et volk holen wol.
34 Mar doe et volk markte dat hi'j een Jood was, begonnen de mennigte een spreekkoor: "Groot is de Artemis van Efeze!" Disse raozeri'je duurde wel twie uren.
35 Uutaenlik brocht de stadssiktaoris de mennigte tot bedaoren. Hi'j zee: "Efeziërs, d'r is toch gien meenske die niet wet dat oonze stad de zorg het veur de tempel van de grote Artemis en veur et beeld dat uut de hemel kommen is?
36 Gieniene kan dat feit ontkennen; daorom moe'n jim kalm blieven en niet onbezunnen te wark gaon.
37 De manluden die jim hierhenne brocht hebben, bin ommes gien tempelschenners en belasteren liekemin oonze godin.
38 Mochten Demetrius en zien ambachtsluden mit iene een geschil hebben, dan bestaon daor rechtszittings en proconsuls veur, laoten zi'j dan mar een anklacht indienen.
39 As d'r daorbuten nog wat aanders is dat jim willen, dan zal dat op een officiële volksvergeerdering behaandeld wodden.
40 We lopen toch al et geveer dawwe te verantwoording reupen wodden veur et oproer van vandaege, omreden we disse onlusten op gien inkelde meniere goedpraoten kunnen." Nao disse woorden maekte hi'j een aende an de bi'jienkomst.




Handelingen 20.

Via Macedonië en Griekenland naor Troas.

01 Doe et tumult wat bekommen was, reup Paulus de leerlingen bi'j him om heur te bemoedigen. Daornao zee hi’j ze dag, en vertrok naor Macedonië.
02 Op zien reize deur dat gebied bemoedigde hi'j de geleuvigen op allerhaande menieren. Uutaenlik kwam hi'j in Griekenland,
03 waor hi'j drie maonden bleef. Kot veurdat hi'j mit een schip naor Syrië ofreizen wol, bleek dat de Joden een anslag op him beraomden, zodat hi'j besleut weeromme te gaon via Macedonië.
04 Hi'j wodde vergezeld deur Sopatrus, de zeune van Pyrrhus uut Berea, deur Aristarchus en Secundus uut Tessalonica, Gajus uut Derbe en Timoteüs, Tychikus en Trofimus uut Asia.
05 Zi'j reisden veuruut en bleven in Troas op oons waachten.
06 Wi'jzels veerden nao et feest van et Ongezoerde brood weg uut Filippi en kwammen vuuf daegen naotied ok in Troas an, waor we zeuven daegen bleven.
07 Op de eerste dag van de weke kwammen we bi'jmekeer veur et breken van et brood. Paulus, die van doel was om de ankem daegs veerder te reizen, hul een toespraoke veur de leerlingen die tot middernaacht duurde.
08 We weren bi'jmekeer kommen in een boververtrek, waor een protte eulielaampen braanden.
09 Een jongvent die Eutychus hiette, zat in et veenster en wodde deur slaop overvalen doe Paulus mar deurgong mit zien toespraoke. Diepe in slaop verzonken vul hi'j van de dadde verdieping naor beneden; doe de meensken him optilden bleek hi'j overleden te wezen.
10 Paulus gong naor beneden, gong op him liggen, sleug zien aarms om him henne en zee: "Hool op mit dat misbaor, want hi'j leeft!"
11 Hi'j gong weer naor boven, brak et brood en at. Daornao bleef hi'j nog een hiel schoft mit de leerlingen, tot an et morgenlochten. Doe gong hi'j d'r van deur.
12 De leerlingen neumen de jongkerel, die weer tot leven kommen was, mit heur mit en vuulden heur starkt deur wat d'r gebeurd was.

Ofscheid van de gemiente van Efeze.

13 Wi'j scheepten oons in en veerden alvaast naor Assus, wao'we Paulus zoas hi'j wol an boord nemen zollen, want hi'j wol et eerste stok lopende gaon.
14 Doe hi'j in Assus weer bi'j oons an boord van et schip kommen was, veerden we wieder naor Mitylene,
15 waor we de ankem daegs weer vertrokken om bi'j Chios veur anker te gaon. De aanderedaegs stakken we over naor Samos en weer een dag laeter kwammen we in Milete an.
16 Paulus had besleuten om Efeze veurbi'j te veren om et veur te wezen dat hi'j in Asia oponthoold hebben zol. Hi'j wol as et mar even kon op et Pinksterfeest in Jeruzalem wezen.
17 Vanuut Milete stuurde hi'j iene naor Efeze mit de vraoge an de ooldsten van de gemiente om bi'j him te kommen.
18 Doe ze kommen weren, zee hi'j: "Jim weten hoe ik te midden van jim leefd hebbe, vanof de eerste dag dat ik in Asia was:
19 ik hebbe de Heer in alle nederighied diend en hebbe al et verdriet en de beproevings as gevolg van de saemenzwerings van de Joden deurstaon.
20 Jim weten ok da’k alles bekend maekt hebbe wat jim goedgevuulte te goeie komt en dat ik jim daorover in et eupenbaor en thuus lesgeven hebbe.
21 Liekegoed Joden as Grieken he'k opreupen om heur te bekeren tot God en te geleuven in Jezus, oonze Heer.
22 Now bin ik onderweg naor Jeruzalem, dreven deur de Geest, zonder te weten wat mi'j daor te waachten staot,
23 behalven dan dat de heilige Geest me in iedere stad verzekert dat gevangenschop en vervolging mien pat wezen zullen.
24 Mar ik hecht niet de meenste weerde an et behoold van mien leven, as ik mien levenswark mar voltooien kan en de opdracht uutvoeren die ik van de Heer Jezus kregen hebbe: getugen van et evangelie van God zien genaode.
25 Ik weet dat gieniene van jim, an wie ik op mien reizen et keuninkriek verkondigd hebbe, mi'j weeromme zien zal.
26 Daorom verklaor ik hier op disse dag dat ik veur gieniene zien ondergaank verantwoordelik bin;
27 ik hebbe ommes mien uterste best daon om jim vertrouwd te maeken mit de wil van God.
28 Zorg veur jimzels en veur de hiele kudde waorover de heilige Geest jim as hedder ansteld het; jim bin de opzieners van God zien gemiente, die hi'j kregen het deur et bloed van zien eigen Zeune.
29 Ik weet dat d'r nao mien vertrek woeste wolven bi'j jim binnendringen zullen, die de kudde niet ontzien zullen.
30 Uut jim eigen ronte zullen meensken kommen die de waorhied verdri'jen om de leerlingen veur heur te winnen.
31 Wees daorom allat en vergeet niet hoe ik ieder van jim drie jaor lang daegs en naachs onder traonen de hieltied weer raod geven hebbe.
32 Now vertrouw ik jim toe an God en an et evangelie van zien genaode, dat oonze gemienschop opbouwen kan en dat et beloofde arfdiel geven zal an iederiene die him toeheuren.
33 Geld of kleren he'k van gieniene verlangd;
34 jim weten wel da'k eigenhaandig in mien levensonderhoold en dat van mien mitgezellen veurzien hebbe.
35 In alles he'k jim toond daj'm de zwakken zo, deur hadde te warken, steunen moeten, daenkende an de woorden van de Heer Jezus, die ommes zegd het: "Geven maekt gelokkiger as kriegen."
36 Doe hi'j uutpraot was, gong hi'j tegere mit de aanderen op zien kni’jen om te bidden.
37 Gieniene kon zien traonen inholen. Iederiene vul Paulus om de hals en gaf him een tuut.
38 Ze weren veural zo van de regel omreden hi'j zegd had dat ze him niet weeromme zien zollen. Doe deden ze him uutgeleide naor et schip.




