01 Salomo, de zeune van David, verstevigde zien pesisie as keuning. De Heer, zien God, ston an zien kaante en maekte him butengewoon machtig.

02 Salomo leut de vertegenwoordigers van hiel Israël bi'j him kommen: de bevelhebbers over duzend man en die over honderd, de rechters en alle leiders, alle femilie-ooldsten,

03 kotomme, de hiele gemienschop van Israël. Saemen mit heur gong hi'j naor de offerhoogte van Gibeon. Daor ston de ontmoetingstente van God, die Mozes, de knecht van de Heer, in de woestijn maekt had.

04 De ark van God daorintegen was deur David ophaeld uut Kirjat-Jearim en overbrocht naor Jeruzalem, naor de tente die hi'j daor veur opricht hadde.

05 In Gibeon, veur de tente van de Heer, ston ok et broonzen alter dat Besaleël, de zeune van Uri, de zeune van Chur, maekt hadde. Dat alter was et doel van heur komst.

06 Op dat broonzen alter, veur de ontmoetingstente, dichtebi'j de Heer, offerde Salomo; hi'j brocht daor een braandoffer van wel duzend dieren.

07 Die naachs verscheen God an Salomo en zee: "Wat wil ie dat ik je geve?"

08 Salomo zee doe: "Jow bin mien heit David goedgeunstig west en hebben mi'j as zien opvolger ansteld.

09 Laot now, Heer, mien God, jow belofte an mien heit David bewaorhied wodden. Jow hebben mi'j ansteld as keuning over een volk dat zo talriek is as et stof van de eerde,

10 geef mi'j daorom wieshied en inzicht, zodat ik dit volk leiden kan. Want hoe zol ik aanders dit grote volk van jow besturen kunnen?"

11 Hierop zee God tegen Salomo: "Omreden dit je weensk is, omreden ie niet vraogd hebben om riekdom en schatten, niet om roem en de dood van je vi'janen, en ok niet om een lang leven, mar om wieshied en inzicht om et volk besturen te kunnen waorover ik je as keuning ansteld hebbe,

12 za'k je wieshied en inzicht geven. En ik zal je ok riekdom, schatten en roem geven, zovule as gien inkelde keuning veur jow ooit had het of nao jow ooit nog kriegen zal."

13 Doe gong Salomo van de ontmoetingstente op de offerhoogte van Gibeon weeromme naor Jeruzalem, waor hi'j regeerde over Israël.

14 Salomo brocht waegens en peerden bi'jmekeer. Hi'j bezat veertienhonderd waegens en twaelfduzend peerden, die hi'j veur een pat in Jeruzalem bi'j him hul en veur een pat onderbrocht in garnizoenssteden verspreided over et laand.

15 Deur toedoen van keuning Salomo weren zulver en goold in Jeruzalem lieke alledaegs as stien en was d'r an cederhoolt krek zoe'n overvloed as an wilde viegebomen in et heuvellaand.

16 Salomo zien peerden weren ofkomstig uut Iegypte en uut Kewe, waor ze deur haandelers van de keuning ankocht wodden.

17 In Iegypte betaelden zi'j veur een waegen zeshonderd sjekel zulver, en veur een peerd honderdvuuftig. Disse haandelers leverden ok peerden an de keunings van de Hethieten en de Arameeërs.

18 Salomo besleut om een tempel te bouwen veur de naeme van de Heer, en een keuninklik peleis veur himzels.

01 Hi'j had de beschikking over zeuventigduzend sjouwers en tachtigduzend stienhouwers in de bargen, die onder leiding stonnen van zesendattighonderd opzichters.

02 Hi'j stuurde boden naor keuning Churam van Tyrus mit disse vraoge: "Indertied hebben jow mien heit David cederhoolt leverd veur de bouw van een peleis.

03 Now wil ik uutaende mit de bouw van een tempel veur de naeme van de Heer, mien God. Die zal ik an him wi'jden om him d'r reukoffers te brengen, mit vaaste regelmaot toonbroden daele te leggen en d'r morgens en aovens, op sabbat, ni'jemaone en de hoogtijdaegen van de Heer, oonze God, braandoffers op te dregen zoas dat an Israël oplegd is as een iewige verplichting.

04 Et moet een grote tempel wodden, want oonze God is groter as alle aandere goden.

05 Aenlik is gieniene in staot om veur him een huus te bouwen, want alderdeegst de hoogste hemel kan him niet bevatten. Dus wie bin ik dat ik veur him een tempel bouwen zol, behalven dan om d'r veur him offers te brengen?

06 Now dan, stuur mi'j iene die verstaand het van de bewarking van goold en zulver, keuper, broons en iezer, de verwarking van roodpurperen, karmozienrooie en blauwpurperen wolle, en et anbrengen van sniedewark, zodat hi'j de ambachtsluden helpen kan die mien heit David hier in Juda en Jeruzalem al ansteld het.

07 Lever mi'j ok ceders, cipressen en sandelhoolt uut de Libanon, want ik weet hoe betoeft jow knechten daor binnen in et kappen van bomen. Mien knechten zullen jowes helpen

08 om mi'j van een grote mennigte hoolt te veurzien, want de tempel die ik an et bouwen bin moet groot en indrokwekkend wodden.

09 Ik zal jow hoolthakkers belonen mit twintigduzend kor tarwegries, twintigduzend kor gaste, twintigduzend bat wien en twintigduzend bat olijfeulie."

10 Keuning Churam van Tyrus stuurde Salomo een brief mit dit bescheid weeromme: "Omreden de Heer zien volk liefhet, het hi'j jow as keuning over heur ansteld."

11 De brief gong veerder mit: "Prezen is de Heer, de God van Israël, de maeker van hemel en eerde, die an keuning David een wieze zeune geven het die over verstaand en inzicht beschikt en een tempel bouwen wil veur de Heer en een keuninklik peleis veur himzels.

12 Ik stuur jow hierbi'j iene die over groot vakmanschop beschikt, meester Churam.

13 Hi'j is de zeune van een Danitische moeke en een Tyrische heit. Hi'j is betoeft in de bewarking van goold en zulver, keuper, broons en iezer, stien en hoolt; hi'j kan roodpurperen, blauwpurperen, karmozienrooie wolle en fien wit linnen verwarken en alderhaande sniedewark maeken. Butendat is hi'j een veerdig ontwarper. Saemen mit jow ambachtsluden en de ambachtsluden van mien heer, jow heit David, zal hi'j alles uutvoeren wat van him vraogd wodt.

14 Stuur oons de tarwe, gaste, eulie en wien die jow toezegd hebben, heer,

15 dan zullen wi'j op de Libanon bomen kappen zovule jow mar neudig hebben. We zullen de stammen as vlotten over zee naor Jafo vervoeren, vanwaor jow ze naor Jeruzalem overbrengen kunnen."

16 In naovolging van zien heit David hul Salomo een telling onder de vremden in Israël. Et weren d'r honderddrienenvuuftigduzend zeshonderd.

17 Zeuventigduzend van heur stelde hi'j an as sjouwers, tachtigduzend as stienhouwers in de bargen en zesendattighonderd as opzichters om toezicht op et wark te holen.

01 Doe begon Salomo mit de bouw van de tempel veur de Heer, in Jeruzalem, op de barg Moria, waor zien heit David een verschiening had had, op de döskvloer van de Jebusiet Ornan die David as bouwplaats anwezen hadde.

02 Salomo begon mit de bouw op de twiede dag van de twiede maond in et vierde jaor van zien regering.

03 Et grondplan dat Salomo bi'j de bouw van de tempel veur God volgde, meette zestig el in de lengte en twintig el in de brette (neffens de oolde maote).

04 In et verlengde van de tempel was d'r een veurhal over de volle brette van et gebouw, twintig el bried en honderdtwintig el hoge, vanbinnen overdekt mit zuver goold.

05 De grote zael leut hi'j bekleden mit cipressehoolt, dat wodde overtrokken mit zuver goold en versierd mit palmetten en kettens.

06 As ekstra versiering leut hi'j de wanen mit edelstiender bezetten; et goold kwam uut Parwaïm.

07 De hiele zael wodde mit goold overdekt, niet allienig de wanen en deuren, mar ok de balkens en kezienen, en op de wanen wodden reliëfs van cherubs anbrocht.

08 Et allerheiligste besleug de hiele brette van de tempel. Disse ruumte was twintig el diepe en twintig el bried en wodde ok mit zuver goold overdekt, zeshonderd telent in tetaol.

09 Veur de klinknaegels wodde vuuftig sjekel goold bruukt. Ok de boververtrekken weren mit goold overdekt.

10 Veur et allerheiligste leut Salomo twie cherubfiguren maeken, die hi'j vergulden leut.

11-12 Heur vleugels hadden een gezaemelike lengte van twintig el. Iedere cherub had twie vleugels van ieder vuuf el lange, waorvan iene vleugel de waand raekte en de aandere de vleugel van de aandere cherub.

13 Tegere hadden heur vleugels dus een spanbrette van twintig el. Ze stonnen rechtop, mit heur gezichte naor de grote zael.

14 Veerder leut hi'j een veurhangsel maeken van blauwpurperen, roodpurperen en karmozienrooie wolle en fien wit linnen, versierd mit cherubfeguren.

15 Salomo leut twie pilaoren maeken van vuvendattig el hoge, mit kapitelen d'r op van nog es vuuf el, die veur de grote zael kwammen te staon.

16 Hi'j leut kettens smeden veur de aachterzael en veur de kapitelen op de pilaoren. An de kettens om de kapitelen leut hi'j honderd gesmede grenaatappels hangen.

17 De pilaoren wodden an weerskaanten van de ingang van de grote zael daelezet. De rechterzuil nuumde hi'j Jachin, de linker Boaz.

01 Salomo leut een broonzen alter maeken van twintig el lange, twintig el bried en tien el hoge.

02 Hi'j leut ok de Zee maeken, een bekken van geuten broons, vuuf el hoge, mit een deursnede van tien el en een omtrek van dattig el.

03 An de onderkaante was et ommekraanst mit een baand van tien el lange, die beston uut twie riegen runder, en die mit et bekken mitgeuten was.

04 Et bekken rustte op twaelf runder: drieje mit heur kop naor et noorden, drieje mit heur kop naor et westen, drieje mit heur kop naor et zuden en drieje mit heur kop naor et oosten; heur aachterlieven weren naor et midden keerd. Daor rustte et bekken op.

05 De waand was wel een haandbrette dikke. De raand was krek zo maekt as bi'j een beker, as een lotuskelk. Et bekken had een inhoold van drieduzend bat.

06 Hi'j leut ok tien aandere bekkens maeken, waorvan d'r vieve an de zuudkaante en vieve an de noordkaante van de tempel daelezet wodden. Dit weren spoelbekkens. Ze weren bedoeld om daor alles wat neudig was veur de braandoffers in of te spulen; de priesters wasten heur mit et waeter uut de Zee.

07 Veur de grote zael leut hi'j tien goolden laampestaonders maeken, hielendal neffens veurschrift, waorvan d'r vieve an de linkerkaante en vieve an de rechterkaante daelezet wodden.

08 D'r wodden ok tien taofels hennezet, vieve links en vieve rechts. En veerder leut hi'j honderd goolden offerschaolen maeken.

09 Hi'j leut een binnerplaetse veur de priesters anleggen en een grote veurtuun mit toegangspoorten. De deuren daorvan leut hi'j mit keuper beslaon.

10 De Zee kreeg een plak schuin veur de tempel, an de zuudoostkaante.

11 Churam maekte ok nog vuurbekkens, vuurscheppen en offerschaolen, en daormit was et wark dat keuning Salomo him veur de tempel van God opdreugen hadde, klaor.

12 De twie pilaoren mit de twie bolvormige kapitelen d'r op, et vlechtwark waormit die kapitelen op de pilaoren omhuld weren,

13 de vierhonderd grenaatappels die in twie riegen an et vlechtwark om de bolvormige kapitelen op ieder van de pilaoren hongen,

14 de onderstellen mit de spoelbekkens d'r op,

15 de Zee, waorvan d'r mar iene was, mit de twaelf runder d'r onder,

16 en de vuurbekkens, vuurscheppen, drietanige vörken en alle bi'jheurende veurwarpen die meester Churam in opdracht van keuning Salomo veur de tempel van de Heer maekt hadde, alles was van polijst keuper en broons.

17 De keuning leut ze gieten in de Jordaanvlakte, tussen Sukkot en Seredata, waor volop vette klei veurhanen was.

18 Salomo leut zoe'n protte van disse veurwarpen maeken dat et gewicht d'r van an broons en keuper te groot was om et bepaolen te kunnen.

19 Ok veur et interieur van de tempel van God leut Salomo verschillende veurwarpen maeken: et mit een laoge goold bedekte alter en de taofels veur et toonbrood;

20 de vergulde laampestaonders die veur de aachterste zael stonnen, waorin neffens veurschrift laampen braanden

21 die, krek as heur bloemeversierings en de bi'jheurende snuters, van goold, zuver goold maekt weren;

22 en de vergulde messen, offerschaolen, koemen en vuurbakken. Ok de toegangsdeuren, liekegoed de binnerste deuren die toegang gavven tot et allerheiligste as de deuren van de tempel zels, weren mit goold overtrokken.

01 Doe al et wark dat keuning Salomo an de tempel van de Heer doen laoten hadde klaor was, leut hi'j de wi'jgeschinken van zien heit David naor de tempel overbrengen. Hi'j burg et goold en zulver en de aandere veurwarpen op in de schatkaemers van de tempel van God.

02 Daornao leut keuning Salomo de ooldsten van Israël en de stamooldsten, iederiene die an et heufd van een femilie stonnen, naor Jeruzalem kommen om de ark van et verbond mit de Heer over te brengen vanuut de Davidsburcht, de bargvesting op de Sion.

03 Alle Israëlieten kwammen veur et feest in de zeuvende maond naor de keuning.

04 Doe alle ooldsten van Israël d'r weren, neumen de Levieten de ark op.

05 De ark, de ontmoetingstente en de bi'jheurende gewijde veurwarpen wodden dreugen deur de Levitische priesters.

06 Keuning Salomo hul ondertussen mit de Israëlieten, die heur mit him rond de ark verzaemeld hadden, een offerplechtighied waorbi'j een protte schaopen, geiten en runder offerd wodden dat heur tal niet vaaste te stellen was.

07 De priesters brochten de ark van et verbond mit de Heer naor zien ni'je plak in de aachterste zael van de tempel, et allerheiligste, en zetten him daor daele onder de vleugels van de cherubs,

08 zodat de uutspreide vleugels van de cherubs heur bescharmend over de ark en zien dreegbomen uutstrekten.

09 Disse dreegbomen stakken een stok uut, en ie konnen de uutaenden d'r van allienig zien aj' vlak veur de ark stonnen, dus vlak veur de toegang tot de aachterzael; van veerder vot weren ze niet te zien. De ark is daor tot op de dag van vandaege nog altied.

10 D'r zit niks aanders in as de beide plaeten die Mozes op de Horeb deurgeven het doe de Heer een verbond sleut mit de Israëlieten tiedens heur uuttocht uut Iegypte.

11 Op et mement dat de priesters uut et heiligdom naor buten kwammen – alle priesters hadden heur zonder uutzundering heiligd, ok zi'j die neffens et reuster gien dienst hadden,

12 en alle Levitische zangers, te weten Asaf, Heman, Jedutun en heur zeunen en breurs, klieded in fien linnen, stonnen mit heur cimbalen, harpen en lieren an de oostkaante van et alter klaor, en ok nog honderdtwintig priesters mit trompetten –,

13 op dat mement mossen de blaozers en zangers saemen meziek heuren laoten te ere van de Heer. Zogauw et geluud van de trompetten, cimbalen en aandere instermenten opklonk en de zangers disse lofzang begonnen: "De Heer is goed, iewig duurt zien trouw," vulde de tempel, et huus van de Heer, him mit een wolke.

14 De priesters konnen heur dienst niet meer doen, want de majesteit van God vulde de hiele tempel.

01 Doe zee Salomo: "Heer, jow hebben zegd dat jow in een donkere wolke wonen wollen.

02 Now dan, ik hebbe veur jow een vostelik huus bouwd, dat veur altied jow huus wezen kan."

03 Hiernao dri'jde de keuning him omme en zegende de gemienschop van Israël. Doe iederiene staon gaon was,

4 zee hi'j: "Prezen is de Heer, de God van Israël, die et niet bi'j woorden laoten het mar zien belofte an mien heit David ok warkelik naokommen is. Hi'j het zegd:

05 "Gienertied, vanof de dag dat ik mien volk uut Iegypte wegleided hebbe, he'k iene van de steden van Israël zien stammen uutkeuzen om d'r een tempel bouwen te laoten waor mien naeme wonen zol. En gienertied he'k iene anwezen om as vost over mien volk, Israël, te regeren.

06 Mar now he'k Jeruzalem uutkeuzen as huus veur mien naeme, en David om mien volk Israël te regeren."

07 Mar doe mien heit David et doel opvatte om een tempel te bouwen veur de naeme van de Heer, de God van Israël,

08 zee de Heer tegen him: "Ie hebben d'r goed an daon om een huus veur mien naeme bouwen te willen.

09 Toch zul ie niet de tempel bouwen. Je zeune, die uut jow votkommen zal, die zal veur mien naeme een huus bouwen."

10 En de Heer het zien woord holen. Ik bin mien heit David opvolgd en zit now op de troon van Israël, zoas de Heer beloofd het. En ik hebbe veur de naeme van de Heer, de God van Israël, een tempel bouwd

11 en daor de ark plaetst die et verbond inhoolt dat de Heer mit de Israëlieten sleuten het."

12 Doe dri'jde Salomo him naor et alter van de Heer toe, veur iederiene van de verzaemelde Israëlieten te zien, en stak zien hanen in de locht.

13 Hi'j had een broonzen podium maeken laoten van vuuf el lange, vuuf el bried en drie el hoge, en dat midden in de veurtuun hennezetten laoten. Daorop was hi'j zittengaon, en now gong hi'j deur de kni'jen, in anwezigens van de hiele gemienschop van Israël, stak hi'j zien hanen op naor te hemel

14 en zee: "Heer, God van Israël, d'r is gien god zoas jow, niet in de hemel, ok niet op de eerde. Jow holen jow an et verbond en blieven trouw an jow knechten die jow mit hiel heur hatte toewijded binnen.

15 Jow hebben jow hullen an wat jow jow knecht, mien heit David, beloofd hebben. Jow hebben et niet bi'j woorden laoten, mar jow bin vandaege jow belofte ok daodwarkelik naokommen.

16 Daorom vraoge ik jow, Heer, God van Israël, of jow je ok holen blieven willen an wat jow jow knecht, mien heit David, beloofd hebben, jommes dat jow zien naokommelingen de troon van Israël in gienertied zullen ontzeggen, zolange wi'j temeensen op et rechte pad blieven deur jow wetten in achte te nemen, zoas ok hi'j jow toewijded was.

17 Now dan, Heer, God van Israël, mag de belofte die jow jow knecht David daon hebben, waorhied wodden.

18 Zol God warkelik bi'j de meensken op eerde wonen kunnen? Alderdeegst de hoogste hemel kan jow niet bevatten, laot staon dit huus dat ik veur jow bouwd hebbe.

19 Heer, mien God, heur et smeekgebed van jow knecht an en luuster naor de verzuchtings die ik tot jow richt.

20 Wees dag en naacht opmarkzem op wat d'r gebeurt in disse tempel, dit plak waorvan jowzels zegd hebben dat daor jow naeme wonen zal, en verheur et gebed dat ik naor disse tempel richt.

21 Luuster naor de smeekbeden die jow knecht en jow volk Israël naor disse tempel richten, heur oons gebed an vanuut de hemel, jow woonstee, heur oons an en geef oons vergeving.

22 As iene een aander kwaod daon het en disse van him vraogt dat hi'j een vervluking over himzels ofroept, en as hi'j dan naor jow alter in disse tempel komt om himzels te vervluken,

23 heur him dan an vanuut de hemel en griep in. Spreek recht over jow knechten, vergelle de boosdoener zien misdaod en geef him zien verdiende straf, mar spreek de onschuldige vri'j en herstel him in zien recht.

