Et boek Exodus het zien naeme kregen van de Septuaginta, de ooldste Griekse biebelvertaeling. Et woord exodus betekent ‘uuttocht’. De titel in de Hebreeuwse biebel is Sjemot, ‘naemen’, ofleided van de eerste woorden van et boek. De titel Exodus verwist naor de uuttocht uut Iegypte, de bevrijding uut et laand van de slavernij. Exodus is et twiede boek van de Pentateuch, de verzaemeling van vuuf boeken die in de Joodse tredisie de Tora nuumd wodt. Vanof de tied van Ezra en Nehemia (rond 450 v.Chr.) wodden disse boeken an Mozes toeschreven. Daoromme wodt ok wel zegd dat et 'de vuuf boeken van Mozes' binnen. Exodus is saemen mit de vertellings in Genesis, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, Jozua, Rechters, Samuël en Keunings een min of meer deurlopende geschiedenis. Vandaege-de-dag nemen pattie an dat disse boeken in disse vorm et risseltaot binnen van een langdurig perces van overleveren en opmaeken. Et redaktieperces is al in de tied van de keunings van Israël en Juda begonnen (omdebi'j 1000-586 v.Chr.) en wodde eerst ofsleuten nao de Babylonische ballingschop, in de Joodse gemienschop in de tied van de twiede tempel (na 515 v.Chr.).

Et boek Exodus vertelt et verhael over de Israëlieten in Iegypte en in de woestijn as de geschiedenis van de wasdom van Israël tot et volk waor God een verbond mit slöt. Et boek het een belerende ondertoon. De lezers wodden d’r van deurdrongen dat God alliaansie vuult bi’j et doen en laoten van Israël, dat de wetten, leefregels en kultische gebruken deur God zels insteld binnen en dat ze onofscheidelik verbunnen binnen mit de bevrijding uut slavernij. Deurdat de regelgevende stokken veur een groot pat in de direkte rede steld binnen, liekt et as de lezers drekt anspreuken wodden in de woorden die God in et verleden tot de veuroolden richtte. De - as 't waore vertelde - tekst het deur de protte herhalings seins een bi’jkaans bezwerend kerakter. De stiel van wetten en leefregels is zaekelik en percies; dat gelt ok veur de geslachtsregisters en de instrukties veur de priesterwijdinge en de bouw van de tempeltente, die in de opsomming van details seins ientonig wodden. In de wetten en leefregels het Exodus een protte parrelellen mit aandere boeken in de Pentateuch, in et biezunder mit Deuteronomium.

In et boek Exodus kuj’ roegweg twie patten onderscheiden. Et eerste pat (1:1-15:21) vertelt et verhael over de onderdrokking van de Israëlieten in Iegypte en de uutaendelike bevrijding nao Mozes zien optreden an et hof van de farao. Iegypte is dan deur tien plaogen troffen (7-12). Et twiede pat (15:22-40:38) beschrift de gebeurtenissen tiedens de tocht deur de woestijn. Een keermennig, as d’r gebrek an waeter en eten is, verzet et volk him tegen Mozes en tegen God (15-17). Op de barg Sinai krigt Mozes de tien geboden (20) en aandere wetten en leefregels. Neffens de instrukties die Mozes ok krigt, bouwen de Israëlieten een verplaetsber heiligdom, waor God zien intrek in nemt (35-40).

01 Dit bin de naemen van de zeunen van Israël die saemen mit him, Jakob, naor Iegypte kommen weren, ieder mit zien gezin:

02 Ruben, Simeon, Levi, Juda,

03 Issachar, Zebulon, Benjamin,

04 Dan, Naftali, Gad en Aser.

05 Jozef was al langer in Iegypte. In tetaol weren daor doe zeuventig meensken die rechtstreeks van Jakob ofstamden.

06 Jozef en zien breurs en al heur generaosiegenoten raekten weg,

07 mar heur naokommelingen kregen een protte kiender en zo breidden de Israëlieten heur de hieltied meer uut. Ze wodden zo talriek dat ze et hiele laand bevolkten.

08 D’r kwam in Iegypte een ni’je keuning an de macht, die Jozef niet kend hadde.

09 Hi’j zee tegen zien volk: "De Israëlieten bin te stark veur oons en te talriek.

10 Lao’we verstaandig doen en veurkommen dat dit volk nog groter wodt. Want stel dat d’r oorlog komt en zi’j heur ansluten bi’j oonze vi’janen, de stried tegen oons angaon en uut et laand vottrekken!"

11 D’r wodden slavedrievers ansteld die de Israëlieten tot zwaor wark dwongen. Ze mossen veur de farao de veurraodsteden Pitom en Raämses bouwen.

12 Mar hoe meer de Israëlieten onderdrokt wodden, des te talrieker wodden ze. Ze breidden heur zo stark uut dat de Iegypteners een hekel an heur kregen.

13-14 Daoromme beulden zi’j heur of en maekten ze heur et leven ondreeglik mit zwaor huudwark: ze mossen stienen maeken van klei en op et laand warken, en ze wodden alsmar mishaandeld.

15 Butendat gaf de keuning de Hebreeuwse kraomweersters, die Sifra en Pua hietten, disse kommedaosie:

16 "As jim de Hebreeuwse vrouwluden bi’j de kraomeri’je helpen, pas dan goed op et geslacht van et kiend. As et een joongien is, moej’m him ommebrengen; is et een maegien, dan mag ze leven blieven."

17 Mar de kraomweersters hadden ontzag veur God en deden niet wat de keuning van Iegypte heur opdreugen hadde: ze leuten de joongies in leven.

18 Daoromme leut de keuning de kraomweersters bi’j him kommen. "Wat het dit te betekenen?" vreug hi’j heur. "Waoromme laoj’m de joongies in leven?"

19 De kraomweersters zeden doe tegen de farao: "De Hebreeuwse vrouwluden bin aanders as de Iegyptische: zi’j bin zo stark dat ze heur kiend al kregen hebben veurdat de kraomweerster d’r is."

20 God zegende et wark van de kraomweersters, zodat et een groot volk wodde.

21 En omreden de kraomweersters ontzag veur God hadden, gaf hi’j ok heur naokommelingen.

22 Doe gaf de farao an zien hiele volk de kommedaosie om alle Hebreeuwse joongies die geboren wodden in de Nijl te smieten; de maegies mochten in leven blieven.

01 Een man uut de stamme van Levi trouwde mit een vrouw uut diezelde stamme.

02 Zi’j raekte zwaorboeks en zette een zeune op de wereld. Et was een mooi kiend en zi’j hul et verstopt, drie maonden lange.

03 Doe zi’j gien kaans zag om heur zeune nog langer verstopt te holen, nam ze een körf van papyrus, bestreek die mit pik en teer, legde et kiend daor in en zette de körf tussen et riet langs de walkaante van de Nijl.

04 De zuster van et kiend gong een aende wiederop staon, om te kieken wat d’r mit him gebeuren zol.

05 Even naotied kwam de dochter van de farao naor de Nijl om heur te wasken, wiels heur dienstmaegies langs de revier henne-weer-denne leupen. Zi’j ontdekte de körf tussen et riet en leut die deur iene van heur dienstmaegies ophaelen.

06 Ze maekte de körf eupen en zag et kiend daor in liggen. Et joongien goelde, en vol medelieden zee ze: "Dat moet een Hebreeuws kiend wezen."

07 Doe kwam de zuster van et kiend heur vraogen: "Za'k bi’j de Hebreeuwse vrouwluden een min zuken om et kiend veur jow te voeden?"

08 "Ja, doe dat mar," zee de dochter van de farao, waorop et maegien de moeke van et kiend ophaelen gong.

09 De dochter van de farao zee tegen de vrouw: "Neem dit kiend mit en voede et veur mi’j. Ik zal jow d’r veur betaelen." De vrouw nam et kiend mit en gaf et te eten.

10 Doe et groot genoeg was, brocht zi’j et naor de dochter van de farao. Disse nam et kiend an as heur eigen zeune. Ze nuumde him Mozes, "want," zee ze, "ik hebbe him uut et waeter haeld."

11 Doe Mozes groot wodden was, zocht hi’j op een dag de meensken van zien volk op. Hi’j zag wat een zwaor dwangwark zi’j deden en was d’r getuge van dat een Hebrener, een volksgenoot van him, deur een Iegyptener sleugen wodde.

12 Hi’j keek om him henne, en doe hi’j zag dat d’r gieniene in de buurt was sleug hi’j de Iegyptener dood; hi’j verstopte him onder et zaand.

13 De aanderedaegs zag hi’j hoe twie Hebreeuwse manluden mittenneer begonnen te vechten. "Waoromme slaoj' iene van je eigen volk?" vreug hi’j an de man die begonnen was.

14 Mar die zee doe: "Wie het jow as leider en rechter over oons ansteld? Woj' mi’j seins ok doodslaon, krek as die Iegyptener?" Mozes schrok, hi’j docht: Dan is et dus toch bekend wodden!

15 Doe de farao d’r van heurde, wol hi’j Mozes ommebrengen laoten. Daoromme vlochtte Mozes veur de farao.

Zo kwam hi’j in Midjan te lane, en daor gong hi’j bi’j een putte zitten.

16 De priester van Midjan hadde zeuven dochters. Zi’j kwammen daor om waeter te putten en deden de drinkerstonnen vol om de schaopen en geiten van heur vader te drinken te geven.

17 Mar d’r kwammen ok hedders, die heur votjaegen wollen. Doe scheut Mozes heur te hulp en gaf et vee te drinken.

18 Doe ze thuuskwammen, vreug heur vader, Reüel, hoe et kwam dat zi’j die dag zo vlogge weeromme weren.

19 "D’r was een Iegyptener die oons te hulp kwam tegen de hedders," zeden zi’j doe, "en hi’j het ok waeter veur oons put en de dieren te drinken geven."

20 "En waor is hi’j now?" vreug heur vader. "Waoromme hej'm die man daor staonlaoten? Vraog him om mit te eten."

21 Mozes leut him overhaelen om bi’j die man te blieven, en die gaf him zien dochter Sippora as vrouw.

22 Zi’j kreeg een zeune, en Mozes nuumde him Gersom, "want," zee hi’j, "ik bin een vremde wodden, ik woon in een laand da'k niet ken."

23 Jaoren gongen veurbi’j, en de keuning van Iegypte raekte weg. Mar de Israëlieten leden nog altied onder zwaor dwangwark. Zi’j klaegden luud en heur hulpgeroep steeg op naor God.

24 God heurde heur jammeren en docht an et verbond dat hi’j mit Aobraham, Isaak en Jakob sleuten hadde.

25 Hi’j zag hoe de Israëlieten leden en trok him heur lot an.

01 Mozes was et gewoon om de schaopen en geiten van zien schoonheit Jetro, de Midjanitische priester, te weiden. Op een keer dreef hi’j de kudde tot veurbi’j et roegtelaand, en zo kwam hi’j bi’j de Horeb, de barg van God.

02 Daor verscheen de engel van de Heer an him in een vuur dat uut een stiekelstruke opvlamde. Mozes zag dat de struke in braand ston en toch niet deur et vuur verteerd wodde.

03 Hoe kan et dat die struke niet verbraant? docht hi’j. Ik gao dat wonderlike verschiensel es van dichtebi’j bekieken.

04 Mar doe de Heer zag dat Mozes dat doen gong, reup hi’j him vanuut de struke: "Mozes! Mozes!" "Ik luuster," zee Mozes doe.

05 "Kom niet dichterbi’j," waorschouwde de Heer, "en trek je sandalen uut, want de grond waor aj’ op staon, is heilig.

06 Ik bin de God van je vader, de God van Aobraham, de God van Isaak en de God van Jakob." Mozes bedekte zien gezichte, want hi’j dustte niet naor God te kieken.

07 De Heer zee: "Ik hebbe zien hoe ellendig mien volk d’r in Iegypte an toe is, ik hebbe heur jammeren over heur onderdrokkers heurd, ik weet hoe ze lieden.

08 Daoromme bin 'k ofdaeld om heur uut de macht van de Iegypteners vri’j te maeken, en om heur uut Iegypte naor een mooi en roem laand te brengen, een laand dat overlopt van melk en hunning, et gebied van de Kanaänieten, de Hethieten, Amorieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten.

09 Et jammeren van de Israëlieten is tot mi’j deurdrongen en ik hebbe zien hoe wried de Iegypteners heur onderdrokken.

10 Daoromme stuur ik jow now naor de farao: ie moe’n mien volk, de Israëlieten, uut Iegypte wegleiden."

11 Mozes zee: "Mar wie bin ik dat ik naor de farao gaon zol en de Israëlieten uut Iegypte wegleiden zol?"

12 God zee doe: "Ik zal bi’j je wezen. En dit zal veur jow et teken wezen dat ik je stuurd hebbe: aj' et volk uut Iegypte wegleided hebben, zuj'm God bi’j disse barg vereren."

13 Mar Mozes zee: "Stel je veur, da’k naor de Israëlieten toe gao en tegen heur zegge dat de God van heur veuroolden mi’j stuurd het, en zi’j vraogen: "Wat is de naeme van die God?" Wat moe’k dan zeggen?"

14 Doe zee God tegen him: "Ik bin die d’r wezen zal. Zegge daoromme tegen de Israëlieten: "IK ZAL D'R WEZEN het mi’j naor jim toestuurd.""

15 Hi’j zee ok tegen Mozes: "Zeg tegen heur: "De Heer het mi’j stuurd, de God van jim veuroolden, de God van Aobraham, de God van Isaak en de God van Jakob. En hi’j het zegd: "Zo wi'k altied hieten, mit die naeme wi’k anroepen wodden deur alle kommende generaosies.""

16 Laot de ooldsten van Israël bi’jenneer kommen en zeg tegen heur: "De Heer, de God van jim veuroolden, is an mi’j verschenen, de God van Aobraham, Isaak en Jakob, en hi’j het zegd: "Ik hebbe zien wat jim in Iegypte andaon wodde en ik hebbe mi’j jim lot antrokken.

17 Ik heb besleuten om jim uut de tamtaosie in Iegypte weg te haelen en jim naor een laand te brengen dat overlopt van melk en hunning, et gebied van de Kanaänieten, de Hethieten, Amorieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten.""

18 Jim zullen bi’j de ooldsten van Israël geheur vienen, en dan moej’m saemen mit heur naor de keuning van Iegypte gaon. Zegge him dat de Heer, de God van de Hebrenen, naor jim toe kommen is, en vraog him toestemming om drie dagreizen veer de woestijn in te trekken om de Heer, jim God, offers te brengen.

19 Ik weet dat de keuning jim dat niet toestaon zal, behalven as hi’j daortoe mit hadde haand dwongen wodt.

20 Daoromme zal ik mit starke haand ingriepen en Iegypte straffen, ik zal d’r biesterbaorlike daoden doen, en dan zal hi’j jim gaon laoten.

21 Ik zal d’r veur zorgen dat de Iegypteners jim goedgeunstig binnen: mien volk zal niet mit lege hanen votgaon.

22 Alle vrouwluden moe’n an heur buurvrouw en an de vrouwluden die bi’j heur in huus wonen, zulveren en goolden sieraoden en ok kleraosie vraogen. Die moej’m jim zeunen en dochters dregen laoten. Zo zuj'm de Iegypteners beroven."

01 Weer maekte Mozes bezwaor. "Ze zullen mi’j vaaste niet geleuven en niet naor me luusteren," zee hi’j. "Ze zullen zeggen: "De Heer is hielemaole niet an jow verschenen.""

02 De Heer vreug: "Wat hej’ daor in de haand?" "Een kroemhaansel," zee Mozes doe.

03 "Gooi ‘m op de grond," kommedeerde de Heer, en doe Mozes dat dee, veraanderde de stok in een slange. Mozes dee van schrik een stap aachteruut,

04 mar de Heer zee tegen him: "Pak de slange bi’j zien stat." Doe Mozes dat dee, veraanderde de slange in zien haand weer in een kroemhaansel.

05 De Heer zee: "Hierdeur zullen ze geleuven dat de Heer, de God van heur veuroolden, de God van Aobraham, de God van Isaak en de God van Jakob, an jow verschenen is."

06 Hi’j zee ok: "Stik je haand es in de buse." Mozes dee dat, en doe hi’j zien haand d’r weer uut haelde, was die hielemaole doesterig, hi’j was zo wit as sni’j.

07 "Stik je haand nog es in de buse," zee de Heer. Mozes dee et en doe hi’j zien haand d’r opni’j weer uut haelde, zag die d’r weer krek zo uut as de rest van zien huud.

08 "As ze je niet geleuven en heur niet deur et eerste wonderteken overtugen laoten," zee de Heer, "dan zullen ze heur wel overtugen laoten deur et twiede.

09 Mar as ze deur gien van beide wonderen te overtugen binnen en blieven ze weigeren om naor je te luusteren, dan moej’ waeter uut de Nijl scheppen en dat over et laand uutgieten; et waeter zal op et dreuge in bloed veraanderen."

10 Mar Mozes zee doe: "Nemen jow mi’j niet kwaolik, Heer, mar ik bin niet zo rad van de tonge. Dat is altied al zo west, en daor is gien veraandering in kommen now jow tegen mi’j, jow knecht, praot hebben. Ik kan gienertied de goeie woorden vienen."

11 De Heer zee: "Wie het de meenske een mond geven? Wie maekt iene stom of doof, ziende of bliend? Wie aanders as ikke, de Heer?

12 Gao now, ik zal bi’j je wezen aj’ praoten moeten en je de woorden in de mond leggen."

13 Mar Mozes hul vol: "Nemen jow mi’j niet kwaolik, Heer, stuur toch iene aanders, wie jow mar willen."

14 Now wodde de Heer kwaod op Mozes. "Ie hebben toch een breur, de Leviet Aäron!" zee hi’j. "Ik weet dat hi’j wel rad van de tonge is. Hi’j is al naor je onderwegens en zal wat bliede wezen om je te zien.

15 Vertel ie him mar wat hi’j zeggen moet. Ik zal bi’j jim wezen aj’m praoten moeten en jim ingeven waj’m doen moeten.

16 Hi’j zal in jow plak tegen et volk praoten: hi’j zal jow mond wezen, ie zullen zien god wezen.

17 En neme je kroemhaansel mit, want daor moej’ de wonderen mit doen."

18 Mozes gong weeromme naor zien schoonvader Jetro en zee tegen him: "Ik zol graeg naor Iegypte weerommegaon willen, om te kieken as de meensken van mien volk nog leven." "Gao in vrede," zee Jetro doe.

19 En de Heer zee in Midjan ok nog tegen Mozes dat hi’j veilig naor Iegypte weerommegaon kon, omreden iederiene die him naor et leven staon hadde al wegraekt was.

20 Mozes zette zien vrouw en kiender op een ezel en gong vot, weeromme naor Iegypte. Et kroemhaansel van God hul hi’j in ‘e haand.

21 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Now ie naor Iegypte weerommegaon, moej’m daor de farao alle wonderen zien laoten waor ik je de macht toe geven hebbe. Ik zal d’r veur zorgen dat hi’j koppig weigert om et volk gaon te laoten.

22 En dan moej’ tegen de farao zeggen: "Dit zegt de Heer: Israël is mien zeune, mien eerstgeboren zeune.

23 Ik hebbe je kommedaosie geven om mien zeune gaon te laoten om mi’j te vereren, mar dat hej’ weigerd. Daoromme za’k je ooldste zeune van kaant maeken.""

24 Onderwegens, doe Mozes en die bi’j him weren argens te slaopen bleven, kwam de Heer op him of en perbeerde om him van kaant te maeken.

25 Sippora pakte een scharpe stien, snee de veurhuud van heur zeune d’r of en raekte daormit de voeten van Mozes an, wiels zi’j zee: "Een bloedbreugeman bi’j’ veur mi’j."

26 (Ze nuumde him doe "bloedbreugeman" vanwegens die besniedenis.) Doe leut de Heer him mit rust.

27 De Heer hadde tegen Aäron zegd: "Gao de woestijn in, Mozes integen." Aäron was onderwegens gaon en kwam Mozes tegen bi’j de barg van God. Hi’j gaf him een tuut

28 en Mozes vertelde Aäron wat de Heer him opdreugen hadde: wat hi’j zeggen mos en wat wonderen hi’j doen mos.

29 Doe gongen Mozes en Aäron tegere naor Iegypte en daor reupen ze de ooldsten van Israël bi’jenneer.

30 Aäron haelde woord veur woord an wat de Heer tegen Mozes zegd hadde, en leut et volk de wonderen zien.

31 De Israëlieten raekten hierdeur overtuugd; doe ze heurden dat de Heer oge veur heur tamtaosie kregen hadde, gongen ze deur de kni’jen en beugen ze heur diepe daele.

01 Hiernao gongen Mozes en Aäron naor de farao, en ze zeden tegen him: "Dit zegt de Heer, de God van Israël: Laot mien volk gaon, om in de woestijn veur mien ere een feest te vieren."

02 "Wie is die Heer, dat ik him geheurzem wezen zol?" vreug de farao. "Waoromme zo'k de Israëlieten gaon laoten? Ik kenne de Heer niet en de Israëlieten lao'k niet gaon."

03 Zi’j zeden: "De God van de Hebrenen is naor oons toe kommen. Stao oons toe om drie dagreizen veer de woestijn in te trekken om de Heer, oonze God, daor offers te brengen. Aanders treft hi’j oons mit de pest of mit et zweerd."

04 Mar de keuning van Iegypte zee: "Mozes en Aäron, hoe durven jim et volk van 't wark te holen? Veuruit, an 't wark!"

05 En hi’j zee d’r nog aachteran: "Dat volk is now al vusen te talriek, en dan wi'j'm ok nog dat ze opholen mit warken!"

06 Nog diezelde dag gaf de farao zien slavedrievers en de opzichters disse kommedaosie:

07 "Jim meugen et volk gien stro meer geven om stienen te maeken, zoas jim an now toe deden; van now of an moe’n ze zels stro zuken gaon.

08 Mar vraog wel liekevule stienen van heur as aanders, et mag niet iene minder wezen. Ze bin lui! Daoromme roepen ze dat ze heur God offers brengen willen.

09 Ze moe’n hadder an ‘t wark zet wodden, dan hebben ze gien tied meer om naor zokke faobelties te luusteren."

10 De slavedrievers en opzichters brochten an et volk over wat de farao zegd hadde: dat hi’j heur van now of an gien stro meer gaf,

11 en dat zi’j zels mar zien mossen om stro te vienen mar gien stien minder ofleveren mochten.

12 Doe zwaarmden de Israëlieten over hiel Iegypte uut om stoppels te zuken in plak van et stro.

13 En de slavedrievers jaegden heur op en eisten dat ze iedere dag liekevule wark ofleveren zollen as doe ze et stro nog kregen.

14 De Israëlitische opzichters die deur de slavedrievers van de farao over et volk ansteld weren, wodden ofbuisd; zi’j kregen te heuren dat ze de laeste daegen niet liekevule stienen ofleverd hadden as eerder.

15 Zi’j klaegden heur nood bi’j de farao. "Waoromme behaandelen jow je knechten zo?" zeden ze.

16 "We kriegen gien stro meer, en toch wodden we dwongen om stienen te maeken. En wi’j wodden ofbuisd, wiels de schuld bi’j jow volk ligt."

17 Mar de farao zee doe: "Jim bin lui, alliend mar lui! Daoromme wi’j’m offers an de Heer brengen gaon.

18 Veuruit, vot-en-daolik an 't wark! Jim kriegen gien stro, en jim leveren liekevule stienen."

19 De Israëlitische opzichters begrepen hoe min zi’j d’r veur stonnen, now de farao zels tegen heur zegd hadde dat de daegelikse mennigte stienen die ze ofleveren mossen niet minder wodden moch.

20 Doe ze et peleis uutkwammen troffen ze Mozes en Aäron, die op heur stonnen te waachten.

21 "Mag de Heer jim hierveur straffen!" zeden de opzichters tegen heur. "Jim hebben oons bi’j de farao en zien knechten een minne naeme bezorgd. Jim hebben heur een zweerd in hanen geven om oons van kaant te maeken."

22 Doe keerde Mozes him opni’j naor de Heer en zee: "Heer, waoromme behaandelen jow dit volk zo min? Waoromme hebben jow mi’j hierhenne stuurd?

