Filippenzen

 

in een

 

Stellingwarver vertaeling

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Disse brief van de apostel Paulus is adresseerd an de gemiente in Filippi. De stad Filippi lag in de Romeinse perveensie Mecedonië, in et noorden van Griekenland. Uut de tekst bliekt dat Paulus de brief vanuut de gevangenis schreef. Over et plak van zien gevangenschop is niet alleman et iens: goenend daenken an Efeze, aanderen an Rome. Et is niet dudelik wanneer as de brief schreven is. Uut de brief bliekt ok niet waorom Paulus gevangen zat. Pattie uutleggers numen as meugelikhied dat de Romeinse overhied in een rechtszaeke uutzuken wol of et kristendom van Paulus krek as et jodedom as godsdienst toestaon wodden kon.

Filippenzen kan typeerd wodden as een retorische brief, waorin lange zinnen veurkommen en theologisch taelgebruuk niet schouwd wodt. Et doel van de brief is om twienerlei redens. Omreden Paulus deur zien gevangenschop de gemiente niet bezuken kan, bruukt hi'j disse brief om een kontakt te onderholen. Daornaost is de brief bedoeld om de Filippenzen te bedaanken veur de financiële steun die hi'j van heur kregen het.

Nao een kotte daankbetuging (1:3-11) brengt Paulus de gemiente op de hoogte van zien situaosie (1:12-26). Hi'j roemt de Filippenzen deur de wieze waorop zi'j heur geleuf belieden en vietert heur an om vol te holen, ok al kan hi'j heur niet persoonlik opzuken. Hi'j ropt heur op om iensgezind te blieven en heur niet deur tegenstaanders van de wieze brengen te laoten (1:27-2:18), en brengt heur op de hoogte van zien plannen om Timoteüs en Epafroditus naor Filippi toe te sturen (2:19-30).

De toon van de eerste twie kepittels is vrundelik, mar in et gedielte 3:1-4:3 haelt Paulus opiens foel uut naor de 'vi’janen van et kruus van Christus' (3:18). Goenend betogen dat de brief saemensteld is uut twie ofzonderlike brieven, en dat tussen 1-2 an de iene kaante en 3-4 an de aandere kaante een tiedrek zit waorin de situaosie in Filippi drastisch wiezigd was deurdat aanderen de leer van Paulus ontkrachten wollen. Aanderen leggen de brief uut as een ienhied en beschouwen de kepittels 3-4 as een eernstige waorschouwing waormit Paulus de situaosie veur wil zien te wezen, as een deurgaon van de oproep om te volhadden in et geleuf.




Filippenzen 1

De brief an de Filippenzen

01 Van Paulus en Timoteüs, knechten van Christus Jezus. An alle heiligen in Filippi die iene binnen in Christus Jezus, en an heur opzieners en knechten.
02 Genaode veur jim en vrede van God, oonze Heit, en van de Heer Jezus Christus.

03 Ik daanke mien God de hieltied a’k an jim daenke,
04 iederkeer a’k veur jim allemaole bidde. Dat doe ‘k vol bliedschop,
05 omreden jim vanof de eerste dag tot an now toe bi'jdreugen hebben an de verspreidinge van et evangelie.
06 Ik bin d'r wis van dat hi'j die dit goeie wark bi'j jim begonnen is, et ok ofmaeken zal op de dag van Christus Jezus.
07 Et is vanzelssprekend da’k zo over jim daenke, want jim liggen mi'j allemaole nao an et hatte. Jim hebben ommes allemaole pat an de genaode die mi'j geven is, a’k now gevangen zitte of de waorhied van et evangelie verdedig.
08 God kan getugen da’k naor jim allemaole gunter mit de genegenhied van Christus Jezus.
09 En ik bidde dat jim liefde gruuien blift deur inzicht en fienzinnighied,
10 zodaj’m onderscheid maeken kunnen in waor et op ankomt. Dan zuj’m op de dag van Christus zuver en onbespreuken wezen,
11 vol van de vruchten van de gerechtighied, die jim daanken an Jezus Christus, tot lof en ere van God.