24 As jow volk Israël deur de vi'jaand versleugen is omreden et tegen jow zundigd het, en as zi'j dan tot inkeer kommen, jow naeme priezen en tot jow in disse tempel bidden en smeken,

25 heur heur dan an vanuut de hemel, vergeef jow volk Israël wat et misdaon het en breng heur weeromme naor et grondgebied dat jow an heur en heur veuroolden geven hebben.

26 As de hemel dichte blift en d'r gien regen vaalt omreden et volk tegen jow zundigd het, en as zi'j dan een gebed richten naor disse tempel, jow naeme priezen en heur leven beteren, geef heur dan bescheid.

27 Heur heur vanuut de hemel an en vergeef jow knechten, jow volk Israël, wat zi'j misdaon hebben. Wies heur de juuste levensweg en laot et regenen op jow laand, dat jow as arfdiel an jow volk geven hebben.

28 As d'r in et laand hongersnood of pest uutbrekt, as et gewas troffen wodt deur korenbraand, maeldauw of gruusaordige sprinkhaenen, as et volk in eigen laand deur vi'janen bedreigd wodt, as d'r kotomme bi'j een ramp of ziekte

29 ok mar iene van jow volk Israël een smeekgebed tot jow richt en zien hanen opstikt in de richting van disse tempel – iederiene kroem veurover onder zien eigen leed en verdriet –,

30 heur him dan vanuut de hemel an, jow woonstee, en vergeef him. Geef him wat him toekomt, want jow weten wat d'r in him ommegiet. Allienig jow kun ommes de meenske begriepen.

31 Dan zullen zi'j in et laand dat jow an oonze veuroolden geven hebben heur leven lange ontzag veur jow tonen en jow geheurzem wezen.

32 Ok as een vremdeling, die niet tot jow volk Israël heurt en die uut een veer laand hierhenne kommen is vanwegens jow grote naeme, vanwegens jow starke haand en opheven aarm – as zoe'niene hierhenne komt en een gebed richt naor disse tempel,

33 heur him dan vanuut de hemel an, jow woonstee, en doe wat hi'j jow vragt. Dan zullen alle volken op eerde jow naeme kennen leren en ontzag veur jow tonen, zoas jow volk Israël dat dot, en zi'j zullen weten dat jow naeme verbunnen is an disse tempel die ik bouwd hebbe.

34 As jow volk op jow bevel de stried angiet tegen de vi'jaand en zi'j tot jow bidden in de richting van disse stad die jow uutkeuzen hebben en van de tempel die ik veur jow naeme bouwd hebbe,

35 luuster dan vanuut de hemel naor heur bidden en smeken en doe heur recht.

36 As zi'j tegen jow zundigen – d'r is ommes gien meenske die niet zundigd – en jow heur uut lelkens uutleveren an vi'janen die heur gevangennemen en mitnemen naor een aander laand, of veer vot of kotbi'j,

37 en as zi'j dan in heur ballingsoord tot inkeer kommen en heur in dat vremde laand smekende tot jow keren en belieden dat ze zundigd hebben, dat ze verkeerd daon hebben en min haandeld hebben,

38 as zi'j heur in et laand waorhenne ze wegvoerd binnen weer mit hatte en ziel an jow toewijden en bidden in de richting van et laand dat jow an heur veuroolden geven hebben, naor de stad die jow uutkeuzen hebben en de tempel die ik veur jow naeme bouwd hebbe,

39 luuster dan vanuut de hemel, jow woonstee, naor heur bidden en smeken en doe heur recht. Vergeef jow volk alle zunden en misstappen die et tegen jow begaon het.

40 God, wees opmarkzem en luuster naor de gebeden die vanof dit plak tot jow richt wodden.

41 Kom, Heer, mien God, neem hier jow intrek,

jow en jow machtige ark.

Meugen jow priesters klieded wezen mit zegen,

jow getrouwen heur verheugen in gelok.

42 Heer, mien God, wies jow gezalfde niet of,

gedaenk de trouw van jow knecht David."

01 Doe Salomo klaor was mit zien gebed tot de Heer, kwam d'r vuur uut de hemel daele, dat et braandoffer en de vredeoffers verteerde. De majesteit van de Heer vulde de tempel.

02 De priesters konnen niet naor binnen gaon, want de tempel was vol mit de majesteit van de Heer.

03 Alle Israëlieten zaggen et vuur en de majesteit van de Heer op de tempel daelekommen. Ze knielden op et wegdek daele, beugen diepe veurover en loofden de Heer: "Hi'j is goed, iewig duurt zien trouw."

04 Saemen mit de Israëlieten dreug de keuning offers op an de Heer.

05 Hi'j leut twienentwintigduzend runder en honderdtwintigduzend schaopen en geiten slaachten om saemen mit et volk de tempel in te wijden.

06 De priesters stonnen op heur vaaste plakken. De Levieten loofden de Heer mit et lied "Iewig duurt zien trouw", zoas dat ok onder keuning David gebeurde, en begeleidden die lofzang op de instermenten die David veur dat doel maeken laoten hadde. Tegenover heur stonnen de priesters die op de trompetten blaosden, en et hiele volk van Israël was staon gaon.

07 Salomo wijdde et midden van et veurplein van de tempel van de Heer, zodat de offers daor opdreugen wodden konnen, want et broonzen alter was te klein veur alle braandoffers, graonoffers en et vet van de slaachte dieren.

08 Doe vierde Salomo et Loofhuttenfeest, zeuven daegen lange, saemen mit de Israëlieten, die mit een hiele protte bi'jmekeer kommen weren uut et hiele laand, vanof Lebo-Hamat tot an de wadi die de greens mit Iegypte vormt.

09 Op de achtste dag hullen ze een feestelike saemenkomst; et inwijdingsfeest van et alter had zeuven daegen duurd, en daornao vierden ze zeuven daegen et Loofhuttenfeest.

10 Op de drienentwintigste dag van de zeuvende maond stuurde de keuning et volk naor huus weeromme. Iederiene was bliede om et goeie dat de Heer veur David, Salomo en zien volk Israël daon hadde.

11 Doe Salomo et wark an de tempel van de Heer en et keuninklik peleis klaor had, en alles wat hi'j him omtrent de bouw van de tempel en et peleis veurneumen hadde, hielendal neffens plan uutvoerd was,

12 verscheen de Heer him in de naacht. Hi'j zee tegen him: "Ik hebbe je gebed heurd. Ik hebbe disse tempel anveerd as et plak waor et volk mi'j offers brengen mag.

13 As ik de hemel sleuten hool zodat d'r gien regen vaalt, of de sprinkhaenen beveel et laand kael te vreten, of pest onder mien volk uutbreken laot,

14 en as dan mien volk, et volk dat mi'j toeheurt, et heufd buugt, al biddende mien anwezigens zuukt en weerommekeren van zien dwaelwegen, dan zal ik et anheuren vanuut de hemel, zien zunden vergeven en et laand genezen.

15 Ja, ik zal opmarkzem wezen en luusteren naor de gebeden die vanof dit plak tot mi'j kommen.

16 De tempel die ie bouwd hebben anvere ik en heilig ik om d'r veur altied mien naeme wonen te laoten. Niks van wat daor gebeurt zal mi'j ontgaon; ik zal alles in mi'j opnemen.

17 En wat jowzels angiet, as ie mi'j toewijded blieven, zoas je heit David dat was, as ie alles doen wat ik van je vraog en je altied holen an mien bepaolings en rechtsriegels,

18 dan zal ik d'r veur zorgen dat jow troon in gienertied waankelt, zoas ik mit je heit David overienkommen bin doe ik him zee dat d'r altied iene van zien naokommelingen over Israël heersen zol.

19 Mar mochten jim je van mi'j ofkeren en jim niet holen an de bepaolings en geboden die ik jim oplegd hebbe, en in plak daorvan aandere goden vereren gaon,

20-21 dan zal ik de Israëlieten verdrieven van et grondgebied dat ik heur geven hebbe en wil ik niks meer weten van disse tempel, die ik veur mien naeme heiligd hebbe. Disse tempel, ooit hoge verheven, zal dan bi'j alle volken et mikpunt wodden van hoon en spot; ieder die d'r langes komt zal huteren. En wie him ofvragt waorom de Heer zo tegen dit laand en disse tempel optreden is,

22 zal as bescheid kriegen: "Omreden zi'j heur van de Heer ofkeerd hebben, de God van heur veuroolden, die heur uut Iegypte leided het, en heur an aandere goden vaaste klampt hebben. Zi'j bin aandere goden vereren gaon, en daorom het hi'j al disse ellende over heur henne kommen laoten.""

01 Twintig jaor had Salomo besteded an de bouw van de tempel veur de Heer en et keuninklik peleis.

02 De steden die keuning Churam him geven had maekte hi'j groter, zodat daor Israëlieten wonen konnen.

03 Hi'j trok op tegen Hamat-Soba en veroverde et.

04 Hi'j verstarkte Tadmor, dat in de woestijn ligt, en de steden die hi'j in Hamat bouwen laoten had om daor veurraoden op te slaon.

05 Van Hoog-Bet-Choron en Laag-Bet-Choron maekte hi'j vestingsteden mit muren en vergrendelbere stadspoorten,

06 en hi'j verstarkte ok Baälat en alle steden waor hi'j zien veurraoden opsleug en zien waegens en peerden stalde. Hi'j bouwde wat hi'j mar wol, in Jeruzalem, in de Libanon of waor ok in zien riek.

07-08 Salomo legde an alle bevolkingsgroepen die niet tot et volk van Israël heurden heredienst op, dat wil zeggen an de Hethieten, Amorieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten die nog in et laand woonden omreden de Israëlieten heur niet uutroeid hadden. Disse maotregel gelt tot op de dag van vandaege.

09 De Israëlieten zels, die soldaoten weren en bevelhebbers van de keurbende, de waegenmenners en et peerdevolk, weren niet verplicht tot heredienst.

10 Twiehonderdvuuftig van heur stelde Salomo an as opzichters die de leiding over et warkvolk hadden.

11 De dochter van de farao leut hi'j van de Davidsburcht verhuzen naor de vertrekken die hi'j veur heur in et peleis bouwen laoten hadde, "want," zee hi'j, "gien vrouw van mi'j zal in de burcht van keuning David van Israël wonen. De plakken waor de ark van de Heer staon het bin ommes heilig."

12 Doe de tempel ienkeer klaor was, brocht Salomo braandoffers op et alter van de Heer dat hi'j tegenover de veurhal van de tempel maeken laoten hadde.

13 Daor brocht hi'j de offers die Mozes veurschreven had veur sabbat, ni'jemaone en de drie grote jaorlikse feesten: et feest van et Ongezoerde stoete, et Wekenfeest en et Loofhuttenfeest.

14 Hi'j stelde et dienstreuster in warking dat zien heit David opsteld had veur de ofdielings van de priesters en veur de Levieten die tot taek hadden om de lofzang te gehore te brengen en de priesters bi'j de eredienst behulpzem te wezen. Ok de poortwaachters veur de verschillende poorten leut hi'j neffens waachtdienst antreden, alles overienkomstig de veurschriften van David, de man van God.

15 Alle veurschriften van de keuning angaonde de priesters en de Levieten, ok wat et beheer van de tempelschatten angiet, wodden sekuur opvolgd.

16 Zo wodde et wark van keuning Salomo hielendal uutvoerd, vanof de dag van de grondvesting van de tempel van de Heer tot an zien uutaendelike voltooiing.

17 Daornao gong Salomo naor Esjon-Geber en Elat, an de kust van Edom.

18 Churam stuurde him onder bevel van zien gezagvoerders een vloot mit een erveren bemanning, die tegere mit de zeeluden van Salomo naor Ofir voer, van waor zi'j vierhonderdvuuftig telent goold veur keuning Salomo mitneumen.

01 De roem van Salomo was tot de keuninginne van Seba deurdrongen. Zi'j gong naor him toe om him mit raodsels op de proef te stellen en kwam naor Jeruzalem mit een grote karrevaan kemelen belaeden mit roekersgoed, een grote mennigte goold, en edelstiender. Zi'j brocht Salomo een bezuuk en legde him alle vraogen veur die ze bedocht hadde.

02 En Salomo wus op al heur vraogen een bescheid, d'r was niet iene waorop hi'j et antwoord schuldig blieven mos.

03 Doe de keuninginne van Seba markte hoe wies Salomo was en zi'j et peleis zag dat hi'j bouwd hadde,

04 de gerechten die bi'j him op taofel kwammen, de wieze waorop zien dienstvolk anzat, de kleraosie en de goeie menieren van zien bedienden en schinkers en de plechtige optocht waorin hi'j him naor de tempel van de Heer begaf, was ze buten heurzels van bewondering.

05 Ze zee tegen de keuning: "Et is dus echt waor wa'k in mien laand over jow en jow wieshied vertellen heurd hebbe.

06 Ik geleufde et niet, mar now ik hierhenne kommen bin en et mit eigen ogen zien hebbe, moe'k toegeven da'k nog niet de helte te heuren kregen hebbe. Jow wieshied is nog vule groter as dat d'r zegd wodt.

07 Wat is jow dienstvolk, dat alsmar in jow gezelschop is en die al jow wieze woorden heuren, beveurrecht!

08 Prezen is de Heer, jow God, die zoe'n protte behaegen in jow schept dat hi'j jow op de troon zet het om in zien naeme keuning te wezen. Jow God het Israël zo lief dat hi'j et veur altied staandholen willen zal. Daorom het hi'j jow as keuning ansteld om recht en gerechtighied te haandhaven."

09 De keuninginne van Seba schonk Salomo honderdtwintig telent goold en een prote roekersgoed en edelstiender. Et roekersgoed dat de keuninginne van Seba an keuning Salomo gaf, was van niet te overtreffen kwaliteit.

10 De zeeluden van Churam en Salomo die et goold uut Ofir mitneumen hadden, voerden ok sandelhoolt en edelstiender mit.

11 Uut et sandelhoolt leut Salomo trappen maeken veur de tempel van de Heer en et keuninklik peleis, en ok lieren en harpen veur de zingers. In gienertied eerder was d'r in Juda zok-zo-wat zien.

12 Keuning Salomo gaf de keuninginne van Seba alles waor zi'j mar om vreug. Hi'j gaf heur alderdeegst meer as zi'j veur him mitneumen hadde. Daornao gong zi'j mit heur gevolg naor heur eigen laand weeromme.

13 Keuning Salomo kreeg jaorliks zeshonderdzesenzestig telent goold,

14 nog ofzien van et goold dat de handelskaravanen mitneumen. Ok de Arabische vosten en de stadhoolders van Israël dreugen goold en zulver an Salomo of.

15 De keuning leut twiehonderd grote schilden maeken van dreven goold; in iene zoe'n schilde wodde zeshonderd sjekel dreven goold verwarkt.

16 En ok nog driehonderd kleinere schilden van dreven goold; in iene zoe'n schilde wodde driehonderd sjekel goold verwarkt. Disse schilden leut hi'j opstellen in de hal die et Woold van de Libanon nuumd wodde.

17 Van elpenbien leut hi'j een grote troon maeken, die wodde verguld mit zuver goold.

18 Zes treden leidden naor de troon, waoran ok een goolden voetebaank vaaste maakt was en aarmleunings an weerskaanten van de zitting. Naost de aarmleunings stonnen twie leeuwen

19 en op de zes treden stonnen twaelf, iene an iedere kaante van iedere tree. In gien inkeld keuninkriek was ooit zoe'n troon maekt.

20 Al et drinkgerei van keuning Salomo was van goold en al et aandere diggelgoed in et Woold van de Libanon was verguld, want an zulver hechtte et volk in de tied van Salomo gien biezundere weerde.

21 De keuning kon jommes gebruuk maeken van een handelsvloot die, bemand deur zeeluden van Churam, op Tarsis voer en iens in de drie jaor binnenleup mit een laeding goold, zulver, olifantetanen, aepen en pauwen.

22 Keuning Salomo overtrof alle aandere keunings op eerde in riekdom en wieshied.

23 Van heinde en veer kwammen keunings naor Salomo toe om te luusteren naor de wieshied die God him geven hadde.

24 En allemaole brochten ze kedo's mit: zulveren en goolden veurwarpen, kleren, waopens, roekersgoed, peerden en muildieren. Dat gong jaor in jaor uut zo.

25 Salomo beschikte over vierduzend stallingsplaetsen veur peerden en waegens, en over twaelfduzend waegenmenners. Die weren veur een pat bi'j de keuning in Jeruzalem onderbrocht en veur een pat in garnizoenssteden verspreided over et laand.

26 Salomo had de heerschoppi'je over alle keunings tussen de Eufraat en et laand van de Filistijnen, en tot an de greens mit Iegypte an toe.

27 Deur toedoen van keuning Salomo was zulver in Jeruzalem lieke alledaegs as stien, en was d'r an cederhoolt krek zoe'n overvloed as an wilde viegebomen in et heuvellaand.

28 Peerden wodden veur Salomo anvoerd uut Iegypte en verschillende aandere lanen.

29 Veerdere biezunderheden over Salomo bin van begin tot aende optekend in de geschriften van de profeet Natan, in de profetie van Achia uut Silo en in de visioenen van de ziener Jedo over Jerobeam, de zeune van Nebat.

30 Veertig jaor regeerde Salomo vanuut Jeruzalem over hiel Israël,

31 tot hi'j bi'j zien veuroolden te ruste gong. Hi'j wodde begreuven in de Davidsburcht, en zien zeune Rechabeam volgde him op.

01 Rechabeam gong naor Sichem, waor hiel Israël bi'jmekeer kommen was om him tot keuning uut te roepen.

02 Zogauw Jerobeam, de zeune van Nebat, hiervan heurde, kwam hi'j weeromme uut Iegypte, waorhenne hi'j veur keuning Salomo vlocht was.

03 D'r wodden boden stuurd om him te haelen, en tegere mit de Israëlieten gong hi'j naor Rechabeam mit disse vraoge:

04 "Jow heit het oons een zwaor jok oplegd. Maeken jow oonze opdracht now minder zwaor, verlocht et jok waormit jow heit oons belast het, dan zullen wi'j jow dienen."

05 "Kom over drie daegen bi'j mi'j weeromme," zee Rechabeam doe. Doe et volk votgaon was,

06 vreug Rechabeam de ooldsten die zien heit Salomo hulpen hadden doe die nog leefde: "Wat raoden jim mi'j an? Wat moe'k et volk as bescheid geven?"

07 "Aj' heur tegenover et volk inschikkelik tonen," zeden ze, "en et tegemoetkommen mit een welwillend bescheid, zal et jow veur altied dienen."

08 Mar hi'j legde de raod van de ooldsten naost him daele en vreug de jongkerels die mit him grootbrocht weren en die him now hulpen:

09 "Wat raoden jim an? Wat moe'we et volk as bescheid geven op heur vraoge om et jok te verlochten dat mien heit et oplegd het?"

10 De jongkerels zeden tegen him: "Et volk het je vraogd om et te ontlasten van et zwaore jok dat je heit et oplegd het. Now dan, zeg tegen heur: "Mien pinkien is dikker as et lid van mien heit!

11 Mien heit het jim een zwaor jok oplegd, ik zal et nog verzwaoren. Mien heit het jim geheurzemhied leerd mit de zwiepe, ik zal jim geheurzemhied leren mit schorpioenen!""

12 Doe Jerobeam en de aandere Israëlieten op de dadde dag bi'j keuning Rechabeam weerommekwammen, zoas heur zegd was,

13 gaf de keuning heur een hardvochtig bescheid. Hi'j legde de raod van de ooldsten naost him daele

14 en zee doe zoas de jongkerels him anraoden hadden: "Ik zal jim een zwaor jok opleggen, ik zal et alderdeegst nog verzwaoren. Mien heit het jim geheurzemhied leerd mit de zwiepe, ik zal jim geheurzemhied leren mit schorpioenen."

15 De keuning gaf dus gien geheur an de vraoge van et volk. God had dit zo beschikt om in vervulling gaon te laoten wat de Heer deur Achia uut Silo an Jerobeam, de zeune van Nebat, veurzegd had.

16 Omreden de keuning an heur vraoge gien geheur gaf, zeden de Israëlieten tegen him: "Wat hebben wi'j mit David te maeken? Wi'j hebben niks gemien mit de zeune van Isaï! We breken op, volk van Israël! Et keuningshuus van David zorgt mar veur himzels!" En hiel et volk van Israël brak op.

