01 In Rama in de streek Suf, in et barglaand van Efraïm, woonde een man die Elkana hiette. Hi'j was een zeune van Jerocham, die een zeune van Elihu was, de zeune van Tochu, de zeune van Suf, en heurde tot de stamme Efraïm.

02 Hi'j had twie vrouwluden: de iene hiette Hanna en de aandere Peninna. Peninna had kiender, mar Hanna niet.

03 Ieder jaor gong disse man vanuut zien woonstee naor Silo, om daor de Heer van de hemelse machten te vereren en him offers te brengen. Chofni en Pinechas, de beide zeunen van Eli, weren daor priesters van de Heer.

04 As Elkana zien jaorlikse offer brocht, gaf hi'j zien vrouw Peninna en heur zeunen en dochters een stok van et offervleis.

05 Mar et mooiste stok gaf hi'j an Hanna, want hi'j hul et meerste van heur, ok al had de Heer heur gien kiender geven.

06 Heur rivale raekte heur dan wel es diepe, deur heur te narren omreden de Heer heur gien kiender gaf.

07 Zo gong et jaor nao jaor. Iedere keer as ze naor et heiligdom van de Heer gongen, treiterde Peninna Hanna zo slim dat ze begon te goelen en heur eten staon leut.

08 Doe dat weer es gebeurde, vreug Elkana: "Waorom goel ie, Hanna? Waorom eet ie niet en waorom bi'j' zo bedroefd? Beteken ik niet meer veur je as tien zeunen?"

09 Nao et eten kwam Hanna overaende en gong naor et heiligdom van de Heer, waor de priester Eli op een baankien bi'j de ingaank zat.

10 Slim bedroefd biddede Hanna tot de Heer. Goelendeweg

11 legde ze een gelofte of: "Heer van de hemelse machten, ik smeek jow, hebbe toch oge veur mien ellende. Daenk es an mi'j, jow dienstmaegien, vergeet mi'j niet. Geef mi'j een zeune, dan geef ik him veur zien hiele leven an jow: nooit zal zien haor ofscheerd wodden."

12 Wiels Hanna zo lange biddede, keek Eli opmarkzem naor heur mond.

13 Want ze biddede in stilte: heur lippen beweugen wel, mar heur stemme was niet te heuren. Daorom docht Eli dat ze dronken was.

14 Hi'j nikte heur en vreug: "Gaot dit nog lange zo duren? As jow dronken binnen, gao dan jow roes uutslaopen!"

15 "Jow begriepen et niet, heer," zee Hanna doe. "Ik hebbe gien wien of aandere draank dronken. Nee, ik loop kroem vanwege een zwaor verdriet en stot mien hatte uut bi'j de Heer.

16 Daenk niet da’k een slechte vrouw bin; ik bidde zo lange omreden ik overlope van droefhied en ellende."

17 "Gao dan in vrede," zee Eli doe. "De God van Israël zal jow geven waoj' omme vraogd hebben."

18 "Ik daank jow veur jow vrundelikhied," zee Hanna, en ze gong weeromme naor heur femilie. Heur gezicht was aorig opklaord en ze at ok weer.

19 De aanderemorgensvroeg beug zi'j heur daele veur de Heer, waornao ze heur op de weerommereize begaf. Thuus in Rama sleup Elkana mit zien vrouw Hanna, en de Heer verheurde heur.

20 Hanna raekte zwaor en nao verloop van tied kreeg ze een zeune. Ze nuumde him Samuël, "want," zee ze, "ik hebbe him an de Heer vraogd."

21 Doe Elkana et jaor daornao weer mit zien femilie onderweg gong om de Heer zien jaorlikse offer te brengen, wol hi'j de gelofte inlossen.

22 Mar Hanna gong niet mit. Ze zee tegen heur man: "Eerst as et kiend van de bost is, za'k 'm daor henne brengen. Dan zal hi'j veur de Heer verschienen en daor veur altied blieven."

23 Heur man Elkana zee doe: "Doe mar wat jow et beste liekt. Blief thuus zolange aj'm nog an de bost hebben. Lao'we hopen dat de Heer dan niet van zien belofte weeromme kommen is." Hanna bleef dan ok thuus en leut heur zeune taten totdat ze him de bost ontwend hadde.