Gevangen omwille van Christus Jezus

12 Jim moe'n weten, breurs en zusters, dat wat mi'j overkommen is d'r krek toe bi'jdregen zal dat et evangelie verspreided wodt.
13 Et is alleman in et Romeinse heufdkertier en alle aanderen dudelik wodden da’k gevangen zitte omwille van Christus.
14 Butendat durven de meerste breurs en zusters, omreden zi'j deur mien gevangenschop vertrouwen in de Heer kregen hebben, de bosschop now nog meer en zonder aangst uut te dregen.
15 Goenend doen et dan misschien uut falegrein en konkereensie, mar aanderen dregen Christus uut mit goeie bedoelings.
16 Zi'j doen dat uut liefde, in et besef dat ik de opdracht hebbe om et evangelie te verdedigen.
17 Mar de eersten dregen Christus uut, uut geldingsdrang, mit onzuvere bedoelings, om mien gevangenschop te verzwaoren.
18 Mar wat dot et d'r eins toe! Wat telt is dat Christus verkondigd wodt. As et now uut valse of eerlike motieven gebeurt – dát et gebeurt, daor bin ‘k bliede omme. En mien bliedschop is blievend,
19 omreden ik weet dat dit alles deur jim gebed en de hulpe van de Geest van Jezus Christus tot mien redding leidet.
20 Et is mien stellige hope en verwaachting da’k mi'j nargens veur hoeve te schaemen, mar dat Christus bi'j alles wat mi'j overkomt in alle eupenhied eerd wodden zal, a'k now in leven blieve of starven moet.
21 Want veur mi'j is leven Christus en starven weenst.
22 A'k leven blieve, ka’k vruchtber wark doen, mar toch wee'k niet wa'k kiezen moete.
23 Ik wodde naor twie kaanten toe trokken: an de iene kaante gunter ik d'r naor om te starven en bi'j Christus te wezen, want dat is et alderbeste;
24 an de aandere kaante is et omwille van jim beter da’k leven blieve.
25 Omreden ik hier wis van bin, weet ik da'k inderdaod veur jim beholen blieven zal, zodat jim geleuf groter en mit meer bliedschop wezen zal.
26 A’k bi'j jim weerommekomme, hej’m des te meer reden om jim op Christus Jezus veurstaon te laoten.

Anvietering tot volholen en iensgezindhied

27 Leef in overienstemming mit et evangelie van Christus, zodat ik heuren kan, of dommiet alderdeegst zien kan, daj’m iene van geest binnen en saemen veur et geleuf in et evangelie strieden.
28 Laot jim op gien inkelde meniere deur jim tegenstaanders bangemaeken, want dat is een teken van God: veur heur dat zi'j verdistreweren, veur jim daj’m redded wodden.
29 An jim is de genaode geven om niet alliend in Christus te geleuven, mar ok omwille van him te lieden.
30 Jim voeren etzelde gevecht as daj'm mi'j vroeger voeren zien hebben en die ik, zoaj'm heuren, nog de hieltied voere.



Filippenzen 2

01 Now jim deur Christus zo slim anvieterd wodden en mit liefde troost wodden, now d'r onder jim zoe'n grote verbunnenhied mit de Geest is, zoe'n protte ontfarming en medelieden,
02 maek mi'j dan hielendal gelokkig deur iensgezind te wezen, iene in liefde, iene in et streven, iene van geest.
03 Haandel niet uut geldingsdrang of eigenwaon, mar acht in alle bescheidenhied de aander belangrieker as jowzels.
04 Hebbe niet alliend jim eigen belangen veur ogen, mar ok die van de aander.
05 Laot onder jim de gezindhied wezen die Christus Jezus hadde.
06 Hi'j, die de gestalte van God hadde, hul zien geliekhied an God niet vaaste,
07 mar zag daorvan of. Hi'j nam de gestalte an van een knecht en wodde geliek an een meenske.
08 En as meenske verschenen, het hi'j him vernederd en wodde geheurzem tot in de dood – de dood an et kruus.
09 Daorom het God him hoge verheven en him de naeme geven die iedere naeme te boven gaot,
10 zodat in de naeme van Jezus iedere kni'je him bugen zal, in de hemel, op de eerde en onder de eerde,
11 en iedere tonge belieden zal: "Jezus Christus is Heer," tot ere van God, de Heit.
12 Geliefde breurs en zusters, jim bin altied geheurzem west doe ik bi'j jim was. Wees et des te meer now ik niet bi'j jim bin. Blief jim inspannen veur jim redding, en doe dat in diepe ontzag veur God,
13 want et is God die liekegoed et willen as et doen bi'j jim teweegbrengt, omreden et him goeddonkt.
14 Doe alles zonder te mauwen of tegenspraoke,
15 zodaj’m zuver en zonder vlekkien binnen, onbespreuken kiender van God midden tussen een verdurven en ontaarde generaosie, waor jim schitteren as steerns an de hemel.
16 Hool daorbi'j vaaste an et woord dat leven brengt. Dan kan ik op de dag van Christus groots wezen omreden ik mi'j niet veur niks inspand en ofmatteld hebbe.
17 Ok al zol mien bloed as een offer uutgeuten wodden, tegere mit et offer dat jim brengen deur de dienst van jim geleuf, toch bin ik vol bliedschop, tegere mit jim allemaole.
18 Wees dan ok vol bliedschop, tegere mit mi'j.