17 Rechabeam bleef allienig keuning over de Israëlieten die in de steden van Juda woonden.

18 Hi'j stuurde Hadoram, de opzichter van de heredienst, nog naor de Israëlieten toe, mar die wodde stienigd. De keuning zels kon nog krek op een waegen klimmen en naor Jeruzalem ontkommen.

19 Zo brak Israël mit et keuningshuus van David, en dat is zo bleven tot op de dag van vandaege.

01 Bi'j zien weerommekommen in Jeruzalem reup Rechabeam uut de stammen Juda en Benjamin honderdtachtigduzend oefende soldaoten op om de stried an te gaon mit de Israëlieten en et keuningschop veur him weeromme te winnen.

02 Mar de Heer richtte him tot de godsman Semaja mit de woorden:

03 "Zeg tegen Rechabeam, de zeune van Salomo en keuning van Juda, en tegen de Israëlieten die in Juda en Benjamin wonen:

04 "Dit zegt de Heer: Trek niet op tegen jim breurs, mar gao weeromme naor huus, want dit alles is van mi'j uutgaon."" Zi'j neumen de woorden van de Heer in heur op en zaggen d'r van of om et gevecht an te gaon mit Jerobeam.

05 Rechabeam zetelde in Jeruzalem. Van verschillende steden in Juda en Benjamin maekte hi'j vestingsteden:

06 Betlehem, Etam, Tekoa,

07 Bet-Sur, Socho, Adullam,

08 Gat, Maresa, Zif,

09 Adoraïm, Lachis, Azeka,

10 Sora, Ajjalon en Hebron.

11 Hi'j maekte d'r starke vestings van deur overal een bevelhebber an te stellen, veurraoden eten, eulie en wien op te slaon

12 en ze allemaole te waopens mit grote schilden en laansen te geven. Hi'j maekte de vestingsteden zo stark dat Juda en Benjamin veur him beholen bleven.

13 De priesters en de Levieten uut hiel et grondgebied van Israël voegden heur bi'j him.

14 Zi'j trokken vot van heur weidegronden en bezittings en kwammen naor Juda en Jeruzalem, omreden Jerobeam en zien zeunen et heur onmeugelik maekten om de Heer as priester te dienen.

15 Jerobeam had jommes zels priesters ansteld veur de offerplakken en veur de bokken, en ok veur de stierebeelden die hi'j maeken laoten hadde.

16 In et voetspoor van de Levieten kwammen ok uut de aandere stammen van Israël meensken die vaastebesleuten weren om heur naor de Heer, de God van Israël, te blieven richten, naor Jeruzalem om daor offers te brengen an de Heer, de God van heur veuroolden.

17 Zi'j verstarkten deur heur komst et keuninkriek Juda en weren de eerste drie jaor een steun veur Rechabeam, de zeune van Salomo, deurdat ze die eerste drie jaor et veurbeeld van David en Salomo volgden.

18 Rechabeam trouwde mit Machalat. Zi'j was een dochter van Jerimot, een zeune van David, en Abihaïl, een dochter van Isaï zien zeune Eliab.

19 Zi'j gaf him de zeunen Jeüs, Semarja en Zaham.

20 Naotied nam hi'j Maächa tot vrouw, de dochter van Absalom. Zi'j gaf him Abia, Attai, Ziza en Selomit.

21 Van al zien vrouwluden en bi'jvrouwen – hi'j had in tetaol achttien vrouwen en zestig bi'jvrouwen, bi'j wie hi'j achtentwintig zeunen en zestig dochters verwekte – hul Rechabeam et meerst van Maächa, de dochter van Absalom.

22 Heur zeune Abia wol hi'j tot troonopvolger maeken, en daorom stelde hi'j him an et heufd van zien breurs.

23 Wel was hi'j zo verstaandig om een tal van zien aandere zeunen uut te sturen naor verschillende vestingsteden in et gebied van Juda en Benjamin. Hi'j veurzag roem in heur levensonderhoold en vreug veur heur een groot tal vrouwluden te huwelik.

01 Doe Rechabeam him ienkeer verzekerd wus van zien pesisie en hi'j de macht stevig in hanen hadde, legde hi'j de wet van de Heer naost him daele, en alle Israëlieten volgden zien veurbeeld.

02 En omreden zi'j heur plicht tegenover de Heer verzaekten, gebeurde et in et vuufde regeringsjaor van keuning Rechabeam dat keuning Sisak van Iegypte tegen Jeruzalem optrok

03 mit twaelfhonderd striedwaegens, zestigduzend ruters en een ontelbere mennigte voetvolk die hi'j uut Iegypte mitneumen hadde: Libiërs, Sukkieten en Nubiërs.

04 Hi'j veroverde de verstarkte steden van Juda en trok op tot an Jeruzalem.

05 De profeet Semaja gong naor Rechabeam en de leiders van Juda toe, die heur doe Sisak naoderde in Jeruzalem verzaemeld hadden, en zee tegen heur: "Dit zegt de Heer: Omreden jim je van mi'j ofwended hebben, keer ik mi'j op mien beurt van jim of en lever ik jim an Sisak uut."

06 Hierop beugen de keuning en de leiders van Israël et heufd en zeden: "De Heer is rechtveerdig."

07 Doe de Heer zag dat ze berouw toonden, richtte hi'j him tot Semaja mit de woorden: "Omreden zi'j heur nederig opsteld hebben, zal ik heur niet vernietigen. Ik zal d'r veur zorgen dat ze ongedeerd blieven, en niet, deur toedoen van Sisak, mien argernis over Jeruzalem uutstotten.

08 Mar zi'j zullen heur wel an him onderwarpen moeten en ondervienen dat et een groot verschil is as ze mi'j dienen of een eerdse keuning."

09 Keuning Sisak van Iegypte vul Jeruzalem an en roofde de schatten uut de tempel van de Heer en et keuninklik peleis. Hi'j nam alles mit, ok de goolden schilden die Salomo laoten maeken hadde.

10 Keuning Rechabeam leut doe broonzen schilden maeken en gaf dissen in bewering an de bevelhebbers van de keuninklike keurbende, die et peleis bewaekte.

11 Iederkeer as de keuning naor de tempel van de Heer kwam, traden de leden van de keurbende an en neumen de schilden mit, en daornao brochten zi'j die weer weeromme naor heur kezerne.

12 Omreden Rechabeam him nederig gedreugen hadde, keerde de Heer zien argernis van him of en richtte hi'j him niet gehiel en al te gronde – ok vanwegens et goeie dat d'r was in Juda.

13 Keuning Rechabeam verstevigde zien pesisie in Jeruzalem en bleef keuning. Hi'j was ienenveertig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Zeuventien jaor regeerde hi'j in Jeruzalem, de stad die de Heer uut alle steden van Israël zien stammen uutkeuzen had om d'r zien naeme wonen te laoten. Zien moeke was Naäma, een Ammonitische.

14 Hi'j dee wat slecht is, want zien hatte was niet richt op de Heer.

15 De geschiedenis van Rechabeam is van begin tot aende optekend in de geschriften van de profeet Semaja en de ziener Iddo, in et gedielte mit et geslachtsregister. Rechabeam en Jerobeam weren de hieltied mit mekeer in oorlog.

16 Doe Rechabeam bi'j zien veuroolden te ruste gong, wodde hi'j begreuven in de Davidsburcht. Zien zeune Abia volgde him op.

01 Abia wodde keuning van Juda in et achttiende regeringsjaor van keuning Jerobeam.

02 Drie jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Micha, de dochter van Uriël, uut Gibea. Abia was in oorlog mit Jerobeam.

03 Abia trok op mit een leger van vierhonderdduzend uutlezen kriegshelden, en Jerobeam brocht achthonderdduzend veurtreffelike soldaoten tegen him in stelling.

04 Abia posteerde him op de Semaraïm, in et barglaand van Efraïm, en reup: "Jerobeam en Israël, luuster naor mi'j!

05 Jim zollen toch weten moeten dat de Heer, de God van Israël, et keuningschop over Israël veur iewig an David en zien naokommelingen geven het, in een mit zoolt bekrachtigd verbond.

06 Jerobeam, de zeune van Nebat, was een knecht van Salomo, de zeune van David. Hi'j kwam tegen zien heer in opstaand,

07 en tegere mit de leeglopers en niksnutten die heur bi'j him ansleuten hadden, wus hi'j Rechabeam, de zeune van Salomo, te trotseren. Rechabeam was nog te jong en onerveren om heur weerstaand te bieden.

08 En now daenken jow, omreden jow over een groot leger beschikken en de goolden stierkalveren mitneumen hebben die Jerobeam maeken laoten het om jim tot god te wezen, een anval doen te kunnen op et keuningschop van de Heer, dat berust bi'j de naokommelingen van David!

09 Jow hebben toch de priesters van de Heer verjacht, de naokommelingen van Aäron, en de Levieten, en zels priesters ansteld zoas aandere volken dat doen? Iederiene die een bolle en zeuven rammen brengen komt, kan een anstelling kriegen as priester veur die zonuumde goden.

10 Mar oonze God is de Heer; wi'j hebben oons niet van him ofwended, en de priesters die de Heer dienen bin naokommelingen van Aäron, die in heur opdracht hulpen wodden deur de Levieten.

11 Zi'j dregen iedere morgen en iedere aovend braandoffers op an de Heer, brengen reukoffers, leggen de toonbroden daele op de mit zuver goold overtrokken taofel en stikken iedere aovend de laampen in de goolden laampestander an. Wi'j nemen dus de veurschriften van de Heer in achte, mar jow hebben je van him ofkeerd.

12 Beseffe wel: God zels voert oons an, en zien priesters staon klaor om tegen jow op de signaoltrompetten te blaozen. Israëlieten, gao de stried niet an mit de Heer, de God van jim veuroolden, want jim zullen et onderspit delven."

13 Jerobeam had een pat van zien troepen een omtrekkende beweging maeken laoten tot aachter de Judese linies. De heufdmacht van zien leger ston tegenover heur, de rest was verdekt aachter heur opsteld.

14 Opiens wodden de Judeeërs liekegoed van veuren as in de rogge anvalen. Zi'j reupen de Heer om hulpe, wiels de priesters de trompetten schallen leuten.

15 De Judeeërs hieven heur striedkreet an, en wiels zi'j dat deden, leut God Jerobeam en et leger van Israël et onderspit delven tegen Abia en Juda.

16 De Israëlieten sleugen op de vlocht, mar de Heer leverde heur uut an de Judeeërs.

17 Abia en zien leger brochten heur een zwaore nederlaoge toe: d'r sneuvelden niet minder as vuufhonderdduzend hiele beste Israëlitische soldaoten.

18 Zo mossen de Israëlieten die dag et heufd bugen, wiels de Judeeërs de overhaand kregen omreden zi'j heur vertrouwen stelden in de Heer, de God van heur veuroolden.

19 Abia aachtervolgde Jerobeam en veroverde een tal steden op him: Betel, Jesana en Efron, ieder mit de omliggende dörpen.

20 Tot een ni'je krachtmeting was Jerobeam tiedens de regering van Abia niet meer in staot. Uutaendelik trof de Heer him mit de dood.

21 Abia verstevigde zien pesisie. Hi'j nam veertien vrouwluden, bi'j wie hi'j twienentwintig zeunen en zestien dochters verwekte.

22 Veerdere biezunderheden over wat Abia zegd en daon het bin optekend in et wark van de profeet Iddo.

23 Doe Abia bi'j zien veuroolden te ruste gong, wodde hi'j begreuven in de Davidsburcht. Zien zeune Asa volgde him op.

Tiedens de regering van Asa was d'r tien jaor vrede in et laand.

01 Asa dee wat goed en juust is in de ogen van de Heer, zien God.

02 Hi'j haelde de uutheemse alters en de offerplakken weg, sleug de gewijde stienen nit de grond geliek en hakte de Asjerapaolen omme.

03 Hi'j hul de Judeeërs veur dat zi'j heur heil zuken mossen bi'j de Heer, de God van heur veuroolden, en zien wetten en bepaolings naoleven mossen.

04 Uut alle steden van Juda leut hi'j de offerplakken en de wierookalters weghaelen. Onder zien bewind was d'r rust en vrede in et keuninkriek.

05 Deurdat d'r vrede heerste in et laand en d'r in die tied gien oorlog tegen him voerd wodde, was Asa in staot om in Juda vestingsteden te bouwen. De Heer had him ommes rust geven.

06 Asa zee tegen de Judeeërs: "Lao'we vestingsteden bouwen, omringd deur muren mit torens en vergrendelbere poorten. Now beheurt et laand nog an oons toe, want omreden wi'j oons heil zocht hebben bi'j de Heer, het hi'j oons rust geven an oonze greenzen." Zo begon et volk te bouwen, en et wark wodden tot een goed aende brocht.

07 Asa beschikte over een leger van driehonderdduzend Judeeërs, bewaopend mit grote schilden en laansen, en twiehonderdtachtigduzend Benjaminieten, bewaopend mit kleine schilden en bogen. Al zien soldaoten weren dappere soldaoten.

08 Nao verloop van tied vul de Nubiër Zerach et laand binnen mit een leger van duzend maol duzenden soldaoten en driehonderd striedwaegens, en rokte op tot an Maresa.

09 Asa gong him integen en brocht zien leger in stelling in de vallei van Sefata, bi'j Maresa.

10 Hi'j reup de Heer, zien God, an mit de woorden: "Heer, d'r is gieniene die hulpe bödt zoas jow as de machteloze et opnemen moet tegen een overmacht. Help oons, Heer, oonze God, want in jow hewwe oons vertrouwen steld en in jow naeme biwwe tegen disse overmacht in et geweer kommen. Heer, oonze God, stao niet toe dat een meenske him mit jow met."

11 De Heer leut de Nubiërs tegen Asa en Juda et onderspit delven. De Nubiërs sleugen op de vlocht

12 en Asa en zien leger zatten heur nao tot bi'j Gerar. D'r sneuvelden zoe'n protte Nubiërs dat heur leger tot niks meer in staot was. Zi'j wodden deur de Heer en zien leger verpletterend versleugen. De Judeeërs wussen een grote buit in de waacht te slepen.

13 Ze veroverden alle steden in de kontreinen van Gerar, die veur de Heer bange wodden weren, en plunderden die omreden d'r een rieke buit te haelen vul.

14 Ze overveulen ok de tenten van de veedrievers en voerden een groot tal schaopen, geiten en kemelen weg. Doe gongen ze weeromme naor Jeruzalem.

01 Azarja, de zeune van Oded, wodde grepen deur de geest van God.

02 Hi'j gong Asa integen en zee tegen him: "Asa en Juda en Benjamin, luuster naor mi'j! De Heer stiet an jim kaante zolange jim an zien kaante staon. As jim him zuken, zal hi'j him deur jim vienen laoten, mar as jim him van him ofkeren, zal hi'j him van jim ofkeren.

03 Lange tied hebben de Israëlieten zonder de waore God leefd, zonder priesters om heur de wet uut te leggen, zonder lesgeven.

04 Eerst doe ze heur ellendig vuulden gongen zi'j weeromme naor de Heer toe, de God van Israël; ze hebben him zocht en hi'j het heur deur heur vienen laoten.

05 Wie in die tied mar een voete buten de deure zette wodde belaogd, want rondomme was ontreddering.

06 Volken en steden kregen slaonde ruzie mit mekeer omreden God heur tot ontreddering brocht deur heur mit verschillende rampen te treffen.

07 Wees dus vastberaoden en geef de moed niet op: veur jim inspannings zullen jim beloond wodden."

08 Starkt deur disse woorden en deur de profetie van de profeet Oded leut Asa vot-en-daolik alle gruwelike godebeelden uut Juda en Benjamin weghaelen en ok uut de steden die hi'j in et barglaand van Efraïm veroverd hadde. Hi'j rippereerde et alter veur de Heer tegenover de veurhal van de tempel.

09 Hi'j leut hiel Juda en Benjamin bi'j him kommen, en ok de meensken uut de stamgebieden van Efraïm en Manasse en Simeon die as vremdeling in zien keuninkriek verbleven sund zi'j in groten getale uut Israël kommen weren en heur bi'j him voegd hadden doe zi'j vernammen dat de Heer, zien God, an zien kaante ston.

10 In de dadde maond van et vuuftiende regeringsjaor van Asa kwammen ze in Jeruzalem bi'jmekeer.

11 Ze offerden die dag an de Heer zeuvenhonderd runder en zeuvenduzend schaopen en geiten uut de buit die ze mitneumen hadden.

12 Ze zweerden dat ze heur mit hatte en ziel richten zollen naor de Heer, de God van heur veuroolden,

13 en dat iederiene die him daor niet an hul, jong of oold, man of vrouw, ommebrocht wodden zol.

14 Mit lude stemme zweerden ze trouw an de Heer. Daorbi'j juichten ze en leuten ze de trompetten en ramshoorns schallen.

15 Iederiene in Juda verheugde him over de eed die ze oflegd hadden. Ze hadden uut volle overtuging zweerd en zochten mit hiel heur hatte de Heer, en hi'j leut heur deur heur vienen en gaf heur rust an al heur greenzen.

16 Asa gong alderdeegst zo veer dat hi'j zien grootmoeder Maächa heur keuninklike titel ontnam, omreden zi'j een anstootgevend beeld van Asjera maeken laoten hadde. Et beeld hakte hi'j in stokken, en hi'j verpulverde de resten en verbraande die in de bedding van de Kidron.

17 En al verdwenen de offerplakken dan niet uut Israël, toch bleef Asa zien leven lange mit hiel zien hatte et goeie naostreven.

18 Hi'j leut de wijgeschinken van zien heit overbrengen naor de tempel van God en brocht daor ok zien eigen wijgeschinken onder: goold, zulver en gebruuksveurwarpen.

19 Tot en mit et vuvendattigste regeringsjaor van Asa bleef et laand vri'jweerd van oorlog.

01 Mar in et zesendattigste regeringsjaor van Asa vul keuning Basa van Israël Juda binnen en verstarkte hi'j Rama om de an- en ofvoerwegen veur keuning Asa van Juda of te snieden.

02 Daorom nam Asa et goold en zulver uut de schatkaemers van de tempel en uut et keuninklik peleis en leut dat mit de disse woorden overhaandigen an keuning Benhadad van Aram, die in Damascus zetelde:

03 "Wi'j bin bondgenoten, en oonze heiten weren dat ok. Hierbi'j biede ik jow goold en zulver an. Verbreek jow overienkomst mit keuning Basa van Israël, zodat hi'j him uut mien laand weerommetrekt."

04 Benhadad willigde de vraoge van keuning Asa in en gaf zien bevelhebbers opdracht om mit heur legers tegen de steden van Israël op te trekken. Zi'j versleugen Ijjon, Dan en Abel-Maïm en plunderden alle veurraodschuren van de steden van Naftali.

05 Doe Basa hiervan heurde, zag hi'j d'r van of om Rama veerder nog te verstarken en leut hi'j et wark stilleleggen.

06 Keuning Asa reup iederiene in Juda op om de verstarkings die Basa in Rama bouwd had of te breken en mit de stienen en et hoolt daor de steden Geba en Mispa van te verstarken.

07 In die tied kwam de ziener Chanani bi'j keuning Asa van Juda en zee tegen him: "Omreden jow jow vertrouwen steld hebben in de keuning van Aram en niet in de Heer, jow God, is et leger van de keuning van Aram jow ontglipt.

08 Beschikten de Nubiërs en Libiërs ok niet over een enorme overmacht an striedwaegens en ruters? Toch het de Heer heur an jow uutleverd, omreden jow in him jow vertrouwen stelde.

09 De Heer lat ommes alsmar zien ogen over de eerde rondgaon en bödt iederiene hulpe die him mit hiel zien hatte toedaon is. Mar dit keer hebben jow verkeerd haandeld, en daorom zal van now of oorlog jow pat wezen."

10 Asa was zo verontweerdigd over disse woorden dat hi'j poerlelk wodde op de ziener en him in et blok sluten leut. Hi'j begong in die tied ok wreedheden tegen et volk.

11 De geschiedenis van Asa is van begin tot aende optekend in et boek over de keunings van Juda en Israël.

12 In zien negenendattigste regeringsjaor raekte hi'j min te bien, vanwegens een kwaol die him een protte last bezorgde. Mar doe hi'j ziek was zocht hi'j ok zien heil niet bi'j de Heer, mar bi'j genezers.