Handelingen 21.

Naor Tyrus en Caesarea.

01 Naodawwe oons mit muuite van heur losmaekt hadden, gongen we de zee op en zetten rechtstreeks koers op Kos an. Daegs naotied kwammen we bi'j Rhodos, en van daor veerden we deur naor Patara.
02 Daor vunnen we een schip dat naor Fenicië gaon zol. We gongen bi'j heur an boord en veerden vot.
03 We kregen Cyprus in zicht, mar leuten et links liggen en zeilden wieder naor Syrië, waor we de haeven van Tyrus binnenleupen. Daor mos et schip zien laeding lossen.
04 We gongen op zuuk naor de leerlingen en bleven een weke bi'j heur. Inspireerd deur de Geest zeden ze tegen Paulus dat hi'j niet deurreizen mos naor Jeruzalem.
05 Mar doe oons oponthoold an 't aende leup, vertrokken we weer, uutgeleide daon deur alle leerlingen mit heur vrouwluden en kiender. We gongen de stad uut en gongen op et straand tegere op ‘e kni’jen om te bidden.
06 Doe neumen we ofscheid van mekeer. Wi'j gongen an boord van et schip en de leerlingen gongen weeromme naor huus.
07 Vanuut Tyrus kwammen we in Ptolemaïs an, waor oonze zeereize ophul. We begroetten de breurs en zusters en bleven iene dag bi'j heur.
08 De aanderedaegs vertrokken we weer en gongen naor Caesarea. Daor vunnen we onderdak bi'j Filippus, een verkondiger van et evangelie en iene van de zeuven wieze manluden.
09 Hi'j had vier dochters die niet nog niet trouwd weren, die de gaove van de profetie hadden.
10 Nao een peer daegen kwam d'r een profeet uut Judea, die Agabus hiette.
11 Hi'j zocht oons op, pakte Paulus zien riem en bun daormit zien eigen hanen en voeten vaaste. Doe zee hi'j: "Dit zegt de heilige Geest: "Zo zal de man van wie disse riem is, vaastebunnen wodden deur de Joden in Jeruzalem, die him an de heidenen uutleveren zullen."
12 Doe we dit heurden, drongen wi'j en de geleuvigen van Caesarea d'r bi'j Paulus op an om niet naor Jeruzalem te reizen.
13 Mar Paulus zee doe: "Waorom perberen jim mi'j deur jim traonen om mi'j omme te praoten? Ik bin niet allienig klaor om mi'j in Jeruzalem gevangen nemen te laoten, mar ok om daor te starven omwille van de naeme van de Heer Jezus."
14 Omreden hi'j him niet ommepraoten leut, hullen wi’j oons veerder stille en zeden allienig nog: "Laot gebeuren wat de Heer wil."

Ontvangst in Jeruzalem.

15 Even laeter maekten we risselvaosies en gongen naor Jeruzalem.
16 Een stok of wat leerlingen uut Caesarea gongen mit oons mit. Zi'j brochten oons naor Mnason, een Cyprioot die al vanof et begin bi'j de leerlingen heurde en bi'j wie we een schoffien blieven zollen.
17 Doe wi'j in Jeruzalem kwammen wodden wi'j deur de geleuvigen gaastvri'j ontvongen.
18 De ankem daegs gong Paulus mit oons naor Jakobus, bi'j wie alle ooldsten bi'jmekeer kommen weren.
19 Naodat Paulus heur begroet had, vertelde hi'j tot in biezunderheden wat God deur zien verkondigingswark onder de heidenen tot staand brocht had.
20 Doe ze dat heurden, prezen en eerden zi'j God en zeden: "Ie hebben zien kund, breur, dat duzenden Joden ok et geleuf anveerd hebben, en allemaole leven ze vol overtuging neffens de wet.
21 Now is heur verteld dat ie de Joden die onder de heidenen wonen anvieteren om ontrouw te wezen an Mozes; ie zollen beweren dat zi'j heur kiender niet besnieden laoten hoeven en dat ze heur niet an de veurschriften hoeven te holen.
22 Hoe weerleggen we dit? Zi'j zullen ongetwiefeld heuren van je komst.
23 Doe daorom wat wi'j je zeggen. D'r bin bi'j oons vier manluden die een gelofte oflegd hebben.
24 Neem heur mit je mit, laot je tegere mit heur wasken en betael veur heur de kosten van de offers, waornao zi'j heur haor ofscheren laoten kunnen. Dan zal iederiene inzien dat de verhaelen die over jow verteld wodden niet waor binnen, en dat ie ok doen wat de wet veurschrift.
25 Wat betreft de heidenen die et geleuf anveerd hebben, we hebben heur schriftelik op de hoogte steld van oonze beslissing dat zi'j heur in acht nemen moeten veur vleis dat bi'j de ofgodedienst bruukt is, veur bloed, veur vleis waor nog bloed in zit, en veur ontucht."
26 Doe nam Paulus de vier manluden mit him mit. De aanderedaegs leut hi'j heur tegere mit him wasken en gong de tempel binnen, waor hi'j bekendmaekte wanneer de tied van et hemmel maeken aflopen zol, zodat daornao veur ieder van heur et offer brocht wodden kon.

Paulus arresteerd.

27 Doe de zeuven daegen van et hemmel maeken haost veurbi'j weren, zaggen Joden uut Asia Paulus in de tempel. Zi'j grepen him en brochten grote alteraosie teweeg bi’j de tempelbezukers.
28 Ze raosden: "Israëlieten, kom oons helpen! Dit is de man die him iederkeer weer tegen et Joodse volk keert en tegen de wet en de tempel. Butendat het hi'j ok Grieken de tempel binnenbrocht, en daormit het hi'j dit heilige plak ontwijded."
29 Ze hadden him kot teveuren nog, tegere mit de Efeziër Trofimus in de stad zien, en ze dochten dat Paulus him mitneumen had naor de tempel.
30 De hiele stad raekte in rep en roer en d'r ontston een volksoploop. Paulus wodde mit hadde haand de tempel uutsleept, en de tempelpoorten wodden drekt dichtedaon.
31 Wiels de mennigte perbeerde him omme te brengen, kreeg de tribuun van de in Jeruzalem legerde cohort bericht dat d'r grote opschudding in de stad ontstaon was.
32 Drekt verzaemelde hi'j een ploeg soldaoten en centurio's en haostte him de trappen of naor de tempel. Doe de Joden de tribuun mit zien soldaoten ankommen zaggen, hullen ze op mit Paulus te slaon.
33 Zogauw de tribuun bi'j heur kommen was, arresteerde hi'j Paulus en gaf opdracht him mit twie kettens vaaste te zetten. An de omstaanders vreug hi'j wie Paulus eins was en wat hi'j daon had.
34 Mar de meensken reupen van alles wat deur mekeer. Omreden de tribuun deur al dat tumult de waore toedracht niet aachterhaelen kon, gaf hi'j bevel om Paulus mit te nemen naor de kezerne.
35 Bi'j de trappen begon de mennigte zo te dringen dat de soldaoten him dregen mossen,
36 want de meensken leupen aachter heur an en raosden: "Vot mit him!"