Timoteüs en Epafroditus naor Filippi

19 In vertrouwen op de Heer Jezus hoop ik da’k Timoteüs al vlogge naor jim toe sturen kan; et zal mi'j goed doen om te weten hoe et mit jim gaot.
20 D'r is veerder gieniene die him krek zo eerlik as ik, om jim bekommert,
21 want alle aanderen jaegen alliend heur eigen belangen nao in plak van die van Jezus Christus.
22 Jim weten dat hi'j betrouwber is en dat hi'j him tegere mit mi'j, as een kiend mit zien heit, veur et evangelie inzet het.
23 Ik hoop him dan ok te sturen, zogauw et dudelik is wat d'r mit mi'j gebeuren zal.
24 De Heer geft mi'j et vertrouwen dat ikzels ok gauw kommen kan.
25 Ik vien ‘t neudig om Epafroditus naor jim weeromme te sturen. Hi'j is mien breur, mitwarker en mitvechter west, en het mi'j uut jim naeme hulpen in mien nood.
26 Mar hi'j guntert d'r naor om jim allemaole weer es te zien en maekt him grote zorgen, omreden jim van zien ziekte heurd hebben.
27 Hi'j was inderdaod ziek en was bi'jkaans wegraekt, mar God het him over him ontfarmd. En niet alliend over him, ok over mi'j: hi'j het mi'j nog meer verdriet bespeerd.
28 Ik stuur him now zo vlogge as ‘t kan; dan kun jim weer bliede wezen aj'm him weerommezien en hebbe ik minder zorgen.
29 Hael him vol bliedschop an, as iene die iene is mit de Heer. Hool meensken zoas hi'j in ere;
30 hi'j het ommes deur zien wark veur Christus oge in oge mit de dood staon. Hi'j het zien leven op et spul zet om mi'j de hulpe te geven die jim niet geven konnen.



Filippenzen 3

Laot de Heer jim bliedschop blieven

01 Veur et overige, breurs en zusters, laot de Heer jim bliedschop blieven. Ik hebbe d'r gien muuite mit om nog es te zeggen wa’k jim al schreven hebbe; et is veur jim eigen bestwil.
02 Pas op veur die honnen mit heur kwaolike praktieken, pas op veur die versniedenis van ze!
03 Wi'j bin et die besneden binnen, wi'j doen oonze dienst deur de Geest van God en laoten oons veurstaon op Christus Jezus, niet op oonszels,
04 hoewel ik reden genoeg hebben zol om op mezels te vertrouwen. As aanderen mienen dat doen te kunnen, dan kan ik dat grif.
05 Ik wodde besneden doe ik acht daegen oold was en heur tot et volk van Israël, tot de stamme Benjamin, ik bin een geboren Hebreeër mit de wetsopvatting van een Farizeeër
06 en hebbe de gemiente fanatiek vervolgd. An wat d'r in de wet over gerechtighied staot, voldee ik hielendal.
07 Mar wat veur mi'j weenst was, bin ik omwille van Christus as verlös bekieken gaon.
08 Starker nog, alles bekiek ik as verlös. Et kennen van Christus Jezus, mien Heer, overtreft ommes alles. Omwille van him he'k alles valen laoten; ik hebbe alles as ofval votgooid. Ik wol Christus winnen
09 en iene mit him wezen – niet deur mien eigen rechtveerdighied omreden ik de wet naoleef, mar deur die van God, de rechtveerdighied die d'r is deur et geleuf in Christus.
10 Ik wil Christus kennen en de kracht van zien opstaanding ondervienen, ik wil patten in zien lieden en an him geliek wodden in zien dood,
11 in de hope altemet ok zels uut de dood weeromme te kommen.
12 Niet dat ik al zoveer bin en mien doel al beriekt hebbe. Mar ik hool vol in de hope iens dát griepen te kunnen waorveur Christus Jezus mi'j grepen het.
13 Breurs en zusters, ik bele mi'j niet in dat ik et al beriekt hebbe, mar ien ding is wisse: ik vergeet wat aachter mi'j ligt en kiek naor wat veur mi'j ligt.
14 Ik gao recht op mien doel of: de hemelse pries waortoe God mi'j deur Christus Jezus ropt.
15 Hierop moe'we oons allemaole as volmaekte meensken richten. Mochten jim d'r op een bepaold punt aanders over daenken, dan zal God et jim wel dudelik maeken.
16 In ieder geval, lao'we op de insleugen weg deurgaon.
17 Volge mi'j nao, breurs en zusters, en kiek naor heur die leven neffens et veurbeeld dawwe jim geven hebben.
18 Ik hebbe jim al pattietoeren zegd, en zegge et now alderdeegst mit traonen in de ogen: pattie meensken leven as vi'jaand van et kruus van Christus
19 en gaon heur ondergang integen. Heur god is heur boek, heur ere is schaemtelooshied en ze hebben alle andacht alliend veur eerdse zaeken.
20 Mar wi'j hebben oons burgerrecht in de hemel, en van daor verwaachten wi'j oonze redder, de Heer Jezus Christus.
21 Mit de kracht waormit hi'j in staot is om alles an him over te geven, zal hi'j oons aarmzalig lichem geliek maeken an zien verheerd lichem.