13 In et ienenveertigste jaor van zien regering raekte Asa weg en wodde bi'j zien veuroolden legd.

14 Hi'j wodde begreuven in et graf dat hi'j in de Davidsburcht veur himzels uuthouwen laoten hadde. Ze legden him op een rustbedde dat hi'j mit roekersgoed vullen laoten hadde, een vakkundig saemensteld mingsel van verschillende kruden, en ontsteuken een groot vuur veur him.

01 Zien zeune Josafat volgde him op.

Josafat verstevigde zien pesisie in Israël.

02 In alle steden van Juda legerde hi'j garnizoenen en in hiel Juda installeerde hi'j waachtposten, ok in de steden van Efraïm die zien heit Asa veroverd had.

03 De Heer hulp Josafat, omreden hi'j et veurbeeld van zien veurvader David volgde: hi'j zocht zien heil niet bi'j de Baäls,

04 mar bi'j de God van zien veurvader en hul him – aanders as in Israël gebeurde – an zien geboden.

05 De Heer gaf Josafat et keuningschop stevig in hanen. Hiel Juda brocht him kedo's, en grote roem en riekdom vullen him te diel.

06 Et vervulde him mit trots dat hi'j de Heer geheurzemde, en hi'j verwiederde de ok offerplakken en Asjerapaolen uut Juda.

07 In et dadde jaor van zien regering stuurde hi'j zien ambteners Ben-Chaïl, Obadja, Zecharja, Netanel en Micha et laand in om in de steden van Juda les te geven.

08 Zi'j wodden vergezeld deur de Levieten Semaja, Netanja, Zebadja, Asaël, Semiramot, Jonatan, Adonia, Tobia en Tob-Adonia, en de priesters Elisama en Joram.

09 Mit et wetboek van de Heer gongen zi'j alle steden van Juda langes om et volk les te geven.

10 Alle omringende keuninkrieken weren hatstikke bange veur de Heer, daorom vullen ze Josafat niet an.

11 Een tal Filistijnen dreug een last zulver an him of en de Arabieren brochten him vee: zeuvenenzeuventighonderd rammen en zeuvenenzeuventighonderd bokken.

12 Zo wodde Josafat machtiger en machtiger. Rondomme in Juda bouwde hi'j burchten en legeropslagplakken.

13 Hi'j beschikte over grote veurraoden in de steden van Juda, en in Jeruzalem over een leger van weerbere manluden.

14 Heur bevelhebbers weren, riggestreerd naor komof: veur Juda Adna, bevelhebber over driehonderdduzend weerbere manluden,

15 en veerder Jochanan, bevelhebber over twiehonderdtachtigduzend man,

16 en Amasja, de zeune van Zichri, bevelhebber over twiehonderdduzend weerbere manluden – hi'j had him vri'jwillig in dienst van de Heer steld;

17 en uut Benjamin Eljada, een dapper kriegsman, mit twiehonderdduzend manluden uutrust mit bogen en kleine schilden,

18 en veerder Jozabad, mit honderdtachtigduzend goed uutruste manluden.

19 Dit weren degenen die in dienst van de keuning stonnen, nog ofzien van de manluden die deur de keuning in de vestingsteden van Juda ansteld weren.

01 Josafat kreeg dus de hieltied meer riekdom en roem. Deur een huwelik smeedde hi'j femiliebanen mit Achab.

02 Een stokmennig jaoren laeter brocht hi'j Achab in Samaria een bezuuk. Achab slaachte veur him en zien gevolg een protte schaopen, geiten en runder, en haelde him over om op te trekken tegen Ramot in Gilead.

03 Keuning Achab van Israël vreug keuning Josafat van Juda: "Gaon jow mit mi'j mit naor Ramot in Gilead?" "Jow en ik bin iene," zee Josafat doe, "mien leger is jow leger. Ik trekke mit jow op in et gevecht."

04 En hi'j voegde d'r an toe: "Vraog vandaege nog raod an de Heer."

05 De keuning van Israël leut vierhonderd profeten bi'j him kommen en vreug heur: "Zuwwe tegen Ramot in Gilead et gevecht angaon, of kan 'k d'r beter van ofzien?" "Trekke op," zeden ze doe. "God zal jow de stad in hanen geven."

06 Mar Josafat vreug: "Is hier nog niet een profeet van de Heer die wi'j vraogen kunnen?"

07 De keuning van Israël zee doe: "D'r is nog wel iene die de Heer veur oons vraogen kunnen zol. Mar ik hebbe et mier an him. Hi'j profeteert in gienertied wat goeds over mi'j, altied mar onheil. Dat is Micha, de zeune van Jimla." "Zeggen jow dat toch niet!" zee Josafat.

08 De keuning van Israël leut een hofdiener kommen die hi'j opdreug om vlogge Micha, de zeune van Jimla, te haelen.

09 De keuning van Israël en de keuning van Juda, Josafat, zatten ieder in heur staatsieklied op een troon op de döskvloer veur de stadspoort van Samaria, in gezelschop van de in vervoering raekte profeten.

10 Sidkia, de zeune van Kenaäna, had twie iezeren horens maekt en zee: "Dit zegt de Heer: Mit disse horens zullen jim de Arameeërs daeleslaon, tot jim ze allemaole versleugen hebben."

11 Ok de aandere profeten veurspelden zoksoorte dingen. "Trekke op tegen Ramot in Gilead," zeden ze. "Jim veldtocht zal slaegen en de Heer zal jim de stad in hanen geven."

12 De bode die Micha haelen gaon was, zee tegen him: "Luuster, alle profeten verzekeren de keuning iensgezind dat de vechteri'je goed oflopen zal. Meugen jow woorden lieke geunstig wezen as die van heur."

13 Mar Micha zee: "Zo waor de Heer leeft, ik zegge allienig wat mien God mi'j in de mond legt."

14 Hi'j gong naor de keuning toe, die him vreug: "Micha, zuwwe et tegen Ramot in Gilead opnemen, of kan 'k d'r beter van ofzien?" "Trekke op," zee Micha doe. "Jim veldtocht zal slaegen en de stad zal jim beiden in hanen valen."

15 Hierop zee de keuning: "Hoe pattietoeren he'k jow niet bezweerd om in de naeme van de Heer niks as de waorhied tegen mi'j te zeggen?"

16 Doe zee Micha: "Ik zag Israël verspreided over de barghellings, as een kudde schaopen die gien hedder het. De Heer zee: "Zi'j hebben gien anvoerder, laot iederiene in vrede naor huus weerommegaon.""

17 De keuning van Israël zee tegen Josafat: "He'k et jow niet zegd: hi'j profeteert in gienertied wat goeds over mi'j, allienig mar onheil!"

18 Micha zee: "Luuster naor wat de Heer te zeggen het. Ik zag de Heer op zien troon zitten, en an weerskaanten van him stonnen alle hemelse machten opsteld.

19 De Heer vreug: "Wie giet keuning Achab van Israël overhaelen om tegen Ramot in Gilead te vechten, zien ondergang integen?" De iene zee dit en de aander zee dat,

20 en uutaendelik trad iene van de geesten op de Heer toe en zee: "Ik zal him overhaelen." "Hoe wi'j' dat doen?" vreug de Heer.

21 "Ik zal naor him toe gaon en leugens vertellen deur de mond van al zien profeten," zee de geest. "Doe dat," zee de Heer. "Et zal je beslist lokken."

22 Now dan, zo het de Heer in de mond van disse profeten van jow leugens legd. Hi'j het et now krek slecht mit jow veur."

23 Sidkia, de zeune van Kenaäna, kwam op Micha of en sleug him in zien gezichte. "Willen jow seins beweren dat de geest van de Heer van mi'j naor jow overlopen is om tegen jow te praoten?" vreug hi'j.

24 "Dat zullen jow wel marken," zee Micha, "op de dag dat jow perberen om jow te verschoelen op een verburgen plak in een huus."

25 De keuning van Israël zee: "Breng Micha naor Amon, de stadskommedaant, en naor mien zeune Joas.

26 Zegge tegen heur dat zi'j him in de gevangenis opsluten moeten en op waeter en stoete zetten moeten tot ik beholen weerommekommen bin."

27 Hierop zee Micha: "As jow beholen teroggekeren, is et niet de Heer die deur mien mond praot het." (Micha was et ok die zee: "Luuster, volken, allemaole!")

28 De keuning van Israël trok tegere mit Josafat, de keuning van Juda, op tegen Ramot in Gilead.

29 Hi'j zee tegen Josafat: "Ik wil niet as keuning in de kleren et gevecht ingaon, mar holen jow jow keuninklike klied mar wel an." De keuning van Israël verstruupte him dus veurdat ze optrokken.

30 De keuning van Aram had de bevelhebbers van zien striedwaegens dit opdreugen: "Vecht niet mit een willekeurige soldaot, mar allienig mit de keuning van Israël."

31 Doe de bevelhebbers van de striedwaegens Josafat zaggen, reupen zi'j: "Dat is de keuning van Israël!" Ze omsingelden him en vullen him an. Josafat galpte et uut en de Heer kwam him te hulpe deur heur van him vot te lokken.

32 Doe de bevelhebbers van de striedwaegens vernammen dat hi'j niet de keuning van Israël was, leuten ze him mit rust.

33 Mar een soldaot spande zien boge en niksvermoedend trof hi'j de keuning van Israël tussen de schubben van zien paanser. De keuning zee tegen zien waegenmenner: "Keer de leide en breng mi'j buten et striedgewoel; ik bin zwaor gewond."

34 Mar et gevecht leup zo hoge op dat de keuning van Israël him nog de hiele dag veur de ogen van de Arameeërs in zien waegen overaende holen mos. In 't twielochten raekte hi'j weg.

01 Keuning Josafat van Juda gong beholen weeromme naor Jeruzalem.

02 De ziener Jehu, de zeune van Chanani, gong de keuning integen en zee tegen him: "Jow vunnen et neudig om degenen die de Heer ofwiezen te helpen en degenen die him haten lief te hebben. Daorom hebben jow de argernis van de Heer over jow ofroepen.

03 Gelokkig hebben jow ok goeie dingen daon: jow hebben et laand zuverd van Asjerapaolen en jow hatte op God richt."

04 Josafat bleef van-now-an in Jeruzalem. Wel gong hi'j nog ien keer op reize om zien onderdaonen, van Berseba tot in et barglaand van Efraïm, an te sporen om weeromme te keren tot de Heer, de God van heur veuroolden.

05 Hi'j stelde rechters an in et laand, in alle vestingsteden van Juda, niet iene uutzunderd,

06 en dreug heur op: "Beseffe goed wat opdracht jim op jim nemen, want jim oordielen niet op menselijk gezag, mar op gezag van de Heer, die jim bi'j et rechtspreken behulpzem wezen zal.

07 Laot jim leiden deur de vrees veur de Heer en neme jim in achte, want de Heer, oonze God, duldt gien onrecht, perti'jdighied of corruptie."

08 In Jeruzalem stelde Josafat een tal Levieten, priesters en femilie-ooldsten van Israël an om de rechtsorde van de Heer te haandhaven en recht te praoten over de inwoners van de stad.

09 Hi'j dreug heur op: "Haandel in ontzag veur de Heer, wees betrouwber en toewijded.

10 As jim ambtgenoten uut aandere steden kwesties an jim veurleggen, bi'jglieks inzaeke een uutspraoke over moord of doodslag, of over de interpretaosie van geboden, bepaolings en rechtsriegels, locht jim heur dan in, zodat zi'j heur tegenover de Heer niet schuldig maeken en jim en jim ambtgenoten niet deur zien argernis troffen wodden. As jim doen wat ik zegge, zullen jim vri'juut gaon.

11 De hogepriester Amarja stelle ik an as hoogste rechter veur alle zaeken mit betrekking tot de Heer, en Zebadja, de zeune van Jismaël, et heufd van de stamme Juda, as hoogste rechter veur alle zaeken mit betrekking tot de keuning. Levitische griffiers zullen jim helpen. Gao vastberaoden an et wark; mag de Heer bi'jstaon wie rechtschaopen is."

01 Een schoft laeter trokken de Moabieten en de Ammonieten, saemen mit een pat van de Meünieten, tegen Josafat op om te vechten.

02 Bosschoppers kwammen Josafat melden: "Een groot leger vaalt jow an vanuut Edom, an de ginne kaante van de zee. Zi'j bin al bi'j Chaseson-Tamar." (dat is Engedi.)

03 Josafat schrok slim en hi'j besleut om de Heer om raod te vraogen. Hi'j kondigde in hiel Juda een vastendag of,

04 en uut warkelik alle steden van Juda kwam et volk bi'jmekeer om de Heer om raod te vraogen.

05 Doe de gemienschop van Juda en Jeruzalem him in de ni'je veurtuun van de tempel opsteld hadde, kwam Josafat naor veuren

06 en zee: "Heer, God van oonze veuroolden, jow bin God in de hemel en jow heersen over de keuninkrieken van alle volken. In jow haand liggen macht en kracht besleuten, gieniene kan him tegen jow verzetten.

07 Jow, oonze God, hebben de vroegere inwoners van dit laand veur jow volk, Israël, verdreven en et veur altied an de naokommelingen van jow vrund Abraham toebedield.

08 Zi'j gongen d'r wonen en bouwden d'r een heiligdom veur jow naeme, dat zi'j inwijdden mit de woorden:

09 "As een onheil oons treft, et straffend zweerd of de pest of een hongersnood, en wi'j oons veur disse tempel veur jow opstellen – in disse tempel ommes woont jow naeme – en jow in oonze ellende anroepen, heur oons dan an en kom oons te hulpe."

10 Now wodden wi'j anvalen deur de bewoners van Ammon, Moab en et Seïrgebargte, de gebieden waor de Israëlieten tiedens heur uuttocht uut Iegypte van jow niet deurhenne trekken mochten, en die zi'j daorom veurbi'jtrokken binnen en niet vernietigd hebben.

11 En as daank daorveur trekken zi'j now tegen oons op om oons te verdrieven uut jow eigen laand, dat jow oons in bezit geven hebben!

12 God, straffen jow heur of. Wi'j bin niet opwusken tegen de grote legermacht die oons now anvaalt. Wi'j weten niet wawwe doen moeten, op jow bin oonze ogen vestigd."

13 Hiel Juda ston opsteld veur de Heer, de vrouwluden en kiender ok.

14 In heur midden bevun him ok Jachaziël, de zeune van Zecharja, die de zeune was van Benaja, de zeune van Jeïel, de zeune van Mattanja, een Leviet uut de femilie van Asaf. Hi'j wodde te plekke grepen deur de geest van de Heer en zee:

15 "Juda en Jeruzalem en jow, keuning Josafat, luuster goed! Dit zegt de Heer: Jim hoeven niet bange te wezen veur de grote legermacht die jim bedriegt, want dit is niet jim stried, mar die van God.

16 Gao heur morgen integen. Zi'j trekken now over de pas van Sis. Waor de wadi uutkomt in de woestijn van Jeruël, zullen jim heur treffen.

17 Jim hoeven in disse stried gien slag te leveren. Waacht rustig of, dan zullen jim zien hoe de Heer, die jim, Juda en Jeruzalem, helpt, veur jim de overwinning behaelt. Jim hoeven nargens bange veur te wezen. Gao heur morgen integen, de Heer stiet an jim kaante."

18 Josafat beug diepe veurover en hiel Juda en Jeruzalem gong deur de kni'jen om de Heer hulde te brengen.

19 En de Levieten uut de femilie van Korach, die weer heurde tot de femilie van Kehat, zongen staonde mit lude stemme de lof van de Heer, de God van Israël.

20 De aanderemorgens vroeg gongen zi'j op weg naor de woestijn van Tekoa. Bi'j heur vertrek trad Josafat naor veuren en zee: "Juda en Jeruzalem, luuster! Vertrouw op de Heer, jim God, en jim zullen staandholen, vertrouw op zien profeten en jim welslaegen is verzekerd."

21 In overleg mit et volk wees hi'j zingers an om de lof van de Heer te zingen. Zi'j trokken veur de bewaopende legermacht uut, de heilige glorie priezende mit de woorden: "Eer de Heer, iewig duurt zien trouw."

22 Zogauw zi'j jubelend heur lofzang aanhieven, zorgde de Heer d'r veur dat de Ammonieten en Moabieten en de bewoners van et Seïrgebargte, die Juda anvalen wollen, vanuut verdekte stellings belaogd wodden, en zo wodden ze versleugen.

23 De Ammonieten en Moabieten raekten slaags mit de bewoners van et Seïrgebargte en brochten heur tot de laeste man omme. En naodat ze mit de bewoners van Seïr ofrekend hadden, stotten zi'j heur op mekeer.

24 De Judeeërs weren ondertussen op een punt ankommen vanwaor zi'j de woestijn overzien konnen. Doe ze uitkeken naor et leger, zaggen ze dat de grond bezi'jd was mit lieken: gieniene was ontkommen.

25 Josafat en zien leger gongen d'r op of om de buit binnen te haelen. Zi'j troffen een grote kudde vee an, alderhaande spullen, kleraosie en kostbere veurwarpen. Iederiene verzaemelde meer as hi'j dregen kon. Et kostte wel drie daegen om alles te vergeren, zo groot was de buit.

26 De daegs daornao kwammen ze bi'jmekeer in Emek-Beracha. (omreden zi'j daor de Heer loofden wodt dat plak tot op de dag van vandaege Emek-Beracha nuumd.)

27 Mit Josafat an et heufd gongen alle manluden van Juda en Jeruzalem weeromme naor Jeruzalem, slim bliede omreden de Heer heur zegevieren laoten hadde over heur vi'janen.

28 In Jeruzalem ankommen trokken zi'j begeleid deur meziek van lieren, harpen en trompetten naor de tempel van de Heer.

29 Doe de aandere keuninkrieken heurden hoe de Heer de vi'janen van Israël bestreden hadde, wodden ze mit vrees veur God bevangen.

30 Van-now-an was d'r vrede in et keuninkriek van Josafat, want zien God verschafte him rust an al zien greenzen.

31 Zo regeerde Josafat over Juda. Hi'j was vuvendattig jaor oold doe hi'j keuning van Juda wodde, en regeerde vuventwintig jaor in Jeruzalem. Zien moeke was Azuba, de dochter van Silchi.

32 Hi'j volgde et veurbeeld van zien heit Asa en dee wat goed is in de ogen van de Heer.

33 Toch bleven de offerplakken bestaon en richtten de Judeeërs heur hatte niet op de God van heur veuroolden.

34 Veerdere biezunderheden over Josafat bin van begin tot an 't aende optekend in de geschriften van Jehu, de zeune van Chanani, die bin opneumen in et boek over de keunings van Israël.

35 Laeter sleut keuning Josafat van Juda een overienkomst mit de goddeloze keuning Achazja van Israël

36 om een vloot te bouwen die op Tarsis veren zol. De schippen wodden bouwd in Esjon-Geber.

37 Eliëzer, de zeune van Dodawahu, uut Maresa, veurzee Josafat dat de Heer zien onderneming mislokken laoten zol omreden hi'j een overienkomst sleuten hadde mit Achazja. En inderdaod, de schippen vergongen en kwammen in gienertied in Tarsis an.

01 Doe Josafat wegraekte, wodde hi'j bi'j zien veuroolden begreven in de Davidsburcht. Zien zeune Joram volgde him op.

02 Joram zien breurs, zeunen van Josafat, weren Azarja, Jechiël, Zecharja, Azarja, Michaël en Sefatja. Dit weren allemaole zeunen van keuning Josafat van Israël.

03 Heur heit had heur een protte goold, zulver en aandere kostberheden geven, en vestingsteden in Juda, mar et keuningschop had hi'j overdreugen an Joram, want die was zien eerstgeboren zeune.

04 Zogauw Joram de macht in zien heiten keuninkriek overneumen had, vermoordde hi'j al zien breurs en ok een tal leiders van Israël.

05 Joram was twienendattig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Acht jaor regeerde hi'j in Jeruzalem.

06 Hi'j volgde et veurbeeld van de keunings van Israël, krek zoas et keuningshuus van Achab dat dee, omdat hi'j mit een vrouw uut de femilie van Achab trouwd was. Hi'j dee wat slecht is in de ogen van de Heer,

07 mar toch wol de Heer et keuningshuus van David niet vernietigen, omwille van et verbond dat hi'j mit David sleuten had, an wie hi'j beloofd had dat hi'j et locht van zien keuningshuus veur altied branen laoten zol.