Verdedigingspraotien van Paulus.

37 Vlak veurdat Paulus de kezerne binnenbrocht wodden zol, zee hi'j tegen de tribuun: "Mag ik jow wat vraogen?" De tribuun zee doe: "Praoten jow Grieks?
38 Bin jow dan niet die Iegyptener die laestdaegs in opstaand kwam en mit vierduzend oproerkri'jers de woestijn introkken is?"
39 Paulus zee: "Ik bin een Jood uut Tarsus in Cilicië, burger van een niet onbelangrieke stad. Ik zol graeg willen daj' mi'j toestemming geven om wat tegen et volk te zeggen."
40 Zogauw de tribuun dit toezegd had, vreug Paulus, die boven an de trappen ston, de meensken mit een haandgebaor om stilte. Daornao zee hi'j in et Hebreeuws tegen et volk:




Handelingen 22.

01 "Breurs, zusters, en jim, leden van et Sanhedrin, luuster naor wat ik tot mien verdediging te zeggen hebbe."
02 Doe de mennigte heurde dat hi'j heur in et Hebreeuws toesprak, wodde et nog stiller. Paulus gong veerder:
03 "Ik bin een Jood, geboren in Tarsus in Cilicië, mar grootbrocht in disse stad. Ik hebbe as leerling an de voeten van Gamaliël zeten en bin strikt neffens de veurschriften van de wet van oonze veuroolden grootbrocht. Ik bin een vurig knecht van God, en jim allemaole geven vandaege bliek van etzelde.
04 Ik hebbe de anhangers van de Weg, tot de dood toe vervolgd. Manluden en vrouwluden he'k gevangenneumen en opsluten laoten,
05 dat kun de hogepriester en de hiele raod van ooldsten bevestigen. Ik hebbe van heur alderdeegst anbevelingsbrieven kregen veur oonze breurs in Damascus, doe ik daorhenne gong om de volgelingen van Jezus in die stad gevangen te nemen om heur naor Jeruzalem te brengen, waor ze heur straf ondergaon mossen.
06 Mar onderwegens, niet veer van Damascus, gebeurde d'r tegen et middagure wat onverwaachs: opiens wodde ik ommestraeld deur een foel locht uut de hemel.
07 Ik vul op de grond en heurde een stemme tegen mi'j zeggen: "Saul, Saul, waorom vervolg ie mi'j?"
08 Ik vreug: "Wie bin jow, Heer?" En de Heer zee doe: "Ik bin Jezus van Nazaret, die as ie vervolgen."
09 De meensken die bi'j mi'j weren, zaggen et locht wel, mar heurden de stemme van him die tegen mi'j praotte niet.
10 Ik vreug: "Wat moet ik doen, Heer?" De Heer zee tegen mi'j: "Kom overaende en gao naor Damascus, daor kriej' krek te heuren wat je opdracht is."
11 Omreden et straolende locht mi'j bliend maekt had, neumen mien reisgenoten mi'j bi'j de haand en brochten mi'j zo naor Damascus.
12 Daor kwam een zekere Ananias naor mi'j toe, een man die trouw neffens de wet leefde en bi'j alle Joodse inwoners van de stad in hoog anzien ston.
13 Hi'j gong veur mi'j staon en zee: "Saul, breur, doe je ogen eupen!" En op datzelde stuit kon ik him zien.
14 Hi'j zee: "De God van oonze veuroolden het jow uutkeuzen om je zien wil bekend te maeken, om de Rechtveerdige te zien en him praoten te heuren,
15 want ie zullen zien getuge wezen en an alle meensken vertellen waj' zien en heurd hebben.
16 Wat treuzel ie dan nog? Kom overaende, laot je deupen en je zunden wegwassen, onder et anroepen van zien naeme."
17 Naotied, doe ik weeromme was in Jeruzalem en in de tempel an ‘t bidden was, wodde ik opiens grepen deur een dreumbeeld.
18 Ik zag de Heer, die tegen mi'j zee: "Haost je en gao drekt vot uut Jeruzalem, want ze zullen van jow gien getugenis over mi'j anveerden."
19 Ik zee: "Heer, zi'j weten toch da’k vroeger de meensken die in jow geleuven opsluten laoten hebbe in de gevangenis en da’k heur in de synagogen gieselen laoten hebbe?
20 Ok doe Stefanus zien getugenis over jow mit de dood bekopen mos, was ik d'r bi'j. Ik hul de maantels van degenen die him doodmaekten in bewering en keurde de moord op him goed."
21 Mar hi'j zee tegen mi'j: "Gao, want ik wil je naor de heidenen sturen, veer van hier."
22 Tot zoveer had de mennigte naor Paulus luusterd, mar now begon iederiene luud te roepen: "Weg mit die man! Zoe'n iene het niet et recht om te leven!"
23 Ze raosden, gooiden mit heur maantels en gooiden stof in de locht.
24 Doe beval de tribuun om Paulus de kezerne binnen te brengen. Hi'j gaf opdracht om him onder et geven van zwiepeslaegen te verheuren, om uut te vienen waorom et volk zo tegen him tekeergong.
25 Mar doe ze him al vaastebunnen hadden veur de zwiepeslaegen, zee Paulus tegen de centurio die d'r ok bi'j was: "Meugen jim een Romeins burger gieselen, en dan nog wel zonder vorm van perces?"
26 Doe de centurio dit heurde, gong hi'j naor de tribuun om him op de hoogte te stellen. Hi'j zee: "Wat bin jow an et doen? Die man is een Romein!"
27 De tribuun gong naor Paulus toe en vreug: "Bin jow warkelik een Romeins burger?" "Jaowis," zee Paulus doe.
28 De tribuun zee: "Ik heb een vermogen betaelen moeten veur dat burgerrecht." Doe zee Paulus: "Ik bin as Romeins burger geboren."
29 Drekt leuten de soldaoten, die op et punt stonnen om him te verheuren, him mit rust, en ok de tribuun sleug de schrik om et hatte now hi'j besefte dat hi'j een Romeins burger vaastebienden laoten had.

Veur et Sanhedrin.

30 Omreden de tribuun hiel precies vaastestellen wol welke beschuldiging deur de Joden tegen Paulus inbrocht wodde, leut hi'j him de ankem daegs uut de gevangenis haelen en verordonneerde hi'j dat de hogepriesters en et hiele Sanhedrin bi'jmekeer kommen mossen. Hi'j leut Paulus naor et tempelgebouw brengen om veur heur te verschienen.




Handelingen 23.