23 Vanof et mement dat ik bi’j de farao kommen bin en him in jow naeme toespreuken hebbe, wodt et volk nog slechter deur him behaandeld. Jow hebben jow volk niet vri’jmaekt – ‘t ligt krek aandersomme!"

01 Mar de Heer zee doe tegen him: "Now zuj’ zien wat ik de farao andoen zal: ik zal him mit hadde haand dwingen om mien volk gaon te laoten, hi’j zal et alderdeegst uut zien laand votjaegen."

02 God zee tegen Mozes: "Ik bin de Heer.

03 Ik bin an Aobraham, Isaak en Jakob verschenen as God, de Ontzagwekkende, mar mien naeme Heer he’k niet an heur bekendmaekt.

04 Ik hebbe mit heur mien verbond sleuten en Kanaän an heur beloofd, et laand waor zi’j as vremden woond hebben.

05 Ik hebbe et gejammer van de Israëlieten over et slaovewark dat heur deur de Iegypteners oplegd is heurd, en dat het mi’j an die belofte herinnerd.

06 Daoromme moej’ dit tegen heur zeggen: "ik bin de Heer. Ik zal de last die de Iegypteners jim opleggen van jim ofnemen, ik zal jim uut jim slaveleven vri’jmaeken. Mit opsteuken aarm za’k jim verlossen en de Iegypteners zwaor straffen.

07 Ik zal jim annemen as mien volk, en ik zal jim God wezen. En jim zullen inzien dat ik, de Heer, jim God bin, die jim vri’jmaekt van de last die jim deur de Iegypteners oplegd is.

08 Ik zal jim naor et laand brengen da'k mit een ied an Aobraham, Isaak en Jakob toezegd hebbe; dat laand za’k jim in bezit geven. Ik bin de Heer.""

09 Mozes brocht dit an de Israëlieten over, mar zi’j wollen niet naor him luusteren, moedeloos as ze weren deur et zwaore dwongen huudwark.

10 Doe zee de Heer tegen Mozes:

11 "Gao naor de farao, de keuning van Iegypte, en zeg him dat hi’j de Israëlieten uut zien laand votgaon laoten moet."

12 Mar Mozes zee doe: "As de Israëlieten al niet naor mi’j luusteren, zal de farao dat dan wel doen? Ik kom ommes mar muuilik uut mien woorden."

13 Et weren Mozes en Aäron tot wie de Heer him richtte; zi’j wodden deur him ofveerdigd naor de Israëlieten en naor de farao, de keuning van Iegypte, om de Israëlieten uut Iegypte vot te leiden.

14 Hier volgen de femilie-ooldsten van et geslacht waor zi’j uut stamden. Zeunen van Ruben, Israël zien stamhoolder: Chanoch, Pallu, Chesron en Karmi. Dit weren de femilies die van Ruben ofstamden.

15 Zeunen van Simeon: Jemuël, Jamin, Ohad, Jachin, Sochar en Saul, de zeune van een Kanaänitische. Dit weren de femilies die van Simeon ofstamden.

16 En hier volgen de naemen van de zeunen van Levi, in volgodder van geboorte: Gerson, Kehat en Merari. Levi wodde honderdzeuvenendattig jaor.

17 Zeunen van Gerson: Libni en Simi, ieder heufd van een femilie.

18 Zeunen van Kehat: Amram, Jishar, Chebron en Uzziël. Kehat wodde honderddrienendattig jaor.

19 Zeunen van Merari: Machli en Musi. Dit weren de femilies die van Levi ofstamden, in volgodder van geboorte van de femilie-ooldsten.

20 Amram trouwde mit Jochebed, een zuster van zien vader. Zi’j gaf him Aäron en Mozes. Amram wodde honderdzeuvenendattig jaor.

21 Zeunen van Jishar: Korach, Nefeg en Zichri.

22 Zeunen van Uzziël: Misaël, Elsafan en Sitri.

23 Aäron trouwde mit Eliseba, die een dochter was van Amminadab en een zuster van Nachson. Zi’j gaf him Nadab, Abihu, Eleazar en Itamar.

24 Zeunen van Korach: Assir, Elkana en Abiasaf. Dit weren de femilies die van Korach ofstamden.

25 Aäron zien zeune Eleazar trouwde mit een dochter van Putiël, en zi’j gaf him Pinechas. Dit weren de heufden van de femilies van et geslacht Levi.

26 Disse Aäron en Mozes weren et an wie de Heer de kommedaosie gaf om de Israëlieten, odderd in groepen, uut Iegypte te leiden.

27 Disse Mozes en Aäron weren et die de farao, de keuning van Iegypte, toestemming vreugen om de Israëlieten uut zien laand weg te leiden.

28 Doe de Heer him in Iegypte naor Mozes keerde,

29 zee hi’j: "Ik bin de Heer. Alles wa’k tegen je zegge, moej’ overbrengen an de farao, de keuning van Iegypte."

30 Mozes zee doe: "Ik komme zo muuilik uut mien woorden, de farao zal niet naor mi’j luusteren."

01 Mar de Heer zee: "Ik zal d’r veur zorgen daj' as een god veur de farao staon, en je breur Aäron zal je profeet wezen.

02 Ie moe’n Aäron alles zeggen wat ik je opdreeg, en hi’j moet et woord voeren en de farao vraogen om de Israëlieten uut zien laand votgaon te laoten.

03 Ik zal d’r veur zorgen dat de farao stiems weigert, en ik zal in Iegypte een protte tekens en wonderen doen.

04 Dan zal de farao ok niet naor jim luusteren. Daoromme za'k de Iegypteners mien macht vulen laoten en heur zwaor straffen, en ik zal mien volk, de Israëlieten, in koppels bi'jenneer uut Iegypte leiden.

05 De Iegypteners zullen begriepen dat ik de Heer bin, a'k mi’j tegen heur keer en de Israëlieten bi’j heur votleide."

06 Mozes en Aäron deden alles wat de Heer heur opdreug.

07 Mozes was tachtig jaor en Aäron drienentachtig doe zi’j naor de farao toe gongen.

08 De Heer zee tegen Mozes en Aäron:

09 "As de farao jim om een wonder vragt, moet ie, Mozes, tegen Aäron zeggen dat hi’j veur de ogen van de farao zien kroemhaansel op de grond smit; dat kroemhaansel zal dan een grote slange wodden."

10 Mozes en Aäron gongen naor de farao en deden wat de Heer heur opdreugen hadde. Veur de ogen van de farao en zien dienstvolk smeet Aäron zien kroemhaansel op 'e grond, en de stok veraanderde in een slange.

11 De farao op zien beurt leut de geleerden en toverders kommen, en disse Iegyptische toverders kregen mit heur toverfermules etzelde veurenneer.

12 Iederiene gooide zien kroemhaansel henne, en iedere stok veraanderde in een slange. Mar de staf van Aäron at alle aandere kroemhaansels op.

13 Toch bleef de farao stief volholen, hi’j wol niet naor Mozes en Aäron luusteren, zoas de Heer zegd hadde.

14 De Heer zee tegen Mozes: "De farao blift stiems weigeren om et volk gaon te laoten.

15 Gao morgenvroeg naor him toe, as hi’j naor de revier gaot. Waacht him daor op, op ‘e kaante van de Nijl, mit et kroemhaansel die in een slange veraanderde in je haand.

16 Ie moe’n dit dan tegen de farao zeggen: "de Heer, de God van de Hebrenen, het mi’j naor jow toestuurd om te zeggen: "Laot mien volk gaon om mi’j in de woestijn te vereren." An now toe hebben jow niet luusteren wild.

17 Daoromme – zo zegt de Heer – zal hi’j jow zien laoten wie hi’j is. Ik zal mit disse kroemhaansel op et waeter van de Nijl slaon, en dat zal dan in bloed veraanderen.

18 De vissen gaon dood en de revier zal zo stinken gaon dat de Iegypteners et wel laoten zullen om nog van et waeter te drinken.""

19 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Zegge tegen Aäron dat hi’j zien kroemhaansel boven et waeter van Iegypte hoolt, boven revieren, kenalen en kraggen, boven ieder plak waor waeter is. Rondomme in Iegypte zal et waeter dan in bloed veraanderen, tot in de hoolten en stienen waetertonnen toe."

20 Mozes en Aäron deden wat de Heer heur opdreug. Veur de ogen van de farao en zien dienstvolk hul Aäron zien kroemhaansel boven de Nijl en sleug d’r mit op et waeter, en doe veraanderde et Nijlwaeter in bloed.

21 De vissen gongen dood en de revier stonk zo dat de Iegypteners d’r niet meer uut drinken konnen. Rondomme in Iegypte was bloed.

22 Mar de Iegyptische toverders kregen mit heur toverfermules etzelde veurenneer. Daoromme bleef de farao volholen, hi’j wol niet naor Mozes en Aäron luusteren, zoas de Heer zegd hadde.

23 Ok dit teken brocht him niet op aandere gedaachten, hi’j dri’jde him omme en gong weeromme naor zien peleis.

24 Omreden de Iegypteners et waeter uut de Nijl niet meer drinken konnen, mossen ze in de omkrieten van de Nijl naor drinkwaeter greven.

25 Zeuven daegen duurde de plaoge waor de Heer de Nijl mit troffen hadde.

26 De Heer zee tegen Mozes: "Gao naor de farao en zegge tegen him: "dit zegt de Heer: Laot mien volk gaon om mi’j te vereren.

27 Weigeren jow dat, dan straf ik jow hiele riek mit een kikkerplaoge.

28 De Nijl zal kriewelen van de kikkerds; ze zullen uut et waeter kommen en jow peleis binnendringen, tot in jow slaopkaemer en jow bedde toe, en ze kommen in de huzen van jow dienstvolk en van jow hiele volk, alderdeegst in jow ovends en bakblikken.

29 Ze zullen ok op jow en op jow volk en jow dienstvolk springen.""

01 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Zegge tegen Aäron dat hi’j zien kroemhaansel boven de revieren, kenalen en kraggen holen moet om rondomme in Iegypte kikkerds te veurschien kommen te laoten."

02 Doe Aäron zien aarm boven et waeter hul, kwammen d’r kikkerds uut; hiel Iegypte wodde d’r onder bedulven.

03 Mar de toverders beriekten mit heur toverfermules etzelde: zi’j leuten ok rondomme in et laand kikkerds te veurschien kommen.

04 Doe leut de farao Mozes en Aäron bi’j him kommen. "Bidde tot de Heer dat hi’j mi’j en mien volk van die kikkerds verlost," zee hi’j, "dan za'k et volk gaon laoten om de Heer offers te brengen."

05 Mozes zee doe: "Et is an jow om te bepaolen wanneer ik de Heer vraogen moet om jow, jow dienstvolk en jow volk van de kikkerds vri’j te maeken en ze uut de huzen verdwienen te laoten, zodat d’r alliend in de Nijl nog kikkerds overblieven."

06 "Morgen," zee de farao. "Zoas jow willen," zee Mozes doe. "Dan zullen jow begriepen dat d’r gieniene is as de Heer, oonze God,

07 want de kikkerds zullen uut jow peleis en uut de huzen van jow dienstvolk en jow volk verdwienen, en d’r zullen alliend in de Nijl nog kikkerds overblieven."

08 Doe verleuten Mozes en Aäron et peleis. Mozes reup de Heer an en smeekte him om de farao van de kikkerplaoge te verlossen.

09 En de Heer dee wat Mozes vreug: rondomme in de huzen, op de binderplaetsen en op de akkers gongen de kikkerds dood.

10 Ze wodden bi’jenneer zocht en op hopen gooid, et hiele laand stonk d’r over.

11 Doe de farao vernam dat et onheil weken was, weigerde hi’j weer stiems om naor Mozes en Aäron te luusteren, zoas de Heer zegd hadde.

12 De Heer zee tegen Mozes: "Zegge tegen Aäron dat hi’j mit zien kroemhaansel op de grond slaon moet, dan zal in hiel Iegypte et stof veraanderen in moggen."

13 Zo gebeurde et. Aäron sleug mit zien kroemhaansel op de grond, en drekt zatten d’r moggen op meenske en dier; in hiel Iegypte veraanderde et stof in moggen.

14 De toverders perbeerden mit heur toverfermules ok moggen te veurschien kommen te laoten, mar zi’j kregen et niet veurenneer. Omreden alle meensken en dieren onder de moggen zatten,

15 zeden de toverders tegen de farao: "Hier moet een god de haand in hebben!" Mar de farao bleef onverzettelik, hi’j wol niet naor Mozes en Aäron luusteren, zoas de Heer zegd hadde.

16 De Heer zee tegen Mozes: "Waacht de farao morgen in alle vroegte op as hi’j naor de revier gaot, en zegge tegen him: "dit zegt de Heer: Laot mien volk gaon om mi’j te vereren.

17 Willen jow mien volk niet gaon laoten, dan stuur ik stikmoggen op jow en op jow dienstvolk, jow volk en jow huzen of. In de huzen van de Iegypteners en waor ze mar gaon of staon, zal et kriewelen van de stikmoggen.

18 Mar ik zal die dag een uutzundering maeken veur Gosen, et gebied waor mien volk woont, daor zullen de stikmoggen niet kommen. Zo za'k jow begriepen laoten dat ik, de Heer, in jow laand anwezig bin.

19 Ik zal mien volk vri’jweren veur de plaoge die jow volk te waachten staot. Dit wonder zal morgen gebeuren.""

20 De Heer dee wat hi’j zegd hadde: hiele zwaarms stikmoggen drongen et peleis van de farao en de huzen van zien dienstvolk binnen, en rondomme in et laand richtten ze zwaore schae an.

21 Doe leut de farao Mozes en Aäron bi'j him kommen. "Goed," zee hi’j, "gao jim God mar offers brengen, mar blief in mien laand."

22 "Dat is onmeugelik," zee Mozes. "De offers die wi’j de Heer, oonze God, brengen moeten, zullen de Iegypteners misselikmaekend vienen. Awwe zoksoorte offers brengen waor zi'j bi'j binnen, dan stienigen zi’j oons nog!

23 Geef oons permissie om drie dagreizen veer de woestijn in te trekken om daor an de Heer, oonze God, offers te brengen, zoas hi’j oons opdreugen het."

24 "Ik laot jim gaon," zee de farao, "dan kuj'm de Heer, jim God, in de woestijn offers brengen. Alliend, jim meugen niet te veer vot gaon. En bidde veur mi’j."

25 Mozes zee doe: "Zo gauw ik bi’j jow weg bin zal ik tot de Heer bidden, en morgen zullen de stikmoggen dan bi’j jow, jow dienstvolk en jow volk verdwenen wezen. Mar beseibelen jow oons niet nog een keer en weiger niet om et volk gaon te laoten om de Heer offers te brengen."

26 Zo gauw Mozes et peleis uut was, biddede hi’j tot de Heer.

27 En de Heer dee wat Mozes vreug: de stikmoggen verdwenen bi’j de farao, zien dienstvolk en zien volk; niet iene bleef d’r over.

28 Toch weigerde de farao ok dit keer stiems om et volk gaon te laoten.

01 De Heer zee tegen Mozes: "Gao naor de farao en zegge tegen him: "Dit zegt de Heer, de God van de Hebrenen: Laot mien volk gaon om mi’j te vereren.

02 Weigeren jow dat en holen jow heur nog langer vaaste,

03 dan zal de Heer in alle hevighied de pest uutbreken laoten onder jow vee, onder de peerden, ezels, kemelen, runder, schaopen en geiten.

04 De Heer zal onderscheid maeken tussen et vee van de Israëlieten en dat van de Iegypteners: de Israëlieten zullen gien inkeld dier verliezen.

05 De Heer het et tiedstip al vaastesteld: morgen zal hi’j Iegypte mit disse plaoge treffen.""

06 De aanderedaegs dee de Heer wat hi’j zegd hadde. Al et vee van de Iegypteners gong dood, mar de Israëlieten verleuren gien inkeld dier.

07 De farao leut naovraoge doen en kreeg te heuren dat d’r bi’j de Israëlieten niet ien dier doodgaon was. Toch bleef hi’j stiems weigeren om et volk gaon te laoten.

08 De Heer zee tegen Mozes en Aäron: "Neem allebeide een haandvol aske uut een ovend, en laot Mozes dat dan veur de ogen van de farao in de locht gooien.

09 Rondomme in Iegypte zal et as fien stof daeledwarrelen en bi’j meenske en dier ontstekings opkommen laoten waordeur zi’j etterende zwölderi’je kriegen."

10 Dus haelden ze aske uut een ovend en dienden heur bi’j de farao an. Doe Mozes de aske in de locht smeet, kwammen meensken en dieren onder de etterende zwölderi’je te zitten.

11 De toverders konnen heur tegenover Mozes niet staonde holen, want zi’j kregen ok ontstekings, krek as de aandere Iegypteners.

12 Mar de Heer zorgde d’r veur dat de farao stiems weigeren bleef om naor Mozes en Aäron te luusteren, zoas hi’j tegen Mozes zegd hadde.

13 De Heer zee tegen Mozes: "Waacht de farao morgen in alle vroegte op en zegge tegen him: "Dit zegt de Heer, de God van de Hebrenen: Laot mien volk gaon om mi’j te vereren.

14 Dit keer treffe ik jowzels, jow dienstvolk en jow volk mit mien zwaorste plaoge, dan zullen jow begriepen dat d’r op de hiele eerde gieniene is as ikke.

15 Ik hadde mien haand allange naor jow en jow volk uutstikken kund en jim mit de pest treffen kund, dan weren jim al van de eerde weg uutroeid.

16 Mar ik hebbe jim alliend in leven laoten om jim mien macht te tonen en om alleman op eerde zien te laoten wie ik bin.

17 As jow mien volk nog langer dwasboomt en et niet gaon lat,

18 za’k et morgen om disse tied in Iegypte zo zwaor haegelen laoten as et gienertied eerder daon het, vanof de dag dat Iegypte ontstaon is tot an now toe.

19 Laot daoromme jim vee en alles wat d’r veerder nog buten is in veilighied brengen, want alles wat buten blift, meenske of dier, wodt deur de haegel troffen en komt omme.""

20 Pattie dienstvolk van de farao neumen de woorden van de Heer eernstig en brochten heur knechten en vee binnen in veilighied.

21 Aanderen sleugen d’r gien acht op en leuten heur knechten en vee buten.

22 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Stik je aarm uut naor de hemel, dan gaot et in hiel Iegypte haegelen, op meensken, dieren en plaanten."

23 Mozes steuk zien kroemhaansel op naor de hemel, en doe leut de Heer et donderen en haegelen. D’r scheut vuur naor de eerde, en de Heer leut de haegel op Iegypte daelekletteren.

24 Zoe’n zwaore haegelbujje, waor an ien stok deur de bliksem bi’j flitste, was d’r in Iegypte gienertied eerder valen, zolange as et volk beston.

25 Rondomme in Iegypte sleug de haegel daele op alles wat buten was, op meensken, dieren en plaanten; alderdeegst de bomen wodden vernield.

26 Alliend in Gosen, et gebied waor de Israëlieten woonden, haegelde et niet.

27 Doe leut de farao Mozes en Aäron bi’j him kommen en zee: "Ditkeer erken ik da'k zundigd hebbe. De Heer staot in zien recht, de schuld ligt bi’j mi’j en mien volk.

28 Bidde tot de Heer dat hi’j an die vreselike donder en haegel een aende maekt. Dan laot ik jim gaon en hoeven jim hier niet langer te blieven."

29 Mozes zee doe: "Zo gauw ik de stad uut bin, za’k mien hanen opstikken naor de Heer. De donder en de haegel zullen opholen, zodat jow begriepen dat de eerde an de Heer toeheurt.

30 Mar ik weet dat jow en jow dienstvolk nog de hieltied gien ontzag hebben veur God, de Heer."

31 (Et vlas en de gaste weren kepotsleugen, want de gaste ston al in de aore en et vlas in de knoppe.

32 Mar de weite en de spelt wodden niet vernield, want die riepen eerst laeter.)

33 Mozes gong et peleis uut en zo gauw hi’j de stad uut was, steuk hi’j zien hanen op naor de Heer, en doe hullen de donder en de haegel op, en stotregende et niet langer.

34 Doe de farao vernam dat de regen, de haegel en de donder veurbi’j weren, vul hi’j weeromme in zien zundige holing; hi’j was onverzettelik, krek as zien dienstvolk.

35 Stiems bleef hi’j weigeren om de Israëlieten gaon te laoten, zoas de Heer deur Mozes ankondigd hadde.

01 De Heer zee tegen Mozes: "Gao naor de farao, want ik hebbe him en zien dienstvolk zo stiems maekt om in Iegypte al disse wonderen doen te kunnen.

02 Ik wil ok dat ie an je kiender en je kleinkiender vertellen kunnen hoe hadde ik tegen de Iegypteners optreden bin en wat wonderen ik bi’j heur daon hebbe. Dan zuj'm inzien dat ik de Heer bin."

03 Mozes en Aäron gongen naor de farao en zeden: "Dit zegt de Heer, de God van de Hebrenen: Hoe lange blieven jow nog weigeren om onderdaonig an mi’j te wezen? Laot mien volk gaon om mi’j te vereren.

04 Weigeren jow om mien volk gaon te laoten, dan stuur ik morgen gröshippers op jow riek of.

05 Die zullen et laand in zokke dichte zwaarms bedekken dat d’r gien stokkien grond meer te zien is. Zi’j zullen et weinige dat d’r nao de haegel overbleven is opvreten en alle bomen die weer uutlopen binnen kael vreten.

06 Jow peleis en de huzen van jow dienstvolk en van alle aandere Iegypteners zullen d’r vol mit kommen te zitten. Zoks is op eerde nog gienertied veurvalen, eerdere generaosies hebben zok-zo-wat gienertied mitmaekt." Hiernao dri’jde Mozes him omme en gong et peleis uut.

07 Et dienstvolk zee tegen de farao: "Hoe lange moet die man oons nog in de tamtaosie stotten? Laot die Israëlieten toch gaon om de Heer, heur God, te vereren. Zien jow dan nog de hieltied niet in dat Iegypte zo hielemaole verdistreweerd raekt?"

08 Doe wodden Mozes en Aäron opni’j bi’j de farao brocht, en now zee die: "Gao de Heer, jim God, dan mar vereren. Mar wie gaon d’r eins mit?"

09 Mozes zee doe: "We gaon mit jong en oold, mit oonze zeunen en dochters, en we nemen ok oonze schaopen, geiten en runder mit, want we gaon ter ere van de Heer een feest vieren."

10 "Ik zol jim nog eerder de hulp van de Heer toeweensken," zee de farao, "as da’k jim mit jim kiender gaon laot! Jim bin niet een protte goeds van doel.

11 Et gebeurt niet! Alliend de manluden meugen gaon om de Heer te vereren. Dat is toch waj'm wollen?" En hi’j leut heur uut et peleis votjaegen.

12 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Stik je aarm uut over Iegypte, dan kommen d’r gröshippers, die alle plaanten opvreten zullen die de haegel staonlaoten het."

13 Mozes steuk zien kroemhaansel uut over Iegypte, en doe leut de Heer die hiele dag en die hiele naacht een oostenwiend over et laand wi’jen. Doe et morgens locht wodde, had de wiend de gröshippers anvoerd.

14 In grote zwaarms streken ze in hiel Iegypte daele. Gienertied eerder was d’r zoe’n gröshipperplaoge west en gienertied zal d’r weer zoe’n plaoge kommen.

15 Rondomme zag de grond zwat van de gröshippers. Ze vratten alle plaanten en vruchten op die de haegel overlaoten hadde, zodat d’r nargens in Iegypte an bomen of plaanten nog wat gruunachtigs te zien vul.

16 Haostig leut de farao Mozes en Aäron bi’j him brengen. "Ik hebbe zundigd tegen de Heer, jim God, en tegen jim," zee hi’j.

17 "Vergeef mi’j mien zunde nog disse iene keer en bidde de Heer, jim God, dat hi’j mi’j nog van disse iene dodelike plaoge verlost."

18 Hierop gong Mozes et peleis uut en biddede tot de Heer.

19 En de Heer leut de wiend dri’jen en tot een starke westenwiend antrekken, die de sprinkhaenen de Rietzee in jaegde. In hiel Iegypte bleef gien sprinkhaene over.

20 Mar de Heer zorgde d’r veur dat de farao stiems weigeren bleef om de Israëlieten gaon te laoten.

21 De Heer zee tegen Mozes: "Stik je aarm uut naor de hemel, dan komt d’r duusternis over Iegypte, een duusternis zo dichte daj' et vulen kunnen."