24 Doe et zoveer was, nam ze him mit naor Silo en brocht him, zo jong as hi'j was, naor et heiligdom van de Heer. Ze had ok een driejaorige bolle bi'j heur, een efa mael en een zak mit wien.

25 Ze slachtten de bolle en brochten de jonge naor Eli.

26 Daor zee Hanna: "Neem mi'j niet kwaolik, heer, zo waor as jow leven, ik bin de vrouw die destieds hier bi'j jow tot de Heer bid hebbe.

27 Om disse zeune he'k doe bidded, en de Heer het mi'j geven waor ik om vraogd hebbe.

28 Now geef ik him op mien beurt an de Heer, veur alle daegen die him geven binnen." Doe knielde Eli veur de Heer

01 en Hanna biddede:

"Now juicht mien hatte daankzi'j de Heer,

kruderig komt mien heufd overaende, daankzi'j de Heer,

mien mond praot vri'jmoedig tegen mien vi'janen,

want daankzi'j jow hulpe he’k wille.

02 Gienend is d'r heilig as de Heer,

d'r is gien aandere God as jow,

gien rots is d'r as oonze God.

03 Bruuk toch gien grote woorden,

blaos niet zo hoge van de toren,

want de Heer is een God die alles wet:

deur him wodden oonze daoden weugen.

04 De boge van de helden is breuken,

en wie waankelen weten him starkt.

05 Die genoeg hadden, verkopen him veur brood,

en wie honger hadden bin now in de zae.

De onvruchtbere krigt zeuven zeunen,

en wie een protte kiender het, verwelkt.

06 De Heer dot starven en dot leven,

stuurt naor et doderiek en leidet d'r uut omhogens.

07 De Heer maekt aarm en hi'j maekt riek,

vernedert diepe en tilt je hoge op.

08 De zwakke en de aarme helpt hi'j overaende,

hi'j haelt heur uut et stof en uut de modder.

Tussen de edelen zet hi'j heur daele,

hi'j hoolt een ereplakkien veur heur vri'j.

Van de Heer bin de staonders van de eerde

waorop hi'j de wereld vaaste zet het.

09 Die him trouw binnen, huded hi'j op heur pad,

mar de zundige meensken verdistreweren in et duuster.

De meenskelike kracht komt tekot:

10 wie et opnemt tegen de Heer wodt breuken,

vanuut de hemel dondert hi'j heur toe.

De Heer zegt recht over hiel de eerde,

hi'j geft macht an de keuning die hi'j köst

en verhoogt et anzien van zien gezalfde."

11 Doe gong Elkana weeromme naor huus, naor Rama. De jonge bleef daor aachter onder de hoede van de priester Eli om de Heer te dienen.

12 De zeunen van Eli weren een stellegien dieven. Ze trokken heur niks van de Heer an

13 en maekten misbruuk van de rechten die an et priesterambt verbunnen weren. As iene een offerdier slaachten leut, dan kwam d'r as et vleis geer was een priesterknecht mit een drietanige vörke.

14 Daormit prikte hi'j in de pot, de panne, de ketel of de schaole, en alles wat an de vörke hangen bleef, eigende de priester him toe. Zo vergong et alle Israëlieten die in Silo kwammen om te offeren.

15 Starker nog, seins kwam de priesterknecht al veur d'r rook van et vet opsteeg mit zien eisen: "Geef et vleis an de priester om et te reusteren. Mar wel rauw; stoofd vleis wil hi'j niet hebben!"

16 As dan degene die an et offeren was as bescheid gaf: "Waacht temeensen tot d'r rook van et vet komt, dan kun jow nemen waj' hebben willen," zee de knecht: "Geef op! Aanders neem ik et mit geweld!"

17 De Heer nam et wangedrag van Eli zien zeunen slim hoge op; zi'j toonden gien eerbied veur de giften die de Heer toekwammen.

18 De kleine Samuël diende de Heer, en dreug daorbi'j een linnen priesterhemd.

19 Zien moeke maekte ieder jaor een ni'j maanteltien veur him, dat ze mitnam as zi'j en heur man heur jaorlikse offer brengen kwammen.

20 Eli zegende Elkana en zien vrouw mit de woorden: "Mag de Heer jow bi'j disse vrouw nog aandere kiender geven, in plak van de jonge die zi'j an de Heer ofstaon het." Dan gongen ze weeromme naor huus.