01 Paulus vestigde zien blik op de leden van et Sanhedrin en zee: "Breurs, ik heb beslist een zuver geweten, want tot op de dag van vandaege he'k mien leven altied in dienst steld van God."
02 Ananias, de hogepriester, gaf degenen die naost him stonnen opdracht him een klap in zien gezichte te geven.
03 Doe zee Paulus tegen him: "God zal jów slaon, huichelder! Jow zitten daor om neffens de wet recht over mi'j te doen, en toch overtreden jowzels de wet deur bevel te geven mi'j te slaon?"
04 De ommestaanders zeden: "Schel ie de hogepriester van God uut?"
05 Doe zee Paulus: "Ik wus niet, breurs, dat hi'j de hogepriester is. D'r staot inderdaod schreven: "Een leider van je volk maj' niet verweensken."
06 Paulus wus dat et Sanhedrin veur een pat uut Sadduceeën beston en veur een pat uut Farizeeën, en daorom reup hi'j heur toe: "Breurs, ik bin een Farizeeër uut een geslacht van Farizeeën, en ik stao hier terechte omwille van de verwaachting dat de dooien opstaon zullen!"
07 Doe hi'j dit zegd had, ontston d'r onienighied tussen de Farizeeën en de Sadduceeën en raekte de vergeerdering verpat.
08 De Sadduceeën beweren ommes dat d'r gien opstaanding is en dat engels en geesten niet bestaon, mar de Farizeeën geleuven liekewel et iene as et aander.
09 D'r ontston groot tumult, en een stok of wat schriftgeleerden uut de ronte van de Farizeeën kwammen overaende en betoogden heftig: "Wi'j vienen dat disse man niks misdaon het! Et kan toch dat een geest of een engel mit him praot het?"
10 Doe de onienighied nog toenam, was de tribuun bange dat Paulus deur de leden van et Sanhedrin verscheurd wodden zol. Hi'j leut een ofdieling soldaoten kommen om him te ontzetten en him weeromme te brengen naor de kezerne.
11 Die naachs kwam de Heer bi'j Paulus en zee: "Hool moed! Want zoas ie in Jeruzalem getugenis van mi'j oflegd hebben, zo moej' in Rome ok van mi'j getugen."

Saemenzwering tegen Paulus.

12 Tegen et morgenlochten van de ni'je dag, verzaemelde zich een groep Joden, die zweerden dat zi'j niet eten of drinken zollen veurdat ze Paulus ommebrocht hadden.
13 Meer as veertig manluden deden an disse saemenzwering mit.
14 Ze gongen naor de hogepriesters en de ooldsten en zeden: "We hebben een heilige eed zweerd om niks meer te eten veurdawwe Paulus ommebrocht hebben.
15 Dienen jim daorom now, onder et veurweensel dat jim de beschuldigings die tegen him inbrocht binnen naoder onderzuken willen, naemens et hiele Sanhedrin een verzuuk in bi'j de tribuun om him naor jim toe brengen te laoten. Dan staon wi'j klaor om him, nog veur dat hi’j hier is omme te brengen."
16 De zeune van Paulus zien zuster heurde van dit plan. Hi'j gong naor de kezerne, en naodat hi'j daor binnenlaoten was, stelde hi'j Paulus van de saemenzwering op de hoogte.
17 Paulus leut iene van de centurio's bi'j him kommen en zee: "Breng disse jongkerel naor de tribuun, want hi'j het him wat belangrieks te vertellen."
18 De centurio gong mit him naor de tribuun en zee: "De gevangene Paulus het mi'j bi'j him kommen laoten en mi'j vraogt om disse jongkerel naor jow toe te brengen, omreden hi'j jow wat belangrieks te zeggen het."
19 De tribuun nam him mit naor een plak waor gieniene heur heuren kon, en vreug: "Wat heb ie mi'j te melden?"
20 De jongkerel zee doe: "De Joden hebben ofpraot om jow te vraogen, om Paulus morgen naor heur raod brengen te laoten, onder et veurweensel dat zi'j zien zaeke ni'jer onderzuken willen.
21 Mar jow moe'n heur niet geleuven: meer as veertig van heur willen him in een hinderlaoge lokken. Zi'j hebben een eed zweerd dat ze pas weer eten en drinken zullen as zi'j him ommebrocht hebben; ze staon al klaor en waachten allienig nog tot jow heur verzuuk inwilligd hebben."
22 De tribuun leut de jongkerel votgaon, mar beval him: "Vertel an gieniene daj’ mi'j hiervan op de hoogte steld hebben."
23 Daornao leut hi'j twie centurio's kommen en zee: "Zorg dat d'r taovend, drie ure nao dat de zunne ondergaon is, twiehonderd soldaoten klaorstaon om naor Caesarea te gaon, tegere mit zeuventig ruters en twiehonderd lichtbewaopende manluden;
24 zorg ok veur een stel peerden om Paulus veilig naor de prokkeraoter Felix te brengen."
25 Hi'j schreef ok een brief mit disse inhoold:
26 "Claudius Lysias an zijne excellentie prokkeraoter Felix: Goeiedag!
27 Doe disse man oppakt wodde deur de Joden en zi'j op et punt stonnen him omme te brengen, heb ik him mit behulp van mien soldaoten ontzet, omreden ik vernam dat hi'j een Romeins burger is.
28 Omreden ik weten wol waorvan zi'j him beschuldigden, brocht ik him naor heur raod,
29 en stelde doe vaaste dat de beschuldigings betrekking hadden op geschilpunten inzaeke heur wet; d'r wodde him niks te laste legd dat mit de dood of gevangenschop bestraft wodden moet.
30 Ik wodde d'r doe van op de hoogte steld dat d'r een anslag tegen him beraomd wodde, waornao ik him votdaolik naor jow toe stuurd hebbe. Ok he'k dienend die him beschuldigen beveulen dat zi'j heur grieven tegenover him an jow veurleggen moeten."
31 De soldaoten neumen Paulus mit, zoas heur opdreugen was, en brochten him naachs naor Antipatris.
32 De aanderemorgens op ‘e tied leuten zi'j de ruters mit him veerder reizen en gongen zi'j zels weeromme naor de kezerne.
33 Nao ankomst in Caesarea overhaandigden Paulus zien begeleiders de brief an de prokkeraoter en dreugen Paulus over an zien gezag.
34 Naodat Felix de brief leesd hadde vreug hi'j uut wat perveensie Paulus ofkomstig was, en doe hi'j heurd had dat Paulus uut Cilicië kwam,
35 zee hi'j: "Ik zal jow verheuren zogauw ok jow anklaegers hier ankommen binnen." Hi'j gaf bevel him gevangen te holen in et pretorium van Herodes.




Handelingen 24.

De anklacht tegen Paulus en zien verdediging veur Felix.