22 Mozes steuk zien aarm uut naor de hemel, en doe was et in hiel Iegypte roetduuster, drie daegen lange.

23 Drie daegen lange konnen de meensken mekeer niet zien en kon gieniene een stap verzetten. Mar waor de Israëlieten woonden daor was et locht.

24 Doe leut de farao Mozes bi’j him brengen en zee: "Gao de Heer dan mar vereren. Jim kiender meugen mit, mar jim schaopen, geiten en runder moej’m hier laoten."

25-26 Mozes zee doe: "Al zollen jow oons alderdeegst offerdieren geven, dan nog moet oons eigen vee mit – gien inkeld dier mag blieven – want we moe’n de Heer, oonze God, een offer brengen van dieren uut oonze eigen kudden, en eerst awwe op et plak van bestemming binnen, wee’we waor we him mit vereren moeten."

27 Mar de Heer zorgde d’r veur dat de farao stiems weigeren bleef om heur gaon te laoten.

28 "Uut mien ogen!" kommedeerde hi’j. "En waog et niet jow nog iensen zien te laoten. Aj'm hier nog es kommen, wodt dat jim dood."

29 "Zoas jow willen," zee Mozes, "ik zal jow niet nog es onder ogen kommen."

01 De Heer zee tegen Mozes: "Ik zal de farao en Iegypte nog mit iene plaoge treffen, daornao zal hi’j jim gaon laoten. Hi’j zal jim alderdeegst et laand uut jaegen, gieniene uutzunderd.

02 Zegge tegen et volk dat alleman zulveren en goolden sieraoden an zien buren vraogen moet, de manluden an heur buurman, de vrouwluden an heur buurvrouw."

03 De Heer zorgde d’r veur dat de Iegypteners et volk goedgeunstig weren. Mozes ston alderdeegst in hoog anzien bi’j de dienstvolk an et hof en bi’j et Iegyptische volk.

04 Doe zee Mozes tegen de farao: "Dit zegt de Heer: Tegen middernaacht za'k rondgaon deur Iegypte,

05 en dan zullen alle eerstgeborenen in et laand wegraeken, van de eerstgeborene van de farao, zien troonopvolger, tot de eerstgeborene van de meid die de haandmeule bedient, en al et eerstgeboren vee ok.

06 Rondomme in Iegypte zal luud jammerd wodden, zo luud as de meensken gienertied heurd hebben en ok gienertied weer heuren zal.

07 Mar van de Israëlieten zal gieniene een haor krinkt wodden, en heur vee zal ok niks overkommen. Dat zal jow begriepen laoten dat de Heer onderscheid maekt tussen Iegypte en Israël.

08 Al dit dienstvolk hiere zal naor mi’j toe kommen en mi’j op heur kni’jen smeken om uut dit laand vot te gaon en mien hiele volk mit te nemen. En dat za'k dan ok doen." Doe gong Mozes poer lelk et peleis uut.

09 De Heer hadde tegen Mozes zegd: "De farao zal niet naor jim luusteren. Zo kan ik des te meer wonderen in Iegypte gebeuren laoten."

10 Al disse wonderen hadden Mozes en Aäron daornao in et bi’jwezen van de farao daon, en de Heer hadde d’r veur zorgd dat de farao stiems weigeren bleef om de Israëlieten uut zien laand votgaon te laoten.

Pesachfeest en uuttocht uut Iegypte

01 De Heer zee tegen Mozes en Aäron, nog in Iegypte:

02 "Van now of an moet disse maond bi’j jim de eerste maond van et jaor wezen.

03 Zegge tegen de hiele gemienschop van Israël: "Op de tiende van disse maond moet iedere femilie een laom of een bokkien uutkiezen, ieder gezin iene.

04 Gezinnen die te klein binnen om een hiel dier op te eten, nemen d’r saemen mit heur naoste buren iene, rekinge holende mit et tal meensken en mit wat iederiene neudig het.

05 Et mag et jong van een schaop wezen of et jong van een geite, as 't mar een mannelik dier van ien jaor oold is zonder ienigst gebrek.

06 Hool dat appat tot de veertiende van disse maond; die dag moet de hiele gemienschop van Israël de dieren in twielochten slaachten.

07 Et bloed moej'm bi’j ieder huus waor een dier opeten wodt, an de beide deurposten en an de boverdrumpel strieken.

08 Reuster et vleis en eet et nog diezelde naacht op, mit brood zonder zoerdeeg en bittere kruden.

09 Et dier mag niet halfgeer of kookt opeten wodden, mar alliend reusterd, en in zien gehiel: mit kop, poten en ingewanen.

10 Zorg dat d’r de aanderemorgens niks meer van over is. Moch d’r toch wat overblieven, dan moej’m dat verbranen.

11 Zo moej’m et opeten: mit je riem omme, je sandalen an en je kroemhaansel in de haand, in zeuven haosten. Dit is een maoltied ter ere veur de Heer, et paoskemaol.

12 Ik zal die naacht rondgaon deur Iegypte, en ik zal daor alle eerstgeborenen ommebrengen, liekegoed van de meensken as van et vee, en ik zal alle Iegyptische goden van heur voetstok stoten, want ik bin de Heer.

13 Mar ik zal jim veurbi’jgaon: an et bloed za’k jim huzen weerkennen, en deur dat markteken zal de dodelike plaoge waor ik Iegypte mit straf, jim niet treffen.

14 Die dag moet van now of an een dag om te gedaenken wezen, die jim vieren moeten as een feest ter ere veur de Heer. Dit veurschrift blift veur altied van kracht, alle kommende generaosies moe’n die dag vieren.

15 Eet dan zeuven daegen lange brood zonder zoerdeeg, en doe drekt op de eerste dag alle zoerdeeg uut jim huzen weg; wie op iene van die zeuven daegen wat et waor zoerdeeg in zit, moet uut de gemienschop van Israël stoten wodden.

16 De eerste en zeuvende dag bin heilige daegen die jim saemen vieren moeten. Die beide daegen mag d’r gien inkelde bezighied daon wodden, jim meugen alliend et eten klaormaeken dat iederiene neudig het.

17 Dit veurschrift blift veur altied van kracht. Generaosie nao generaosie moej’m et feest van et Ongezoerde brood vieren, omreden ik jim die dag, in koppels bi'jenneer, uut Iegypte leided hebbe.

18 Van de aovend van de veertiende dag van de eerste maond tot de aovend van de ienentwintigste dag van die maond moej’m brood zonder zoerdeeg eten.

19 In die zeuven daegen mag d’r gien zoerdeeg in jim huzen te vienen wezen; iederiene die wat et waor zoerdeeg in zit, moet uut de gemienschop van Israël stoten wodden, as 't now een vremde is of een geboren Israëliet.

20 Eet niks dat mit zoerdeeg klaormaekt is; eet alliend brood zonder zoerdeeg, waoj'm ok wonen.""

21 Doe reup Mozes de ooldsten van Israël bi’jenneer. "Iedere femilie moet een laom of een bokkien kiezen," zee hi’j, "en dat moet slaacht wodden as pesachoffer.

22 Laot iederiene daornao een bos majoraantakken nemen, die in de schaole mit bloed stippen en et bloed an de boverdrumpel en an de beide deurposten strieken. Gao dan tot de morgen de deure niet uut,

23 want de Heer zal deur Iegypte hennegaon om et te straffen. Mar zicht hi’j bi’j een deure bloed an de boverdrumpel en an de posten, dan zal hi’j die deure veurbi’jgaon, hi’j zal de doodsengel gien toestemming geven om jim huzen in te gaon en jim te treffen.

24 Dit veurschrift blift veur jim en jim kiender veur altied van kracht.

25 Ok aj’m ienkeer in et laand binnen dat de Heer jim geven zal, zoas hi’j toezegd het, moej’m dit gebruuk in ere holen.

26 En as jim kiender dan vraogen: "Wat betekent dit gebruuk?"

27 geef dan as bescheid: "Wi'j brengen de Heer een pesachoffer omreden hi’j de huzen van de Israëlieten veurbi’j gaon is doe hi’j de Iegypteners strafte; oons het hi’j speerd."" Doe gongen de Israëlieten deur de kni’jen en beugen ze heur diepe daele,

28 en ze deden wat de Heer an Mozes en Aäron opdreugen hadde.

29 Midden in de naacht maekte de Heer alle eerstgeborenen in Iegypte van kaant, van de eerstgeborene van de farao, zien troonopvolger, tot de eerstgeborene van de gevangene, en ok al et eerstgeboren vee.

30 De farao, zien dienstvolk an et hof en alle aandere Iegypteners schrokken die naacht wakker, en in hiel Iegypte klonk een luud gejammer, want d’r was gien huus waor gieniene in ommekommen was.

31 Die naacht nog leut de farao Mozes en Aäron bi’j him kommen. "Gao vot-en-daolik bi’j mien volk weg," zee hi’j, "jim en alle Israëlieten! Gao de Heer mar vereren, zoaj'm vraogd hebben.

32 Neem jim schaopen, geiten en runder mit, zoaj'm vraogd hebben, en gao vot! Mar bidde dan ok veur mi’j om zegen."

33 De Iegypteners drongen d’r bi’j et volk op an om zo vlogge meugelik uut heur laand vot te gaon. "Aanders raeken we allemaole nog weg!" zeden ze.

34 Doe pakten de Israëlieten heur bakblikken, mit daor et ongezoerde deeg nog in, stopten die in kleraosie en neumen ze op de schoolders.

35 Ze hadden daon wat Mozes opdreugen hadde en de Iegypteners om zulveren en goolden sieraoden en om kleraosie vraogd.

36 En de Heer hadde d’r veur zorgd dat de Iegypteners heur goedgeunstig weren, zodat zi’j op heur vraoge ingongen. Zo beroofden zi’j de Iegypteners.

37 De Israëlieten trokken lopende van Rameses naor Sukkot; ze weren mit omdebi’j zeshonderdduzend man, vrouwluden en kiender niet mitrekend,

38 wiels d’r butendat een grote kloft meensken van verschillend komof mit heur mittrok. Ze hadden geweldige kudden schaopen, geiten en runder bi’j heur.

39 Van et deeg dat ze uut Iegypte mitneumen hadden bakten ze ongezoerde broden. Deurdat ze uut Iegypte votjacht weren, was d’r gien tied west om d’r zoerdeeg bi’j te doen of veur aandere eteri’je veur onderweg te zorgen.

40 Vierhonderddattig jaor hadden de Israëlieten in Iegypte woond;

41 nao krek vierhonderddattig jaor – gien dag eerder of laeter – trok et volk van de Heer, in koppels bi'jenneer, uut Iegypte vot.

42 Die naacht bleef de Heer wakker om heur uut Iegypte weg te leiden. Daoromme blieven de Israëlieten nog de hieltied wakker in disse naacht as ere veur de Heer, iedere generaosie weer.

43 De Heer zee tegen Mozes en Aäron: "Veur et paoskemaol gellen disse veurschriften: D’r mag beslist gien vremde an mitdoen.

44 Mar een knecht die deur iene kocht is, mag d’r an mitdoen zo gauw hi’j besneden is.

45 Een vremde die tiedelik bi’j je woont of een dagloner mag d’r niet an mitdoen.

46 Et maol moet opeten wodden in et huus waor et in klaormaekt is, ie meugen niks van et vleis butenshuus brengen; de bonken maj’ niet breken.

47 Iederiene die tot de gemienschop van Israël heurt, is verplicht om dit maol toe te maeken.

48 Wil een vremde die bi’j jim woont et paoskemaol as ere veur de Heer klaormaeken, dan mag dat eerst naodat hi’j en al zien mannelike femilieleden besneden binnen, want alliend dan kan hi’j op iene lijn steld wodden mit een geboren Israëliet. Mar een onbesnedene mag d’r niet an mitdoen.

49 Veur geboren Israëlieten en veur vremden gelt ien en dezelde regel."

50 De Israëlieten deden wat de Heer an Mozes en Aäron opdreugen hadde.

51 Op diezelde dag leidde de Heer de Israëlieten, in koppels bi'jenneer, uut Iegypte weg.

01 De Heer zee tegen Mozes:

02 "Wijde alle eerstgeborenen an mi’j; alles wat bi’j de Israëlieten of bi’j heur vee as eerste de moekeschoot verlat heurt mi’j toe."

03 Mozes zee tegen et volk: "Blief disse dag gedaenken, de dag waorop jim vottrokken binnen uut Iegypte, dat slavelaand, want mit starke haand het de Heer jim daoruut vri’jmaekt. D’r mag dan niks eten wodden waor zoerdeeg in zit.

04 Disse dag, de dag van jim uuttocht, vaalt in de maond abib.

05 As de Heer jim ienkeer in et gebied van de Kanaänieten, de Hethieten, Amorieten, Chiwwieten en Jebusieten brocht het, in et laand dat hi’j mit een ied an jim veuroolden toezegd het, een laand dat overlopt van melk en hunning, neem dan de hieltied in disse maond dit gebruuk in acht:

06 Eet zeuven daegen lange brood zonder zoerdeeg, en vier de zeuvende dag feest as ere veur de Heer.

07 Jim moe'n die zeuven daegen niet alliend brood zonder zoerdeeg eten, d’r mag ok in et hiele laand gien brood mit zoerdeeg of aander zoerdeeg bi’j jim te vienen wezen.

08 En vertel jim kiender die dag: "Zo gedaenk ik wat de Heer veur mi’j daon het doe ik wegtrok uut Iegypte."

09 Laot dit gebruuk wezen as een herinneringsteken om jim aarm en op jim veurheufd, zodat de wetten van de Heer alsmar op jim lippen liggen. De Heer het jim ommes mit starke haand uut Iegypte vri’jmaekt.

10 Ieder jaor opni’j moej’m dit gebruuk op de vaastestelde tied in acht nemen.

11 As de Heer jim in et laand van de Kanaänieten brocht het, zoas hi’j jim en jim veuroolden mit een ied toezegd het, en as hi’j jim dat laand in bezit geven het,

12 dan moej’m alles wat as eerste uut de moekeschoot komt an de Heer ofstaon. Alle eerstgeboren mannelike dieren die jim vee kriegen, moeten an de Heer geven wodden.

13 Ieder eerstgeboren vool van een ezel moej’m vri’jkopen mit een laom. Kopen jim et niet vri’j, dan moej’m et de nekke breken. Alle stamhoolders moej’m ok vri’jkopen.

14 En as iene van jim kiender jim laeter vragt: "waoromme doen wi’j dit eins?" dan moej’m dit bescheid geven: "Mit starke haand het de Heer oons vri’jmaekt uut Iegypte, uut de slavernij.

15 Doe de farao weigerde om oons gaon te laoten, het de Heer alle eerstgeborenen in Iegypte, van de meensken en van et vee, ommebrocht. Daoromme offer ik de Heer alle mannelike dieren die as eerste uut de moekeschoot kommen en koop ik alle stamhoolders vri’j."

16 Laot dit gebruuk wezen as een teken om je aarm en een baand op je veurheufd, om je d’r an te herinneren dat de Heer oons mit starke haand uut Iegypte vri’jmaekt het."

17 Doe de farao et volk votgaon laoten hadde, leidde God heur niet over de weg die deur et gebied van de Filistijnen lopt, ok al was dat et kotste pad. God docht jommes: As ze stried leveren moeten zollen, konnen ze wel es spiet kriegen en weerommegaon naor Iegypte.

18 Daoromme leut hi’j et volk een omweg maeken en deur de woestijn naor de Rietzee trekken.

De Israëlieten weren as een odderd leger uut Iegypte wegtrokken.

19 Mozes hadde et lichem van Jozef mitneumen, omreden Jozef de Israëlieten plechtig zweren laoten hadde om dat doen te zullen. "God zal him jim lot antrekken," hadde hi’j zegd, "en dan moej’m mien lichem van hier mitnemen."

20 Naodat ze uut Sukkot votgaon weren, sleugen ze heur kaamp op in Etam, an de raand van de woestijn.

21 De Heer gong veur heur uut om heur et pad te wiezen, daegs as een wolkekelom, naachs as een lochtende vuurslange. Zo konnen ze dag en naacht wieder trekken.

22 Overdag gong de wolkekelom et volk de hieltied veur, en naachs de vuurkelom.

01 De Heer zee tegen Mozes:

02 "Zegge tegen de Israëlieten dat ze ommekeren en heur kaamp opslaon veur Pi-Hachirot, tussen Migdol en de zee; jim moe’n je kaamp recht tegenover Baäl-Sefon opslaon, vlak bi’j de zee.

03 De farao zal daenken daj’m de weg kwiet raekt binnen en de woestijn niet meer uut kommen kunnen.

04 Ik zal d’r veur zorgen dat hi’j onverzettelik blift, zodat hi’j jim aachternao komt, en dan za’k mien majesteit zien laoten deur de farao en zien hiele leger valen te laoten. Dan zullen de Iegypteners begriepen dat ik de Heer bin." De Israëlieten weren him geheurzem.

05 Doe an de farao, de keuning van Iegypte, tiedinge daon wodde dat et volk vlocht was, kregen hi’j en zien dienstvolk an et hof spiet. "Hoe kowwe Israël zomar votgaon laoten!" zeden ze. "Now biwwe oonze knechten kwiet."

06 De farao leut zien striedwaegen inspannen en verzaemelde zien kriegsvolk.

07 Hi’j nam de zeshonderd beste waegens van Iegypte mit, en ok alle aanderen, stok veur stok bemand mit officieren.

08 De Heer zorgde d’r veur dat de farao, de keuning van Iegypte, onverzettelik bleef, zodat hi’j aachter de Israëlieten an gong, die zonder bange te wezen vertrokken weren.

09-10 De Iegypteners zatten heur nao, en haelden heur in bi’j Pi-Hachirot, waor et volk van Israël et kaamp opsleugen hadde, dichte bi’j de zee, tegenover Baäl-Sefon. Doe de Israëlieten de farao ankommen zaggen, mit al zien peerden, waegens en ruters en al zien voetvolk, wodden zi’j doodsbenauwd en reupen ze de Heer luud om hulp.

11 Ze zeden tegen Mozes: "Weren d’r in Iegypte seins gien greven, dat jow oons mitneumen hebben om in de woestijn omme te kommen? Hoe konnen jow oons dit andoen! Waoromme hebben jow oons uut Iegypte weghaeld?

12 Hewwe in Iegypte al niet zegd: "Laot oons toch mit rust, laot oons mar as knechten veur de Iegypteners warken, want dat is altied nog beter as omme te kommen in de woestijn"?"

13 Mar Mozes zee doe tegen et volk: "Wees mar niet bange, waacht mar rustig of. Dan zuj'm zien hoe de Heer vandaege veur jim de overwinning behaelt. De Iegypteners die jim daor now zien, zuj'm hiernao gienertied weer zien.

14 De Heer zal veur jim vechten, jim hoeven zels niks te doen."

15 De Heer zee tegen Mozes: "Waoromme roep ie mi’j om hulp? Zegge tegen de Israëlieten dat ze veerder trekken.

16 Ie moe’n je kroemhaansel omhogens boven de zee holen en zo et waeter in twienen deurspalten, zodat de Israëlieten dwas deur de zee gaon kunnen, over dreug laand.

17 Ik zal de Iegypteners onverzettelik maeken zodat ze heur aachternao gaon, en dan za’k mien majesteit zien laoten deur de farao en zien hiele leger, zien waegens en zien ruters, valen te laoten.

18 De Iegypteners zullen begriepen dat ik de Heer bin, as ik in mien majesteit de farao, mit al zien waegens en ruters, stroffelen laoten hebbe."

19 De engel van God, die de hieltied veur et leger van de Israëlieten uut gaon was, stelde him now aachter heur op. Ok de wolkekelom die eerst veur heur uut gong stelde him aachter heur op,

20 zodat hi’j tussen et leger van de Iegypteners en dat van de Israëlieten kwam te staon. An de iene kaante brocht de wolke duusternis, an de aandere kaante verlochtte de vuurkelom de naacht. Die hiele naacht konnen de legers niet bi’jenneer kommen.

21 Doe hul Mozes zien aarm boven de zee, en de Heer leut de zee utenneer wieken deur in de hiele naacht een starke oostenwiend wi’jen te laoten. Hi’j veraanderde de zee in dreug laand. Et waeter spaltte in twienen deur,

22 en zo konnen de Israëlieten dwas deur de zee gaon, over dreug laand; rechts en links van heur rees et waeter op as een mure.

23 De Iegypteners zatten heur nao, alle peerden en waegens van de farao en al zien ruters gongen aachter heur an de zee in.

24 Mar in de morgenwaeke keek de Heer vanuut de vuurkelom en de wolkekelom daele op et Iegyptische leger en zi’jde paniek onder heur.

25 Hi’j leut de vielen van de waegens vaastelopen, zodat de Iegypteners de grootste muuite hadden om veuruut te kommen. "Lao’we vlochten!" reupen ze. "De Heer helpt de Israëlieten, hi’j vecht tegen oons!"

26 De Heer zee tegen Mozes: "Stik je aarm uut boven de zee; dan stroomt et waeter weeromme, over de Iegypteners en over al heur waegens en ruters."

27 Mozes dee wat d'r van him vraogd wodde, en doe et morgens locht wodde, stroomde de zee weeromme naor zien gewone plak. De Iegypteners vlochtten et waeter integen, de Heer dreef heur regelrecht de golven in.

28 Et weerommestromende waeter overspoelde et hiele leger van de farao, al zien waegens en ruters, die aachter de Israëlieten an de zee in reden weren; niet iene van heur bleef in leven.

29 Mar de Israëlieten weren dwas deur de zee gaon, over dreug laand, wiels rechts en links van heur et waeter as een mure oprees.

30-31 Zo reddede de Heer de Israëlieten die dag uut de hanen van de Iegypteners. Doe ze de Iegypteners dood langs de zee liggen zaggen en et tot heur deurdrong hoe krachtig de Heer tegen Iegypte optreden was, kregen ze ontzag veur de Heer en stelden ze heur vertrouwen in him en in zien knecht Mozes.

01 Doe zong Mozes, saemen mit de Israëlieten, dit lied ter ere veur de Heer:

"Ik wil zingen veur de Heer,

zien macht en majesteit bin groot!

Peerden en ruters smeet hi’j in zee.

02 De Heer is mien starkte, hi’j is mien huder,

de Heer kwam en hulp mi’j.

Hi’j is mien God, him wil ik eren,

de God van mien vader, him eer en pries ik.

03 Zien naeme is Heer, hi’j is een soldaoteheld.

04 De waegens van de farao slingerde hi’j in zee.

Daor, in de Rietzee, verdronk et leger,

zien beste officieren kwammen omme.

05 Wild kolkend waeter overspoelde heur,

zi’j verdwenen in de diepte, zonken as een bakstien.

06 Jow haand, Heer, ontzagwekkend in kracht,

jow haand, Heer, verplettert de vi’jaand.

07 Jow tonen jow majesteit en breken jow tegenstaanders,

jow argernis ontbraant en verteert heur as stro.

08 De aosem van jow neuze blaosde et waeter omhogens,

de wilde waetermassa’s stonnen as een wal,

et kolkende waeter stoltte in et diepst van de zee.

09 De vi’jaand docht: Ik gao heur aachternao, hael heur in, verpat de buit.

Binnenkot wodt de wraoke mien zin,

ik trekke mien zweerd, ik onderwarp heur weer.

10 Mar jow blaosden, jow aosem wi'jde en de zee bedekte heur,

zi’j kwammen om in et machtige waeter,

ze zonken vot as lood.

11 Wie onder de goden is jow geliekese, Heer?

Wie is jow geliekese, zo ontzagwekkend en heilig,

wie dwingt zovule achtinge of mit roemrieke daoden,

wie aanders dot zokke wonderen?

12 Jow steuken jow haand uut en de eerde nam heur op.

13 Jow maekten dit volk vri’j en gongen et liefdelik veur,

stark en machtig leidden jow et naor jow heilig huus.

14 Alle volken heurden et, alle volken huterden,

de Filistijnen beefden, ze krompen van aangst innenneer,

15 veralderaosie maekte him meester van de stamvosten van Edom,

van de machtigen van Moab. Zi’j weren verlamd van schrik.

De Kanaänieten sidderden, allemaole weren ze doodsbenauwd.