08 Tiedens de regering van Joram kwammen de Edomieten tegen Juda in opstaand en wezen ze een eigen keuning an.

09 Joram trok mit zien legeranvoerders en al zien striedwaegens tegen heur op. Doe de Edomieten him en de anvoerders van zien striedwaegens omsingelden, dee hi'j naachs een uutval en versleug de Edomieten,

10 mar toch maekte Edom him van Juda los, en dat is zo bleven tot op de dag van vandaege. Ok Libna maekte him in die tied los van keuning Joram. Dat gebeurde omreden hi'j him van de Heer, de God van zien veuroolden, ofwended had.

11 Hi'j gong alderdeegst zo veer dat hi'j op de bargen in Juda offerplakken bouwde. Zo zette hi'j de inwoners van Jeruzalem tot ontrouw an en brocht hi'j Juda op et minne pad.

12 Op een dag kreeg Joram een brief van de profeet Elia, waorin ston: "Dit zegt de Heer, de God van jow veurvader David: In plaets van je te holen an et veurbeeld van je heit Josafat en van keuning Asa van Juda

13 hej' et veurbeeld volgd van de keunings van Israël. Ie hebben Juda en Jeruzalem tot ontrouw verleided zoas et keuningshuus van Achab Israël verleided het, en butendat hej' je breurs vermoord, zeunen van je eigen heit, die beter weren as ie.

14 Daorom zal de Heer je volk, je kiender en vrouwluden en al je have en goed zwaor treffen.

15 En ie-zels zullen deur een ziekte an je ingewanen an verschillende ongemakken lieden, tot je ingewanen uutaendelik naor buten kommen."

16 De Heer zette de Filistijnen en de Arabische stammen die in de buurt van de Nubiërs woonden tegen Joram op.

17 Zi'j trokken op tegen Juda, brakken deur de verdediging henne en neumen alle spul uut et keuninklik peleis mit. Zi'j voerden ok zien kiender en vrouwluden as gevangenen weg. Niet ien kiend bleef him over, allienig zien jongste zeune Joachaz.

18 Daornao trof de Heer him mit een ziekte an de ingewanen waorveur gien genezing beston.

19 Nao haost twie jaor was zien ziekte zo veer kommen dat zien ingewanen naor buten kwammen, en raekte hi'j op een gruwelike meniere weg. Et volk ontsteuk veur him gien groot vuur, zoas veur zien veuroolden gebeurd was.

20 Joram was twienendattig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Acht jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien hennegaon wodde deur gieniene betreurd. Hi'j wodde begreuven in de Davidsburcht, mar niet bi'jzet in de keuninklike grafkaemers.

01 De inwoners van Jeruzalem reupen Achazja tot zien opvolger uut, omreden Achazja zien ooldere breurs allemaole vermoord weren deur de benden die mit de Arabieren te striede trokken weren.

Achazja, de zeune van keuning Joram van Juda, wodde dus tot keuning uutroepen.

02 Hi'j was twintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Ien jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Atalja, de dochter van Omri.

03 Ok hi'j volgde et veurbeeld van et keuningshuus van Achab, want hi'j leut him deur de raod van zien moeke tot goddelooshied verleiden.

04 Hi'j dee wat min is in de ogen van de Heer, krek zoas de leden van et keuningshuus van Achab, want nao de dood van zien heit weren zi'j zien raodgevers. Dat is zien ondergang wodden.

05 Et was ok op heur anraoden dat hi'j mit keuning Joram van Israël, de zeune van Achab, naor Ramot in Gilead mitgong om de stried an te kneupen mit keuning Hazaël van Aram. Mar doe Joram gewond raekte,

06 gong hi'j naor Jizreël weeromme om te herstellen, omdat him tiedens de slag mit keuning Hazaël van Aram, bi'j Ramot, zwaore verwondings toebrocht weren. Achazja, de zeune van Joram en keuning van Juda, gong naor Jizreël om de gewonde keuning Joram van Israël een bezuuk te brengen.

07 Dit bezuuk an Joram wodde Achazja deur God zien beschikking fataal. Doe Achazja bi'j Joram was, reden zi'j tegere Jehu, de zeune van Nimsi, integen, die deur de Heer zalfd was om et keuningshuus van Achab uut te roeien.

08 Vlak naodat Jehu mit et huus van Achab ofrekend hadde, stuitte hi'j op de leiders van Juda en de zeunen van Achazja zien breurs, die in dienst van Achazja stonnen. Hi'j doodde heur,

09 en gong daornao op zuuk naor Achazja zels. Disse hul him schoel in Samaria, mar wodde gevangenneumen en an Jehu veurleided. Hi'j wodde ommebrocht, mar wel begreven, "want," zeden ze, "hi'j is een kleinzeune van Josafat, die de Heer mit hiel zien hatte toegedaon was."

Gienend van Achazja zien naokommelingen was in staot him op te volgen.

10 Doe Atalja, de moeke van Achazja, heurde dat heur zeune wegraekt was, besleut zi'j om alle kiender van de keuninklike femilie van Juda omme te brengen.

11 Mar Jehosabat, de dochter van keuning Joram, haelde iene van Achazja zien zeunen, Joas, stiekem vot uut de groep keuningskiender die ommebrocht wodden zollen en verstopte him mit zien min in de linnekaemer. Jehosabat was de dochter van keuning Joram en zi'j was trouwd mit de priester Jojada. Ze was dus een zuster van Achazja. Zi'j wus Joas veur Atalja verburgen te holen, en zo ontsnapte hi'j an de dood.

12 Zes jaor hullen zi'j him verburgen in de tempel van God, wiels Atalja et laand regeerde.

01 In et zeuvende regeringsjaor van Atalja verstevigde Jojada zien pesisie. Hi'j verzekerde him van de mitwarking van de bevelhebbers Azarja, de zeune van Jerocham, Jismaël, de zeune van Jochanan, Azarja, de zeune van Obed, Maäseja, de zeune van Adaja, en Elisafat, de zeune van Zichri,

02 en zi'j gongen et hiele laand deur om in alle steden van Juda de Levieten en de femilie-ooldsten van Israël op te roepen om naor Jeruzalem te kommen.

03 In de tempel van God zweerde de hiele gemienschop trouw an de keuning. Jojada zee tegen heur: "De zeune van de keuning zal et laand regeren, zoas de Heer mit betrekking tot de naokommelingen van David beloofd het.

04 Dit is wat jim doen moeten: Splits de priesters en de Levieten die disse weke dienst hebben in drie koppels. Laot de eerste groep de waacht betrekken bi'j de poorten van de tempel,

05 de twiede bi'j et keuninklik peleis en de dadde in de Fundamentpoort. Et volk moet heur opstellen op de tempelhoven.

06 Gieniene mag de tempel van de Heer binnengaon, behalven de priesters en de dienstdoende Levieten. Zi'j meugen naor binnen, want zi'j bin heiligd, mar et volk moet et verbod van de Heer in acht nemen.

07 De Levieten moe'n heur waopens in de anslag holen en een hecht kordon rond de keuning vormen. Verlies him gien mement uut et oge en breng iederiene die de tempel binnen perbeert te gaon omme."

08 De Levieten en de vertegenwoordigers van de gemienschop van Juda deden krek wat de priester Jojada beveulen hadde. Iederiene meldde him bi'j zien ienhied, liekegoed degenen die as die weke dienst hadden as degenen die as die weke gien dienst hadden, want Jojada had alle verloven introkken.

09 Jojada gaf de bevelhebbers de speren, schilden en pijlkokers uut de tempel van God, die nog van keuning David weren west.

10 Et volk mos him, iederiene mit zien waopen in de anslag, veur de tempel opstellen, over de volle brette van et plein en vanof de ingang van de tempel tot an et alter, om de keuning te bescharmen.

11 Doe leidden zi'j de keuning zien zeune naor buten, zetten him de heufdbaand op en gavven him de kroningsakte. Zo wodde hi'j deur Jojada en zien zeunen tot keuning uutroepen en zalfd, wiels alle anwezigen reupen: "Leve de keuning!"

12 Doe Atalja heurde hoe et volk te hoop leup en de keuning toejuichte, begaf zi'j heur in de mennigte die him veur de tempel verzaemeld hadde.

13 Daor zag ze de keuning, die him op et keuninklike podium naost de ingang opsteld hadde, mit de bevelhebbers en de trompetblaozers naost him. De hiele bevolking was in feeststemming. D'r wodde op trompetten blaozen en de veurzingers leidden mit heur instermenten de lofzang. Mar Atalja scheurde heur kleren en reup: "Verraod! Verraod!"

14 De priester Jojada stuurde de bevelhebbers, de anvoerders van et leger, op heur of mit de opdracht: "Leid heur onder bewaeking vot; wie heur volgt, moet ommebrocht wodden." Hi'j zee d'r mit naodrok bi'j dat ze heur niet op et tempelterrein doodmaeken mochten.

15 Atalja wodde wegleided en naor et peleis brocht. Zogauw ze bi'j de Paardenpoort kwammen, wodde ze ommebrocht.

16 Saemen mit et volk en de keuning beloofde Jojada plechtig dat zi'j de Heer weer as volk toebeheuren zollen.

17 Et hiele volk trok op naor de tempel van Baäl. Ze haelden de tempel omveer en verbriezelden de alters en beelden die veur him opricht weren. De Baälspriester Mattan wodde veur de alters ommebrocht.

18 Jojada dreug de zorg veur de tempel van de Heer op an de Levitische priesters uut de femilies die David mit de tempeldienst belast hadde. Zi'j mossen braandoffers opdregen an de Heer, zoas veurschreven in de wet van Mozes, en dit neffens de anwiezings van David begeleiden mit feestgezang.

19 Ok stelde hi'j poortwaachters an die d'r op toezien mossen dat gieniene die in ienig opzicht onrein was, de tempel van de Heer binnenleup.

20 Mit de bevelhebbers, de blispoters en de leiders van et volk begeleidde Jojada de keuning van de tempel via de Bovenpoort naor et peleis, waor zi'j him zitten gaon leuten op de keuningstroon.

21 Hiel et volk was verhoopt, en hoewel Atalja ommebrocht was, bleef et rustig in de stad.

01 Joas was zeuven jaor oold doe hi'j keuning wodde. Veertig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke hiette Sibja en kwam van Berseba.

02 Zolange Jojada leefde, dee Joas wat goed is in de ogen van de Heer.

03 Jojada keus twie vrouwluden veur him, en Joas kreeg zeunen en dochters.

04 Nao verloop van tied vatte Joas et plan op om de tempel van de Heer op te knappen.

05 Hi'j reup de priesters en de Levieten bi'jmekeer en dreug heur dit op: "Gao naor de steden van Juda en zaemel in hiel Israël zulver in veur et jaorlikse onderhoold van de tempel van jim God. Zet zo vule meugelik haost aachter disse zaeke." Mar de Levieten maekten gien haost.

06 Daorom leut de keuning de hogepriester Jojada bi'j him kommen en vreug: "Waorom hebben jow d'r niet bi'j de Levieten op androngen om in Juda en Jeruzalem de bi'jdrege te innen die deur Mozes, de knecht van de Heer, en de gemienschop van Israël veur de tente mit de verbondstekst vaastesteld is?

07 Temeer daor de anhangers van Atalja, de verdurvenhied in eigen persoon, in de tempel van God inbreuken hebben en alderdeegst de wijgeschinken uut de tempel veur de Baäls bruukt hebben!"

08 Op anwiezing van de keuning wodde d'r een kiste maekt, die buten bi'j de ingang van de tempel van de Heer hennezet wodde.

09 In Juda en Jeruzalem wodden de meensken opreupen om de bi'jdrege veur de Heer te brengen die Mozes, de knecht van God, in de woestijn veur Israël vaastesteld hadde.

10 Liekegoed de leiders as et volk brochten bereidwillig heur bi'jdrege, en zo raekte de kiste vol.

11 De kiste wodde geregeld naor de toezichthoolders brocht, Levieten die de keuning daortoe ansteld hadde. As die vaststelden dat d'r genoeg zulver in de kiste lag, leuten zi'j de hofschriever en de gevolmachtigde van de hogepriester kommen. Dan wodde de kiste leegd en weer op zien plak zet. Dat gong zo dag in dag uut, en op die meniere wodde d'r een hiele protte zulver inzaemeld.

12 De keuning en de hogepriester gavven et zulver an de bouwmeesters die mit et herstel van de tempel van de Heer belast weren. Die huurden stienhouwers en timmerluden in om de tempel op te knappen, en smeden en bronsgieters om de konstruksie te verstevigen.

13 Deur toedoen van de bouwmeesters vorderden et herstelwark an de tempel van God staorig. Et gebouw wodde tot zien oorspronkelike verholings weerommebrocht en waor neudig verstevigd.

14 Doe de bouwmeesters klaor weren mit et wark, brochten zi'j et overbleven zulver naor de keuning en de hogepriester weeromme. Dat wodde bruukt om tempelgerei maeken te laoten: reddinge veur de dienst in de tempel van de Heer en veur et brengen van braandoffers, koemen en verschillende aandere goolden en zulveren veurwarpen.

Zolange Jojada leefde, wodden d'r daegeliks braandoffers brocht in de tempel van de Heer.

15 Jojada wodde slim oold: doe hi'j wegraekte was hi'j honderddattig jaor oold.

16 Omreden hi'j veur Israël en veur God en zien tempel zovule goeds daon hadde, wodde hi'j begreuven bi'j de keunings in de Davidsburcht.

17 Nao de dood van Jojada kwammen de leiders van Juda de keuning hulde betugen. Vanof die tied luusterde de keuning naor heur.

18 Zi'j begonnen de tempel van de Heer, de God van heur veuroolden, te versloeren, en Asjerapaolen en godebeelden te vereren. Vanwegens disse zunde wodden Juda en Jeruzalem troffen deur een slimme argewaosie.

19 De Heer stuurde profeten naor heur toe om heur op te roepen om weeromme te keren naor de Heer, mar heur waorschouwings wodden in de wiend sleugen.

20 Doe kwam de geest van God over Zecharja, de zeune van de hogepriester Jojada. Hi'j gong veur et volk staon en zee: "Dit zegt God: Waorom verzaeken jim je plicht tegenover de Heer? Jim zullen niks meer tot een goed aende brengen, want jim hebben je van de Heer ofwended en daorom wendt hi'j him now van jim of."

21 Mar et volk spande tegen him saemen, en op bevel van de keuning wodde hi'j in de veurtuun van de tempel stienigd.

22 Keuning Joas sleug gien acht op de trouwe diensten die Zecharja zien heit Jojada him bewezen had, en leut de zeune van zien weldoener gewoon vermoren. Zecharja zien laeste woorden weren: "Mag de Heer zien wat mi'j andaon wodt en et vergellen."

23 An et begin van et ni'je jaor vul et Aramese leger Joas an. Ze rokten op tegen Juda en Jeruzalem, versleugen alle legeranvoerders en stuurden alles wat ze buitmaekten naor heur keuning in Damascus.

24 Want hoewel de Arameeërs heur anval ondernammen mit een kleine troepemacht, leverde de Heer een slim groot leger an heur uut, omreden de Judeeërs heur van de Heer, de God van heur veuroolden, ofwended hadden. Ok Joas ontleup zien straf niet.

25 Naodat de Arameeërs him zwaor gewond aachterlaoten hadden, spande zien dienstvolk tegen him saemen om de dood van de zeune van de hogepriester Jojada te wreken. Hi'j wodde op zien ziekbedde ommebrocht. Nao zien dood wodde hi'j begreven in de Davidsburcht, mar hi'j wodde niet bi'jzet in de keuninklike grafkaemers.

26 De anslag was pleegd deur Zabad, de zeune van Simat, een Ammonitische, en Jozabad, de zeune van Simrit, een Moabitische.

27 Gegevens over Joas zien zeunen, over de een protte profetieën die tegen him uutspreuken binnen en over zien herstelwarkzemheden an de tempel van God, bin optekend in de toelochting op et boek over de keunings. Zien zeune Amasja volgde him op.

01 Amasja wodde op vuventwintigjaorige leeftied keuning. Negenentwintig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Jehoaddan, zi'j was ofkomstig uut Jeruzalem.

02 Hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer, mar niet van ganser hatte.

03 Doe Amasja de macht ienkeer stevig in hanen had, leut hi'j et dienstvolk die zien heit vermoord hadden ommebrengen.

04 Mar heur kiender brocht hi'j niet omme, want hi'j hul him an wat schreven stiet in et boek van Mozes, in de wet die deur de Heer oplegd is: "Oolden zullen niet starven om wat heur kiender misdaon hebben, en kiender niet om de misdaoden van heur oolden; allienig om wat iene zels misdaon het, zal hi'j starven."

05 Amasja ontbeud de manluden van Juda. Hi'j leut hiel Juda en Benjamin per femilie antreden, in ienheden van duzend en van honderd man, ieder mit een eigen anvoerder. Nao telling van alle manluden van twintig jaor en oolder bleek hi'j te beschikken over een gevechtsklaore legermacht van driehonderdduzend veurtreffelike kriegers, bewaopend mit laansen en grote schilden.

06 In Israël huurde hi'j veur honderd telent zulver nog es honderdduzend oefende kriegers.

07 Doe kwam d'r een godsman naor Amasja toe, die zee: "Mien keuning, laot et leger van Israël niet mit jim mittrekken, want de Heer warkt de Israëlieten, die zeunen van Efraïm, tegen.

08 Trekke zels te striede en vecht zo hadde jim kunnen, aanders zal God jim et onderspit delven laoten. God het ommes de macht om jim te helpen, mar ok om jim tegen te warken."

09 "Mar die honderd telent dan, die ik an et leger van Israël betaeld hebbe?" vreug Amasja. "Et ligt in de macht van de Heer om jow meer as schadeloos te stellen," zee de godsman.

10 Hierop ontsleug Amasja alle soldaoten die him vanuut Efraïm bi'j him voegd hadden en hi'j stuurde heur naor huus. De Efraïmieten weren poer op Juda en gongen vol wrok naor huus weeromme.

11 Amasja raepte al zien moed bi'jmekeer en trok an et heufd van zien leger op naor de Zoutvallei, waor hi'j tienduzend Seïrieten ommebrocht.

12 Tienduzend aanderen, die de slag overleefden, wodden deur de Judeeërs gevangenneumen en mitneumen naor de toppe van een rots. Daor wodden ze naor beneden gooid, zodat ze allemaole te pletter vullen.

13 Ondertussen vullen de soldaoten van et leger dat Amasja, veur hi'j te striede trok, wegstuurd hadde, de steden van Juda an, vanof Samaria tot Bet-Choron. Zi'j brochten daor drieduzend man omme en haelden een rieke buit binnen.

14 Naodat Amasja van zien overwinning op de Edomieten, de inwoners van Seïr, weerommekommen was, leut hi'j heur godebeelden naor Jeruzalem overbrengen en daor opstellen. Hi'j gong d'r veur deur de kni'jen en brocht ze offers.

15 Now wodde de Heer poerlelk en op Amasja en stuurde een profeet naor him toe, die him zee: "Waorom zuken jow jow heil bi'j de goden van dit volk, die niet iens heur eigen volk uut jow hanen redden konnen?"

16 Mar Amasja vul him in de rede. "Hebben wi'j jow seins as raodgever van de keuning ansteld? Wees stille, of willen jow seins ommebrocht wodden?" De profeet vreug niet veerder, mar zee: "Now jow dit zeggen en mien raod in de wiend slaon, weet ik dat God besleuten het om jow te verdistreweren."

17 Nao overleg mit zien raodsheren stuurde Amasja, de keuning van Juda, gezaanten naor de keuning van Israël, Joas, de zeune van Joachaz, de zeune van Jehu, mit de bosschop: "Lao'we kieken wie van oons de starkste is."

18 Keuning Joas van Israël leut keuning Amasja van Juda dit bescheid overbrengen: "Iens, in de Libanon, vragt de stiekelstruke de ceder: "Geef jow dochter an mien zeune as vrouw." Mar doe kwam d'r een wild dier veurbi'j, dat de stiekelstruke vertrapte.

19 Jow zeggen bi'j jowzels: Kiek, ik hebbe Edom versleugen, en in jow overmoed longeren jow naor nog meer roem. Mar ik zegge jow: Blieve waoj' binnen. Waorom zollen jow jezels in et ongelok stotten en Juda mitsleuren in jow val?"