01 Vuuf daegen naotied kwam Ananias, de hogepriester, tegere mit een peer ooldsten en mit Tertullus, een advekaot. Zi'j dienden heur klacht tegen Paulus in bi'j de prokkereur.
02 Doe disse veur et gerecht reupen was, begon Tertullus zien vodderingspraotien as volgt: "Exseleensie, dawwe daankzi'j jow al een hiel schoft in vrede leven en dat deur jow veuruutziend beleid hervormings te geunste van et Joodse volk tot staand kommen,
03 erkennen we hiel graeg, en we bin jow daorveur een protte daank schuldig.
04 Mar ik wil jow niet langer opholen as neudig is, en daorom doe ik een beroep op jow welwillendhied om een posien naor oons te luusteren.
05 Et is oons bleken dat disse man een waore pest is en dat hi'j rondomme onlusten onder de Joden veroorzaekt. As iene van de veurnaemste leiders van de sekte van de Nazoreeërs
06 het hi'j alderdeegst een poging onderneumen om de tempel te ontwijden, waornao we him overmeesterd hebben om him neffens oonze wet te berechten.
07 Mar doe greep Lysias, de tribuun, in. Hi'j haelde him mit grof geweld bi'j oons weg
08 en beveelde zien anklaegers om veur jow te verschienen." Dat al oonze beschuldigings juust binnen, kun jow uut zien eigen mond vernemen as jow him ondervraogen."
09 De Joden steunden de anklacht en bevestigden de juusthied d'r van.
10 Doe de prokkereur Paulus toenikte as teken dat hi'j et woord voeren moch, zee hi'j: "Ik wete dat jow al mennig jaoren rechtspraoke doen over et Joodse volk, en daorom verdedig ik mien zaeke in goed vertrouwen.
11 Jow kun je d'r van vergewissen dat ik nog mar krek twaelf daegen leden naor Jeruzalem gaon bin om daor God te anbidden.
12 Ik hebbe in al die tied nooit een debat uutlokt of een volksoploop veroorzaekt, niet in de tempel, niet in de synagogen en ok niet argens aanders in de stad.
13 Mien anklaegers hebben dan ok gien inkeld bewies veur heur beschuldigings.
14 Mar ik wil hier wel verklaoren dat ik overienkomstig de Weg, die zi'j een sekte numen, de God van oonze veuroolden diene en dat ik geleuf in alles wat in de Wet en de Profeten schreven staot;
15 en krek as mien anklaegers hope en verwaachte ik dat God de rechtveerdigen liekegoed as de onrechtveerdigen uut de dood opstaon laoten zal.
16 Daorom perbeer ik ok de hieltied mien geweten zuver te holen tegenover God en de meensken.
17 Nao pattie jaoren bin ik naor Jeruzalem kommen om giften te brengen veur mien volk en offers op te dregen.
18 Ik was daormit doende en had mi'j al wusken, doe een peer Joden uut Asia mi'j in de tempel tegen kwammen – d'r had him gien mennigte gadderd, en d'r was ok gien spraoke van kebaol.
19 Zi'j bin et die veur jow verschienen hadden moeten om mi'j an te klaegen, anneumen dat zi'j wat tegen mi'j inbrengen kund hadden.
20 En aanders moe'n disse meensken hier mar es zeggen van welk misdrief zi'j mi'j betichten konnen doe ik veur et Sanhedrin verscheen,
21 of et mos wezen dat ik uutroepen hebbe, doe ik veur heur ston: "Omwille van de opstaanding van de dooien stao ik vandaege veur jow terechte."
22 Felix, die goed bekend was mit alles wat op de Weg betrekking had, verdaegde doe de zitting en zee: "Zogauw Lysias, de tribuun, hier kommen is zal ik in jow zaeke uutspraoke doen."
23 Hi'j gaf de heufdman over honderd opdracht om Paulus vaaste te holen, mar onder een vrundelik regime, en gelastte dat gieniene uut zien ronte verhinderd wodden moch om veur him te zorgen.

Felix en Paulus.

24 Een peer daegen naotied gong Felix tegere mit zien vrouw Drusilla, die een Jodinne was, naor de gevangenis. Hi'j leut Paulus ophaelen om te heuren wat hi'j over et geleuf in Christus Jezus te zeggen had.
25 Mar doe Paulus praotte over gerechtighied en zelsbeheersing en over et kommende oordiel van God wodde Felix bange en zee: "Veurlopig kun jow gaon. A'k in de gelegenhied bin, zal ik jow weer roepen laoten."
26 Mar ondertussen hoopte hi'j dat Paulus him geld anbieden zol; daorom leut hi'j him iederkeer weer kommen veur een praotien.
27 Doe d'r twie jaoren omme weren, wodde Felix opvolgd deur Porcius Festus. Om de Joden te wille te wezen, leut hi'j Paulus in gevangenschop aachter.




Handelingen 25.

Et beroep op de keizer.

01 Drie daegen naodat Festus zien intrede in de perveensie daon had, gong hi'j van Caesarea naor Jeruzalem.
02 Daor dienden de hogepriesters en de aandere Joodse leiders een klacht tegen Paulus bi'j him in. Butendat vreugen ze him
03 of hi'j heur een geunst bewiezen wol deur Paulus naor Jeruzalem overbrengen te laoten, want zi'j hadden et doel opvat om him onderwegens omme te brengen.
04 Festus zee doe dat Paulus in Caesarea in hechtenis blieven zol, mar dat hi'jzels daor bi'jkotten weer henne gaon zol.
05 "Laoten degenen onder jim die bevoegd binnen mitgaon," zee hi'j, "en laoten zi'j disse man anklaegen as hi'j wat daon het dat ontoelaotber is."
06 Hi'j bleef niet langer as achte tot tien daegen bi'j heur, en vertrok doe naor Caesarea. De aanderedaegs al eupende hi'j de rechtszitting en gaf bevel om Paulus veur te leiden.
07 Doe Paulus verscheen, gongen de Joden uut Jeruzalem om him henne staon en brochten verschillende zwaore beschuldigings tegen him in, die ze liekewel niet bewiezen konnen.
08 Paulus voerde tot zien verdediging an: "Ik hebbe gien inkeld misdrief pleegd, niet tegen de Joodse wet, niet tegen de tempel en niet tegen de keizer!"
09 Mar Festus wol de Joden te wille wezen, en daorom vreug hi'j Paulus: "Willen jow naor Jeruzalem gaon om daor in mien anwezegens veur disse zaeke terechte te staon?"
10 Paulus zee doe: "Ik stao hier veur de keizerlike rechtbaank, en hier moet ik terechtestaon. Ik hebbe de Joden gien inkeld onrecht andaon, zoas jow ok hiel goed weten.
11 Moch ik toch schuldig wezen en wat daon hebben waorop de doodstraf staot, dan zal ik mi'j niet an disse straf onttrekken, mar as de beschuldigings die disse meensken tegen mi'j inbrengen op niks berusten, kan gieniene mi'j an heur uutleveren. Ik beroep mi'j op de keizer!"
12 Nao overleg mit zien raodgevers verklaorde Festus doe: "Jow hebben jow beroepen op de keizer, dan zullen jow ok naor de keizer gaon!"

Festus overlegt mit Agrippa.