16 Aangst overvul heur, ze wodden vaemd in bangewezen

doe zi’j heurden van jow machtige daoden,

zi’j wodden stom as stien,

wiels jow volk veurbi’jtrok, Heer,

wiels jow volk veurbi’jtrok, et volk deur jow maekt.

17 Jow brengen heur naor de barg die jow domein is, Heer,

en daor zullen jow heur plaanten,

in jow eigen huus, et heiligdom deur jow bouwd.

18 De Heer is keuning veur iewig en altied!"

19 Doe de peerden, waegens en ruters van de farao de zee in trokken weren, hadde de Heer et waeter weer over heur henne stromen laoten, mar de Israëlieten weren dwas deur de zee gaon, over dreug laand.

20 De profete Mirjam, Aäron zien zuster, pakte heur tamboerijn, en alle vrouwluden deden as heur, daansend en op de tamboerijn speulend. En Mirjam zong dit refrein:

21 "Zing veur de Heer,

zien macht en majesteit bin groot!

Peerden en ruters smeet hi’j in zee."

Israël in de woestijn op de proef steld

22 Van de Rietzee gong Israël op kommedaosie van Mozes weer veerder, de woestijn van Sur in. Drie daegen trokken ze deur de woestijn zonder waeter te vienen.

23 Doe kwammen ze in Mara. Mar et waeter van Mara konnen ze niet drinken, zo bitter was et; vandaor dat dat plak ok Mara hiet.

24 Et volk begon him bi’j Mozes te beklaegen. "Wat moe’we drinken?" zeden ze.

25 Mozes reup de Heer an, en de Heer wees him op een stok hoolt. Doe hi’j dat in et waeter gooide, wodde et zute.

Daor in de woestijn gaf de Heer heur wetten en regels, en daor stelde hi’j heur op de proef.

26 Hi’j zee: "Aj’m de woorden van de Heer, jim God, goed in jim opnemen, aj’m doen wat goed is in zien ogen en an al zien geboden en wetten geheur geven, za'k jim mit gienend van de ongemakken treffen waor ik Iegypte mit straft hebbe. Ik, de Heer, bin et die jim betermaekt."

27 Hiernao kwammen ze in Elim, een plak mit twaelf waeterbronnen en zeuventig dadelpalmen. Daor sleugen ze bi’j et waeter heur tenten op.

01 Vanuut Elim trok et hiele volk van Israël weer veerder. Op de vuuftiende dag van de twiede maond nao heur vertrek uut Iegypte kwammen ze bi’j de woestijn van Sin, die tussen Elim en de Sinai ligt.

02-03 Daor in de woestijn begon et volk him weer es te beklaegen. "Hadde de Heer oons mar in Iegypte wegraeken laoten," zeden ze tegen Mozes en Aäron. "Daor weren de vleispotten temeensen vol en hadden we genoeg brood te eten. Jim hebben oons alliend mar naor de woestijn brocht om oons hier allemaole van de honger ommekommen te laoten."

04 De Heer zee tegen Mozes: "Ik zal veur jim brood uut de hemel regenen laoten. De meensken moe’n d’r dan iedere dag op uutgaon om krek zovule te gadderen as ze veur die dag neudig hebben. Daor stel ik heur mit op de proef: ik wil kieken as ze heur an mien veurschriften holen.

05 Op de zesde dag moe’n ze twiemaol zovule gadderen en klaormaeken as op de aandere daegen."

06 Hierop zeden Mozes en Aäron tegen de Israëlieten: "Vanaovend nog zuj'm inzien dat de Heer zels jim uut Iegypte leided het,

07 en morgen, al vroeg, zuj’m de majesteit van de Heer zien. Hi’j het heurd hoe jim jim beklaegen. Dat is tegen him richt, want wie bin wi’j daj’m jim bi’j oons beklaegen zollen?"

08 Mozes gong veerder: "Vanaovend zal de Heer jim vleis te eten geven, en morgenvroeg zuj’m genoeg brood hebben, want de Heer het jim geklaeg heurd. Dat is ommes tegen him richt en niet tegen oons - want wie bin wi’j?"

09 Mozes zee tegen Aäron: "Zeg tegen de hiele gemienschop van Israël: "Gao naor de Heer, want hi’j het jim geklaeg heurd.""

10 Zo gauw Aäron dit an et volk opdreugen hadde en iederiene him mit et gezicht naor de woestijn toe opsteld hadde, verscheen in een wolke de majesteit van de Heer.

11 De Heer zee tegen Mozes:

12 "Ik hebbe heurd hoe de Israëlieten heur beklaegen. Zeg tegen heur: "As de aovend vaalt zuj’m vleis eten, en morgenvroeg brood in overvloed. Dan zuj’m inzien dat ik, de Heer, jim God bin.""

13 Diezelde aovend kwammen d’r grote zwaarms kwattels anzetten, die in et kaamp daelestreken, en de aanderemorgens lag d’r rondomme rond et kaamp dauw.

14 Doe de dauw optrokken was, bleek de woestijn bedekt te wezen mit een fien, schilferig laogien, krek as d’r riep op de eerde lag.

15 "Wat is dat?" vreugen de Israëlieten an mekeer doe ze et zaggen; ze begrepen niet wat et was. Mozes zee tegen heur: "Dat is et brood dat de Heer jim as eten geft.

16 De Heer het bepaold dat iederiene d’r van gadderen kan wat hi’j neudig het. Alleman mag d’r iene omer van nemen veur iederiene die bi’j him in de tente woont."

17 De Israëlieten deden dat. De iene verzaemelde een protte, de aander weinig.

18 Doe ze et naomatten, hadden zi’j die een protte gadderd hadden niet meer as iene omer, en zi’j die mar weinig gadderd hadden niet minder, wiels toch iederiene zovule neumen hadde as hi’j neudig hadde.

19 Mozes verbeud heur om wat tot de aanderedaegs te beweren.

20 Goenend luusterden niet naor him en beweerden toch wat; de aanderemorgens zat et vol pieren en stonk et. Mozes wees heur scharp terechte.

21 Iedere morgen verzaemelde iederiene zovule as hi’j neudig hadde; zo gauw de zunne begon te branen, smultte et vot.

22 Mar op de zesde dag gadderden ze et dubbele: twie omer de man. De leiders van et volk kwammen dit bi’j Mozes melden.

23 Mozes zee tegen heur: "De Heer het dit zo bepaold. Morgen is et een dag van rust, een heilige sabbat ter ere veur de Heer. Bak of kook daoromme waj’m klaormaeken willen, en beweer wat d’r overblift tot morgen."

24 Ze leuten dus wat over veur de aanderedaegs, zoas Mozes zegd hadde; now stonk et niet en zatten d’r gien pieren in.

25 "Dit moej’m vandaege eten," zee Mozes, "want vandaege is et sabbat, een rustdag ter ere veur de Heer, en zuj'm buten et kaamp niks vienen.

26 Zes daegen kuj’m eten gadderen, mar de zeuvende dag is et sabbat, dan is ‘t d’r niet."

27 Toch gongen goenend ok op de zeuvende dag op zuuk, mar ze vunnen niks.

28 Doe zee de Heer tegen Mozes: "Hoe lange blieven jim nog weigeren om mien geboden en veurschriften in acht te nemen?

29 De Heer het jim de sabbat geven en daoromme geft hi’j jim op de zesde dag eten veur twie daegen. Laot iederiene dan ok op de zeuvende dag blieven waor hi’j is, gieniene mag dan et kaamp verlaoten."

30 Doe hul alleman op de zeuvende dag rust.

31 Et volk van Israël nuumde et eten manna. Et leek op korianderzaod, mar dan wit, en et smaekte as hunningkoeke.

32 Mozes zee: "De Heer het dit beveulen: "D’r moet iene volle omer beweerd blieven veur de generaosies die nao jim kommen, want zi’j moe’n et brood zien kunnen dat ik jim in de woestijn te eten geven hebbe doe 'k jim uut Iegypte leidde.""

33 Daoromme zee Mozes tegen Aäron: "Doe een volle omer manna in een kruke en legge die op et plak waor de Heer vereerd wodt, om et manna daor veur de kommende generaosies te beweren."

34 Zoas de Heer Mozes opdreugen hadde, legde Aäron de kruke daele veur de verbondstekst, om et manna daor te beweren.

35 Veertig jaor lange atten de Israëlieten manna, tot zi’j in bewoond gebied kwammen; ze atten manna tot ze de greens van Kanaän beriekten.

36 (een omer is een tiende efa.)

01 Vanuut de woestijn van Sin trok et hiele volk van Israël veerder, van et iene pleisterplak naor et aandere, neffens de anwiezings van de Heer. Doe ze heur tenten opsleugen in Refidim, bleek daor gien waeter te wezen om te drinken.

02 Ze maekten Mozes verwieten. "Geef oons te drinken, geef oons waeter!" zeden ze. Mozes zee: "Waoromme maeken jim mi’j verwieten? Waoromme stellen jim de Heer op de proef?"

03 Mar omreden et volk daor slimme dust hadde, bleef et krimmeneren. "Waoromme hebben jow oons uut Iegypte wegvoerd?" zeden ze tegen Mozes. "Om oons van dust ommekommen te laoten, mit oonze kiender en oons vee?"

04 Mozes reup luud de Heer an. "Wat moe’k mit dit volk beginnen?" vreug hi’j. "D’r hoeft niet vule meer te gebeuren of ze stienigen mi’j!"

05 De Heer zee doe tegen Mozes: "Gao saemen mit een tal van de ooldsten van Israël veur et volk uut. Neem de staf waoj' mit op de Nijl sleugen hebben in je haand en gao onderwegens.

06 Ik zal je opwaachten op de rots bi’j de Horeb. Aj’ op de rots slaon, zal d’r waeter uut stromen, zodat et volk te drinken het." Mozes dee dit, in et bi’jwezen van de ooldsten van Israël.

07 Hi’j nuumde dat plak Massa en Meriba, omreden de Israëlieten Mozes daor verwieten maekt hadden en omreden ze daor de Heer op de proef steld hadden deur te vraogen: "Is de Heer now in oons midden of niet?"

08 In Refidim wodde Israël anvalen deur de Amalekieten.

09 Doe zee Mozes tegen Jozua: "Kies een stokmennig manluden uut en gao mit heur tegen Amalek et gevecht an. Ikzels zal morgen op de punt van de heuvel staon gaon, mit in mien haand de staf van God."

10 Jozua dee wat Mozes him opdreugen hadde en gong de stried an mit Amalek, en Mozes gong naor de toppe van de heuvel, saemen mit Aäron en Chur.

11 Zolange Mozes zien aarm opsteuken hul, was Israël de starkste perti’j, mar leut hi’j zien aarm zakken, dan was Amalek et starkste.

12 Doe Mozes zien aarms zwaor wodden, legden Aäron en Chur een stien bi’j him daele, zodat hi’j daor op zitten gaon kon. Zels gongen zi’j an weerskaanten van him staon, om zien aarms te ondersteunen. Daordeur konnen zien aarms opsteuken blieven tot de zunne ondergong.

13 Zo versleug Jozua et leger van Amalek tot de laeste man an toe.

14 De Heer zee tegen Mozes: "Legge disse overwinning in een dokement vaaste, zodat gieniene die iens vergeten zal, en overtuug Jozua d’r van dat ik zorgen zal dat niks op eerde nog an et volk van Amalek herinnert."

15 Doe bouwde Mozes een alter, en hi’j nuumde et "De Heer is mien banier".

16 Hi’j zee: "Omreden Amalek de haand opstikken dust tegen de troon van de Heer, zal de Heer stried leveren tegen Amalek, in alle kommende generaosies."

01 Jetro, Mozes zien schoonvader, die priester was in Midjan, heurde wat God allemaole veur Mozes en veur Israël daon hadde, hoe de Heer zien volk uut Iegypte wegleided hadde.

02-05 Daoromme gong Jetro naor Mozes onderwegens. Hi’j nam Mozes zien vrouw Sippora mit him mit – zi’j was deur Mozes weerommestuurd – en heur twie zeunen ok. De iene hiette Gersom, "want," hadde Mozes zegd, "ik bin een vremde wodden, ik wone in een laand da’k niet kenne." De aander hiette Eliëzer, "want," hadde Mozes zegd, "de God van mien vader is mi’j te hulpe scheuten, hi’j het mi’j an et zweerd van de farao ontkommen laoten." Doe Jetro saemen mit Mozes zien vrouw en zeunen ankommen was in de woestijn waor Mozes zien kaamp opsleugen hadde, bi’j de barg van God,

06 leut hi’j Mozes weten: "Ik, je schoonvader Jetro, komme je opzuken, mit je vrouw en heur beide zeunen."

07 Mozes gong zien schoonvader integen, beug him veur him daele en gaf him een tuut. Naodat ze mekeer dagzegd hadden, gongen ze de tente in.

08 Mozes vertelde zien schoonvader uutgebreid hoe de Heer vanwegens Israël tegen de farao en Iegypte optreden was, en ok wat muuilikheden ze op heur tocht ondervunnen hadden en hoe de Heer heur daoruut redded hadde.

09 Jetro was bliede dat de Heer Israël zovule weldaoden bewezen hadde en heur uut de hanen van de Iegypteners redded hadde.

10 "Prezen is de Heer, dat hi’j jim uut de macht van de Iegypteners en de farao vri’jmaekt het," zee hi’j, "dat hi’j et volk verlost het van de onderdrokking deur de Iegypteners,

11 die zo op jim daelekeken hebben en daoj’m zo min deur behaandeld binnen. Now zie ik in dat de Heer machtiger is as alle aandere goden."

12 Mozes zien schoonvader Jetro brocht God een braandoffer en een vredesoffer, en Aäron en alle ooldsten van Israël deden saemen mit him an et offermaol mit, tegenover God.

13 De aanderedaegs praotte Mozes recht over et volk. Van morgens vroeg tot aovens laete stonnen de meensken om him henne.

14 Doe zien schoonvader zag hoe slim hi’j deur heur in beslag neumen wodde, vreug hi’j: "Waoromme moej' de hieltied veur iederiene klaorstaon? Waoromme hool ie as ienigste zitting, wiels de meensken heur van morgens tot aovens om je henne verdringen?"

15 Mozes zee doe tegen zien schoonvader: "Omreden et volk bi’j mi’j komt om God te vraogen.

16 As ze een kwessie hebben, wodt dat an mi’j veurlegd, en dan beslis ik wie d’r in zien recht staot en vertel ik heur wat God zien wetten en veurschriften binnen."

17 "Et is niet verstaandig waj’ doen," zee zien schoonvader,

18 "ie zullen d’r nog onder bezwieken, en de meensken die bi’j je kommen ok. Dit is een vusen te zwaore opdracht veur je, ie kun die niet alliend an.

19 Luuster, ik zal je een goeie raod geven, en mag God dan an je kaante staon. Ie moe’n et volk bi’j God vertegenwoordigen en heur kwessies an him veurleggen.

20 Prente heur zien wetten en veurschriften in en leer heur wat weg zi’j gaon moeten en wat plichten ze doen moeten.

21 Mar zuuk daornaost onder et volk een stokmennig slagveerdige, vrome manluden, die betrouwber binnen en heur niet ommekopen laoten, en geef heur de leiding over kloften van duzend, van honderd, van vuuftig en van tiene.

22 Zi’j moe’n altied over et volk rechtspreken. Belangrieke kwessies leggen zi’j an jow veur, in minder belangrieke kwessies doen ze zels uutspraoke. Zi’j zullen je last lichter maeken deur die saemen mit jow te dregen.

23 Aj’ et op disse meniere anpakken, en as God et wil, kuj’ et volholen en kun al die meensken tevreden naor heur tenten gaon."

24 Mozes luusterde naor zien schoonvader en dee wat die him anraoden hadde.

25 Hi’j keus uut hiel Israël slagveerdige manluden en stelde heur over et volk an: hi’j gaf heur de leiding over kloften van duzend, van honderd, van vuuftig en van tiene.

26 Zi’j stonnen altied klaor om over et volk recht te spreken. Muuilike zaeken legden ze an Mozes veur, in ienvooldiger zaeken deden ze zels uutspraoke.

27 Daornao dee Mozes zien schoonvader uutgeleide, en die gong naor zien laand weeromme.

01 In de dadde maond, op krek dezelde dag dat ze uut Iegypte wegtrokken weren, kwammen de Israëlieten in de Sinaiwoestijn.

02 Ze weren vanuut Refidim veerder trokken en in de Sinaiwoestijn kommen. Daor sleugen de Israëlieten heur kaamp op, vlak bi’j de barg.

03 Mozes gong de barg op, naor God toe. De Heer reup him vanof de barg toe: "Zegge tegen et volk van Jakob, laot de kiender van Israël weten:

04 "Jim hebben zien hoe 'k tegen Iegypte optreden bin, en hoe 'k jim op de vlarken van een aorend dreugen hebbe en jim hier bi’j mi’j brocht hebbe.

05 Aj’m mien woorden goed in jim opnemen en jim an et verbond mit mi’j holen, zuj’m een kostber bezit veur mi’j wezen, duurder as alle aandere volken – want de hiele eerde heurt mi’j toe.

06 Een keuninkriek van priesters zuj’ wezen, een heilig volk." Breng disse woorden an de Israëlieten over."

07 Mozes gong weeromme, reup de ooldsten van et volk bi’jenneer en vertelde heur alles wat de Heer him zegd hadde.

08 En et hiele volk zee doe, as uut iene mond: "We zullen alles doen wat de Heer zegd het." Mozes brocht et bescheid van et volk an de Heer over,

09 waorop de Heer tegen him zee: "Ik komme naor je toe in een donkere wolke, dan kan iederiene et heuren a'k mit je praot en zullen ze veur altied vertrouwen in je hebben." Doe Mozes de Heer vertelde wat et volk as bescheid geven hadde,

10 zee de Heer ok tegen him: "Gao weeromme naor et volk en zorge d’r veur dat ze heur vandaege en morgen heiligen, en laoten ze heur kleraosie wasken.

11 Bi’j et anbreken van de dadde dag moe’n ze klaor wezen, want op die dag zal de Heer veur de ogen van et hiele volk daelekommen op de Sinai.

12 Geef an tot waor et volk kommen mag, en waorschouw heur dat ze de barg niet op gaon; alderdeegst de voete daorvan meugen ze niet op lopen. Wie him op de barg waogt, moet ommebrocht wodden.

13 Zoenend mag mit gien vinger anraekt wodden; hi’j moet stienigd wodden of mit pielken deurboord. As et now meensken of dieren angaot, ze meugen niet in leven blieven. Eerst as et geluud van een ramshoorn klinkt, meugen ze de barg op gaon."

14 Mozes gong weer naor beneden, naor et volk. Hi’j dreug heur op om heur te heiligen en heur kleraosie te wasken.

15 "Zorge d’r veur daj’m overmorgen klaor binnen," zee hi’j, "en daj’m in de tussentied gien vrouw besleiferen."

16 Op de dadde dag, bi’j et anbreken van de morgen, begon et te donderen en te bliksemen, d’r hong een driegende wolke boven de barg, en slim luud klonk et geschal van een ramshoorn. Alleman in et kaamp trilde.

17 Mozes leidde et volk et kaamp uut, God integen. An de voete van de barg bleven ze staon.

18 D'r hong allemaole rook om de Sinai henne, want de Heer was daorop daelekommen in vuur. De rook steeg op as de rook uut een smultovend, en de barg trilde alderargst.

19 Et geschal van de ramshoorn wodde luder en luder. Mozes praotte, en God gaf bescheid mit een allemachtig stemgeluud.

20 De Heer was op de toppe van de Sinai daelekommen. Hi’j vreug an Mozes om naor him toe te kommen, en Mozes gong naor boven.

21 De Heer zee tegen Mozes: "Gao naor beneden en waorschouw et volk dat zi’j niet te kotbi’j kommen in de hoop om de Heer te zien, want dan zullen pattie van heur et d'r niet levend van of brengen.

22 De priesters, die seins wel in de naobi’jhied van de Heer kommen meugen, moe’n ok op eerbiedige ofstaand blieven, aanders zal de argernis van de Heer tegen heur losbasten."

23 Mozes zee doe tegen de Heer: "Et volk kan de Sinai niet op gaon. Jow hebben oons ommes zels opdreugen om de barg of te greenzen en as heilig te beschouwen."

24 De Heer zee: "Gao naor beneden, en komme tegere mit Aäron weeromme. Mar de priesters en et volk meugen niet dichterbi’j kommen, zi’j meugen de barg niet op gaon, aanders zal mien argernis tegen heur losbasten."

25 Mozes gong weeromme naor et volk en brocht heur dit over.

01 Doe zee God disse woorden:

02 "Ik bin de Heer, jim God, die jim uut Iegypte, uut de slavernij, vri’jmaekt het.

03 Vereer naost mi’j gien aandere goden.

04 Maek gien godebeelden, gien inkelde ofbelinge van wat dat in de hemel hier boven is of van wat beneden op de eerde of in et waeter onder de eerde.

05 Gao veur zokke beelden niet deur de kni’jen, verere ze niet, want ik, de Heer, jim God, dulde gien aandere goden naost mi’j. Veur de schuld van de oolden lao'k de kiender boete doen, en et dadde en et vierde geslacht ok, as ze mi’j haten;

06 mar as ze mi’j liefhebben en doen wat ik ze opdreeg, bewies ik heur mien liefde tot in et duzendste geslacht.

07 Misbruke de naeme van de Heer, jim God, niet, want wie zien naeme misbruukt lat hi’j niet vri’juut gaon.

08 Hool de sabbat in ere, et is een heilige dag.

09 Zes daegen lange kuj’m warken en al jim wark doen,

10 mar de zeuvende dag is een rustdag, die an de Heer, jim God, wijded is; dan maj’m niet warken. Dat gelt veur jim, veur jim zeunen en dochters, veur jim knechten en maegden, veur jim vee, en ok veur vremden die bi’j jim in de stad wonen.

11 Want in zes daegen het de Heer de hemel en de eerde maekt, en de zee mit alles wat d’r leeft, en op de zeuvende dag rustte hi’j. Daoromme het de Heer de sabbat zegend en heilig verklaord.

12 Toon achtinge veur jim heit en jim moeke. Dan woj’m zegend mit een lange leven in et laand dat de Heer, jim God, jim geven zal.

13 Begao gien moord.

14 Begao gien overspel.

15 Steel niet.

16 Legge over een aander gien valse getugenis of.

17 Zet jim zinnen niet op et huus van een aander, en liekemin op zien vrouw, op zien knecht, zien maegd, zien rund of zien ezel, of wat him ok mar toeheurt."

18 Et hiele volk was getuge van de donderslaegen en lochtflitsen, et schallen van de ramshoorn en de rook die uut de barg kwam. Bi’j dat anzien deden ze stap terogge, en bleven ze op grote ofstaand staon.

19 Ze zeden tegen Mozes: "Praoten jow mit oons, wi’j zullen naor jow luusteren. Mar laot God niet mit oons praoten, want dan kommen we omme."

20 Mar Mozes zee doe: "Wees mar niet bange, God is kommen om jim op de proef te stellen en jim mit ontzag veur him te vervullen, zodaj'm niet meer zundigen zullen."

21 En wiels et volk op een ofstaand staon bleef, gong Mozes naor de donkere wolke toe waor God in anwezig was.

22 De Heer dreug Mozes op om et volgende tegen de Israëlieten te zeggen: "Jim bin d’r getuge van west dat ik vanuut de hemel tegen jim praot hebbe.

23 Jim meugen daoromme gien goden van zulver of goold maeken om die naost mi’j te vereren.

24 Maek veur mi’j een alter van eerde, en slaacht daorop jim schaopen, geiten en runder veur de braandoffers en vredesoffers. Op ieder plak waor ik mien naeme numen laoten wil, za’k naor jim toe kommen en jim zegenen.

25 Aj’m veur mi’j een stienen alter bouwen willen, bruuk dan gien uuthouwde stienen, want deur de stienen mit een beitel te bewarken ontwijde ie ze.

26 En maek d'r gien treden an, want aj’m daorlanges omhogens gaon zollen, kan iederiene jim vrouwelikhied of gemachten zien."

01 "Hool heur disse regels ok veur:

02 Aj’ een Hebreeuwse knecht kopen, moet hi’j je zes jaor lange dienen; in et zeuvende jaor mag hi’j as vri’j man votgaon, zonder dat hi'j wat te betaelen hoeft.