20 Mar Amasja luusterde niet, want God had beschikt dat Juda in hanen van de vi'jaand valen zol omreden et zien heil zocht had bi'j de goden van Edom.

21 Keuning Joas van Israël rokte op, en in Bet-Semes in Juda matten hi'j en keuning Amasja van Juda heur krachten.

22 Juda wodde deur Israël versleugen en alle Judeeërs sleugen op de vlocht.

23 De keuning van Juda, Amasja, de zeune van Joas, de zeune van Joachaz, wodde in Bet-Semes deur keuning Joas van Israël gevangenneumen. Keuning Joas nam him mit naor Jeruzalem. Daor sleug hi'j een bres van vierhonderd el in de stadsmure, van de Efraïmpoort tot an de Hoekpoort.

24 Daornao gong hi'j weeromme naor Samaria, en nam al et goold en zulver en alle aandere veurwarpen mit die onder bewaeking van Obed-Edom in de tempel van God weren, de schatten uut et keuninklik peleis, en een groep gijzelaars.

25 Nao de dood van keuning Joas van Israël, de zeune van Joachaz, leefde keuning Amasja van Juda, de zeune van Joas, nog vuuftien jaor.

26 Veerdere biezunderheden over Amasja bin van begin tot aende optekend in et boek over de keunings van Juda en Israël.

27 Doe Amasja de Heer ienkeer ontrouw wodden was, wodde d'r in Jeruzalem tegen him saemenspand. Hi'j vlochtte naor Lachis, mar ze kwammen him aachternao en brochten him daor omme.

28 Hi'j wodde mit peerden overbrocht naor de heufdstad van Juda, waor hi'j bi'j zien veuroolden begreven wodde.

01 Et volk van Juda reup Amasja zien zestien jaor oolde zeune Uzzia tot opvolger van zien heit uut.

02 Et was Uzzia die Elat nao de dood van keuning Amasja weer bi'j Juda annekseerde en et verstarkte.

03 Uzzia was zestien jaor oold doe hi'j keuning wodde. Twienenvuuftig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Jecholja, zi'j kwam uut Jeruzalem.

04 Hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer, krek zoas zien heit Amasja daon hadde.

05 Zolange Zecharja leefde, die him leerd had om in ontzag te leven veur God, legde hi'j him d'r op toe om him naor God te richten. En zolange hi'j him naor de Heer richtte, leut God him slaegen in alles wat hi'j ondernam.

06 Zo trok Uzzia op tegen de Filistijnen. Hi'j sleug bressen in de muren van Gat, Jabne en Asdod, en bouwde vestings in et vostendom Asdod en aandere Filistijnse gebieden.

07 God steunde him in zien stried tegen de Filistijnen, en ok tegen de Arabieren die in Gur-Baäl woonden en tegen de Meünieten.

08 De Ammonieten betaelden him schatting. Uzzia zien gezag riekte tot an de greens mit Iegypte, zo groot was zien macht.

09 In Jeruzalem verstarkte hi'j de stadsmure en richtte hi'j torens op bi'j de Hoekpoort, de Dalpoort en de Punt.

10 Ok bouwde hi'j uutkiektorens in de woestijn en leut tal van regenputten uuthouwen. Hi'j bezat een protte vee, en d'r warkten boeren veur him in et heuvellaand en op de hoogvlakte, en wienbouwers in de bargen en op vruchtbere grond, want de laandbouw gong him slim an 't hatte.

11 Uzzia beschikte over een leger van peraote troepen. De manschoppen weren per ienhied riggestreerd deur de schriever Jeïel en de griffier Maäseja, de helpers van Chananja, iene van de hoge ambteners van de keuning.

12 Et tal femilie-ooldsten was zesentwintighonderd weerbere manluden.

13 Onder heur leiding ston een stark leger van driehonderdzeuvenduzend vuufhonderd oefende, starke strieders, die de keuning hulpen tegen zien vi'janen.

14 Zi'j allemaole, de hiele legermacht, weren deur Uzzia uutrust mit schilden, laansen, helms, bostkurassen, bogen en slingerstienen.

15 In Jeruzalem leut hi'j op de torens en de hoeken van de stadsmure vernuftige verdedigingswarktugen hennezetten, waormit pielken en grote stienen ofscheuten wodden konnen. Uzzia zien gezag riekte tot veer over de greenzen, want mit biesterbaorlike hulpe had hi'j zien macht de hieltied veerder uutbreided.

16 Mar doe Uzzia et toppunt van zien macht beriekt had, wodde hi'j eigenwies, en dat leidde tot zien ondergang. Hi'j overtrad et gebod van de Heer, zien God, deur de tempel van de Heer binnen te gaon om daor zels een reukoffer te brengen op et roekofferalter.

17 De hogepriester Azarja kwam him mit nog tachtig aandere priesters van de Heer aachternao, allemaole veuranstaonde manluden.

18 Zi'j sneden keuning Uzzia de pas of en zeden tegen him: "Et is niet an jow, Uzzia, om reukoffers te brengen veur de Heer. Dat is veurbeholen an de priesters, de ofstammelingen van Aäron. Zi'j bin heiligd om reukoffers te brengen. Gao uut et heiligdom weg; jow bin in overtreding. Dit zal jow bi'j de Heer niet tot roem strekken."

19 Uzzia wodde hatstikke lelk. En wiels hi'j, de schaole mit roekersgoed in zien haand, tegen de priesters tekeergong, kreeg hi'j daor, waor de priesters bi'j weren, in de tempel van de Heer, bi'j et roekofferalter, opiens uutslag op zien veurheufd.

20 Doe de hogepriester Azarja en de aandere priesters him recht ankeken en vaastestelden dat zien veurheufd deur een huudziekte antaast was, jaegden zi'j him vot-en-daolik de tempel uut. Hi'j maekte zels ok haost, want de Heer had him troffen.

21 Tot op de dag van zien dood bleef keuning Uzzia an die huudziekte lieden. Al die tied leefde hi'j in ofzundering, want et tempelcomplex was veur him verbeuden terrein. Zien zeune Jotam, die de gang van zaeken in et peleis regelde, nam ondertussen et laansbestuur waor.

22 Veerdere biezunderheden over Uzzia bin van begin tot aende optekend deur de profeet Jesaja, de zeune van Amos.

23 Doe Uzzia wegraekte en bi'j zien veuroolden begreuven wodde, besleut et volk om him vanwegens zien ziekte te begreven in et veld bi'j de keuningsgreven. Zien zeune Jotam volgde him op.

01 Jotam was vuventwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Zestien jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Jerusa, de dochter van Sadok.

02 Hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer, krek zoas zien heit Uzzia – hi'j kwam trouwens niet in de tempel van de Heer –, mar de Judeeërs bleven deurgaon mit heur verfoeilike praktieken.

03 Et was Jotam die de Bovenpoort van de tempel van de Heer bouwde. Hi'j leut ok uutgebreide warkzemheden doen an de stadsmure bi'j de Ofel.

04 Hi'j bouwde vestings in et barglaand van Juda en burchten en torens in de beboste gebieden.

05 Hi'j gong et gevecht an tegen de keuning van de Ammonieten en overwun him. De Ammonieten dreugen him dat jaor honderd telent zulver, tienduzend kor tarwe en tienduzend kor gaste an schatting of, en ok et volgende jaor en et jaor daornao.

06 Jotam kon de macht stevig in hanen holen, want zien hiele leven was richt op de Heer, zien God.

07 Veerdere biezunderheden over Jotam, over de oorlogen die hi'j voerde en wat hi'j nog meer ondernam, bin optekend in et boek over de keunings van Israël en Juda.

08 Hi'j was vuventwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde, en regeerde zestien jaor in Jeruzalem.

09 Doe hi'j wegraekte, wodde hi'j begreuven in de Davidsburcht. Zien zeune Achaz volgde him op.

01 Achaz was twintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Zestien jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Hi'j dee niet wat goed is in de ogen van de Heer, zoas zien veurvader David,

02 mar volgde et veurbeeld van de keunings van Israël. Hi'j gong alderdeegst zo veer dat hi'j godebeelden maekte veur de Baäls.

03 Hi'j stak ok offers an in et Hinnomdal en hi'j verbraande zien zeunen as offer neffens et gruwelike gebruuk van de volken die de Heer veur de Israëlieten verdreven hadde.

04 Hi'j brocht offers en braande wierook op de offerplakken, op de heuvels en onder iedere boom mit een protte blad.

05 De Heer, zien God, leverde him uut an de keuning van Aram. De Arameeërs versleugen him en voerden een grote groep gevangenen naor Damascus vot. Doe wodde hi'j overleverd an de keuning van Israël, die een grote overwinning op him behaelde.

06 Pekach, de zeune van Remaljahu, brocht in Juda op iene dag honderdtwintigduzend man om et leven, allemaole oefende soldaoten, omreden zi'j heur van de Heer, de God van heur veuroolden, ofkeerd hadden.

07 Zichri, de held van Efraïm, brocht Maäseja omme, de zeune van de keuning, Azrikam, de hofmeester, en Elkana, de rechterhaand van de keuning.

08 De Israëlieten voerden twiehonderdduzend vrouwluden, zeunen en dochters van heur breurs as gevangenen vot en ontroofden heur een grote buit, die ze mitnammen naor Samaria.

09 In Samaria woonde een profeet van de Heer, die Oded hiette. Doe et leger naor Samaria weerommegong, gong hi'j et integen en zee: "De Heer, de God van jim veuroolden, het de Judeeërs an jim uutleverd omreden hi'j poerlelk op heur was. Mit een raozerni'je die tot in de hemel riekte hebben jim een hieleboel van heur ommebrocht.

10 En now bin jim van doel om de meensken uut Juda en Jeruzalem as knechten en meiden te onderwarpen. Bin jim niet liekegoed mit schuld belaeden tegenover de Heer, jim God?

11 Now dan, luuster goed, stuur de gevangenen die jim van jim breurs wegvoerd hebben weeromme, want jim hebben de argernis van de Heer over jim ofroepen."

12 Een stokmennig femilie-ooldsten uut de stamme Efraïm, Azarja, de zeune van Jochanan, Berechja, de zeune van Mesillemot, Jechizkia, de zeune van Sallum, en Amasa, de zeune van Chadlai, traden de binnentrekkende legermacht integen

13 en zeden: "Breng de gevangenen niet hierhenne. As jim doen wat jim van doel binnen, belaeden jim oons mit schuld tegenover de Heer. Jim zollen oonze zunden en schulden nog vermeerderen, wiels oonze schuld now al zo groot is dat wi'j de argernis van de Heer opwekt hebben."

14 Hierop dreugen de soldaoten de gevangenen en de buit an de leiders en et anwezige volk over.

15 Speciaol daortoe anwezen manluden neumen de gevangenen onder heur hoede. Mit wat in de buit veurhanen was kleedden zi'j degenen die naekend weren. Zi'j gavven heur kleraosie en schoenen, gavven heur te eten en te drinken, verzorgden heur wonnen en zetten degenen die muuizem lopen konnen op ezels. Zo begeleidden zi'j heur tot an de palmstad Jericho, an de greens mit et gebied van heur breurs, waornao ze weeromme gongen naor Samaria.

16 Et was in diezelde tied dat keuning Achaz de hulpe inreup van de keuning van Assyrië.

17 Ok de Edomieten weren jommes Juda binnenvalen en hadden gevangenen wegvoerd.

18 En de Filistijnen hadden anvalen daon op verschillende steden in et heuvellaand en et Judese gedielte van de Negev. Zi'j hadden Bet-Semes, Ajjalon en Gederot, en Socho, Timna en Gimzo en de omliggende dörpen veroverd en heur daor vestigd.

19 De Heer had Juda vernederd omreden Achaz as keuning van de Israëlieten de zeden in Juda verwilderen laoten hadde en zien plicht tegenover de Heer verzaekt hadde.

20 Mar in plak van Achaz te helpen, vul keuning Tiglatpileser van Assyrië him an en dreef hi'j him in et nauw.

21 Achaz had weliswaor de tempel van de Heer, et keuninklik peleis en de huzen van de blispoters leeghaeld en de schatten an de keuning van Assyrië geven, mar toch kwam die him niet te hulpe.

22 Doe hi'j zo in et nauw dreven was, beging hi'j, keuning Achaz, nog meer overtredings tegenover de Heer.

23 Hi'j brocht offers an de goden van Damascus, die him versleugen hadden, want hi'j docht bi'j himzels: De goden van de keunings van Aram helpen heur volk wél. As ik heur offers breng, helpen zi'j mi'j vaaste ok. Mar zi'j brochten him en hiel Israël krek te val.

24 Achaz haelde alle veurwarpen uut de tempel van God en sleug ze an stokken. Hi'j leut de tempel van de Heer sluten en zette alters op alle straothoeken van Jeruzalem.

25 En hi'j tergde de Heer, de God van zien veuroolden, nog veerder deur in alle steden van Juda offerplakken veur aandere goden in te richten.

26 Alle veerdere biezunderheden over Achaz bin van begin tot aende optekend in et boek over de keunings van Juda en Israël.

27 Doe hi'j wegraekte, wodde hi'j wel in Jeruzalem begreuven, mar niet bi'jzet in de greven van de keunings van Israël. Zien zeune Jechizkia volgde him op.

01 Jechizkia was vuventwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Negenentwintig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Zien moeke was Abia, de dochter van Zecharja.

02 Hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer, krek zoas zien veurvader David daon hadde.

03 Al in de eerste maond van et eerste jaor van zien regering eupende hi'j de tempel van de Heer opni'j en leut hi'j de deuren maeken.

04 Hi'j reup de priesters en de Levieten bi'jmekeer op et plein an de oostkaante van de tempel

05 en zee tegen heur: "Levieten, luuster! Heilig jim, zodat jim de tempel van de Heer, de God van jim veuroolden, wasken kunnen deur alles wat onrein is uut et heiligdom weg te haelen.

06 Oonze veuroolden hebben heur plicht tegenover de Heer verzaekt. Zi'j hebben daon wat min is in de ogen van de Heer, oonze God, en heur van him ofkeerd. Zi'j hebben et huus van de Heer de rogge toekeerd en heur d'r niet meer om bekommerd.

07 Zi'j hebben alderdeegst de deuren van de veurhal ofsleuten en de laampen uutdaon, zodat d'r gien reukoffers of braandoffers meer brocht wodden konnen in et heiligdom van de God van Israël.

08 Daorom het de argernis van de Heer Juda en Jeruzalem troffen. Hi'j het ze tot ofschrikwekkend veurbeeld maekt, en tot veurwarp van ontzetting en spot, zoas jim uut eigen onderviening weten.

09 Daorom ommes bin oonze heiten sneuveld, en oonze zeunen, dochters en vrouwluden in gevangenschop wegvoerd.

10 Now dan, ik hebbe mi'j veurneumen et verbond mit de Heer, de God van Israël, te bekrachtigen, zodat hi'j zien argernis veren lat.

11 An 't wark now, mien zeunen, want jim bin deur de Heer uutkeuzen om veur him dienst te doen en him offers te brengen."

12 De Levieten traden an: Machat, de zeune van Amasai, en Joël, de zeune van Azarja, uut de femilie van Kehat; van de naokommelingen van Merari: Kis, de zeune van Abdi, en Azarja, de zeune van Jehallelel; van de naokommelingen van Gerson: Joach, de zeune van Zimma, en Eden, de zeune van Joach;

13 van de naokommelingen van Elisafan: Simri en Jeïel; van de naokommelingen van Asaf: Zecharja en Mattanja;

14 van de naokommelingen van Heman: Jechiël en Simi; en van de naokommelingen van Jedutun: Semaja en Uzziël.

15 Zi'j reupen heur verwaanten bi'jmekeer en heiligden heur om de tempel van de Heer te heiligen, zoas de keuning op gezag van de Heer beveulen hadde.

16 Doe gongen de priesters naor binnen. Ze reinigden de tempel van de Heer deur alle onreine veurwarpen die ze d'r antroffen naor buten te brengen, naor de veurtuun van de tempel. De Levieten neumen de onreine veurwarpen over en voerden ze of naor de bedding van de Kidron, buten de stad.

17 Zi'j begonnen mit de reiniging op de eerste dag van de eerste maond, en op de achtste dag van die maond bereikten ze de veurhal van de tempel. Daornao heiligden ze de tempel van de Heer gedurende acht daegen, en op de zestiende dag van de eerste maond weren ze klaor.

18 Doe meldden zi'j heur bi'j keuning Jechizkia en zeden: "We hebben de tempel van de Heer hielendal schone maekt, ok et braandofferalter en de taofel veur de toonbroden en et bi'jheurende gerei.

19 Al et tempelgerei dat keuning Achaz tiedens zien regering deur zien overtredings ontwijded hadde, hewwe weer in odder maekt en heiligd. Alles stiet klaor veur et alter van de Heer."

20 De aanderemorgens vroeg reup keuning Jechizkia de stadskommendaanten bi'jmekeer en gong hi'j naor de tempel.

21 Ze nammen zeuven bollen, zeuven volwassen rammen en zeuven jonge rammen mit, en zeuven bokken as reinigingsoffer veur et keuningshuus, veur et heiligdom en veur Juda. Jechizkia beveelde de naokommelingen van Aäron, de priesters, de dieren te verbranen op et alter van de Heer.

22 Et rundvee wodde slaacht, en de priesters vongen et bloed op en geuten et tegen et alter. De volwassen rammen wodden slaacht, en de priesters geuten et bloed tegen et alter. De jonge rammen wodden slaacht, en de priesters geuten et bloed tegen et alter.

23 Daornao wodden de bokken veur et reinigingsoffer langs de keuning en de vertegenwoordigers van de gemienschop leided, die heur hanen op de dieren legden.

24 De priesters slachtten ze en reinigden mit et bloed et alter van zunde om veur hiel Israël verzoening te bewarken. De keuning had jommes beveulen dat et reinigingsoffer en et braandoffer te behoeve van hiel Israël brocht wodden mossen.

25 Hi'j stelde de Levieten mit cimbalen, lieren en harpen op in de tempel van de Heer, naor et veurschrift van David, van Gad, de ziener van de keuning, en van de profeet Natan (et veurschrift dat deur de Heer bi'j monde van zien profeten kenber maekt was),

26 en doe de Levieten mit de instermenten van David en de priesters mit de trompetten klaorstonnen,

27 beveelde Jechizkia de dieren op et alter te verbranen. Zogauw et offer ontsteuken wodde, klonk d'r trompetgeschal op en wodde et lied veur de Heer anheven, begeleided deur de instermenten van keuning David van Israël.

28 Gedurende et braandoffer beug de hiele gemienschop him daele, wiels de meziek klonk en de trompetten schalden.

29 Doe et braandoffer an 't aende was, beugen ok de keuning en zien gezelschop heur daele.

30 Keuning Jechizkia en de raodsheren vreugen de Levieten de lof van de Heer te zingen mit de woorden van David en de ziener Asaf. Zi'j zongen vol vreugde, en iederiene beug him in anbidding daele.

31 Daornao nam Jechizkia et woord en zee: "Jim hebben jim weer in dienst van de Heer steld. Breng now wat jim veur de vredeoffers en daankoffers mitneumen hebben naor de tempel van de Heer." De hiele gemienschop kwam dieren brengen veur vredeoffers en daankoffers, en wie d'r klaor veur was ok veur braandoffers.

32 Allienig al veur et braandoffer veur de Heer wodden deur de gemienschop zeuventig runder, honderd volwassen rammen en twiehonderd jonge rammen anbeuden,

33 en veerder wodden zeshonderd runder en drieduzend schaopen en geiten as vredeoffer en daankoffer mitneumen.

34 Mar d'r weren te min priesters om alle dieren veur et braandoffer te villen. Daorom wodden zi'j in heur wark hulpen deur heur verwaanten, de Levieten, tot ok de overige priesters heur heiligd hadden. (de Levieten hullen heur jommes precieser as de priesters an heur plicht om heur te heiligen.)

35 Behalven et grote tal dieren veur et braandoffer was d'r ok nog een protte vet van de dieren veur de vredeoffers en wien veur de bi'j et braandoffer heurende wienoffers.

Zo wodde de eredienst in de tempel van de Heer opni'j insteld.