13 Een dagmennig laeter kwammen keuning Agrippa en Bernice naor Caesarea om bi'j Festus heur opwaachting te maeken.
14 Tiedens heur verblief, dat pattie daegen duurde, praotte Festus mit de keuning over de rechtszaeke tegen Paulus. Hi'j zee: "D'r is hier een man die deur Felix as gevangene aachterlaoten is.
15 Doe ik in Jeruzalem was hebben de hogepriesters en de ooldsten van de Joden een klacht tegen him indiend en om zien veroordieling vraogd.
16 Ik hebbe heur doe zegd dat et bi'j de Romeinen niet gebrukelik is om iene uut te leveren zonder dat hi'j tegenover zien anklaegers staon het en de kaans kregen het him tegen de anklacht te verdedigen.
17 Doe zi'j hier bi'jmekeer kommen weren, he'k de zaeke niet langer uutsteld, mar he'k al de aanderedaegs de rechtszitting eupend en bevel geven him veur te leiden.
18 De anklaegers gongen om him henne staon, mar beschuldigden him niet van et soorte misdrieven dat ik verwaacht had.
19 Wel bleken d'r wat geschilpunten te bestaon mit betrekking tot heur godsdienst en een zekere Jezus, die dood is, mar van wie Paulus beweert dat hi'j leeft.
20 Omreden ik niet goed wus hoe ik disse kwessies onderzuken mos, vreug ik of hi'j bereid was om naor Jeruzalem te gaon om daor terechte te staon.
21 Mar doe bereup hi'j him op de keizer en keus d'r veur om in gevangenschop te blieven tot jow keizerlike hooghied een uutspraoke daon hebben. Ik hebbe opdracht geven om him vaaste te holen tot ik him naor de keizer toe sturen kan."
22 Agrippa zee tegen Festus: "Ik zol die man zels wel es heuren willen." "Morgen," zee Festus, "zullen jow him heuren."

Verdedigingspraotien van Paulus veur Agrippa.

23 De aanderedaegs verschenen Agrippa en Bernice in vol ornaot. Tegere mit de legeranvoerders en de blispoters van de stad betraden zi'j de ontvangstzael, waornao Paulus op bevel van Festus veurleided wodde.
24 Festus zee: "Keuning Agrippa, en iederiene die hier bi'j binnen, dit is de man om wie de hiele Joodse bevolking naor mi'j toe kommen is, hier liekegoed as in Jeruzalem, wiels zi'j luudkeels te kennen gavven dat hi'j niet langer et recht had om te leven.
25 Veurzoveer ik weet het hi'j niks misdreven waorop de doodstraf staot, mar omdat hi'j him op jow keizerlike hooghied beroepen het, he'k besleuten om him naor Rome toe te sturen.
26 Mar ik kan mien heer niks konkreets over him schrieven, en daorom he'k him hier veurleiden laoten, in et biezunder veur jow, keuning Agrippa, om nao ofloop van dit verheur wat op schrift stellen te kunnen.
27 Et liekt mi'j naemelik nutteloos om een gevangene naor Rome toe te sturen zonder melding te maeken van de inbrochte beschuldigings tegen him."




Handelingen 26.

01 Agrippa zee tegen Paulus: "Jow meugen jow zaeke bepleiten." Paulus stak zien haand op en verdedigde him as volgt:
02 "Ik prieze mi'j gelokkig, keuning Agrippa, dat ik mi'j vandaege krek in jow bi'jwezen verdedigen mag tegen alle anklachten die deur de Joden tegen mi'j indiend binnen,
03 veural omreden jow zo goed op de hoogte binnen van al heur gebruken en onderlinge geschillen; daorom vraog ik jow om welwillend naor mi'j te luusteren.
04 Et is alle Joden bekend welk leven ik sund mien vroegste jonkhied te midden van mien volk en in Jeruzalem leided hebbe;
05 zi'j kennen mi'j lange genoeg om bevestigen te kunnen dat ik as Farizeeër neffens de strengste richting van oonze godsdienst leefd hebbe.
06 Now stao ik terechte omreden ik hope op de vervulling van de belofte die God an oonze veuroolden daon het.
07 Ok de twaelf stammen van oons volk hopen daorop en dienen God vaasteholend, daegs en naachs. Omwille van disse hope wodde ik deur de Joden anklaegd, majesteit!
08 Waorom is et toch zo muuilik om te geleuven dat God meensken uut de dood opwekt?
09 Indertied vun ik da’k de verspreidinge van de naeme van Jezus van Nazaret mit kracht tegengaon mos,
10 en daorveur he'k mi'j in Jeruzalem dan ok inzet. Mit toestemming van de hogepriesters he'k een protte heiligen in de gevangenis opsluten laoten, en as ze ommebrocht wodden mossen gebeurde dat mit mien instemming.
11 In de synagogen perbeerde ik de hieltied weer om heur deur strafmaotriegels te dwingen om heur geleuf of te zweren; ik bestreed heur zo vurig dat ik heur alderdeegst in de steden buten oonze greenzen vervolgde.
12 Zo was ik es, mit een volmacht van de hogepriesters en in heur opdracht, onderweg naor Damascus,
13 doe ik midden op de dag zag hoe een locht uut de hemel, foeler as dat van de zunne, mi'j en mien reisgenoten ommestraolde.
14 We vullen allemaole op de grond en ik heurde een stemme in et Hebreeuws tegen mi'j zeggen: "Saul, Saul, waorom vervolg ie mi'j? Ie kwellen jezels deur je nutteloze halsstarrighied!"
15 Ik vreug: "Wie bin jow, Heer?" De Heer zee doe: "Ik bin Jezus, die as ie vervolgen.
16 Mar kom now overaende, gao staon, want ik bin an je verschenen om je an te stellen as mien knecht, zodat ie bekend maeken zullen dat ie mi'j zien hebben en getugen zullen van alles wat ik je nog zien laoten zal.
17 Ik zal je daorbi'j huden tegen je eigen volk en tegen de heidenen, naor wie ik je toe sture
18 om heur de ogen eupen te doen, zodat zi'j heur van de duusternis naor et locht keren zullen, en van de macht van Saotan naor de macht van God. Deur et geleuf in mi'j zullen ze vergeving kriegen veur heur zunden, en tegere mit iederiene die mi'j toeheuren zullen ze pat wodden van mien keuninkriek."
19 Ik hebbe dan ok daon wat mi'j deur disse hemelse verschiening opdreugen wodde, keuning Agrippa,
20 en hebbe eerst an de inwoners van Damascus en Jeruzalem, en an iederiene die in Judea wonen, en naotied ok an de heidenen verkondigd dat zi'j tot inkeer kommen mossen en God eren mossen, en heur dienden te gedregen zoas dat bi'j heur ni'je leven paste.
21 Dat is de reden waorom de Joden mi'j grepen hebben doe ik in de tempel was en ze perbeerd hebben om mi'j omme te brengen.
22 Mar omreden God mi'j tot op de dag van vandaege helpt, blief ik mien getugenis zonder onderscheid an iederiene bekendmaeken, en daorbi'j zeg ik niks aanders as wat neffens de profeten en Mozes gebeuren mos,
23 naemelik dat de messias lieden en starven zol en dat hi'j as eerste van de dooien opstaon zol om an zien eigen volk en an de heidenen et locht zien te laoten."
24 Doe Paulus dat tot zien verdediging anvoerde, reup Festus: "Jow slaon wartael uut, Paulus! Et vule studeren drift jow tot waonzin!"
25 Mar Paulus zee: "Et is gien wartael, exseleensie. Integendiel, wat ik zegge is waor en getuugt van gezond verstaand.
26 Butendat wet de keuning waorover et gaot, en daorom kan ik vri'juut tegen him praoten. Ik daenke niet dat hiervan ok mar wat him ontgaon is, et het him ommes niet in een uuthoeke ofspeuld.
27 Keuning Agrippa, hechten jow geleuf an de woorden van de profeten? Ik bin d'r wis van dat jow dat doen."
28 Agrippa zee tegen Paulus: "Doukies kriegen jow mi'j nog zoveer dat ik mi'j veur christen uutgeve."
29 Paulus zee: "Of et now doukies is of niet, ik zol tot God bidden willen dat niet allienig jow, mar iederiene die now naor mi'j luusteren krek zo wodden as ik, zonder disse boeien vanzels."
30 De keuning kwam overaende, krek as de prokkereur en Bernice en de aanderen die de zitting bi'jwoond hadden.
31 Zi'j trokken heur weeromme en overlegden mit mekeer. "Disse man het niks daon dat mit de dood of gevangenschop bestraft wodden moet," zeden ze.
32 En Agrippa zee tegen Festus: "Hi'j had al vri'j wezen kund as hi'j him niet op de keizer bereupen had."