03 As hi’j alliend kommen is, moet hi’j ok alliend votgaon; was hi’j trouwd, dan mag zien vrouw mit him mitgaon.

04 As zien meester him een vrouw geven het en zi’j het him zeunen of dochters geven, blieven de vrouw en heur kiender eigendom van de meester en moet de knecht alliend votgaon.

05 Mar moch hi’j te kennen geven dat hi’j zo an zien meester en an zien vrouw en kiender hecht is dat hi’j niet as vri’j man votgaon wil,

06 dan moet zien meester him naor et heiligdom toe brengen, him tegen de deure of de deurpost zetten, en mit een prieme een gattien in zien oor maeken. Hi’j blift dan veurgoed zien knecht.

07 As iene zien dochter as maegd verkoopt, kan zi’j niet vri’jkommen zoas de mannelike knechten.

08 As heur meester heur veur himzels bestemd hadde en hi’j heur niet meer lieden mag, moet hi’j heur weerommekopen laoten; hi’j het et recht niet om heur an aanderen te verkopen, omreden hi’j zien verplichtings tegenover heur niet naokommen is.

09 Bestemt hi’j heur veur zien zeune, dan moet hi’j heur as een dochter behaandelen.

10 Nemt hi’j naost heur een aandere vrouw, dan mag hi’j de maegd niet minder eten of kleraosie geven en niet minder vaeke gemienschop mit heur hebben;

11 dot hi’j heur op iene van disse drie punten tekot, dan mag zi’j votgaon zonder dat ze ok mar wat hoeft te betaelen.

12 Wie een aander zo slat dat disse wegraekt, moet van kaant maekt wodden.

13 Mar in et geval dat hi’j et niet mit zin dee en God zien haand bestuurde, kan hi’j vlochten naor een plak da'k jim anwiezen zal.

14 Mar as iene een aander verraodelik vermoordt, mit veurbedochte raode, maj’ him alderdeegst van mien alter ofhaelen om him van kaant te maeken.

15 Wie zien heit of zien moeke wat misdot, moet ommebrocht wodden.

16 Wie iene ontvoert, moet ommebrocht wodden, of hi’j de aander now as knecht verkocht het of him nog in zien bezit het.

17 Wie zien heit of zien moeke vervluukt, moet ommebrocht wodden.

18 As twie manluden kribben en de iene de aander zo mit een stien of mit zien voeste slat dat hi’j niet wegraekt mar wel op bedde blieven moet,

19 en hi’j weer in de bienen komt en mit hulp van een krokke weer buten lopen kan, dan gaot diegene die him sleugen het vri’juut. Wel moet disse him de gedwongen rusttied en de kosten van zien herstel vergoeden.

20 As iene zien knecht of maegd mit een stok slat en hi’j of zi’j raekt op dat plak weg, dan moet d’r vergelling plakvienen.

21 As de knecht of maegd nog een peer daegen in leven blift, gaot de eigener vri’juut; deur et verlös van zien eigendom is hi’j genoeg straft.

22 As twie manluden an et vechten binnen en iene van heur een zwaorboekse vrouw raekt mit as gevolg dat zi’j een miskraom krigt, mar zi’j het veerder gien letsel oplopen, dan moet een boete vraogd wodden waorvan de hoogte deur heur man vaastesteld wodt; de rechters moe’n op de betaeling toekieken.

23 Het zi’j wel aander letsel oplopen, dan gelt: een leven veur een leven,

24 een oge veur een oge, een tane veur een tane, een haand veur een haand, een voete veur een voete,

25 een braandwonde veur een braandwonde, een kneuzing veur een kneuzing, een strieme veur een strieme.

26 As iene zien knecht of maegd zo in et oge treft dat dit verleuren gaot, moet hi’j him of heur as vergoeding veur dat oge vri’jlaoten.

27 En as hi’j zien knecht of maegd een tane uut de mond slat, moet hi’j him of heur as vergoeding veur die tane vri’jlaoten.

28 As een bolle een man of vrouw zo stot dat disse wegraekt, moet die bolle stienigd wodden en mag et vleis d’r van niet opeten wodden. Mar de eigener gaot vri’juut.

29 Mar as die bolle een man of vrouw ommebrengt wiels hi’j veur die tied al stoterig was, en de eigener was waorschouwd mar hadde him niet vaastezet, dan moet niet alliend de bolle stienigd wodden mar moet de eigener ok ommebrocht wodden.

30 Legt et volk him een ofkoopsomme op, dan moet hi’j as lospries veur zien leven de volle somme die him oplegd wodt betaelen.

31 Disse regels gellen ok as de bolle een jonge of maegien stot.

32 As hi’j een knecht of maegd stot, moet an zien of heur meester dattig sjekel zulver betaeld wodden en moet de bolle stienigd wodden.

33 As iene een putte greeft of eupenlegt en him daornao niet ofdekt, en d’r vaalt een rund of een ezel in,

34 moet de eigener van de putte de schae vergoeden: hi’j betaelt de eigener van et dier een bepaold bedrag en mag et dooie dier holen.

35 As iene zien bolle de bolle van een aander zo stot dat die wegraekt, moet de levendige bolle verkocht wodden en de opbrengst d’r van verpat wodden. Et dooie dier moet ok verpat wodden.

36 Mar as bekend was dat de bolle veur die tied al stoterig was en de eigener hadde him niet vaastezet, dan moet hi’j de dooie bolle mit een levendige vergoeden; et dooie dier mag hi’j holen.

37 As iene een rund steelt of een schaop of geite en hi’j slaacht of verkoopt et dier, dan moet hi’j et vergoeden: een rund mit vuuf runder, en een schaop of geite mit vier schaopen of geiten.

01 Trappeerd iene de dief op heterdaod en slat hi’j him dood, dan laedet hi’j daormit gien bloedschuld op him.

02 Mar gebeurt dit nao dat de zunne opkommmen is, dan laedet hi’j wel bloedschuld op him. De dief moet alles vergoeden; het hi’j niks, dan moet hi’j verkocht wodden veur een bedrag mit dezelde weerde as wat hi'j steulen het.

03 As et steulen dier nog levend bi’j him antroffen wodt, moet hi’j et dubbel vergoeden, as et now een rund angaot, een ezel, schaop of geite.

04 As iene zien vee loslat om een stok laand of een droevetuun te beweiden, en zien dieren weiden de akker van een aander of, dan moet hi’j de schae mit de beste opbrengst van zien laand of droevetuun vergoeden.

05 As iene wat verbraant en et vuur slat over op stiekelstruken, waordeur korengarven of een akker mit et staonde koren in vlammen opgaot, moet de anstichter van de braand de schae vergoeden.

06 As iene geld of sieraoden an een aander in bewering geft en dit wodt uut et huus van die aander steulen, moet de dief, as hi’j pakt wodt, een dubbele vergoeding geven.

07 As de dief niet vunnen wodt, moet de eigener van et huus in et heiligdom zweren dat hi’j him niet an de bezittings van de aander vergrepen het.

08 Bi’j ieder vermoeden van verduustering – as et now om een rund gaot, een ezel, een schaop of geite, een stok kleraosie, of wat veur een votraekt veurwarp dan ok waorvan iene beweert dat et van him is – moeten beide perti’jen de zaeke an God veurleggen. Diegene die deur God schuldig verklaord wodt, moet de aander een dubbele vergoeding geven.

09 As iene een ezel, rund, schaop of geite of wat dier dan ok an een aander toevertrouwt, en et gaot dood of raekt gewond of et wodt steulen zonder dat d’r getugen binnen,

10 en die aander zweert bi’j de Heer dat hi’j him niet an et bezit van de eigener vergrepen het, dan moet disse daor genoegen mit nemen en hoeft him niks vergoed te wodden.

11 As vaastestaot dat et dier van de aander steulen is, moet disse et an de eigener vergoeden.

12 As et deur een roofdier doodmaekt is, moet hi’j dat bewiezen deur him et dooie dier te brengen; hi’j hoeft et verscheurde dier niet te vergoeden.

13 As iene een dier van een aander in bruuklien het en et raekt gewond of dood wiels de eigener d’r niet bi’j is, moet hi’j et dier hielemaole vergoeden.

14 Is de eigener d’r wel bi’j, dan is hi’j gien vergoeding verschuldigd. Was et dier huurd, dan is de schae bi’j de huurpries inbegrepen.

15 As iene een maegien dat nog niet uuthuwlikt is verleided, moet hi’j de volle bruidspries betaelen en mit heur trouwen.

16 Moch heur vader weigeren om heur an him uut te huwliken, dan moet hi’j een bedrag betaelen dat akkedeert mit de bruidspries veur een maegd.

17 Een toverhekse mag niet in leven blieven.

18 Wie gemienschop mit een dier het, moet ommebrocht wodden.

19 Wie an aandere goden offers brengt, en niet alliend an de Heer, moet onder de ban plaetst en ommebrocht wodden.

20 Vremden maj’ niet uutbuiten of onderdrokken, want jim bin zels vremden west in Iegypte.

21 Wedevrouwen en wezen maj’ liekemin uutbuiten.

22 Doej’ dat toch en smeken zi’j mi’j om hulp, dan za'k grif naor heur luusteren:

23 ik zal woest wodden en ieder van jim van kaant maeken, en dan zullen jim eigen vrouwluden wedevrouw wodden en jim kiender wees.

24 Aj’ geld lienen an iene van mien volk die in aarmoede leeft, gedreeg je dan niet as een geldschieter en vraog gien rente van him.

25 Aj’ iene zien maantel as onderpaand nemen, moej’ die veur zunsondergang an him weerommegeven,

26 want hi’j het niks aanders om him mit toe te stoppen. Waor moet hi’j zien lichem aanders mit huden as hi’j slaopen gaot? As hi’j mi’j om hulp smeekt, za’k naor him luusteren, want ik bin een genaodige God.

27 Ie meugen God niet lasteren en ie meugen de leiders van je volk niet vervluken.

28 Stao de eerste opbrengst van de droeve-oogst zonder uutstel an mi’j of, en geef mi’j ok je stamhoolder.

29 Etzelde gelt veur et eerste jong van je runder en van je schaopen en geiten; zeuven daegen meugen ze bi’j heur moeke blieven, op de achtste dag moej’ ze an mi’j ofstaon.

30 Leef as meensken die an mi’j wijded binnen. Eet gien vleis van een dier dat deur een roofdier doodmaekt is; dat moej’ an de honnen geven.

01 Ie meugen gien valse praoties rondstri’jen. Maek gien gemiene zaek mit een misdaodiger deur iene vals te beschuldigen.

02 Laot je d’r niet deur de meerderhied toe overhaelen om wat onrechtveerdigs te doen, en aj’ in een rechtszaeke getugen, verdri’j et recht dan niet deur je naor de meerderhied te schikken.

03 Iene die aarm is, maj’ in een rechtszaeke niet beveurdielen.

04 Aj’ een verdweeld rund of een verdweelde ezel van een vi’jaand van je antreffen, moej’ him et dier zonder uutstel weerommebrengen.

05 Aj’ zien dat de ezel van iene mit wie aj’ in onmin leven onder zien last bezwiekt, maj’ niet warkloos toekieken mar moej’m drekt de helpende haand toestikken.

06 Bi’j een rechtszaeke moej’ de rechten van de aarme meensken respekteren.

07 Laot je niet sturen deur valse beschuldigings en breng iene die gien schuld het en die in zien recht staot niet van kaant; wie zoks dot, lao’k niet vri’juut gaon.

08 Neem gien steekpennings an, want steekpennings maeken zienden bliend en maeken eerlike meensken tot liegebulen.

09 Vremden maj’ niet uutzoegen. Jim weten ommes hoe et vuult om vremde te wezen, omreden jim zels vremden west binnen in Iegypte.

10 Zes jaor aachter mekeer maj’ je laand inzi’jen en de oogst binnenhaelen.

11 Mar et zeuvende jaor moej’ et laand braok liggen laoten en et mit rust laoten, dan kun de aarme meensken onder jim d’r van eten; wat zi’j nog overlaoten is veur de dieren van et veld. Mit je droevetuun en je olijvetuun moej’ etzelde doen.

12 Zes daegen lange maj’ warken, mar op de zeuvende dag moej’ rust holen; dan kan je rund en je ezel ok uutrusten en kun je knechten en de vremden die veur je warken op aosem kommen.

13 Hool je vere van alles waorveur ik jim waorschouwd hebbe. Roep gien aandere goden an, laot heur naeme niet over jim lippen kommen.

14 Drie keer jaors moej’m ter ere van mi'j feestvieren.

15 In de maond abib, de maond waorin jim uut Iegypte wegtrokken binnen, moej’ op de daorveur vaastestelde daegen et feest van et Ongezoerde brood vieren. Eet dan zeuven daegen lange ongezoerd brood, zoas ik je opdreugen hebbe. Gieniene mag dan mit lege hanen veur mi’j verschienen.

16 Veerder moej’m et Oogstfeest vieren, et feest van de eerste opbrengst van waj’ op de akker zi’jd hebben, en aentienbesluut, as an et aende van et jaor de hiele oogst binnenhaeld is, et Inzaemelingsfeest.

17 Drie keer jaors moe’n alle manluden dus veur de Machtige, de Heer, verschienen.

18 Aj’ een offerdier veur mi’j slaachten, mag et bloed van et dier alliend stromen as d’r niks in de buurt is waor zoerdeeg in zit, en et vet van mien feestoffer mag niet tot de aanderemorgens beweerd wodden.

19 De aldereerste opbrengst van je akker moej’ naor et heiligdom van de Heer, je God, brengen.

Ie meugen een geitebokkien niet koken in de melk van zien moeke.

20 Ik stuur een engel veur jim uut om je op je reize te huden en je naor et plak te brengen dat ik veur jim bestemd hebbe.

21 Neem je veur him in acht, geheurzem him zonder tegenspreken, want hi’j haandelt in mien naeme en zol jim je opstanighied niet vergeven.

22 Aj’ him geheurzemen en alles doen wat ik zegge, za’k de vi’jaand van jim vi’janen wezen en jim onderdrokkers onderdrokken.

23 Mien engel zal veur jim uut gaon naor et gebied van de Amorieten, de Hethieten, Perizzieten, Kanaänieten, Chiwwieten en Jebusieten, en ik zal die volken uutroeien.

24 Neem heur gebruken niet over, gao niet deur de kni’jen veur heur goden en verere ze niet; hael heur godebeelden daele en vergruzel heur gewijde stienen.

25 Verere de Heer, jim God, dan zal hi’j jim eten en jim waeter zegenen en jim vri’jweren veur ziekten.

26 Gieniene vrouw in jim laand zal dan een miskraom kriegen of onvruchtber wezen, en ik zal je een lang leven geven.

27 De schrik veur mi’j stuur ik veur jim uut, ik zal paniek zi’jen onder ieder volk waor jim mit in anraeking kommen, zodat al je vi’janen op de vlocht slaon.

28 Ik stuur ok een zwaarm bremzen veur jim uut, die de Chiwwieten, de Kanaänieten en Hethieten verjaegen zullen.

29 Mar ik verdrief heur niet allemaole in ien jaor, aanders zol et laand verwilderen en zollen d’r te vule wilde dieren kommen;

30 ik zal et geleidelik doen, totdat jim mit zovule binnen daj’ heur laand in bezit nemen kunnen.

31 Ik zal jim een gebied geven dat him uutstrekt van de Rooie Zee tot an de zee waor de Filistijnen an wonen, en van de woestijn tot an de Eufraat. De bewoners van dat hiele gebied geef ik in jim macht, en jim zullen heur verdrieven.

32 Slute gien verbond mit heur of mit heur goden.

33 Zi’j meugen niet in jim laand blieven, aanders zollen zi’j jim d’r toe verleiden om heur goden te vereren en tegen mi’j te zundigen. Dat zol jim ondergang wezen."

01 Mozes kreeg van de Heer disse kommedaosie: "Kom naor mi’j toe, de barg op, saemen mit Aäron, Nadab en Abihu en zeuventig van Israël zien ooldsten, en gao op eerbiedige ofstaand deur de kni’jen.

02 Alliend ieje, Mozes, meugen vlakbi’j de Heer kommen, de aanderen niet. Et volk mag jow niet volgen as ie de barg op gaon."

03 Mozes maekte et volk bekend mit alle geboden en regels die de Heer geven hadde, en et volk verklaorde ienstemmig dat et heur holen zol an alles wat de Heer beveulen hadde.

04 Hiernao schreef Mozes alles op wat de Heer zegd hadde. De aanderemorgens bouwde hi’j an de voete van de barg een alter en zette hi’j daor twaelf gedaenkstienen daele, veur ieder van de twaelf stammen van Israël iene.

05 Hi’j dreug een stokmennig jonge Israëlieten op om de Heer braandoffers te brengen en bollen te slaachten veur een vredesoffer.

06 Mozes nam de helte van et bloed en dee dat in schaolen, de aandere helte geut hi’j tegen et alter.

07 Doe nam hi’j et boek van et verbond en leesde dit an et volk veur, en zi’j zeden: "Alles wat de Heer zegd het zuwwe goed in oons opnemen."

08 Doe nam Mozes et bloed en besprinkelde et volk daormit. "Mit dit bloed," zee hi’j, "wodt et verbond bekrachtigd dat de Heer mit jim sleuten het deur jim al disse geboden te geven."

09 Hiernao gong Mozes de barg op, saemen mit Aäron, Nadab, Abihu en zeuventig ooldsten van et volk,

10 en zi’j zaggen de God van Israël. Onder zien voeten was d’r wat as een bestraoting van saffier, helder straolend as de hemel zels.

11 Disse veuranstaonde Israëlieten wodden niet deur God ommebrocht: zi’j zaggen him, en zi’j atten en dronken.

12 De Heer zee tegen Mozes: "Kom naor mi’j toe, de barg op, en waacht daor; dan za'k je de stienen plaeten geven waorop ik de wetten en geboden schreven hebbe om et volk les te geven."

13 Tegere mit zien knecht Jozua gong Mozes de barg van God op.

14 Tegen de ooldsten zee hi’j: "Waacht hier tot wi’j weerommekommen, Aäron en Chur blieven bi’j jim. Moch iene een uutspraoke in een kwessie willen, dan kan hi’j naor heur toe gaon."

15 Wiels Mozes de barg op gong, wodde disse overdekt deur een wolke:

16 de majesteit van de Heer rustte op de Sinai. Zes daegen lange bedekte de wolke de barg. Op de zeuvende dag reup de Heer Mozes vanuut de wolke.

17 En wiels de Israëlieten de majesteit van de Heer zaggen, as een laaiend vuur op de toppe van de barg,

18 gong Mozes de wolke in en klom hi’j veerder omhogens. Veertig daegen en veertig naachten bleef hi’j op de barg.

01 De Heer zee tegen Mozes:

02 "Vraog de Israëlieten om mi’j kedo’s te geven; neem van iederiene die dat wil een bi’jdrege in ontvangst.

03 Ie moe’n dit van heur vraogen: goold, zulver en keuper,

04 blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle, fien linnen gaoren en geitehaor,

05 roodvarfde rammevellen, vellen van zeekoenen, acaciahoolt,

06 laampe-eulie, lekker roekende specerijen veur de zalve-eulie en veur de reukoffers,

07 onyxstienen veur de priesterschölk en edelstienen veur de bosttasse.

08 De Israëlieten moe’n een heiligdom veur mi’j maeken, zodat ik midden tussen heur in wonen kan.

09 Ik zal je een ontwarp zien laoten van de tempeltente en van alle veurwarpen die bi’j disse tente heuren; hool je daor hiel percies an.

10 Laot van acaciahoolt een ark maeken, een kiste van twienenhalve elle lange, aanderhalve elle bried en aanderhalve elle hoge.

11 Beleg die mit zuver goold, liekegoed vanbinnen as vanbuten; an de boverkaante moej’ rondomme een goolden sierlieste maeken.

12 Giet vier goolden ringen en maek die an de vier poten vaaste: twie ringen an iedere kaante van de ark.

13 Maek dreegbomen van acaciahoolt, beleg ze mit goold

14 en stik ze deur de ringen an weerskaanten; zo kan de ark dreugen wodden.

15 De dreegbomen moe’n in de ringen blieven, zi’j meugen d’r niet uut haeld wodden.

16 In de ark moej’ de verbondstekst leggen die ik je geven zal.

17 Ie moe’n ok een verzoeningsplaete maeken van zuver goold, twienenhalve elle lange en aanderhalve elle bried.

18-19 Maek an de beide uutaenden daorvan een cherub, ok van goold, iene an et iene uutaende en iene an et aandere uutaende. Et moet driefwark wezen, de twie cherubs moe’n ien gehiel mit de plaete wezen.

20 Ze moe’n tegenover mekeer staon, mit et gezichte naor de verzoeningsplaete toe keerd, en heur vlarken moe’n spreided wezen zodat ze daor bescharmend overhenne stikken.

21 Legge de verzoeningsplaete op de ark; legge de verbondstekst die ik je geven zal in de ark.

22 Daor za’k je treffen, en vanof dat plak, boven de verzoeningsplaete, tussen de twie cherubs op de ark mit de verbondstekst, za’k mit je praoten en je alles zeggen wa’k van de Israëlieten daon hebben wil.

23 Maek een taofel van acaciahoolt, twie elle lange, iene elle bried en aanderhalve elle hoge.

24 Beleg die mit zuver goold en breng rondomme een goolden sierlieste an:

25 een raand van iene haand bried, in een goolden lieste zet.

26 Maek vier goolden ringen en maek die an de vier hoeken vaaste, bi’j de poten.

27 De ringen moe’n vlak onder de raand zitten; zi’j bin bedoeld veur de dreegbomen waor de taofel mit dreugen wodt.

28 De dreegbomen veur de taofel moej’ van acaciahoolt maeken en ie moe’n ze mit goold beleggen.

29 Maek ok de bi’jbeheurende paanties, schaolen en kannen, en koemen veur de wienoffers, allemaole van zuver goold.

30 Leg op de taofel et toonbrood; dat moet daor altied veur mi’j liggen.

31 Maek een laampestaander van zuver goold. De voete, de schacht, de kelken, knoppen en bloemen moe’n uut iene stok dreven wodden.

32 De schacht moet zes ziedaarms hebben: drieje an de iene kaante en drieje an de aandere kaante.

33 Disse aarms moe’n versierd wodden mit mangelblossem; maek op iedere aarm drie kelken mit een knoppe en bloemeblatties, iederkeer op dezelde meniere.

34 De schacht moet ok versierd wodden mit mangelblossem: vier kelken, ieder mit een knoppe en bloemeblatties.

35 Waor de aarms uut de schacht kommen, moe’n ok knoppen maekt wodden: iene onder et eerste peer aarms, iene onder et twiede peer en iene onder et dadde peer.

36 De hiele staander, mit de zes aarms en de knoppen, moet uut iene stok zuver goold dreven wodden.

37 Maek d’r zeuven laampen veur en zet die d’r zo op dat et locht naor veuren vaalt.

38 De snuters en bakkies moe’n ok van zuver goold wezen.

39 Bruuk veur de laampestaander en veur de bi’jbeheurende veurwarpen ien telent zuver goold.

40 Hool je bi’j et maeken d’r van, an et ontwarp dat je hier op de barg toond is.

01 De tempeltente moej’ maeken van tien weefde baenen. Dissen moe’n vakkundig weefd wodden van twiend linnen gaoren en van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle, mit een petroon van cherubs.

02 Alle baenen moe’n etzelde fermaot hebben: de lengte van iedere baene moet achtentwintig elle wezen, de brette vier elle.

03 Zet vuuf van disse baenen annenneer, en doe etzelde mit de aandere vufe.

04 An de laeste baene van ieder van de twie klieden die aj’ zo kriegen, moej’ lussen van blauwpurperen wolle zetten:

05 vuuftig lussen an ieder van de beide klieden, zo dat ze krek tegenover mekeer kommen te zitten.

06 Maek vuuftig goolden haoken en zet de klieden mit disse haoken annenneer, zodat de tempeltente ien gehiel is.

07 Maek baenen van geitehaor veur een tente die over de tempeltente henne komt. Et moe’n d’r elf wezen,

08 allemaole van etzelde fermaot: de lengte van iedere baene moet dattig elle wezen, de brette vier elle.

09 Zet vuuf van disse baenen annenneer, en de aandere zesse ok; de zesde moet, dubbelsleugen, an de veurkaante van de tente kommen.