36 Jechizkia en hiel et volk verheugden heur over wat de Heer veur heur daon hadde, want et was al mit al hiel vlogge in zien wark gaon.

01 Jechizkia stuurde boden rond in hiel Israël en Juda en schreef ok brieven naor Efraïm en Manasse, waorin hi'j iederiene opreup om naor de tempel van de Heer in Jeruzalem te kommen om an de Heer, de God van Israël, et pesachoffer op te dregen.

02 De keuning had him, saemen mit zien raodsheren en de volksvergeerdering van Jeruzalem, beugen over de meugelikhied om Pesach te vieren in de twiede maond.

03 Et was jommes niet meugelik west om Pesach te vieren op de vaastestelde tied, omreden heur doe niet genoeg priesters heiligd hadden en et volk niet in Jeruzalem bi'jmekeer was.

04 Naodat dit veurstel deur de keuning en de volksvergeerdering anneumen was,

05 besleuten ze om in hiel Israël, van Berseba tot Dan, ommeroepen te laoten dat et volk naor Jeruzalem kommen mos om an de Heer, de God van Israël, et pesachoffer op te dregen. Veur die tied hadden ze dat jommes niet gezaemelik daon, hoewel et zo veurschreven was.

06 De boden gongen mit de brieven van de keuning en zien raodsheren hiel Israël en Juda rond en verspreidden in opdracht van de keuning disse oproep: "Israëlieten, keer weeromme naor de Heer, de God van Abraham, Isaak en Israël, dan zal hi'j weerommekeren naor jim die an de greep van de keuning van Assyrië ontkommen binnen.

07 Wees niet zoas jim veuroolden en jim verwaanten die heur plicht tegenover de Heer, de God van jim veuroolden, verzaekten. Heur het hi'j, zoas jim uut onderviening weten, tot ofschrikwekkend veurbeeld maekt.

08 Wees dus niet langer stiems, zoas jim veuroolden dat weren, mar betuug de Heer trouw en kom naor zien heiligdom, dat hi'j veur iewig heiligd het, om de Heer, jim God, te dienen. Dan zal hi'j zien argernis van jim ofkeren.

09 Want as jim weerommekeren tot de Heer, zullen jim verwaanten en jim kiender genaodig behaandeld wodden deur degenen die heur wegvoerd hebben, en zullen zi'j weer naor dit laand weerommekeren meugen. De Heer, jim God, is ommes genaodig en liefdevol; as jim naor him weerommekeren, zal hi'j him niet van jim ofkeren."

10 Mit disse bosschop gongen de boden in et gebied van Efraïm en Manasse van stad tot stad, tot an Zebulon toe, mar ze wodden uutlachen en bespot.

11 Allienig mar een peer meensken uut Aser, Manasse en Zebulon beugen et heufd en kwammen naor Jeruzalem.

12 Mar in Juda gaf et volk, deur toedoen van God, iensgezind geheur an de oproep die de keuning en de raodsheren op gezag van de Heer daon hadde.

13 Een grote mennigte verzaemelde him in Jeruzalem om in de twiede maond et feest van et Ongezoerde stoete te vieren; ze kwammen in groten getale.

14 Eerst haelden ze de alters die in Jeruzalem stonnen vot, ok alle reukofferaltaren, en gooiden die in de bedding van de Kidron.

15 Daornao slachtten zi'j op de veertiende dag van de twiede maond de dieren veur et pesachoffer. Beschaemzem hadden de priesters en de Levieten heur heiligd en braandoffers brocht in de tempel van de Heer.

16 Zi'j neumen heur vaaste plakken in, zoas beschreven stiet in de wet van Mozes, de godsman, en de priesters geuten et bloed uut dat de Levieten heur angavven.

17 Een groot tal dielnemers had him niet veur de heilige plechtighied klaormaekt. Daorom hadden de Levieten tot opdracht om et paoskelaom te slaachten veur iederiene die niet rein was en et dus niet zels an de Heer wijden kon.

18 Een groot tal meensken, uut onder aandere Efraïm, Manasse, Issachar en Zebulon, had him dus niet rein maekt mar toch van et pesachoffer eten, hoewel dat aenliks verbeuden was. Mar Jechizkia had veur heur bidded mit de woorden: "Mag de Heer in zien goedhied vergeving schinken

19 an ieder wie zien hatte richt is op God, de Heer, de God van zien veuroolden, ok an degenen die heur niet hullen hebben an de reinhiedsveurschriften die in et heiligdom gellen."

20 En de Heer verheurde Jechizkia en vergaf et volk.

21 Hatstikke bliede vierden de in Jeruzalem bi'jmekeer kommen Israëlieten zeuven daegen lange et feest van et Ongezoerde stoete. Dag an dag loofden de Levieten en de priesters de Heer deur klankvolle instermenten veur de Heer te bespeulen.

22 Jechizkia prees de Levieten om de kundighied waormit zi'j de Heer dienden. Gedurende de zeuven daegen van et feest wodden d'r vredeoffers brocht en beleed et volk trouw an de Heer, de God van de veuroolden.

23 Doe besleut de volksvergeerdering om nog zeuven feestdaegen of te kondigen, en vol bliedschop vierde et volk nog zeuven daegen feest.

24 Jechizkia, keuning van Juda, had an de gemienschop nog duzend bollen en zeuvenduzend schaopen en geiten te beschikking steld en de raodsheren gavven nog es duzend bollen en tienduzend schaopen en geiten, en opni'j had een groot tal priesters him heiligd.

25 De hiele gemienschop van Juda vierde feest mit de priesters en de Levieten, tegere mit de hiele gemienschop die uut Israël kommen was, en mit de vremden uut Israël en Juda.

26 D'r weren een protte bliede gezichten in Jeruzalem, want sund de tied dat Salomo, de zeune van David, in Israël regeerde, was zoks niet meer in Jeruzalem gebeurd.

27 De Levitische priesters zegenden et volk en heur stemme wodde heurd, want heur gebed steeg op tot in God zien heilige huus, de hemel.

01 Doe et feest oflopen was, trokken alle anwezige Israëlieten naor de steden van Juda. In hiel Juda en Benjamin en in hiel Efraïm en Manasse verbriezelden zi'j de gewijde stienen, hakten zi'j de Asjerapaolen omme en sloopten ze de offerplakken en alters. Eerst doe d'r niet iene meer over was, gongen de Israëlieten weeromme naor huus, ieder naor zien eigen woonplak en bezittings.

02 Jechizkia leut de priesters en de Levieten in dienstofdelings antreden en wees de verschillende ofdielings heur taeken. Zi'j weren verantwoordelik veur de braandoffers en vredeoffers en mossen binnen de poorten van et kaamp van de Heer dienst doen en de lofzang verzorgen.

03 De keuning ston van-now-an uut zien eigen vermogen een vaaste bi'jdrege of veur de braandoffers die in de wet van de Heer veurschreven binnen, liekegoed de braandoffers die iedere morgen en aovend opdreugen wodden, as de braandoffers op sabbat, ni'jemaone en aandere hoogtijdaegen.

04 Et volk, de inwoners van Jeruzalem, dreug hi'j op om heur bi'jdrege of te staon veur et onderhoold van de priesters en de Levieten, zodat zi'j heur hielendal wijden konnen an de wet van de Heer.

05 Zogauw dit bevel ofkondigd was, stonnen de Israëlieten mit gulle haand vruchten van de ni'je oogst of, van heur graon, wien, eulie en vruchtenstroop en alle aandere gewassen van et laand, en leverden ze roemhattig een tiende van heur oogst in.

06 Ok de Israëlieten en Judeeërs die in de aandere steden van Juda woonden, leverden heur bi'jdrege: een tiende van heur runder, schaopen en geiten en de as heilige giften an de Heer, heur God, gewijde tienden. D'r wodden enorme veurraoden opsleugen:

07 in de dadde maond wodde begonnen mit et anleggen van de veurraoden, en tot in de zeuvende maond gongen ze daor mit deur.

08 Doe Jechizkia en de raodsheren kieken kwammen en zaggen hoe hoge de veurraoden opstaepeld laggen, daankten zi'j de Heer en zien volk Israël.

09 Jechizkia infermeerde bi'j de priesters en de Levieten naor de veurraoden,

10 en de hogepriester Azarja, uut de femilie van Sadok, vertelde him: "Vanof et eerste mement dat d'r heffing veur de tempel van de Heer ofdreugen wodde, hebben wi'j d'r van eten tot we zae weren, en we hullen alderdeegst nog over. De Heer het zien volk wel zegend, dawwe zovule overholen hebben kund!"

11 Jechizkia beveelde dat in de tempel van de Heer de veurraodkaemers in odder brocht wodden mossen. Doe dat gebeurd was,

12 wodde alles wat ofdreugen wodde, dus de tienden en de heilige giften, de hieltied daorhenne brocht. De Leviet Konanjahu wodde belast mit et toezicht op de gang van zaeken en zien breur Simi was zien plaetsvervanger.

13 Zi'j hadden de leiding over Jechiël, Azazjahu, Nachat, Asaël, Jerimot, Jozabad, Eliël, Jismachjahu, Machat en Benaja, die ok deur keuning Jechizkia en de hogepriester Azarja benuumd weren.

14 De Leviet Kore, de zeune van Jimna en huder van de Oostpoort, was belast mit de distribusie van de an God geven giften, dus de an de Heer ofdreugen heffings en de allerheiligste giften.

15 In de aandere steden waor de priesters woonden wodde hi'j daorin trouw hulpen deur Eden, Minjamin, Jesua, Semaja, Amarja en Sechanja: zi'j zorgden veur de distribusie an heur verwaanten, ongeacht de ofdieling waortoe die heurden en ongeacht heur leeftied.

16 (van disse femilies stonnen jommes alle personen van et manlik geslaacht van drie jaor en oolder as priester inschreven.) Zo kreeg iederiene zien pat, dus niet allienig degenen die neffens et dienstreuster van heur ofdieling heur dagtaeke in de tempel van de Heer deden.

17 De priesters weren riggestreerd per femilie, mar de Levieten weren indield naor ofdieling en wodden eerst riggestreerd as zi'j op de leeftied van twintig jaor daodwarkelik heur dienst doen gongen.

18 De hiele groep wodde mit gezin en al riggestreerd, vrouwluden, zeunen en dochters inbegrepen, want zi'j weren deur et ambt van de Levieten heiligd.

19 Veur de priesters, de ofstammelingen van Aäron, die op de weidegronden bi'j heur steden woonden, wodde de distribusie van leeftocht onder de mannelike leden van de priesterfemilies en de reggestreerde Levieten per stad regeld deur speciaol daortoe anwezen personen.

20 Op disse meniere stelde Jechizkia in hiel Juda odder op zaeken. Hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer, zien God, en bewees him trouw.

21 Alles wat hi'j in zien streven om God te dienen ondernam te behoeve van de dienst in de tempel en veur de naoleving van God zien wet en geboden, dee hi'j mit volle overgaove, en daordeur brocht hi'j et tot een goed aende.

01 Naodat Jechizkia mit disse maotregels de Heer trouw bewezen hadde, vul keuning Sanherib van Assyrië Juda binnen en belegerde de verstarkte steden, d'r van overtuugd dat hi'j ze mit geweld innemen kunnen zol.

02 Jechizkia begreep dat et in Sanherib zien bedoeling lag om Jeruzalem an te valen,

03 en daorom stelde hi'j an zien raodsheren en legeranvoerders veur om de buten de stad gelegen bronnen of te dekken. Zi'j weren et mit him iens

04 en brochten een groot tal meensken in 't geweer om alle bronnen of te dekken en de irrigaosiekenaolen of te sluten, "want," zeden ze, "waorom zol de keuning van Assyrië, as hi'j mit zien legermacht hier ankomt, een overvloed an waeter vienen moeten?"

05 Jechizkia brocht de verdediging op volle starkte: hi'j rippereerde de zwakke plakken in de stadsmure, verhoogde de torens, gooide buten de mure nog een twiede wal op en verstarkte et Millobolwark van de Davidsburcht. Ok leut hi'j een protte waopens en schilden maeken.

06 Hi'j benuumde legeranvoerders, en naodat hi'j et hiele leger op et plein bi'j de stadspoort bi'jmekeer reupen hadde, praotte hi'j heur moed in mit disse woorden:

07 "Wees vastberaoden en staandvaastig. Laot jim deur de keuning van Assyrië en de grote legermacht die hi'j bi'j him het gien aangst anjaegen, want wi'j bin starker as hi'j:

08 hi'j verlaot him op meenselike kracht, mar wi'j wodden hulpen deur de Heer, oonze God, die veur oons stridt." Deur disse woorden van Jechizkia, keuning van Juda, vuulde et leger him starkt.

09 Kot daornao stuurde keuning Sanherib van Assyrië, die op dat stuit mit hiel zien legermacht Lachis belegerde, boden naor Jeruzalem om an keuning Jechizkia van Juda en alle Judeeërs die in de stad weren disse bosschop over brengen:

10 "Dit zegt Sanherib, keuning van Assyrië: "waoran ontlienen jim et vertrouwen om in et belegerde Jeruzalem te blieven?

11 Jechizkia wil jim zeker van honger en dust ommekommen laoten deur jim veur te spiegelen dat de Heer, jim God, jim uut de greep van de keuning van Assyrië redden zal!

12 Het hi'j, Jechizkia niet krek, zien offerplakken en alters weghaelen laoten? Jechizkia het ommes tegen de bevolking van Juda en Jeruzalem zegd dat ze mar veur ien alter daeleknielen mochten en allienig daor heur offers brengen mochten.

13 Weten jim dan niet wat ik en mien veuroolden daon hebben mit de volken van de lanen die we binnenvullen? Die aandere volken bin toch ok niet deur heur goden uut mien hanen redded?

14 As gien inkelde god zien volk uut mien hanen redden kund het as et ienkeer an de genaode van mien veuroolden overleverd was, hoe zol jim God jim dan redden kunnen?

15 Now dan, laot jim deur Jechizkia gien rad veur ogen dri'jen, laot jim deur him niks veurspiegelen en hecht gien geleuf an wat hi'j zegt, want gien inkelde god, van om et even wat volk of keuninkriek, is in staot bleken om zien volk uut hanen van mi'j of mien veuroolden te redden, dus hoe zol jim God jim ooit uut mien hanen redden kunnen?""

16 Zoksoorte en nog aandere dingen zeden de boden van Sanherib over God, de Heer, en zien knecht Jechizkia.

17 Sanherib had ok een brief schreven waorin hi'j de Heer, de God van Israël, huunde deur over him te zeggen: "Zoas de goden van aandere lanen heur volk niet uut mien hanen redden kund hebben, zo zal ok de God van Jechizkia zien volk niet uut mien hanen redden kunnen."

18 Luudkeels, en in et Judees, bedreigden de boden de inwoners van Jeruzalem, die op de stadsmure mitluusterden. Zi'j wollen heur schrik en aangst anjaegen om zo de stad makkeliker veroveren te kunnen.

19 Zi'j praoten over de God van Jeruzalem in dezelde woorden as over de goden van de aandere volken op eerde, die deur meenskehanen maekt weren.

20 Vanwegens disse driegementen beden keuning Jechizkia en de profeet Jesaja, de zeune van Amos, de hemel om hulpe.

21 Doe stuurde de Heer een engel, die alle oefende kriegers, anvoerders en bevelhebbers in et kaamp van de keuning van Assyrië verdelgde. Diepe vernederd gong Sanherib weeromme naor zien laand. Daor wodde hi'j, doe hi'j de tempel van zien god ingong, deur zien eigen zeunen vermoord.

22 De Heer reddede Jechizkia en de inwoners van Jeruzalem dus uut de hanen van Sanherib, de keuning van Assyrië. Zo reddede hi'j heur uut de hanen van al heur belaogers en verschafte hi'j heur rust an heur greenzen.

23 Pattie kwammen naor Jeruzalem om de Heer offergaoven te brengen en om keuning Jechizkia van Juda, die nao disse gebeurtenissen bi'j de aandere volken slim in anzien stegen was, kostbere kedo's an te bieden.

24 Omdebi'j dezelde tied wodde Jechizkia dodelik ziek. Hi'j biddede tot de Heer, en disse antwoordde him en gaf him een teken.

25 Mar Jechizkia was zo eigenwies wodden dat hi'j him niet daankber toonde veur de weldaod die him bewezen was. Zo reup hi'j God zien argernis over him of, en ok over hiel Juda en Jeruzalem.

26 Mar omreden Jechizkia et heufd beug en zien trots veren leut, en de inwoners van Jeruzalem mit him, het de argernis van de Heer heur niet troffen zolange Jechizkia leefde.

27 Jechizkia vergeerde een hiele protte riekdom en roem. Hi'j leut schatkaemers bouwen veur zulver, goold, edelstiender, roekersgoed, schilden en verschillende aandere kostbere veurwarpen,

28 veurraodschuren veur de opbrengst an graon, wien en eulie, en stallen veur verschillende soorten vee, waorin hi'j zien kudden onderbrocht.

29 Hi'j bouwde verschillende steden en fokte een hiele protte schaopen, geiten en runder. Zo gaf God him een slim groot vermogen.

30 Et was ok Jechizkia die de bovenste uutmonding van de Gichonbron ofsleut en al et waeter ondergronds kenaoliseerde om et an de westkaante van de Davidsburcht op te vangen. Jechizkia slaegde in alles wat hi'j ondernam.

31 En de keer dat d'r boden van de vosten van Babylonië weren kommen (ze weren stuurd om naovraog te doen naor anleiding van et teken dat in et laand waorneumen was): doe had God him allienig mar verlaoten om him op de proef te stellen en zo te weten te kommen wat d'r in zien hatte omging.

32 Veerdere biezunderheden over Jechizkia en de bewiezen van zien trouw bin vaastelegd in de visioenen van de profeet Jesaja, de zeune van Amos, zoas optekend in et boek over de keunings van Juda en Israël.

33 Doe hi'j wegraekte en bi'j zien veuroolden te ruste gong, wodde hi'j begreuven an de weg naor de greven van de naokommelingen van David. Hiel Juda en Jeruzalem kwammen him de laeste ere bewiezen. Zien zeune Manasse volgde him op.

01 Manasse was twaelf jaor oold doe hi'j keuning wodde. Vuvenvuuftig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem.

02 Hi'j dee wat min is in de ogen van de Heer: hi'j gaf him over an de verfoeilike praktieken van de volken die de Heer veur de Israëlieten verdreven hadde.

03 Hi'j rippereerde de offerplakken die zien heit Jechizkia slopen laoten hadde, richtte ni'je alters op veur de Baäls en maekte ni'je Asjerapaolen. Hi'j anbad de hemellichems en diende die.

04 Hi'j richtte alters op in de tempel van de Heer, waorvan de Heer zegd hadde: "In Jeruzalem zal mien naeme veur altied wonen,"

05 en plaetste op de beide veurtunen van de tempel alters veur de hemellichems.

06 Hi'j verbraande zien zeunen as offer in et Hinnomdal en leut him in mit wolkeschouweri'je, wicheleri'je, magie, geestebezwering en waorzeggeri'je. Hi'j tergde de Heer deur alsmar te doen wat min is in zien ogen.

07 Zo leut hi'j bi'jglieks een godebeeld houwen, dat hi'j een plak gaf in de tempel waorvan God tegen David en zien zeune Salomo zegd hadde: "In disse tempel, in Jeruzalem, dat ik uut alle steden van Israël zien stammen uutkeuzen hebbe, za'k veur altied mien naeme wonen laoten.

08 Ik zal d'r veur zorgen dat de Israëlieten in gienertied meer verjacht wodden uut et laand dat ik jim veuroolden toewezen hebbe, mar dan moeten zi'j heur wel holen an alles wat ik heur opdreugen hebbe: de wetten, bepaolings en regels die ik heur deur de mond van Mozes oplegd hebbe."

09 Mar Manasse verleidde Juda en de inwoners van Jeruzalem om nog meer kwaod te doen dan de volken die de Heer veur heur uutroeid hadde.

10 De Heer zee vermanende woorden tegen Manasse en et volk, mar zi'j schonken gien andacht an zien woorden.

11 Doe stuurde de Heer de anvoerders van de keuning van Assyrië mit zien leger op heur of. Zi'j bedwongen Manasse mit haoken, boeiden him mit broonzen kettens en voerden him mit naor Babel.