Handelingen 27.

Zeereize naor Italië en schipbreuk.

01 Doe et besluut valen was dawwe naor Italië gaon zollen, wodden Paulus mit nog een peer aandere gevangenen overdreugen an Julius, een heufdman over honderd van iene van de keizerlike cohorten.
02 We gongen mit een schip uut Adramyttium, dat de havens langs de kust van Asia andoen zol, en veerden vot. Aristarchus, de Macedoniër uut Tessalonica, reisde mit oons mit.
03 De aanderedaegs leupen we de haven van Sidon binnen, en Julius, die Paulus hiel veurkommend behaandelde, vun et goed dat hi'j naor zien vrunden gong om deur heur verzorgd te wodden.
04 Naodawwe uut Sidon vertrokken weren hadden we mit een protte tegenwiend te kaampen, en daorom veerden we om Cyprus henne.
05 We deurkruusten de zee an de zuudkaante van Cilicië en Pamfylië en leupen Myra in Lycië binnen.
06 Daor vun de heufdman over honderd een schip uut Alexandrië mit Italië as bestemming, en hi'j scheepte oons daor doe in.
07 Verscheidene daegen maekten we amper vaosie, zodawwe amper en mit muuite op de hoogte van Knidus kwammen. Omreden de wiend oons niet veuruut brocht, veerden we om Kreta henne, langs kaap Salmone,
08 en naodawwe mit muuite een aende langs de kust zeild hadden, legden we an in een plak dat Goeie Havens hiet, vlak bi'j de stad Lasea.
09 D'r was al een protte tied verstreken en ok de tied van et vaasten was al veurbi'j, zodat et geveerlik wodde om uut te veren. Daorom waorschouwde Paulus de bemanning mit de woorden:
10 "Ik veurzie grote perblemen awwe now uutveren: niet allienig lopen de laeding en et schip geveer, mar ok oonze levens."
11 Mar de heufdman over honderd stelde meer fedusie in de stuurman en de kaptein as in de woorden van Paulus.
12 Omreden de haven ongeschikt was veur overwintering, nam de meerderhied et besluut om uut te veren in de hope Feniks te haelen, een haven op Kreta die bescharming bödt tegen de zuud- en noordwestewiend, en om daor dan te overwinteren.
13 Doe d'r vanuut et zuden een lichte bries opstak, dochten ze heur doel uutvoeren te kunnen. Ze lichtten et anker en keuzen zee, en veerden zo dichte meugelik onder de kust van Kreta.
14 Mar al gauw stak d'r een slimme oflanige wiend op, die Eurakylon nuumd wodt.
15 Omreden et schip mitsleurd wodde en we gien kaans zaggen bi'j te dri'jen, gavven we oonze pogings op en leuten oons mitdrieven.
16 Doe we in de li'jte van et eilaantien Kauda kwammen, lokte et oons mit de neudige muuite om de sloep kot langs et schip te kriegen.
17 De bemanning hees de sloep omhogens en verstevigde bi'j wieze van veilighiedsmaotregel de romp van et schip mit touwen. Uut aangst om in de Syrte an de grond te lopen, gooiden ze et driefanker uut en leuten et schip drieven.
18 Et geweld van de storm was zo groot dat zi'j de aanderedaegs een pat van de laeding overboord gooiden,
19 en daegs daornao gooiden ze alderdeegst de hiele uutrusting van et schip in zee.
20 Daegenlang weren de zunne noch de steerns te zien en bleef de storm in alle hevighied tekeer gaon, zodawwe uutaenlik elke hoop op redding verleuren.
21 Al een hiel schoft had gieniene an boord wat eten. Doe zee Paulus tegen de opverenden: "Had mar naor mi'j luusterd, dan weren we op Kreta bleven. Dan weren oons disse perblemen bespeerd bleven en was d'r niks verleuren gaon.
22 Mar toch roep ik jim op om moed te holen, want gieniene van jim zal ommekommen, allienig et schip zal verleuren gaon.
23 De oflopen naacht kwam d'r een engel van de God an wie ik toeheure en die ik dien, bi'j mi'j.
24 Hi'j zee: "Wees mar niet bange, Paulus, ie moe'n veur de keizer verschienen, en daorom het God je in zien goedens et leven van alle opverenden geven."
25 Hool dus moed, manluden, want ik hebbe fedusie in God en verwaacht dat et zo gaon zal as mi'j zegd is.
26 We zullen stranen op ien of aander eilaand."
27 Doe de veertiende naacht begon, weren we nog de hieltied op drift in de Adriatische Zee. Omdebi'j middernaacht vermoedde de bemanning dawwe laand in zicht kregen.
28 Ze gooiden et dieplood uut en peilden twintig vadem, en nao een posien waachten gooiden ze et lood nog es uut en peilden doe vuuftien vadem.
29 Uut aangst om op een klip te lopen, gooiden ze van de aachtersteven vier ankers uut en bidden dat et toch mar vlogge dag wodden moch.
30 Mar doe de bemanning et schip verlaoten wol en de sloep in ‘t waeter leut onder et mom dat ze ok de boegankers uutzetten wollen,
31 zee Paulus tegen de heufdman over honderd en de soldaoten: "As zi'j niet an boord blieven, dan kun jim niet redded wodden."
32 Doe kapten de soldaoten de touwen van de sloep en leuten him in zee valen.
33 Kot veur et morgenlochten vieterde Paulus iederiene an om wat te eten. Hi'j zee: "Jim waachten now al veertien daegen of, zonder ok mar wat te eten.
34 Ik raode jim an om now wat te eten, want dat zal bi'jdregen an jim redding; gieniene van jim zal een haor krenkt wodden."
35 Doe hi'j dat zegd had, nam hi'j een stok stoete, daankte God waor iederiene bi'j was, brak et brood en begon te eten.
36 Dat gaf de aanderen moed, zodat zi'j ok wat eten gongen.
37 In tetaol weren we mit twiehonderdzesenzeuventig meensken op dat schip.
38 Naodat iederiene genoeg eten had, maekten zi'j et schip nog lichter deur et graon overboord te gooien.
39 Doe et locht wodde, herkenden ze de kust niet, mar ze zaggen een baai mit een straand en besleuten om te perberen om et schip daor an de grond te zetten.
40 Ze maekten de ankers los en gavven ze pries an de zee, en toegeliekertied haelden zi'j de riemen weg waormit et dubbelroer vaaste zat. Doe hesen ze et veurzeil en hullen veur de wiend an op et straand.
41 Mar ze stotten op een zaandbaanke, en daor leup et schip an de grond. De boeg kwam onbewegelik vaaste te zitten, en deur et geweld van de golven begon de aachtersteven te breken.
42 De soldaoten vatten et plan op om de gevangenen omme te brengen, zodat gieniene zwemmend vlochten kunnen zol.
43 Mar de heufdman over honderd, die wol dat Paulus in leven bleef, veurkwam heur plan en gaf bevel dat eerst degenen die zwemmen konnen overboord springen mossen om an laand te gaon
44 en daornao de aanderen, op plaanken of stokken wrakhoolt. En zo kwam iederiene beholen an wal.