Filippenzen 4

01 Daorom, breurs en zusters, die ik liefhebbe en naor wie ik guntere, die mien bliedschop en erekraanze binnen, blief standvastig in de Heer.
02 Euodia en Syntyche, ik dring d'r bi'j jim op an om iensgezind te wezen, want jim bin iene mit de Heer.
03 En jow, trouwe vrund, vraog ik om heur te helpen. Zi'j hebben tegere mit mi'j veur et evangelie streden, krek as Clemens en mien aandere helpers, van wie de naemen in et boek van et leven staon.
04 Laot de Heer jim bliedschop blieven; ik zegge jim opni'j: wees de hieltied bliede.
05 Laot alleman jim kennen as vrundelike meensken. De Heer is vlakbi'j.
06 Wees over niks bezorgd, mar vraoge God wat jim neudig hebben en daank him in al jim gebeden.
07 Dan zal de vrede van God, die alle verstaand te boven gaot, jim hatte en gedaachten in Christus Jezus beweren.
08 As aentienbesluut, breurs en zusters, geef andacht an alles wat waor is, alles wat edel is, alles wat rechtveerdig is, alles wat zuver is, alles wat lieflik is, alles wat eervol is, kotomme, an alles wat deugdzem is en lof verdient.
09 Doe alles wa’k jim leerd en overdreugen hebbe, wa’k jim verteld en zien laoten hebbe. Doe et, en de God van de vrede zal mit jim wezen.

Daankbetuging

10 De Heer het mi'j een protte bliedschop geven now jim aendelik jim zorg veur mi'j zien laoten kund hebben. Jim dochten de hieltied al an mi'j, mar vunnen niet de gelegenhied om et zien te laoten.
11 Ik zegge dit niet omreden ik gebrek liede; ik hebbe leerd om in alle omstanigheden veur mezels te zorgen.
12 Ik weet wat et is om gebrek te hebben, mar ok wat et is om in riekdom te leven. Ik hebbe alles zels an 't lief ondervunnen: overvloed en honger, riekdom en gebrek.
13 Ik bin tegen alles bestaand deur him die mi'j kracht geft.
14 Toch hej’m d'r goed an daon om in mien perblemen te patten.
15 Jim weten zels, Filippenzen, dat, doe ik nao mien votgaon uut Macedonië mit de verkondiging begon, jim gemiente de ienige west is die dield het in mien tegoeden en tekotten.
16 Al in Tessalonica hej’m mi'j meer as iens wat stuurd om mien tekotten an te vullen.
17 Niet dat et mi'j om jim giften te doen is, want ik bin d'r now krek op uut dat et tegoed op jìm rekening oplopt.
18 Now is alles an mi'j betaeld, en he'k alderdeegst een protte meer kregen. Mi'j ontbrekt niks deur toedoen van de giften die Epafroditus uut jim naeme jim brocht het; zi'j bin een roekend en angenaem offer, dat God goeddonkt.
19 Mien God zal uut de overvloed van zien majesteit ieder tekot van jim anvullen, deur Christus Jezus.
20 An oonze God en Heit komt de ere toe tot in alle iewighied. Amen.

21 Groet alle heiligen in Christus Jezus. De breurs en zusters die bi'j mi'j binnen, laoten jim groeten.
22 Alle heiligen laoten jim groeten, veural zi'j die in dienst van de keizer staon.
23 De genaode van de Heer Jezus Christus is mit jim.