10 An de laeste baene van ieder van de twie klieden die aj’ zo kriegen, zet ie vuuftig lussen.

11 Maek vuuftig keuperen haoken en stik ze in de lussen om de dielen annenneer te zetten en van de tente ien gehiel te maeken.

12 Wat et overblievende stok van et tentedoek anbelangt: de extra halve baene moet an de aachterkaante van de tempeltente ofhangen,

13 en de elle die in de lengte an weerskaanten overschöt, moet langs de ziedkaanten van de tempeltente ofhangen om disse te bedekken.

14 Maek veur disse tente een dekklied van roodvarfde rammevellen en dek dat weer of mit een klied van zeekoenevellen.

15 Veur de wanen van de tempeltente moej’ plaanken van acaciahoolt maeken. Ze moe’n rechtop kommen te staon

16 en tien elle lange wezen en aanderhalve elle bried.

17 Maek an iedere plaanke twie pennen, en wel zo dat de pennen van alle plaanken van de tempeltente in een rechte lijn kommen te staon.

18 Maek twintig plaanken veur de zuudwaand van de tempeltente

19 en breng daoronder veertig zulveren voetstokken an, iederkeer twie veur iedere plaanke, waor de beide pennen in passen.

20 Veur de aandere kaante van de tempeltente, an de noordkaante, ok twintig plaanken

21 mit daoronder veertig zulveren voetstokken, iederkeer twie veur iedere plaanke.

22 Veur de aachterwaand van de tempeltente, an de westkaante, maek ie zes plaanken.

23 Veur de hoeken van de aachterwaand moej’ twie extra plaanken maeken.

24 Op de beide hoeken moe’n de plaanken van onderen krek op mekeer ansluten en tot bovenan, bi’j de ring, moe’n ze percies gelieklopen.

25 Bi’jenneer dus acht plaanken, mit daoronder zestien zulveren voetstokken, iederkeer twie veur iedere plaanke.

26 Maek dwasbalken van acaciahoolt: vufe veur de iene ziedwaand van de tempeltente,

27 vufe veur de aandere ziedwaand en vufe veur de aachterwaand an de westkaante.

28 De middelste dwasbalke komt halverwege de waand en verbint de plaanken van et iene aende tot et aandere mittenneer.

29 Beleg de plaanken mit goold, beleg de dwasbalken ok mit goold en maek veur de dwasbalken goolden ringen.

30 Hool je bi’j et maeken van de tempeltente an et veurbeeld dat je hier op de barg toond is.

31 Maek een veurhangsel van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren. Et moet vakkundig weefd wodden, mit een petroon van cherubs.

32 Maek et mit goold belegde krammen vaaste an vier paolen van acaciahoolt, die overtrokken binnen mit goold en op vier zulveren voetstokken rusten.

33 Zet et veurhangsel zo vaaste dat et onder de vuuftig goolden haoken komt, en zet de ark mit de verbondstekst d’r aachter: et veurhangsel maekt de scheidinge tussen et heilige en et alderheiligste.

34 Op de ark mit de verbondstekst in et alderheiligste moej’ de verzoeningsplaete leggen.

35 Zet de taofel en de laampestaander veur et veurhangsel in de tempeltente, tegenover mekeer: de laampestaander an de zuudkaante, de taofel an de noordkaante.

36 Maek as ofscheiding van de ingang van de tente een vakkundig berduurd gedien van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

37 Maek veur dit gedien vuuf paolen van acaciahoolt, beleg ze mit goold, veurzie ze van mit goold belegde krammen en giet d’r vuuf broonzen voetstokken veur.

01 Maek een alter van acaciahoolt. Et moet vierkaant wezen, vuuf elle lange en vuuf elle bried, en drie elle hoge.

02 Op de vier hoeken moet et horens hebben, die d’r ien gehiel mit binnen. Beleg et mit broons.

03 Alle bi’jbeheurende veurwarpen moej’ van keuper maeken: de potten veur et oprumen van de aske, de schoppen, offerschaolen, vörken en vuurbakken.

04 Maek een hekke om et alter, een broonzen raster mit op de vier hoeken een broonzen ring;

05 zet dat an de onderkaant vaaste, onder de raand, zo dat et tot halverwege et alter riekt.

06 Ie moe’n veur et alter ok dreegbomen van acaciahoolt maeken, die aj’ mit broons beleggen.

07 De dreegbomen moe’n zo in de ringen steuken wodden dat ze an weerskaanten van et alter binnen as dat dreugen wodt.

08 Et alter moet van hoolten panelen maekt wodden en van binnen hol wezen. Laot et maeken zoas et je hier op de barg toond is.

09 De ruumte rond de tempeltente moet ofscharmd wodden. An de zuudkaante moe'n over een lengte van honderd elle doeken van twiend linnen kommen,

10 en twintig bi’jbeheurende paolen op twintig broonzen voetstokken, mit krammen en dwasstangen van zulver.

11 Doe et krek zo an de noordkaante: doeken over een lengte van honderd elle en twintig bi’jbeheurende paolen op twintig broonzen voetstokken, mit krammen en dwasstangen van zulver.

12 An de westkaante: doeken over een brette van vuuftig elle, mit tien paolen op tien voetstokken.

13 An de oostkaante moet de brette van de ofscharmde ruumte ok vuuftig elle wezen.

14-15 Daor moe’n an weerskaanten over een brette van vuuftien elle doeken kommen en drie bi’jbeheurende paolen die ieder op een voetstok staon.

16 Scharm de ingang of mit een vakkundig berduurd gedien van twintig elle bried, van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren; daor kommen vier paolen bi’j, ieder op een voetstok.

17 Alle paolen van de ofstekking kriegen zulveren dwasstangen, verzulverde krammen en broonzen voetstokken.

18 De ofstekking moet honderd elle lange wezen, vuuftig elle bried en vuuf elle hoge. De doeken bin van twiend linnen, de voetstokken van broons.

19 Al et ark dat neudig is veur et opbouwen van de tempeltente moet van broons wezen, krek as de pennen van de tempeltente en de ofstekking.

20-21 Dreeg de Israëlieten op om je veur de verlochting zuvere olijfeulie te brengen: d’r moe’n in de ontmoetingstente, buten et veurhangsel dat de ark mit de verbondstekst ofscharmt, de hieltied laampen branen. Aäron en zien naokommelingen moe’n d’r veur zorgen dat ze de hiele naacht veur de Heer branen blieven. Dit veurschrift blift veur de Israëlieten veur altied van kracht, veur alle kommende generaosies.

01 Laot je breur Aäron en zien zeunen Nadab, Abihu, Eleazar en Itamar bi’j je kommen. Heur he’k uut de Israëlieten uutkeuzen om mi’j as priester te dienen.

02 Laot veur je breur Aäron heilige kleraosie maeken, die him weerdighied en anzien geven.

03 Ie moe’n anwiezings geven an iederiene die zien vak verstaot, an wie ik vakmaanschop geven hebbe, en zi’j moe’n dan de kleraosie veur Aäron maeken, zodat hi’j wijded wodden kan en mi’j as priester dienen kan.

04 Ze moe’n disse kleraosie maeken: een bosttasse, een priesterschölk, een boverhemd, een stevig weefd wied halflang boezeroen, een bofferd en een riem. Veur Aäron liekegoed as veur zien zeunen moet heilige kleraosie maekt wodden, omreden zi’j mi’j as priester dienen moeten.

05 D’r moet goolddraod veur bruukt wodden, blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en fien linnen gaoren.

06 De priesterschölk moet vakkundig weefd wodden van goolddraod, blauwpurperen en roodpurperen wolle en twiend linnen gaoren.

07 De beide paanden moe’n deur schoolderstokken mittenneer verbunnen wodden.

08 De baand waor de schölk mit vaastetrokken wodt, moet daor ien gehiel mit wodden en op dezelde wieze maekt wodden, van goolddraod, blauwpurperen en roodpurperen wolle en twiend linnen gaoren.

09 Neem twie onyxstienen en ritse daor de naemen van Israël zien zeunen in:

10 zesse in de iene stien en zesse in de aandere, in de volgodder van heur geboorte.

11 Dat ritsen moet deur een kundig vakman daon wodden, hi’j moet de naemen in de stienen snieden krek zoas zegelstienen sneden wodden. Zet beide stienen in goolden kassen

12 en zet ze op de schoolderstokken van de priesterschölk: as Aäron veur de Heer verschient en de naemen van de Israëlieten op zien schoolders dreegt, zal de Heer an de Israëlieten herinnerd wodden.

13-14 An de goolden kassen moej’ kettenties van zuver goold vaastemaeken, in de vorm van keunstig frisselwark.

15 Maek een bosttasse veur de orakelstienen. Disse moet lieke vakkundig weefd wodden as de priesterschölk, van goolddraod, blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

16 Dubbelsleugen moet et weefsel vierkaant wezen, ien span lange en ien span bried.

17 Zet d'r vier riegels stienen op: de eerste riegel van een robijn, een topaas en een smaragd;

18 de twiede riegel deur een grenaat, een saffier en een aquamarijn;

19 de dadde deur een barnstien, een agaat en een amethist,

20 en de vierde deur een turkoois, een onyx en een jaspis, allemaole in goolden kassen vaastezet.

21 D’r moe’n twaelf stienen wezen, zoas d’r twaelf naemen binnen van Israël zien zeunen: in iedere stien moet de naeme van iene van de twaelf stammen ritst wodden, krek zoas zegelstienen sneden wodden.

22 Maek veur de bosttasse kettenties van zuver goold, in de vorm van keunstig frisselwark,

23 en ok twie goolden ringen die an de boverste hoeken van de tasse vaastemaekt wodden moeten.

24 Zet de beide goolden snoeren vaaste mit et iene aende an de ringen op de hoeken van de bosttasse

25 en mit et aandere aende an de kassen op de schoolderstokken van de priesterschölk, an de veurkaante.

26 Maek nog twie goolden ringen en zet die an de aandere hoeken van de bosttasse, an de binderkaante, waor de tasse mit tegen de priesterschölk an hangt.

27 Maek ok twie goolden ringen vaaste an de schoolderstokken van de priesterschölk, mar an de veurkaante, onderan, dichte bi’j et plak waor de schoolderstokken vaastezet binnen, boven de baand.

28 Hael een blauwpurperen kore deur de ringen van de bosttasse en deur die van de priesterschölk en biene de tasse daor stevig mit op de baand van de priesterschölk vaaste zodat hi’j niet verschoeven kan.

29 Zo dreegt Aäron iederkeer as hi’j et heiligdom binnen gaot, de naemen van Israël zien zeunen op zien hatte, op de bosttasse veur de orakelstienen, om de Heer de hieltied opni’j an heur te herinneren.

30 Legge in de bosttasse de twie orakelstienen, zodat Aäron ze op zien hatte dreegt as hi’j veur de Heer verschient; in de tegenwoordighied van de Heer moet hi’j de stienen veur de orakels over de Israëlieten altied op zien hatte dregen.

31 Et boverhemd dat bi’j de priesterschölk heurt, moet hielemaole van blauwpurperen wolle maekt wodden.

32 De tipse komt in et midden en wodt ofzet mit een raand die krek zo weefd is as die van een waopenrok, om inscheuren veur te wezen.

33 Op de hiele zeum moej’ grenaatappels van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle vaastezetten mit goolden bellegies d’r tussen,

34 iederkeer om en om een goolden bellegien en een grenaatappel.

35 Aäron moet dit boverhemd dregen as hi’j dienst dot. As hi’j et heiligdom binnengaot om veur de Heer te verschienen en as hi’j weer naor buten komt, moet et geluud van de bellegies te heuren wezen, aanders zal hi’j wegraeken.

36 Maek een rozette van zuver goold en rits daor, as in een zegel, de woorden "An de Heer wijded" in.

37 Zet disse veur op de bofferd vaaste mit een kore van blauwpurperen wolle.

38 Deur de rozette alsmar op zien veurheufd te dregen, nemt Aäron de schuld van de Israëlieten op him as zi’j tekotschieten bi’j et brengen van heur heilige gaoven; dan wodden disse deur de Heer anveerd.

39 Weef een wied halflang boezeroen en een bofferd van fien linnen gaoren, en maek een vakkundig berduurde riem.

40 Ok veur Aäron zien zeunen moej’ wiede halflange boezeroenen en riemen maeken en heufddoeken die heur weerdighied en anzien geven.

41 Laot je breur Aäron en zien zeunen disse kleraosie anstrupen en zalve heur; zo wijde ie heur en heilig ie heur om mi’j as priester te dienen.

42 Ie moe’n ok linnen broeken veur heur maeken die heur gemachten bedekken; ze moe’n van de heupen tot op de di’jen rieken.

43 Aäron en zien zeunen moe’n ze dregen as ze de ontmoetingstente binnengaon of in et heiligdom dienst doen gaon bi’j et alter. Aanders laeden ze schuld op heur en zullen ze wegraeken. Dit veurschrift blift veur him en zien naokommelingen veur altied van kracht.

01 Doe dit om Aäron en zien zeunen te heiligen, zodat zi’j mi’j as priester dienen kunnen: Neem een bolle en twie rammen zonder ienigst gebrek.

02 Neem veerder brood, dikke broden, mit olijfeulie klaormaekt, en dunne broden, mit olijfeulie bestreken – alles zonder zoerdeeg en bakt van weitenbloem.

03 Legge dit in een körf en breng die naor et heiligdom, krek as de bolle en de beide rammen.

04 Laot Aäron en zien zeunen naor de ingang van de ontmoetingstente kommen en waske heur mit waeter.

05 Struup Aäron daornao de priesterkleren an: et wiede halflange boezeroen, et boverhemd dat bi’j de priesterschölk heurt, de priesterschölk en de bosttasse; bien de schölk vaaste mit de bi’jbeheurende baand.

06 Doe him de bofferd op en zet daorop de heilige diadeem.

07 Zalve Aäron deur de zalve-eulie over zien heufd uut te gieten.

08 Laot daornao zien zeunen kommen, struup heur de wiede halflange boezeroenen an

09 en bien heur de heufddoeken omme. Doe liekegoed Aäron as zien zeunen een riem omme. Deur heur op disse meniere te wijden, verlien ie Aäron en zien zeunen veur altied et recht om et priesterschop uut te voeren.

10 Laot de bolle naor de ontmoetingstente brengen en laot Aäron en zien zeunen heur haand op de kop van de bolle leggen.

11 Slaacht et dier in et zicht van de Heer bi’j de ingang van de ontmoetingstente.

12 Striek mit je vinger wat bloed an de horens van et alter en giet de rest van et bloed uut an de voete van et alter.

13 Neem al et vet rond de ingewanen, de kleinste kwabbe van de lever, de beide nieren en et niervet, en verbrane dit op et alter.

14 Mar et vleis van de bolle moej’ buten et kaamp verbranen, krek as de huud en de inhoold van de ingewanen. Et is een zuveringsoffer.

15 Neem dan iene van de rammen, en laot Aäron en zien zeunen heur haand op de kop van dat ram leggen.

16 Slaacht et dier en giet et bloed tegen de ziedkaanten van et alter.

17 Sniede de ram in stokken, waske de ingewanen en de poten en leg ze bi’j de stokken vleis en de kop.

18 Verbraan de ram hielemaole op et alter. Et is een braandoffer, een roekende gaove die de Heer goeddonkt.

19 Neem dan de twiede ram en laot Aäron en zien zeunen heur haand op de kop van die ram leggen.

20 Slaacht et dier en striek wat van et bloed an de rechteroorlelle van Aäron en an die van zien zeunen, op heur rechterdoeme en op de dikke ti’je van heur rechtervoete. De rest van et bloed moej’ tegen de ziedkaanten van et alter gieten.

21 Besprinkel Aäron mit wat bloed van et alter en mit zalve-eulie en sprinkel et ok over zien kleraosie. Zien zeunen en heur kleraosie moej’ d’r ok mit besprinkelen. Dan zullen Aäron en zien zeunen, krek as heur kleraosie, heilig wezen.

22 Neem de vette stokken van de ram: de steert, al et vet uut de boek, de kleinste kwabbe van de lever en de beide nieren mit et niervet, en ok de rechteraachterboolte; disse ram dient as wijdingsoffer.

23 En neem uut de körf mit brood zonder zoerdeeg die de Heer brocht is een rond brood, een ienhaanse, mit eulie klaormaekt brood en een twiehaans brood.

24 Leg dit allemaole op de haandpalms van Aäron en zien zeunen om et in et zicht van de Heer omhogens te stikken.

25 Neem et daornao weer van heur hanen of en verbraan et op et alter, boven op et braandoffer. Et is een roekende gaove die de Heer goeddonkt.

26 Neem et boststok van de ram en stik et in et zicht van de Heer omhogens. Dit pat van Aäron zien wijdingsoffer is veur jow bestemd.

27 Et boststok en de aachterboolte die in et zicht van de Heer optild binnen, en die ofkomstig binnen van de ram die et wijdingsoffer veur Aäron en zien zeunen is, moej’ appat holen.

28 Ze moe’n van now of an ofgeven wodden an Aäron en zien zeunen; dit pat van de vredesoffers die de Israëlieten an de Heer brengen is veur altied veur heur bestemd.

29 De heilige kleraosie van Aäron gaot over op zien naokommelingen; daor moe’n ze in zalfd en wijded wodden.

30 De zeune die him as hogepriester opvolgt en die de ontmoetingstente binnengaot om in et heiligdom de priesterdienst te doen, moet disse kleraosie zeuven daegen aachter mekeer dregen.

31 Kook et vleis van de wijdingsram op een heilige plak.

32 Aäron en zien zeunen moe’n et vleis van de ram en et brood uut de körf opeten bi’j de ingang van de ontmoetingstente.

33 Alliend zi’j meugen eten van et vleis en et brood waor de verzoeningsrite mit daon wodde doe zi’j wijded en heiligd wodden. Een onbevoegde mag d’r niet van eten, want et is heilig.

34 As d’r de aanderemorgens nog wat van et vleis of van et brood van et wijdingsoffer over is, moej’ dat verbranen. Et mag niet meer opeten wodden, omreden et heilig is.

35 Doe alles wat ik je mit betrekking tot Aäron en zien zeunen opdreugen hebbe. De wijding moet zeuven daegen duren.

36 Iedere dag moej’ een bolle as zuveringsoffer anbieden om verzoening te bewarken. Et alter moej’ mit een verzoeningsrite van zunde wasken en ie moe’n et zalven om et te heiligen.

37 Zeuven daegen moet disse verzoeningsrite duren. Daornao is et alter alderheiligst; alles wat d’r mit in anraeking komt wodt zels ok heilig.

38 Op et alter moe’n iedere dag twie enterrammen offerd wodden,

39 de iene morgens, de aandere onder de aovend.

40 Offer bi’j et iene dier een tiende efa weitenbloem mingd mit een vorrels hin zuvere olijfeulie. Offer bi’j dit dier ok een vorrels hin wien.

41 Bi’j et aandere dier, daj’ in twielochten offeren, moet eenzelde graonoffer en eenzelde wienoffer as morgens brocht wodden. Et is een roekende gaove die de Heer goeddonkt,

42 een braandoffer dat jim, en alle kommende generaosies daegeliks an de Heer brengen moeten bi’j de ingang van de ontmoetingstente. Daor za’k jim treffen om mit jow te praoten.

43 Daor za’k de Israëlieten treffen en dat plak zal deur mien anwezigens heiligd wodden.

44 Ik zal de ontmoetingstente en et alter heiligen, krek as Aäron en zien zeunen, zodat ze mi’j as priester dienen kunnen.

45 Ik zal midden tussen de Israëlieten wonen, en ik zal heur God wezen.

46 En zi’j zullen inzien dat ik, de Heer, heur God bin, die heur uut Iegypte vri’jmaekt het om midden tussen heur in te wonen. Ik bin de Heer, heur God.

01 Ie moe’n een alter maeken veur et branen van roekersgoed; bruuk daor acaciahoolt veur.

02 Et moet vierkaant wezen, iene elle lange en iene elle bried, en twie elle hoge; de horens moe’n d’r ien gehiel mit wezen.

03 Beslao de boverkaante, alle ziedkaanten en de horens mit zuver goold en breng d’r rondomtoe een goolden raand an.

04 Maek an twie kaanten onder de raand twie goolden ringen vaaste. Zet ze an de tegenover mekeer liggende kaanten; ze bin bedoeld veur de dreegbomen waor et alter mit dreugen wodt.

05 De dreegbomen moej’ van acaciahoolt maeken en ie moe’n ze mit goold beleggen.

06 Zet et alter veur et veurhangsel waor de ark mit de verbondstekst aachter staot, tegenover de verzoeningsplaete die daoroverhenne ligt, waor ik je treffen zal.

07 Aäron moet daor iedere morgen as hi’j de laampen op odder brengt, lekker roekersgoed op branen.

08 As hi’j in twielochten de laampen anstikt, moet hi’j ok een reukoffer brengen. Alle kommende generaosies moe’n iedere dag veur de Heer roekersgoed branen.

09 Jim meugen op dit alter alliend et veurschreven roekersgoed offeren en d’r gien braandoffers, graonoffers of wienoffers op brengen.

10 Ienkeer jaors moet Aäron an de horens van dit alter de verzoeningsrite uutvoeren mit et bloed van et zuveringsoffer, en alle kommende generaosies moe’n dit gebruuk overaende holen. Dit alter is veur de Heer alderheiligst."

11 De Heer zee tegen Mozes:

12 "Aj’ onder de Israëlieten een telling holen, moet iederiene die riggestreerd wodt de Heer losgeld betaelen veur heur leven, om et veur te wezen dat de telling heur noodlottig wodt.

13 Iederiene die mitteld wodt moet een halve sjekel betaelen, neffens et iekergewicht van et heiligdom, twintig gera de sjekel; de heffing veur de Heer is de helte daorvan.

14 Iederiene die mitteld wodt, iederiene van twintig jaor of oolder, moet disse heffing veur de Heer betaelen.

15 Rieken dregen as lospries veur heur leven niet meer of as een halve sjekel, aarme meensken niet minder.

16 Et losgeld daj’ van de Israëlieten kriegen, moet bruukt wodden veur de dienst in de ontmoetingstente. De lospries die de Israëlieten veur heur leven betaelen, zal d’r veur zorgen dat de Heer heur niet verget."

17 De Heer zee tegen Mozes:

18 "Maek een broonzen waskoeme op een broonzen onderstel, veur de wassings. Zet et tussen de ontmoetingstente en et alter en doe d’r waeter in.

19 Mit dit waeter moe'n Aäron en zien zeunen heur hanen en voeten wasken.

20 Zi’j moe’n dit doen veurdat ze de ontmoetingstente binnengaon, aanders zullen ze wegraeken. Ok as zi’j dienst doen gaon bi’j et alter en de Heer een offer brengen gaon,

21 moe’n ze heur hanen en voeten wasken, aanders zullen ze wegraeken. Disse bepaoling blift veur altied van kracht veur Aäron en zien naokommelingen, veur alle kommende generaosies."

22 De Heer zee tegen Mozes:

23-24 "Neem de fienste specerijen: vuufhonderd sjekel dikvloeibere mirre, half zovule roekende keneel – twiehonderdvuuftig sjekel dus –, twiehonderdvuuftig sjekel roekende kalmoes en vuufhonderd sjekel kassia, alles neffens et iekergewicht van et heiligdom, en een hin olijfeulie,

25 en maek hiervan heilige zalve-eulie, een roekend mingsel zoas een roekmaeker zoks maekt. Mit disse heilige zalve-eulie

26 moej’ de ontmoetingstente zalven, de ark mit de verbondstekst,

27 de taofel en de laampestaander mit alle bi’jbeheurende veurwarpen, et reukofferalter,

28 et braandofferalter mit et gerei, en de waskoeme en et onderstel daor van.

29 Hierdeur wijde ie disse veurwarpen en wodden ze alderheiligst; alles wat d’r mit in anraeking komt wodt zels ok heilig.

30 Zalve Aäron en zien zeunen ok; zo heilig ie heur om mi’j as priester dienen te kunnen.

31 Tegen de Israëlieten moej’ zeggen: "dit is heilige zalve-eulie, hi’j is alliend veur de Heer bestemd, in alle kommende generaosies.

32 Et mag over gieniene zien lichem henne geuten wodden en jim meugen niks op dezelde meniere klaormaeken: disse eulie is heilig en mag deur jim niet ontheiligd wodden.