12 Doe Manasse zo in et nauw dreven was, perbeerde hi'j de Heer, zien God, mild te stemmen deur him veur de God van zien veuroolden te verootmoedigen.

13 Hi'j biddede tot God, en God leut him overhaelen en verheurde zien smeekbede. Hi'j leut him weerommegaon naor Jeruzalem en herstelde him in zien macht. Doe erkende Manasse dat de Heer God is.

14 Nao zien weerommekommen bouwde hi'j een twiede mure om de Davidsburcht, westelik van de Gichonbron in et dal, om de Ofel henne, tot an de Vispoort. Hi'j leut de mure hoge optrekken. In alle vestingsteden van Juda stesjoneerde hi'j bevelhebbers.

15 Hi'j verwiederde de vremde goden en et houwde beeld uut de tempel van de Heer, sloopte alle alters die hi'j op de tempelbarg en in Jeruzalem oprichten laoten hadde, en gooide alles buten de stad vot.

16 Naodat hi'j et alter van de Heer in odder brocht had, brocht hi'j d'r vredeoffers en een daankoffer. Ok dreug hi'j de Judeeërs op om de Heer, de God van Israël, te dienen.

17 Toch bleef et volk offers brengen op de offerplakken, mar allienig an de Heer, heur God.

18 Veerdere biezunderheden over Manasse, over zien gebed tot zien God en de woorden die de zieners in de naeme van de Heer, de God van Israël, tegen him zeden, staon in de kronieken van de keunings van Israël.

19 Zien gebed en hoe de Heer him deur him overhaelen leut, mar ok al zien zunden en overtredings, hoe hi'j veurdat hi'j him verootmoedigde op verschillende plakken offerplakken bouwen leut en Asjerapaolen en godebeelden oprichtte, bin optekend in de geschriften van Chozai.

20 Doe hi'j wegraekte, wodde hi'j bi'j zien veuroolden begreuven in zien peleis. Zien zeune Amon volgde him op.

21 Amon was twienentwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Twie jaor regeerde hi'j in Jeruzalem.

22 Krek as zien heit Manasse dee hi'j wat min is in de ogen van de Heer. Hi'j brocht offers veur alle godebeelden die zien heit Manasse maeken laoten hadde en diende die.

23 Mar hi'j verootmoedigde him niet veur de Heer, zoas zien heit Manasse daon had. Slimmer nog, hi'j, Amon, laedde nog vule meer schuld op him.

24 Zien knechten beraomden een anslag op him en vermoordden him in zien peleis.

25 Mar et volk brocht iederiene omme die tegen keuning Amon saemenspand hadden en reup zien zeune Josia tot zien opvolger uut.

01 Josia was acht jaor oold doe hi'j keuning wodde. Ienendattig jaor regeerde hi'j in Jeruzalem.

02 Hi'j volgde et veurbeeld van zien veurvader David en hul him daoran: hi'j dee wat goed is in de ogen van de Heer.

03 Vanof et achtste jaor van zien regering – hi'j was doe nog een jongvent – richtte hi'j him naor de God van zien veurvader David. En in et twaelfde jaor begon hi'j Juda en Jeruzalem te ontdoen van de offerplakken, de Asjerapaolen en de sneden en geuten beelden.

04 Hi'j zag d'r persoonlik op toe dat de alters veur de Baäls omveer haeld wodden. Hi'j haelde ok de wierookalters die daor bovenop stonnen daele, sleug de Asjerapaolen en de godebeelden an stokken en verpulverde ze. Et stof stri'jde hi'j uut over de greven van degenen die d'r offers an brocht hadden,

05 en de bonkerakken van de priesters verbraande hi'j op heur alters. Zo reinigde hi'j Juda en Jeruzalem.

06 In de steden van Manasse en Efraïm en van Simeon tot in Naftali leut hi'j de heiligdommen deurzuken.

07 In hiel Israël haelde hi'j de alters en de Asjerapaolen omveer, sleug hi'j de beelden an stokken en verpulverde ze, en haelde hi'j de wierookalters daele. Doe gong hi'j naor Jeruzalem weeromme.

08 In et achttiende jaor van zien regering, die in et teken ston van de reiniging van et laand en de tempel, gaf Josia an Safan, de zeune van Asaljahu, Maäseja, de stadskommedaant, en kanselier Joach, de zeune van Joachaz, de opdracht om de tempel van de Heer, zien God, te herstellen.

09 Zi'j gongen naor de hogepriester Chilkia veur de overdracht van et zulver dat deur et volk van Manasse, Efraïm en de rest van Israël en et volk van Juda en Benjamin en de inwoners van Jeruzalem veur de tempel ofdreugen was en deur de Levieten die de ingang bewaeken in ontvangst neumen was.

10 Ze gavven et an de bouwmeesters die mit et wark an de tempel belast weren, en die mossen et weer an de meensken geven die de tempel rippereerden en herstelden,

11 et haandwarkersvolk en de bouwers, zodat zi'j uuthouwde stien en zwaore balkens anschaffen konnen om et tempelcomplex, dat deur de keunings van Juda verweerloosd was, van ni'je dakspanten te veurzien.

12 De manluden deden heur wark hiel precies. Ze stonnen onder leiding van Jachat en Obadja, Levieten uut de femilie van Merari, en Zecharja en Mesullam uut de femilie van Kehat. Aandere Levieten, allemaole slim begaon in et bespeulen van meziekinstermenten,

13 hadden de leiding over de sjouwers. Zo ston alle warkvolk, ongeacht et wark dat ze deden, onder leiding van Levieten. Weer aandere Levieten weren schriever, griffier of poortwachter.

14 Bi'j et te veurschien haelen van et zulver dat an de tempel ofdreugen was, vun de priester Chilkia een boekerolle mit de tekst van de wet van de Heer die deur Mozes overleverd was.

15 Chilkia zee tegen hofschriever Safan: "Ik hebbe hier in de tempel van de Heer een boekerolle vunnen mit de tekst van de wet." Safan nam et boek in ontvangst

16 en brocht et naor de keuning. Eerst brocht hi'j de keuning verslag uut: "Alles wat jow jow knechten opdreugen hebben, is gebeurd.

17 Et zulver dat in de tempel van de Heer beweerd wodt, is te veurschien haeld en an de bouwmeesters en et warkvolk overhaandigd."

18 Doe vertelde hi'j dat de priester Chilkia him een boekerolle geven hadde, en hi'j begon de keuning d'r uut veur te lezen.

19 Bi'j et heuren van de tekst van de wet scheurde de keuning zien kleren.

20 Hi'j beveelde Chilkia, Achikam, de zeune van Safan, Abdon, de zeune van Micha, de hofschriever Safan en zien persoonlike knecht Asaja:

21 "Gao te wille van mi'j en te wille van et volk dat in Israël en Juda overbleven is de Heer vraogen over de inhoold van de boekerolle die we vunnen hebben, want et kan niet aanders of de Heer zal zien lelkens over oons uutstotten omreden oonze veuroolden heur niet hullen hebben an de woorden van de Heer en niet hebben naoleefd wat in dit boek schreven stiet."

22 Chilkia gong mit de knechten van de keuning naor de profete Chulda, de vrouw van Sallum. Sallum was de zeune van Tokhat, de zeune van Chasra; hi'j beheerde de priesterkleren. Chulda woonde in et ni'je stadsdeel van Jeruzalem. Doe zi'j heur alles verteld hadden,

23 zee Chulda tegen heur: "Dit zegt de Heer, de God van Israël: Zeg tegen degene die jim naor mi'j toestuurd het:

24 "dit zegt de Heer: Ik zal onheil brengen over disse stad en heur bewoners, ik zal alle vervlukings die beschreven staon in et boek dat an de keuning van Juda veurlezen is, voltrekken.

25 Dat doe ik omreden zi'j heur van mi'j ofkeerd hebben en offers ontsteuken hebben veur aandere goden en mi'j plaogd hebben mit de beelden die ze maekt hebben. Mien argernis zal over disse stad uutstot wodden en niet meer doven."

26-27 En tegen de keuning van Juda persoonlik, die jim stuurd het om de Heer te vraogen, moej'm zeggen: "dit zegt de Heer, de God van Israël: Ie hebben je hatte eupensteld veur de woorden die ie heurd hebben. Ie hebben je nederig opsteld doe ie heurden wat ik over disse stad en heur inwoners zegd hebbe. Ie hebben je veur mi'j vernederd, je kleren scheurd en veur mi'j goeld. Daorom he'k ok naor jow luusterd – zegt de Heer.

28 Ie zullen in vrede wegraeken en bi'j je veuroolden begreven wodden. Ie zullen niet mit eigen ogen hoeven an te zien hoe ik onheil breng over disse stad en heur inwoners.""

Naodat ze dit bescheid an de keuning overbrocht hadden,

29 leut de keuning de ooldsten van Juda en Jeruzalem bi'j him kommen.

30 Mit alle inwoners van Juda en Jeruzalem, de priesters en de Levieten, kotomme, de hiele bevolking, van hoge tot lege, gong naor de tempel van de Heer. Daor leesde hi'j heur de hiele tekst veur van et verbondsboek dat in de tempel vunnen was.

31 Staonde op zien vaaste plak bekrachtigde hi'j tegenover de Heer et verbond. Hi'j zweerde dat hi'j de Heer volgen zol en him gehiel en al holen zol an zien geboden, veurschriften en bepaolings, om zo et verbond dat in disse boekerolle vaastelegd was, mit hatte en ziel nao te leven.

32 Hi'j leut iederiene uut Jeruzalem en Benjamin him hierbi'j ansluten. Van doe of an hullen de inwoners van Jeruzalem heur weer an et verbond mit God, de God van heur veuroolden.

33 In alle gebieden die an de Israëlieten toeheurden, maekte Josia een aende an de verfoeilike praktieken, en hi'j verplichtte alle Israëlieten om de Heer, heur God, te dienen. Zolange hi'j leefde, bin ze de Heer, de God van heur veuroolden, trouw bleven.

01 Josia vierde in Jeruzalem Pesach te ere van de Heer. Op de veertiende dag van de eerste maond wodden de dieren veur et pesachoffer slaacht.

02 Hi'j leut de priesters antreden om heur taeken uut te voeren en vieterde heur an om heur dienst in de tempel van de Heer plichtsgetrouw te volbrengen.

03 En de Levieten, die hiel Israël onderwiezen en veur de dienst van de Heer heiligd binnen, dreug hi'j op: "Zet de heilige ark daele in de tempel die keuning Salomo van Israël, de zeune van David, bouwd het. Jim hoeven de ark niet meer op jim schoolders mit te dregen. Van-now-an kuj'm jim hielendal wijden an de dienst van de Heer, jim God, en zien volk Israël.

04 Neem per femilie en ofdieling jim plakken in, overienkomstig de veurschriften van keuning David van Israël en zien zeune Salomo.

05 Veur iedere groep femilies van jim volksgenoten moet in et heiligdom een ofdieling van de Levitische femilies klaorstaon.

06 Slaacht de dieren veur et pesachoffer. Heilig jim en maek et pesachoffer veur jim volksgenoten klaor zoas de Heer et deur Mozes beveulen het."

07 Keuning Josia had veur alle anwezigen van et gewone volk uut zien eigen vermogen dieren veur et pesachoffer te beschikking steld, dattigduzend laomer en geitjes, en butendat nog drieduzend runder.

08 Ok de raodsheren van de keuning stelden mit gulle haand bi'jdregen te beschikking van et volk, de priesters en de Levieten. Chilkia, Zecharja en Jechiël, die in de tempel van God de leiding hadden, gavven zesentwintighonderd dieren die as pesachoffer geschikt weren an de priesters en driehonderd runder.

09 De leiders van de Levieten, Konanjahu en zien breurs Semaja en Netanel, Chasabja, Jeïel en Jozabad, stelden vuufduzend laomer en geities en vuufhonderd runder te beschikking van de Levieten.

10 Doe alles veur de dienst in odder brocht was, de priesters heur vaaste plakken inneumen hadden en de Levieten heur per ofdieling opsteld hadden, zoas de keuning beveulen hadde,

11 wodden de dieren veur et pesachoffer slaacht. De priesters geuten et bloed uut en de Levieten vilden de offerdieren.

12 Zi'j sneden ok de patten d'r uut die verbraand wodden mossen en dielden die uut an de femilies van et gewone volk, zodat die ze an de Heer anbieden konnen zoas in et boek van Mozes veurschreven is. Etzelde gebeurde mit de runder.

13 Et vleis veur et pesachoffer wodde, aanders as dat veur de overige offers, dat in kookpotten, pannen en schaolen klaormaekt wodde, boven et vuur reusterd, zoas de regel veurschrift, en drekt onder et volk uutdield.

14 Daornao maekten de Levieten ok veur heurzels en veur de priesters et paoskemaol klaor. De priesters, de naokommelingen van Aäron, weren jommes tot in de naacht doende de vette patten van de offers te verbranen. Daorom maekten de Levieten behalven veur heurzels ok veur de priesters et pesachoffer klaor.

15 Ok de zangers, de naokommelingen van Asaf, konnen op heur post blieven, zoas keuning David en zien zieners an Asaf, Heman en Jedutun beveulen hadden, krek as de poortwaachters die bi'j alle poorten opsteld stonnen. D'r was niks dat heur d'r van weerhul om heur plicht te doen, want heur verwaanten, de Levieten, maekten veur heur et pesachoffer klaor.

16 Zo rippereerde et volk die dag op bevel van keuning Josia de dienst an de Heer in ere deur Pesach te vieren en offers te brengen op et alter van de Heer.

17 Alle anwezige Israëlieten vierden Pesach en daornao et feest van et Ongezoerde stoete, zeuven daegen lange.

18 Sund de daegen van de profeet Samuël was Pesach in Israël niet meer op disse meniere vierd. Gienend van Israël zien keunings had Pesach vierd zoas Josia dat now dee mit de priesters en de Levieten en iederiene die uut Juda en Israël kommen weren en de inwoners van Jeruzalem.

19 Et was in et achttiende regeringsjaor van Josia dat Pesach weer op disse meniere vierd wodde.

20 Nao dit alles, naodat Josia in de tempel odder op zaeken steld hadde, gebeurde et dat keuning Necho van Iegypte optrok om slag te leveren bi'j Karkemis an de Eufraat. Josia trok him integen.

21 Keuning Necho stuurde him boden mit et bericht: "Wat willen jow van mi'j, keuning van Juda? Et is niet tegen jow dat ik optrek, mar tegen et keuningshuus waormit ik in oorlog bin. God het mi'j zegd dat ik anmaeken mos. Jow kun jow beter niet mingen in de zaeken van God, die an mien kaante stiet, aanders zal hi'j jow verdistreweren."

22 Mar Josia trok him niet weeromme, mar verstruupte him om mit Necho slag te leveren. Hi'j luusterde niet naor wat Necho op gezag van God zegd hadde, mar gong in de vlakte van Megiddo tot de anval over.

23 Hi'j wodde deur boogschutters raekt en reup doe zien knechten toe: "Hael mi'j hier weg, ik bin zwaor gewond."

24 Zien knechten haelden him van zien striedwaegen, legden him op zien aandere waegen en brochten him naor Jeruzalem. Daor raekte hi'j weg, en hi'j wodde bi'j zien veuroolden begreven. Hiel Juda en Jeruzalem rouwde over Josia.

25 Jeremia dichtte een klaegzang op him, en tot op de dag van vandaege is et in Israël de gewoonte dat de zangers en zangeressen Josia in heur klaeglieten bezingen. Ze bin optekend in et boek van de Klaagliederen.

26 Veerdere biezunderheden over Josia en de bewiezen van zien trouw an de wet van de Heer

27 bin van begin tot et aende optekend in et boek over de keunings van Israël en Juda.

01 Josia zien zeune Joachaz wodde deur et volk in Jeruzalem as opvolger van zien heit tot keuning uutroepen.

02 Joachaz was drienentwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Drie maonden regeerde hi'j in Jeruzalem.

03 Doe wodde hi'j ofzet deur de keuning van Iegypte, die et laand een schatting oplegde van honderd telent zulver en iene telent goold.

04 De keuning van Iegypte stelde Joachaz zien breur Eljakim as keuning van Juda en Jeruzalem an en veraanderde zien naeme in Jojakim. Joachaz zels wodde deur Necho mitneumen naor Iegypte.

05 Jojakim was vuventwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Elf jaor regeerde hi'j in Jeruzalem. Hi'j dee wat min is in de ogen van de Heer, zien God.

06 Keuning Nebukadnessar van Babylonië trok tegen him te striede, nam him gevangen, boeide him mit broonzen kettens, en nam him mit naor Babel.

07 Nebukadnessar nam ok veurwarpen uut de tempel van de Heer mit en gaf ze een plak in zien peleis in Babel.

08 Veerdere biezunderheden over Jojakim, over zien verfoeilike praktieken en de aandere dingen die hi'j misdaon het, bin optekend in et boek over de keunings van Israël en Juda. Zien zeune Jojachin volgde him op.

09 Jojachin was acht jaor oold doe hi'j keuning wodde. Drie maonden en tien daegen regeerde hi'j in Jeruzalem. Hi'j dee wat min is in de ogen van de Heer.

10 Bi'j et begin van de meitied leut keuning Nebukadnessar him en ok de kostberheden uut de tempel van de Heer naor Babel brengen. Nebukadnessar stelde Jojachin zien breur Sedekia as keuning van Juda en Jeruzalem an.

11 Sedekia was ienentwintig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Elf jaor regeerde hi'j in Jeruzalem.

12 Hi'j dee wat min is in de ogen van de Heer, zien God, en beug et heufd niet veur Jeremia doe die him in opdracht van de Heer waorschouwde.

13 Ok kwam hi'j in opstaand tegen keuning Nebukadnessar, die him bi'j God trouw zweren laoten hadde. Stiems en koppig as hi'j was, weigerde hi'j om weeromme te gaon naor de Heer, de God van Israël.

14 Ok de leiders van de priesters en et volk verzaekten alsmar heur plichten, gavven heur over an de verfoeilike praktieken van aandere volken en bezoedelden de tempel die de Heer in Jeruzalem heiligd hadde.

15 De Heer, de God van heur veuroolden, waorschouwde heur bi'j monde van zien boden, die hi'j iederkeer opni'j naor heur toe stuurde omreden hi'j zien volk en zien huus veur de ondergang huden wol.

16 Mar zi'j lachten God zien boden uut, minachtten zien woorden en dreven de spot mit zien profeten, tot de argernis van de Heer tegen zien volk zo hoge oplaaide dat niks heur meer helpen kon.

17 Doe stuurde hi'j de keuning van de Chaldeeën op heur of, die heur uutlezen manluden omme brocht in heur heilige tempel. Gieniene wodde speerd; jonge manluden en vrouwluden, oolde meensken en ok hiele oolde meensken wodden an de keuning uutleverd.

18 En alle veurwarpen uut de tempel van God, de grote liekegoed as de kleine, leut hi'j naor Babel overbrengen, krek as de schatten uut de tempel en de kostberheden van de keuning en zien raodsheren.

19 Zi'j stakken de tempel van God in braand en haelden de stadsmure van Jeruzalem daele. Ok alle peleizen wodden in braand steuken en gongen mit kostberheden en al in vlammen op.

20 De meensken die an et zweerd ontkommen weren, wodden as ballings naor Babylonië mitneumen, waor zi'j de keuning en zien naokommelingen as knechten dienden tot et riek in hanen vul van Perzië.

21 Zo gong in vervulling wat de Heer bi'j monde van Jeremia veurzegd had. Zeuventig jaor bleef et laand braok liggen en had et rust, tot alle niet in acht neumen sabbatsjaoren vergoed weren.

22 In et eerste regeringsjaor van Cyrus, de keuning van Perzië, gong in vervulling wat de Heer Jeremia ankondigen laoten hadde. Hi'j zette de keuning d'r toe an om in zien hiele keuninkriek mondeling en ok schriftelik dit besluut bekend maeken te laoten:

23 "Dit zegt Cyrus, de keuning van Perzië: Alle keuninkrieken van de eerde het de Heer, de God van de hemel, mi'j geven. Hi'j het mi'j opdreugen om veur him een tempel te bouwen in Jeruzalem, een stad in Juda. Laoten al diegenen onder jim die tot zien volk beheuren, him verzekerd weten van de hulpe van de Heer, heur God, en daorhenne gaon."