Handelingen 28.

Verblief op Malta.

01 Pas doe we veilig en wel an laand kommen weren, heurden we dat et eilaand Malta hiette.
02 De plaetselike bevolking gedreug heur butengewoon vrundelik: zi'j verwelkomden oons en stakken een vuur an omreden et regenen gaon en kel wodden was.
03 Paulus sprokkelde een grote bos dreug hoolt en legde die op et vuur, mar deur de hitte kwam d'r een giftige slange uut kroepen die him in zien haand vaaste beet.
04 Doe de Maltezers et beest an zien haand hangen zaggen, zeden ze tegen mekeer: "Die man is vaaste een moordener. Hi'j is an de zee ontsnapt, mar Dikè wil niet dat hi'j leven blift."
05 Mar Paulus schuddede de slange van him of in et vuur en bleef beslist ongedeerd.
06 De Maltezers verwaachtten dat zien haand opzwöllen zol of dat hi'j opiens dood daele valen zol. Mar doe ze nao een hiel schoft zaggen dat him nog de hieltied niks mekeerde, veraanderden zi'j heur gedaachten en zeden dat hi'j een god was.
07 Niet veer daorweg lag een laandgoed, dat et eigendom was van de gouverneur van et eilaand, een zekere Publius. Hi'j leut oons bi'j him kommen en onthaelde oons drie daegen lang biezunder gaastvri'j.
08 Et geval wol dat de heit van Publius eernstig ziek op bedde lag, kweld deur koorse en boekloop. Paulus gong naor him toe, legde him onder gebed de hanen op en geneesde him.
09 Daornao kwammen ok de aandere zieken op et eilaand naor him toe en kregen heur gezondhied weeromme.
10 Zi'j overlaedden oons mit eerbewiezen en gavven oons bi'j oons vertrek van alles wawwe neudig hadden.

Verkondiging in Rome.

11 Nao drie maonden vertrokken we mit een schip dat op et eilaand overwinterd had. Et was een schip uut Alexandrië mit de Dioscuren as boegbeeld.
12 We deden de haven van Syracuse an, wao’we drie daegen liggen bleven.
13 Doe lichtten we de ankers weer en kwammen we in Regium. De aanderedaegs stak d'r een zudewiend op, zodawwe binnen twie daegen al bi'j Puteoli weren.
14 Daor troffen we leerlingen an, die oons uutneudigden om een weke bi'j heur te blieven. Doe gongen we op weg naor Rome.
15 De leerlingen, die van oonze komst heurd hadden, kwammen oons vanuut Rome integen tot Forum Appii en Tres Tabernae, en doe Paulus heur zag daankte hi'j God en vatte moed.
16 Bi'j oonze ankomst in Rome kreeg Paulus toestemming om een eigen huus te betrekken, mit een soldaot as bewaeker.
17 Nao drie daegen reup hi'j de Joodse leiders bi'j him. Doe ze bi'jmekeer kommen weren, zee hi'j tegen heur: "Breurs, ofschoon ik oons volk niks misdaon hebbe en de gebruken van oonze veuroolden niet schunnen hebbe, bin ik deur de Joden in Jeruzalem gevangenneumen en uutleverd an de Romeinen,
18 die mi'j nao verheur vri'jlaoten wollen omreden d'r gien inkelde grond was om mi'j tot de dood te veroordielen.
19 Mar de Joden tekenden daor bezwaor tegen an, zoda'k me dwongen zag om mi'j op de keizer te beroepen, overigens zonder mien volk argens van te beschuldigen.
20 Dat is de reden waorom ik jim vraogd hebbe om hier bi'j mi'j te kommen om te praoten, want et is krek omwille van de hope die Israël koestert dat ik disse boeien dreeg."
21 Zi'j zeden tegen him: "We hebben uut Judea gien brief over jow kregen, en d'r het ok gieniene van oonze breurs bi'j oons west om wat verkeerd over jow te berichten of kwaod van jow te zeggen.
22 Wel zollen we graeg van jow heuren wat jow idenen binnen, want et is oons bekend dat de groep waartoe jow beheuren rondomme op verzet stuit."
23 Ze maekten een ofspraoke en kwammen op de vaaststelde dag in een grote mennigte naor him toe. Van de et morgen- tot et twielochten toe legde Paulus getugenis of en praotte hi'j uutvoerig mit heur over et keuninkriek van God, wiels hi'j heur op grond van de Wet van Mozes en de Profeten veur Jezus perbeerde te winnen.
24 Goenend leuten heur overtugen deur zien woorden, mar aanderen bleven ongeleuvig.
25 Zi'j wodden et niet mit mekeer iens en gongen uutmekeer, mar niet veurdat Paulus nog een laeste woord zegd had: "Hielemaole terechte het de heilige Geest bi'j monde van de profeet Jesaja tegen jim veuroolden zegd:
26 "Gao naor dat volk en zeg: "Jim zullen goed luusteren mar niks begriepen, en jim zullen goed kieken mar gien inzicht hebben.
27 Want et hatte van dit volk is ofstompt, heur oren bin doof en heur ogen holen zi'j dichte. Mit heur ogen willen ze niks zien, mit heur oren niks heuren, mit heur hatte niks begriepen. Want aanders zollen ze tot inkeer kommen en zol ik heur genezen."
28 Jim moe'n dan ok weten dat God disse bosschop van redding al an de heidenen bekendmaekt het; zi'j zullen wel luusteren."
29 Doe hi'j dit zegd had, vertrokken de Joden onder een hevig redetwisten."
30 Paulus bleef twie jaor in et huus dat hi'j huurd had en praotte daor mit iederiene die naor him toe kwam.
31 Hi'j verkondigde et keuninkriek van God en gaf vri'jmoedig les over de Heer Jezus Christus, zonder dat him een stobried in de weg legd wodde.