33 Wie eenzelde mingsel klaormaekt of d’r wat van bruukt veur iene die daortoe niet bevoegd is, moet uut de gemienschop stoten wodden.""

34 De Heer zee tegen Mozes: "Neem balsemhas, cistushas en galbanum, en naost disse specerijen zuvere wierook, van alles een geliekese maote,

35 en maekt daoruut roekersgoed, een mingsel zoas een roekmaeker zoks maekt. Ming daor zoolt deurhenne, et moet zuver en heilig wezen.

36 Wrief een pat daor van fien en leg dat in de ontmoetingstente, veur de verbondstekst, op et plak waor ik je treffen zal. Behaandel et as alderheiligst.

37 Dit roekersgoed is heilig, alliend veur de Heer bestemd; roekersgoed veur jezels mag niet op dezelde meniere klaormaekt wodden.

38 Wie krek zoks maekt om van de locht te genieten, moet uut de gemienschop stoten wodden."

01 De Heer zee tegen Mozes:

02 "Ik hebbe mien keuze valen laoten op Besaleël, de zeune van Uri, de zeune van Chur, uut de stamme Juda.

03 Ik hebbe him uutzunderlike telenten geven, wieshied, vakmaanschop en inzicht op alderhaande gebieden:

04 hi’j kan ontwarpen maeken en ze in goold, zulver, keuper en broons uutvoeren,

05 hi’j kan stienen snieden en zetten en hoolt bewarken en hi’j het ok verschillende aandere veerdigheden.

06 Oholiab, de zeune van Achisamach, uut de stamme Dan, stel ik as zien mitwarker an. Alleman die zien vak verstaot he’k wieshied geven, zodat zi’j alles maeken kunnen waor ik kommedaosie toe geven hebbe:

07 de ontmoetingstente, de ark veur de verbondstekst, de verzoeningsplaete die d’r op liggen moet, alle veurwarpen veur de tente,

08 de taofel en de veurwarpen die daor bi’j heuren, de laampestaander van zuver goold en de bi’jbeheurende veurwarpen, et reukofferalter,

09 et braandofferalter mit et gerei, de waskoeme, et onderstel d’r van,

10 de ambtsklieden, de heilige kleraosie veur de priester Aäron en de kleraosie die zien zeunen as priester dregen moeten,

11 de zalve-eulie en et roekersgoed veur et heiligdom. Laot heur alles doen zoas ik et je opdreugen hebbe."

12 De Heer zee tegen Mozes:

13 "Zegge tegen de Israëlieten: "Neem wel altied mien sabbat in acht, want iedere generaosie opni’j is die dag veur mi’j en veur jim een teken dat d’r an herinnert dat ik, de Heer, jim heiligd hebbe.

14 Neem de sabbat in acht, want et is veur jim een heilige dag. Wie him daor niet an hoolt, moet ommebrocht wodden; iederiene die dan warkt, moet uut de gemienschop stoten wodden.

15 Zes daegen maj’ warken, mar de zeuvende dag is et sabbat, een dag van tetaole rust, die an de Heer wijded is. Wie op sabbat warkt, moet ommebrocht wodden."

16-17 Generaosie nao generaosie moeten de Israëlieten de sabbat in acht nemen en vieren. Veur mi’j en heur is die dag een teken van een iewigdurend verbond, want in zes daegen het de Heer de hemel en de eerde maekt, en de zeuvende dag het hi’j rust om op aosem te kommen."

18 Naodat de Heer dit alles op de Sinai tegen Mozes zegd hadde, gaf hi’j him de twie plaeten van et verbond, de stienen plaeten, deur God zien vinger beschreven.

01 Et volk waachtte lange op Mozes. Doe hi’j mar niet van de barg ofkwam, verdrongen zi’j heur om Aäron henne en eisten van him: "Maek een god veur oons die veur oons uut gaon kan, want wat d’r gebeurd is mit die Mozes, die oons uut Iegypte leided het, wee’we niet."

02 Aäron zee doe: "Neem dan jim vrouwluden, zeunen en dochters heur goolden oorringen of en breng die bi’j mi’j."

03 Hierop deden alle Israëlieten zonder wiefelen heur goolden oorringen of en gavven die an Aäron.

04 Alles wat ze him brochten smultte hi’j omme en hi’j geut daor een beeld van in de vorm van een bollekalf. Et volk reup: "Israël, dit is je god, die je uut Iegypte leided het!"

05 Doe Aäron deurkreeg wat d’r gebeurde, bouwde hi’j een alter veur et beeld en kondigde hi’j an dat d’r de aanderedaegs een feest veur de Heer wezen zol.

06 De aanderemorgens vroeg brochten zi’j braandoffers en vredesoffers. Ze gongen zitten om te eten en te drinken, en kwammen daornao overaende om uutbundig feest te vieren.

07 De Heer zee tegen Mozes: "Gao weeromme naor beneden, want jow volk, daj’ uut Iegypte leided hebben, misdreegt him.

08 Now bin ze al ofweken van de weg die ik heur wezen hebbe. Zi’j hebben een beeld van een bolle maekt, bin daorveur deur de kni’jen gaon, d’r offers an brocht en zegd: "Israël, dit is je god, die je uut Iegypte leided het!""

09 De Heer zee veerder tegen Mozes: "Ik weet hoe onhaandelber dit volk is.

10 Hool mi’j niet tegen: mien branende argernis zal heur verteren. Mar uut jow zal ik een groot volk votkommen laoten."

11 Mozes perbeerde de Heer, zien God, milder te stemmen: "Willen jow dan jow argernis woeden laoten tegen jow eigen volk, Heer, dat jow mit starke haand en grote macht uut Iegypte vri’jmaekt hebben?

12 Willen jow dat de Iegypteners zeggen: "Hi’j het heur vri’jmaekt om heur in et ongelok te stotten, om heur in et barglaand omme kommen te laoten en van de eerde vot te vegen"? Wees niet langer lelk en zie d’r van of om onheil over jow volk te brengen!

13 Daenk toch an jow knechten Aobraham, Isaak en Israël, an wie jow mit een ied disse toezegging daon hebben: "Ik zal jim zovule naokommelingen geven as d’r steerns an de hemel binnen, en et hiele gebied waor ik over praot hebbe za’k heur veur altied in bezit geven.""

14 Doe zag de Heer d’r van of om zien volk te treffen mit et onheil waor hi’j mit driegd hadde.

15 Mozes dri’jde him omme en gong de barg of. De twie plaeten mit de verbondstekst dreug hi’j bi’j him. An beide kaanten weren ze beschreven, an de veurkaante en an de aachterkaante.

16 De plaeten weren God zien eigen wark en et schrift dat d’r in grift was, was God zien eigen schrift.

17 Doe Jozua et raozen van et volk heurde, zee hi’j tegen Mozes: "Ik heur striedkreten in et kaamp!"

18 Mar Mozes zee: "Dat is gien gejuich nao een overwinning en gien gejammer nao een nederlaoge. Luud gejoel - dát heur ik."

19 Dichter bi’j et kaamp kommen, zag hi’j et beeld van de bolle en et gedaans. Poer lelk smeet hi’j de plaeten an de voete van de barg an stokken.

20 Hi’j greep et beeld van de bolle, smeet et in et vuur en verpulverde et. De aske stri’jde hi’j op et waeter, en dat leut hi’j de Israëlieten drinken.

21 Tegen Aäron zee hi’j: "Wat het dit volk je misdaon, daj’ zoe’n zwaore schuld op heur laeded hebben?"

22 "Ik smeek je om je lelkens in toom te holen," zee Aäron doe. "Ie weten dat dit volk alliend mar kwaod wil.

23 Ze zeden tegen mi’j: "Maek een god veur oons die oons leiden kan, want wat d’r mit die Mozes gebeurd is, die oons uut Iegypte haeld het, wee’we niet."

24 Doe ik heur om goold vreug, deden ze drekt heur sieraoden of en gavven ze an mi’j. Ik smeet ze in et vuur en doe kwam dat kalf d’r uut te veurschien."

25 Mozes begreep dat et volk him gaon laoten hadde omreden Aäron niet ingrepen hadde, en dat heur vi’janen daoromme de spot mit heur drieven zollen.

26 Hi’j gong bi’j de ingang van et kaamp staon en zee: "Wie veur de Heer köst, moet hier kommen." Alle naokommelingen van Levi kwammen bi’j him.

27 Hi’j zee tegen heur: "Dit zegt de Heer, de God van Israël: Gaaspe je zweerd omme, jim allemaole, deurkruus et kaamp in de volle lengte en brette en breng iederiene omme die aj’ tegenkommen, al is et je breur, vrund of femilie van je."

28 De Levieten deden wat Mozes heur opdreugen hadde, en zo kwammen d’r die dag omdebi’j drieduzend Israëlieten omme.

29 "Vandaege hej'm jim an de Heer wijded," zee Mozes, "deur jim alderdeegst tegen jim zeunen en breurs te keren. Jim hebben vandaege zien zegen kregen."

30 De aanderemorgens zee Mozes tegen et volk: "Jim hebben zwaor zundigd. Toch za’k de barg op gaon; misschien kan ‘k de Heer d’r toe bewegen om jim jim zunden niet an te rekenen."

31 Hierop gong hi’j weeromme naor de Heer. "Ach Heer," zee hi’j, "dit volk het zwaor zundigd: ze hebben een god van goold maekt.

32 Schink heur vergeving veur die zunde. Willen jow dat niet, kras mi’j dan mar uut et boek dat jow schreven hebben."

33 De Heer zee doe tegen Mozes: "Alliend wie tegen mi’j zundigd het, kras ik uut mien boek.

34 Breng et volk now naor et plak toe dat ik je nuumd hebbe; mien engel zal veur je uut gaon. Mar op de dag van de verantwoording za’k rekenschop van heur vraogen veur heur zunde."

35 De Heer strafte et volk, omreden zi’j et kalf maekt hadden, et beeld dat Aäron geuten hadde.

01 De Heer zee tegen Mozes: "Gao hier now weg, mit et volk daj’ uut Iegypte wegleided hebben, en gao naor et laand waorvan ik Aobraham, Isaak en Jakob mit een ied toezegd hebbe da’k et an heur naokommelingen geven zol,

02-03 een laand dat overlopt van melk en hunning. Ik zal een engel veur je uut sturen en ik zal de Kanaänieten, de Amorieten, Hethieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten votjaegen. Mar ik trekke niet mit jim mit, want jim bin een onhaandelber volk en ik zol jim daoromme onderwegens wel ommebrengen kunnen."

04 Doe et volk disse onheilstiedinge heurde, gong et in de rouw; gieniene dee sieraoden omme.

05 De Heer hadde Mozes jommes opdreugen om tegen de Israëlieten te zeggen: "Jim bin een onhaandelber volk. A'k ok mar een mement mit jim mit reizen zol, zo’k jim al ommebrengen. Doe daoromme jim sieraoden of, dan za’k besluten wa’k mit jim doen zal."

06 Van de dag of dat ze bi’j de Horeb votgongen, dreugen de Israëlieten daoromme gien sieraoden.

07 Mozes sleug de hieltied buten et kaamp, op roeme ofstaand daor van, een tente op die hi’j de ontmoetingstente nuumde. Iederiene die de Heer wat vraogen wol, gong naor de ontmoetingstente buten et kaamp.

08 Iederkeer as Mozes daorhenne gong, gong iederiene veur de ingang van heur tente staon en keek Mozes nao tot hi’j naor binnen gaon was.

09 Zo gauw hi’j in de tente was daelde de wolkekelom omlegens, en disse bleef bi’j de ingang staon. Dan praotte de Heer mit Mozes.

10 As et volk de wolkekelom bi’j de ingang van de tente staon zag, beug iederiene him veur de ingang van zien tente daele.

11 De Heer praotte persoonlik mit Mozes, zoas et een meenske mit een aander meenske praot. Daornao gong Mozes weeromme naor et kaamp, mar zien jonge knecht Jozua, de zeune van Nun, kwam de tente niet uut.

12 Mozes zee tegen de Heer: "Jow dregen mi’j wel op om et volk veerder trekken te laoten, mar jow hebben mi’j niet weten laoten wie jow mit mi’j mit sturen zullen, wiels jow toch zegd hebben: "Jow he’k uutkeuzen, jow bin ‘k goedgeunstig."

13 As dat warkelik zo is, laot mi’j dan weten wat jow plannen binnen. Dan leer ik jow kennen en bin ik wis dat jow mi’j goedgeunstig binnen. Vergeet toch niet dat disse meensken jow volk binnen."

14 De Heer zee doe: "Moe’k dan zels mitgaon om je gerust te stellen?"

15 Mozes zee: "As jow niet zels mitgaon, laot oons dan niet veerder trekken.

16 Hoe zol blieken moeten dat jow mi’j goedgeunstig binnen, mi’j en jow volk ok, behalven as jow mit oons mitgaon? Alliend dan nemen wi’j ommes een biezundere plak in onder de volken die de eerde bewonen."

17 De Heer zee tegen Mozes: "Ik verzeker je da'k doen zal waj’ vraogen, want ik bin je goedgeunstig en ik hebbe je uutkeuzen."

18 "Lao'me toch jow majesteit zien," zee Mozes.

19 Hi’j zee doe: "Ik zal in mien volle luuster veur je langes gaon en in jow bi’jwezen de naeme Heer uutroepen: ik geef genaode an wie ik genaode geven wil, en ik bin baarmhattig veur wie ik baarmhattig wezen wil.

20 Mar," zee hi’j, "mien gezichte zuj’ niet zien kunnen, want gien meenske kan mi’j zien en in leven blieven."

21 Doe zee de Heer: "D’r is een plak op de rots waoj’ dichte bi’j mi’j staon kunnen kommen.

22 As dan mien majesteit veur je langes gaot, za’k je in een kleuve schoelen laoten en mien haand bescharmend veur je holen tot ik veurbi’j bin.

23 A’k mien haand weghael, zuj’ mi’j van aachteren zien; mien gezichte mag gieniene zien."

01 De Heer zee tegen Mozes: "Hak twie stienen plaeten uut, geliek an de veurige. Dan za'k op die plaeten de geboden schrieven die ok op de eerste stonnen, die ie stokkendsmeten hebben.

02 Morgenvroeg moej’ klaor wezen, want dan moej’ de Sinai op gaon. Kom daor, op de toppe van de barg, bi’j mi’j.

03 Laot gieniene mit je mit naor boven gaon, op de hiele barg mag gieniene te zien wezen, en de schaopen, geiten en runder meugen ok niet dichtebi’j de barg weiden."

04 Mozes hakte twie stienen plaeten uut, krek as de veurige, en morgens gong hi’j in alle vroegte de Sinai op, zoas de Heer him opdreugen hadde. De twie stienen plaeten dreug hi’j bi’j him.

05 De Heer daelde omlegens in een wolke, hi’j kwam naost Mozes staon en reup de naeme Heer uut.

06 De Heer gong veur him langes en reup: "De Heer! De Heer! Een God die liefdelik is en genaodig, geduldig, trouw en werachtig,

07 die duzenden geslachten zien liefde bewist, die schuld, misdaod en zunde vergeft, mar niet alles zonder straf lat en veur de schuld van de oolden de kiender en kleinkiender boeten lat, en ok et dadde geslacht en et vierde."

08 Vot-en-daolik vul Mozes op zien kni’jen en beug him daele.

09 "As jow mi’j goedgeunstig binnen, Heer," zee hi’j, "trekken jow dan mit oons mit, ok al is dit volk onhaandelber. Schink oons vergeving veur oonze schuld en zunde en maek oons tot jow eigen bezit."

10 De Heer zee doe: "Ik wil een verbond sluten. Veur de ogen van hiel je volk za’k zokke biesterbaorlike daoden doen as d’r onder gien inkeld volk op eerde iens daon binnen, en et hiele volk dat bi’j jow is, zal zien wat veur ontzagwekkende dingen ik, de Heer, veur jow doen zal.

11 Jim moej’m holen an de geboden die ik jim vandaege geve. Ik zal de Amorieten, de Kanaänieten, Hethieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten veur jim votjaegen.

12 Waacht jim d’r veur om een verbond te sluten mit de inwoners van et laand waorhenne jim onderwegens binnen, want dat zol jim ondergang wezen.

13 Breek heur alters of, vergruzel heur gewijde stienen en hak heur Asjerapaolen omme,

14 want jim meugen niet veur een aandere god deur de kni’jen gaon. De Heer, de Ofgeunstige, duldt ommes gien aandere goden naost him.

15 Slute gien verbond mit de inwoners van dat laand, want as die heur mit heur goden ofgeven en offers an heur brengen, zollen zi’j jim nugen om an heur offermaoltieden mit te doen.

16 En as jim uut heur dochters veur jim zeunen vrouwluden kiezen, en die vrouwluden geven heur mit heur goden of, zullen zi’j jim zeunen daortoe ok verleiden.

17 Maek gien godebeelden.

18 Vier de hieltied et feest van et Ongezoerde brood, en wel op de daorveur vaastestelde daegen van de maond abib, de maond waorin jim uut Iegypte wegtrokken binnen. Eet dan zeuven daegen lange brood zonder zoerdeeg, zoas ik jim opdreugen hebbe.

19 Alles wat as eerste de moekeschoot verlat heurt mi’j toe. Ieder eerstgeboren mannelik dier van je kudde is veur mi’j, liekegoed van jim runder as van jim schaopen en geiten.

20 Ieder eerstgeboren vool van een ezel moej’ vri’jkopen mit een schaop of geite. Koop ie et niet vri’j, dan moej’ et de nekke breken. Ok alle ooldste zeunen moej’ vri’jkopen.

Gieniene mag mit lege hanen veur mi’j verschienen.

21 Zes daegen lange maj’ warken, mar op de zeuvende dag moej’ rust holen, ok in de ploegtied en in de oogsttied.

22 Vier et Wekenfeest aj’ de eerste opbrengst van de weite-oogst binnenhaelen, en et Inzaemelingsfeest as et jaor tegen ‘t aende lopt.

23 Driemaol jaors moe’n alle manluden veur de Machtige, de Heer, de God van Israël, verschienen.

24 Ik zal de aandere volken veur jim votjaegen en je een uutgestrekt gebied geven; gieniene zal dan je akkers in bezit durven te nemen aj’m driemaol jaors op reize gaon om veur de Heer, jim God, te verschienen.

25 Aj’ een offerdier veur mi’j slaachten, mag et bloed van et dier alliend stromen as d’r niks is daor zoerdeeg in zit, en van et offerdier veur et pesachfeest mag niks tot de aanderemorgens beweerd wodden.

26 De aldereerste opbrengst van je akker moej’ naor et heiligdom van de Heer, jim God, brengen.

Een geitebokkien maj’ niet in de melk van zien moeke koken."

27 De Heer zee tegen Mozes: "Stel disse geboden op schrift, want op grond van disse geboden sluut ik mit jow en de Israëlieten een verbond."

28 Veertig daegen en veertig naachten bleef Mozes daor bi’j de Heer, zonder te eten of te drinken. En hi’j schreef de tekst van et verbond, de tien geboden, op de plaeten.

29 Mozes daelde de Sinai of, mit de twie plaeten van et verbond bi’j him. Hi’j wus niet dat zien gezicht glaansde deurdat hi’j mit de Heer praot hadde.

30 Doe Aäron en de aandere Israëlieten de glaans op Mozes zien gezicht zaggen, durfden zi’j niet naor him toe te gaon,

31 mar Mozes reup heur bi’j him. Aäron en de leiders van et volk kwammen bi’j him en Mozes praotte mit heur.

32 Daornao kwammen ok de aandere Israëlieten. Hi’j dreug heur op om heur te holen an alles wat de Heer him op de Sinai zegd hadde.

33 Doe hi’j uutpraot was, bedekte hi’j zien gezicht mit een doek.

34 De hieltied as Mozes veur de Heer verscheen om mit him te praoten, dee hi’j de doek of, tot hi’j weer naor buten kwam. As Mozes de Israëlieten dan zee wat him opdreugen was,

35 zaggen zi’j hoe zien gezicht glaansde. Daornao bedekte hi’j zien gezicht mit de doek, tot hi’j opni’j mit de Heer praoten gong.

01 Mozes reup de hiele gemienschop van Israël bi’jenneer en zee: "De Heer het kommedaosie geven om disse veurwarpen veur him te maeken.

02 Zes daegen kan daoran warkt wodden, mar de zeuvende dag, de sabbat, moet een dag van abselute rust wezen, wijded an de Heer. Iederiene die dan warkt moet ommebrocht wodden.

03 Gieniene van jim mag op sabbat een vuur anstikken, waor as hi’j ok woont."

04 Mozes zee tegen de Israëlieten: "De Heer dreegt jim op

05 om him kedo’s te geven. Laot alleman die dat wil wat an de Heer geven: goold, zulver of keuper,

06 blauwpurperen, roodpurperen of wienrooie wolle, fien linnen gaoren of geitehaor,

07 roodvarfde rammevellen, vellen van zeekoenen, acaciahoolt,

08 laampe-eulie, roekende specerijen veur de zalve-eulie en veur de reukoffers,

09 onyxstienen veur de priesterschölk of edelstienen veur de bosttasse.

10 Alle vakmeensken moe’n heur melden, om alles te maeken waor de Heer kommedaosie toe geven het:

11 de tempeltente mit et bi’jbeheurende dekklied en alle haoken, plaanken, dwasbalken, paolen en voetstokken,

12 de ark mit de dreegbomen, de verzoeningsplaete en et veurhangsel,

13 de taofel mit de dreegbomen, alle bi’jbeheurende veurwarpen en et toonbrood,

14 de laampestaander mit de bi’jbeheurende veurwarpen, de laampen en de eulie,

15 et reukofferalter mit de dreegbomen, de zalve-eulie, et lekkere roekersgoed en et gedien dat de ingang van de tempeltente ofscharmt,

16 et braandofferalter mit et broonzen hekke, de dreegbomen en alle bi’jbeheurende veurwarpen, de waskoeme mit et onderstel,

17 de doeken veur de ofstekking, de paolen, de voetstokken en et gedien veur de ingang van de ofscharmde ruumte,

18 de pennen en touwen van de tempeltente en die van de ofstekking,

19 en de ambtsklieden veur de dienst in et heiligdom, de heilige kleraosie veur de priester Aäron en de kleraosie die zien zeunen dregen moeten as zi’j as priester dienst doen."

20-21 Hierop gongen de Israëlieten utenneer, en iederiene die daortoe van hatte veur in was, kwam bi’j Mozes weeromme mit een kedo veur de Heer as bi’jdrege veur et maeken van de ontmoetingstente, de inrichting daorvan of de heilige kleraosie.

22 Alle manluden en vrouwluden die d’r veur in weren om de Heer wat van goold te geven, kwammen sierspelden, neusringen, vingerringen, halssieraoden en verschillende aandere goolden veurwarpen brengen.

23 Alleman die in et bezit was van blauwpurperen, roodpurperen of wienrooie wolle, fien linnen gaoren, geitehaor, roodvarfde rammevellen of zeekoenevellen brocht dat ok.

24 Aanderen gavven de Heer zulver of keuper, en weer aanderen brochten et acaciahoolt dat ze hadden en dat veur tal van veurwarpen neudig was.

25 Vrouwluden die spinnen konnen, spunnen eigenhaandig blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en fien linnen gaoren en gavven dat.

26 Aandere vrouwluden, die dat graeg deden en in et zoolt bebeten weren, spunnen geitehaor.

27 De leiders van Israël brochten de onyxstienen veur de priesterschölk en de edelstienen veur de bosttasse,

28 krek as de roekende specerijen en de eulie veur de verlochting, de zalve-eulie en de reukoffers.

29 Alle Israëlieten, manluden liekegoed as vrouwluden, die d’r veur in weren om wat te geven veur et wark waor de Heer Mozes kommedaosie toe geven laoten hadde, brochten de Heer vri’jwillig kedo’s.

30 Mozes zee tegen de Israëlieten: "De Heer het zien keuze op Besaleël valen laoten, de zeune van Uri, de zeune van Chur, uut de stamme Juda.

31 Hi’j het him uutzunderlike telenten geven, wieshied, vakmaanschop en inzicht op alderhaande gebieden:

32 hi’j kan ontwarpen maeken en ze uutvoeren in goold, zulver, keuper en broons,

33 hi’j kan stienen snieden en zetten en hoolt bewarken en hi’j kent ok verschillende aandere veerdigheden om ontwarpen uut te voeren.

34 De Heer het an him en an Oholiab, de zeune van Achisamach, uut de stamme Dan, ok de gaove geven om heur kennis over te dregen.

35 Hi’j het heur vakmaanschop geven op alderhaande terreinen: zi’j hebben verstaand van wolle weven, van berduren mit blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en van et weven van fien linnen. Zi’j kennen de technieken en maeken zels de ontwarpen.

01 Besaleël en Oholiab moe’n alle veurwarpen veur de dienst in et heiligdom maeken, krek zoas de Heer et opdreugen het. Alleman die zien vak verstaot en an wie de Heer de wieshied en et inzicht geven het die hierveur neudig binnen, moe’n heur helpen."

02 Doe reup Mozes Besaleël en Oholiab bi’j him, en alle vakmeensken an wie de Heer wieshied geven hadde en die graeg helpen wollen om et wark an te pakken.

03 Zi’j neumen van Mozes alle kedo’s in ontvangst die de Israëlieten veur de bouw van et heiligdom brocht hadden. Et volk bleef vri’jwillig gaoven brengen, iedere morgen weer,

04 tot de vakmeensken die an et heiligdom warkten heur wark onderbrakken,

05 en zi’j tegen Mozes zeden dat de meensken vule meer bi’jenneer brochten as neudig was veur et wark waor de Heer kommedaosie toe geven hadde.

06 Op bevel van Mozes wodde doe rondomme in et kaamp bekendmaekt dat gien inkelde man of vrouw nog wat veur et heiligdom hoefde te maeken. Daornao brocht et volk gien kedo’s meer.

07 D’r was meer as genoeg materiaol om al et wark uutvoeren te kunnen.

08 De vakmeensken die an de uutvoering van et wark mitdeden, maekten van tien weefde baenen de tempeltente. Zi’j weefden de baenen op vakkundige wieze van twiend linnen gaoren en van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle, mit een petroon van cherubs.

09 Alle baenen hadden dezelde maote: de lengte van iedere baene was achtentwintig elle, de brette vier elle.

10 Vufe an vufe wodden ze annenneer zet.

11 An de laeste baene van ieder van de twie klieden die zo ontstonnen, wodden lussen van blauwpurperen wolle zet:

12 vuuftig lussen an ieder van beide klieden, zo, dat ze krek tegenover mekeer kwammen te zitten.

13 Ze maekten vuuftig goolden haoken en maekten de klieden mit disse haoken annenneer vaaste, zodat de tempeltente ien gehiel wodde.

14 Ze maekten baenen van geitehaor veur de tente die over de tempeltente henne kommen mos. Dat weren elf,

15 allemaole van dezelde maote: de lengte van iedere baene was dattig elle, de brette vier elle.

16 Vufe van disse baenen wodden annenneer zet en de zes aanderen ok.

17 An de laeste baene van ieder van de twie klieden die zo ontstonnen, zetten ze vuuftig lussen.

18 Ze maekten vuuftig keuperen haoken om de dielen annenneer vaaste te zetten en van de tente ien gehiel te maeken.

19 Ok wodde veur de tente een dekklied van roodvarfde rammevellen maekt, en dat wodde weer ofdekt mit een klied van zeekoenevellen.

20 Veur de ziedkaanten van de tempeltente maekten ze plaanken van acaciahoolt, die rechtop kwammen te staon.

21 Die weren tien elle lange en aanderhalve elle bried.

22 An iedere plaanke wodden twie pennen zet, en wel zo dat de pennen van alle plaanken van de tempeltente iene rechte lijn vormden.

23 Ze maekten twintig plaanken veur de zuudwaand van de tempeltente

24 en maekte daoronder veertig zulveren voetstokken, iederkeer twie veur iedere plaanke, waor de beide pennen in pasten.

25 Veur de aandere kaante van de tempeltente, an de noordkaante, maekten ze ok twintig plaanken

26 mit daoronder veertig zulveren voetstokken, iederkeer twie veur iedere plaanke.

27 Veur de aachterwaand van de tempeltente, an de westkaante, maekten ze zes plaanken.

28 Veur de hoeken van de aachterwaand wodden twie extra plaanken maekt.

29 Op de beide hoeken sleuten de plaanken van onderen krek op mekeer an en tot bovenan, bi’j de ring, leupen ze hielemaole geliek.

30 Bi’jenneer dus acht plaanken, mit daoronder zestien zulveren voetstokken, iederkeer twie veur iedere plaanke.

31 D'r wodden ok dwasbalken van acaciahoolt maekt: vufe veur de iene ziedkaante van de tempeltente,

32 vufe veur de aandere ziedkaante en vufe veur de aachterwaand an de westkaante.

33 De middelste dwasbalke diende d’r toe om halverwege de waand de plaanken van et iene aende tot et aandere mittenneer te verbienen.

34 Ze overtrokken de plaanken mit goold, belegden de dwasbalken ok mit goold en maekten veur de dwasbalken goolden ringen.

35 Et veurhangsel wodde maekt van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren. Et wodde vakkundig weefd, mit een petroon van cherubs.

36 Ze maekten d’r vier paolen van acaciahoolt veur, die ze mit goold overtrokken, mit bi’jpassende krammen ok mit goold belegd, en d’r wodden veur disse paolen vier zulveren voetstokken geuten.

37 As ofscheiding van de ingang van de tente maekten ze een vakkundig berduurd gedien van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

38 D’r wodden vuuf paolen veur maekt mit bi’jpassende krammen; de koppen van de paolen wodden mit goold belegd, krek as de dwasstangen. De vuuf voetstokken weren van broons.

01 Besaleël maekte de ark van acaciahoolt, twienenhalve elle lange, aanderhalve elle bried en aanderhalve elle hoge.

02 Hi’j overtrok him mit zuver goold, liekegoed vanbinnen as vanbuten; an de boverkaante maekte hi’j rondomme een goolden sierlieste.

03 Hi’j geut vier goolden ringen, die hi’j an de vier poten vaastemaekte: twie ringen an iedere kaante van de ark.

04 Hi’j maekte dreegbomen van acaciahoolt, belegde ze mit goold

05 en steuk ze deur de ringen an weerskaanten, zodat de ark dreugen wodden kon.

06 Hi'j maekte ok de verzoeningsplaete van zuver goold, twienenhalve elle lange en aanderhalve elle bried.

07-08 An de beide uutaenden daorvan maekte hi’j een cherub, ok van goold, iene an et iene uutaende en iene an et aandere uutaende. Et was driefwark, de twie cherubs vormden ien gehiel mit de plaete.

09 Ze stonnen tegenover mekeer, mit et gezicht naor de verzoeningsplaete toekeerd, en heur vlarken weren spreided zodat ze heur daor bescharmend over uutstakken.

10 Ze maekten de taofel van acaciahoolt, twie elle lange, iene elle bried en aanderhalve elle hoge.

11 Hi’j wodde mit zuver goold overtrokken en rondomtoe wodde een goolden sierlieste anbrocht:

12 een raand van iene haand bried, in een goolden lieste zet.

13 Ze geuten vier goolden ringen en maekten die an de vier hoeken, bi’j de poten vaaste.

14 De ringen zatten vlak onder de raand; ze weren bedoeld veur de dreegbomen waor de taofel mit dreugen wodden kon.

15 De dreegbomen veur de taofel maekten ze van acaciahoolt, dat mit goold belegd wodde.

16 Ze maekten ok de veurwarpen die op de taofel kommen mossen: de schottels, schaolen en koemen, en de kannen veur de wienoffers, allemaole van zuver goold.

17 Ze maekten de laampestaander van zuver goold. De voete, de schacht, de kelken, knoppen en bloemen weren uut ien stok dreven.

18 De schacht hadde zes ziedaarms: drieje an de iene kaante en drieje an de aandere kaante.

19 Disse aarms wodden versierd mit mangelblossem; op ieder d’r van wodden drie kelken zet mit een knoppe en bloemeblatties, iederkeer op dezelde meniere.

20 De schacht wodde ok mit mangelblossem versierd: vier kelken, ieder mit een knoppe en bloemeblatties.

21 Waor de aarms uut de schacht kwammen, wodden ok knoppen maekt: iene onder et eerste peer aarms, iene onder et twiede peer en iene onder et dadde peer.

22 De hiele staander, mit de zes aarms en de knoppen, was uut iene stok zuver goold dreven.

23 Ze maekten d’r zeuven laampen veur en snuters en bakkies, alles van zuver goold.

24 Veur de laampestaander en de bi’jbeheurende veurwarpen wodde een telent zuver goold bruukt.

25 Ze maekten et reukofferalter van acaciahoolt. Et was vierkaant, iene elle lange en iene elle bried, en twie elle hoge; de horens vormden d’r ien gehiel mit.

26 De boverkaante, alle ziedkaanten en de horens wodden mit zuver goold overtrokken en rondomtoe wodde een goolden raand maekt.

27 Onder de raand maekte ze an twie kaanten twie goolden ringen vaaste; disse weren bedoeld veur de dreegbomen waor et alter mit dreugen wodden kon.

28 Ze maekten de dreegbomen van acaciahoolt en belegden ze mit goold.

29 Ze maekten ok de heilige zalve-eulie, en fien roekersgoed zoas een roekmaeker dat maekt.

01 Ze maekten et braandofferalter van acaciahoolt. Et was vierkaant, vuuf elle lange en vuuf elle bried, en drie elle hoge.

02 Op de vier hoeken van et alter maekten ze horens, die d’r ien gehiel mit vormden, en et wodde mit broons belegd.

03 Alle bi’jbeheurende veurwarpen wodden van keuper maekt: de potten, de schoppen, offerschaolen, vörken en vuurbakken.

04 Langs de onderkaant van et alter, onder de raand, maekten ze een hekke, een broonzen raster dat tot halverwege et alter riekte.

05 D’r wodden vier ringen geuten die an de vier hoeken van et broonzen hekke vaastemaekt wodden; ze weren bedoeld veur de dreegbomen.

06 Ze maekten de dreegbomen van acaciahoolt, besleugen ze mit broons

07 en steuk ze in de ringen an weerskaanten van et alter, zodat et dreugen wodden kon. Et alter wodde van hoolten panelen maekt; vanbinnen was et hol.

08 Ze maekten de broonzen waskoeme en et broonzen onderstel, en bruukten hierveur de spiegels van de vrouwluden die bi’j de ingang van de ontmoetingstente saemenstroomd weren.

09 De ruumte rond de tempeltente wodde ofscharmd. An de zuudkaante kwammen over een lengte van honderd elle doeken van twiend linnen,

10 en twintig bi’jbeheurende paolen op twintig broonzen voetstokken, mit krammen en dwasstangen van zulver.

11 Krekkengeliek an de noordkaante: honderd elle doeken en twintig bi’jbeheurende paolen op twintig broonzen voetstokken, mit verzulverde krammen en dwasstangen.

12 An de westkaante: vuuftig elle doeken en tien paolen op tien voetstokken, mit verzulverde krammen en dwasstangen.

13 An de oostkaante ok vuuftig elle:

14-15 an weerskaanten van de ingang van de ofscharmde ruumte vuuftien elle doeken en an beide kaanten drie bi’jbeheurende paolen die ieder op een voetstok stonnen.

16 Al disse doeken weren van twiend linnen.

17 De voetstokken van de paolen weren van broons, de krammen en dwasstangen van zulver. De koppen van alle paolen van de ofstekking weren mit zulver overtrokken en alle paolen hadden zulveren dwasstangen.

18 Et gedien veur de ingang van de ofscharmde ruumte was vakkundig berduurd en maekt van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren; et was twintig elle bried en krek as de doeken van de ofstekking vuuf elle lange.

19 De vier bi’jbeheurende paolen en de vier voetstokken weren van broons, de krammen en dwasstangen weren van zulver en de koppen van de paolen weren mit zulver overtrokken.

20 Alle pennen van liekegoed de tempeltente as de ofstekking weren van broons.

21 Hier volgt een berekening van et materiaol dat veur de tempeltente bruukt wodden, veur de tente waor de verbondstekst in beweerd wodde. Disse berekening wodde in kommedaosie van Mozes deur de Levieten maekt, onder leiding van Itamar, de zeune van de priester Aäron.

22 Besaleël, de zeune van Uri, de zeune van Chur, uut de stamme Juda, hadde alles daon zoas de Heer et an Mozes opdreugen hadde.

23 Oholiab, de zeune van Achisamach, uut de stamme Dan, een bekwaom vakman, hadde him hulpen; hi’j kon weven en berduren mit blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

24 Alle goold dat veur et maeken van et heiligdom bruukt wodde - et goold dat et volk ofdreugen hadde - was negenentwintig telent en zeuvenhonderddattig sjekel, neffens et iekergewicht van et heiligdom.

25 Et zulver dat de riggestreerde Israëlieten ofdreugen hadden, was honderd telent en zeuventienhonderdvuvenzeuventig sjekel, neffens et iekergewicht van et heiligdom:

26 iene beka de man, dat is een halve sjekel neffens et iekergewicht, van alle riggestreerde meensken van twintig jaor en oolder, zeshonderddrieduzend vuufhonderdvuuftig man.

27 Honderd telent zulver wodde bruukt veur et gieten van de voetstokken van et heiligdom en veur die van et veurhangsel: iene telent veur ieder voetstok, dus veur honderd voetstokken honderd telent.

28 De overige zeuventienhonderdvuvenzeuventig sjekel bruukten ze veur de krammen en dwasstangen van de paolen en om de koppen van de paolen te beslaon.

29 Al et ofdreugen keuper was zeuventig telent en vierentwintighonderd sjekel.

30 Daor wodden de voetstokken veur de ingang van de ontmoetingstente van maekt, et broonzen alter mit et hekke daor ommehenne en alle bi’jbeheurende veurwarpen,

31 alle voetstokken van de ofstekking en van de ingang tot de ofscharmde ruumte, en alle pennen van liekegoed de tempeltente as de ofstekking.

01 Van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle maekten ze ok de ambtsklieden veur de dienst in et heiligdom. Ze maekten de heilige kleraosie veur Aäron zoas de Heer et an Mozes opdreugen hadde.

02 De priesterschölk maekten ze van goolddraod, blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

03 Uut platsmeded goold wodden draoden sneden, die mit de blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en et linnen gaoren inweven wodden.

04 De beide patten van de schölk wodden mittenneer verbunnen deur schoolderstokken.

05 De baand vormde d’r ien gehiel mit en was op dezelde wieze maekt: van goolddraod, blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren, zoas de Heer et Mozes opdreugen hadde.

06 Ze ritsten de naemen van Israël zien zeunen in de onyxstienen, krek zoas ze zegelstienen sneden, ze zetten de stienen in goolden kassen

07 en zette die op de schoolderstokken van de priesterschölk, om de Heer an de Israëlieten te heugen; zo hadde de Heer et Mozes opdreugen.

08 De bosttasse weefden ze lieke vakkundig as de priesterschölk, van goolddraod, blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en twiend linnen gaoren.

09 Dubbelsleugen was et weefsel vierkaant, ien span lange en ien span bried.

10 D’r wodden vier riegels stienen op zet: in de eerste riegel wodden een robijn, een topaas en een smaragd zet;

11 in de twiede riegel een grenaat, een saffier en een aquamarijn;

12 in de dadde een barnstien, een agaat en een amethist,

13 en in de vierde een turkoois, een onyx en een jaspis, allemaole in goolden kassen zet.

14 D’r weren twaelf stienen, zoas d’r twaelf naemen binnen van Israël zien zeunen: in iedere stien wodde de naeme van iene van de twaelf stammen ritst, krek zoas ze ok zegelstienen snieden.

15 Ze maekten veur de bosttasse ok kettenties van zuver goold, in de vorm van keunstig frisselwark,

16 krek as twie goolden kassen en twie goolden ringen. De twie goolden ringen maekten ze an de boverste hoeken van de bosttasse vaaste,

17 de beide goolden snoeren wodden mit et iene aende an de ringen op de hoeken van de tasse vaastemaekt

18 en mit et aandere aende an de kassen op de schoolderstokken van de priesterschölk, an de veurkaante.

19 Veerder zetten ze twie goolden ringen an de aandere hoeken van de bosttasse, an de binderkaante, waor de tasse mit tegen de priesterschölk an kwam te hangen.

20 Twie aandere goolden ringen maekten ze an de schoolderstokken van de priesterschölk vaaste, en wel an de veurkaante, onderan, dichte bi’j et plak waor de schoolderstokken vaastezet weren, boven de baand.

21 Daornao haelde ze een blauwpurperen kore deur de ringen van de bosttasse en deur die van de priesterschölk, zodat de tasse stevig op de baand van de priesterschölk vaastebunnen wodden kon en niet verschoeven kon; zo hadde de Heer et Mozes opdreugen.

22 Et boverhemd dat bi’j de priesterschölk heurde, wodde hielemaole op vakkundige wieze van blauwpurperen wolle weefd.

23 De tipse zat in et midden en was ofzet mit een raand die krek zo weefd was as die van een waopenrok, om et inscheuren veur te wezen.

24 Op de hiele zeum van et boverhemd maekten ze grenaatappels vaaste van blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle en van twiend linnen gaoren,

25 en tussen de grenaatappels zetten ze bellegies van zuver goold,

26 hieltied om en omme een goolden bellegien en een grenaatappel, over de hiele zeum van et boverhemd, dat tiedens de dienst dreugen wodden mos; zo hadde de Heer et Mozes opdreugen.

27 Ze weefden veur Aäron en zien zeunen op vakkundige wieze wiede halflange boezeroenen,

28 een bofferd en prachtige heufddoeken, alles van fien linnen gaoren, en linnen broeken van twiend gaoren.

29 Ze maekten ok een vakkundig berduurde goddel van twiend linnen gaoren en blauwpurperen, roodpurperen en wienrooie wolle, zoas de Heer et Mozes opdreugen hadde.

30 Ze maekten de rozette, de heilige diadeem, van zuver goold en ritsten daor, as in een zegel, de woorden "An de Heer wijded" in,

31 en d’r wodde een blauwpurperen kore an vaastemaekt, zodat de rozette veur op de bofferd bunnen wodden kon, zoas de Heer et Mozes opdreugen hadde.

32 Zo raekte et wark an de tempeltente, de ontmoetingstente, klaor. De Israëlieten hadden alles krek zo maekt as de Heer et Mozes opdreugen hadde.

33 Doe brochten ze de tempeltente naor Mozes toe: de tente mit alle toebeheuren, de haoken, plaanken, dwasbalken, paolen en voetstokken,

34 et dekklied van roodvarfde rammevellen, et dekklied van zeekoenevellen en et veurhangsel,

35 de ark veur de verbondstekst mit de dreegbomen en de verzoeningsplaete,

36 de taofel mit de bi’jbeheurende veurwarpen en et toonbrood,

37 de laampestaander van zuver goold mit de laampen die d’r op de juuste wieze op zet wodden mossen, mit alle toebeheuren en mit de eulie veur de verlochting,

38 et goolden alter, de zalve-eulie, et lekkere roekersgoed en et gedien veur de ingang van de tente,

39 et broonzen alter mit et broonzen hekke, de dreegbomen en alle bi’jbeheurende veurwarpen, de waskoeme mit et onderstel,

40 de doeken veur de ofstekking mit de paolen en de voetstokken, et gedien veur de ingang van de ofscharmde ruumte, mit de touwen en pennen, en alle reddinge veur de dienst in de tempeltente, in de ontmoetingstente,

41 en de ambtsklieden veur de dienst in et heiligdom ok, de heilige kleraosie veur de priester Aäron en de kleraosie die zien zeunen bi’j heur dienst as priester dregen mossen.

42-43 Alles was maekt zoas de Heer et Mozes opdreugen hadde. Doe Mozes zag dat de Israëlieten alles krek neffens de kommedaosie van de Heer maekt hadden, zegende hi’j heur.

01 De Heer zee tegen Mozes:

02 "Op de eerste dag van de eerste maond moej’ de tempeltente, de ontmoetingstente, opbouwen.

03 Plaetse de ark mit de verbondstekst d’r in en scharm die of mit et veurhangsel.

04 Zet de taofel d’r in, mit de bi’jbeheurende veurwarpen daor netties op legd, en de laampestaander ok, waor ie de laampen van anstikken moeten.

05 Zet et goolden reukofferalter veur de ark mit de verbondstekst en hang et gedien veur de ingang van de tempeltente.

06 Et braandofferalter moej’ veur de ingang van de tempeltente, de ontmoetingstente, zetten,

07 en de waskoeme, vol mit waeter daon, tussen de tente en et alter.

08 Scharm de ruumte rond de tempeltente of en hang et gedien veur de ingang.

09 Neem dan de zalve-eulie en zalve de tempeltente en alles wat d’r in staot, om de tempeltente mit alle toebeheuren te wijden, zodat hi’j heilig is.

10 Zalve et braandofferalter mit alle bi’jbeheurende veurwarpen ok om et te wijden, zodat et alderheiligst is.

11 Zalve en wijde de waskoeme en et onderstel ok.

12 Laot dan Aäron en zien zeunen naor de ingang van de ontmoetingstente kommen en waske heur mit waeter.

13 Struup Aäron de heilige kleraosie an en zalve him; zo heilig ie him om mi’j as priester te dienen.

14 Laot zien zeunen kommen, struup heur de wiede halflange boezeroenen an

15 en zalve heur zoas ie heur heit zalfd hebben; dan kun zi’j mi’j ok as priester dienen. Deur disse zalving wodt heur veur altied, veur alle kommende generaosies, et priesterschop verliend."

16 Mozes dee alles wat de Heer him opdreugen hadde.

17 In de eerste maond van et twiede jaor, op de eerste dag van de maond, wodde de tempeltente opbouwd.

18 Mozes leut de voetstokken veur de tempeltente plaetsen, hi’j leut de plaanken d’r in zetten, de dwasbalken anbrengen en de paolen daelezetten.

19 Over de tempeltente wodde de twiede tente henne spand en daoroverhenne wodden de buterste tentedoeken legd, zoas de Heer Mozes opdreugen hadde.

20 Hi’j legde de verbondstekst in de ark, maekte de dreegbomen an de ark vaaste en legde de verzoeningsplaete d’r op.

21 Hi’j zette de ark in de tempeltente en hong as ofscheiding van de ark mit de verbondstekst et veurhangsel op, zoas de Heer him opdreugen hadde.

22 Hi’j zette de taofel an de noordkaante van de tempeltente, de ontmoetingstente, buten et veurhangsel,

23 en schikte doe et brood, in et zicht van de Heer, zoas de Heer him opdreugen hadde.

24 De laampestaander zette hi’j an de zuudkaante van de tempeltente, tegenover de taofel,

25 en hi’j steuk de laampen veur de Heer an, zoas de Heer him opdreugen hadde.

26 Et goolden alter zette hi’j veur et veurhangsel in de ontmoetingstente

27 en hi’j braande d’r lekker roekersgoed op, zoas de Heer him opdreugen hadde.

28 Hi’j hong et gedien veur de ingang van de tempeltente,

29 zette et braandofferalter bi’j de ingang van de tempeltente, de ontmoetingstente, en brocht doe et braandoffer en et graonoffer, zoas de Heer him opdreugen hadde.

30 Tussen de ontmoetingstente en et alter zette hi’j de waskoeme, en hi’j dee die vol mit waeter;

31 daor mossen Mozes en Aäron en zien zeunen heur hanen en heur voeten mit wasken

32 veurdat zi’j de ontmoetingstente binnengongen of dichte bi'j et alter kwammen; zo hadde de Heer et Mozes opdreugen.

33 Hi’j scharmde de ruumte rondom de tempeltente en et alter toe of, en hi’j hong et gedien veur de ingang op. Zo legde Mozes de laeste haand an et wark.

34 Doe wodde de ontmoetingstente overdekt deur een wolke en wodde de tempeltente vuld deur de majesteit van de Heer.

35 Mozes kon de ontmoetingstente niet meer ingaon, want de wolke rustte daorop en de majesteit van de Heer vulde de tempeltente.

36 Zolange heur tocht duurde, trokken de Israëlieten eerst veerder as de wolke van de tempeltente opsteeg.

37 As de wolke niet opsteeg, trokken zi’j niet veerder; ze waachtten tot de wolke weer omhogens gong.

38 Zolange heur tocht duurde, rustte daegs de wolke van de Heer op de tempeltente, naachs verscheen d’r een vuur in, dat veur alle Israëlieten zichtber was.