21 De Heer zag inderdaod naor Hanna omme: zi'j wodde opni'j zwanger en kreeg nog vuuf kiender, drie zeunen en twie dochters, wiels de jonge Samuël dichte bi'j de Heer opgruuide.

22 Ondertussen was Eli op hoge leeftied kommen. Van tied tot tied bereikten him geruchten over wat zien zeunen de Israëlieten allemaole andeden, en dat ze alderdeegst sleupen mit de vrouwluden die dienst deden bi'j de ingaank van de ontmoetingstente.

23 Dan verweet hi'j heur: "Waorom misdregen jim jim zo? Van alle kaanten heur ik minne dingen over jim.

24 Et is niet vule moois wat et volk van de Heer over jim te vertellen het. Zo kan 't niet langer!

25 As meensken mekeer kwaod doen, kan God as scheidsrechter optreden, mar as meensken tegen de Heer zundigen, wie zal dan veur heur pleiten?" Mar de zeunen weigerden om naor heur heit te luusteren; de Heer had jommes besleuten om heur omme te brengen.

26 Ondertussen gruuide Samuël veerder op. Hi'j was hiel geliefd, liekegoed bi'j de Heer as bi'j de meensken.

27 Aentienbesluut kwam een godsman Eli vertellen: "Dit zegt de Heer: he’k mi'j doedestieds in Iegypte niet an jow veuroolden eupenbaord, doe zi'j bi'j de farao vaasteholen wodden?

28 Uut alle stammen van Israël he'k jow veuroolden keuzen om priester te wodden. Zi'j meugen mien alter betreden, reukoffers brengen en in et heiligdom et priesterklied dregen. Ok he'k heur een pat geven van de offergaoven van de Israëlieten.

29 Mar jim gaon jim te buten an et vleis en et brood dat neffens mien veurschrift bi'j et heiligdom offerd wodt. Kennelik slaoj' je zeunen hoger an as mi'j, want ie mesten jezels vet deur de hieltied et beste pat op te eisen van de offers die mien volk Israël mi'j brengt.

30 Now dan – zegt de Heer, de God van Israël –, ooit he'k plechtig verklaord dat jow femilie mi'j van heit op zeune helpen zol. Mar now – zegt de Heer – kom ik daorvan weeromme. Wie mi'j hoge achten, acht ik hoge, mar verachtelik bin zi'j die mi'j niet hoge anslaon!

31 D'r komt een dag dat ik jow en je femilie machteloos maeke; gieniene van heur zal nog een hoge leeftied haelen.

32 Mit ofgeunstige ogen zuj' anzien moeten dat d'r in jow femilie nooit meer iene rustig oold wodt, wiels et Israël veur de wiend gaot.

33 Gieniene van jow femilie, op iene inkeling nao, zal mien alter nog betreden. Je ogen zullen dof wodden van verdriet en je leven zal alle glaans verliezen. Al je mannelike naokommelingen za'k omme kommen laoten in de kracht van heur leven.

34 As teken van dit alles zullen je beide zeunen Chofni en Pinechas op iene dag wegraeken.

35 As priester za'k iene anstellen die mi'j trouw is en al mien weensken en verlangsten dot. Zien femilie za’k bestaon laoten, en hi'j zal degene die op mien anwiezing zalfd wodt, trouw bi’jstaon.

36 Wie d'r dan nog van jow femilie over binnen, zullen him nederig vraogen kommen om wat kleingeld en een stok brood, mit de vraoge: "stel mi'j asjeblief an as hulppriester, zodat ik temeensen mien brood verdienen kan.""

01 De jonge Samuël diende de Heer dus, onder de hoede van Eli. D'r klonken in die tied mar zelden woorden van de Heer en d'r brakken gien visioenen deur.

02 Op een naacht lag Eli op zien slaopstee. Zien ogen weren dof wodden, hi'j kon haost niks meer zien.

03 Samuël lag te slaopen in et heiligdom van de Heer, bi'j de ark van God. De godslaampe was haost uutgaon.

04 Doe reup de Heer Samuël. "Ja," zee Samuël doe.

05 Hi'j leup vlogge naor Eli toe en zee: "Hier bin ik. Jow hebben mi'j toch reupen?" Mar Eli zee: "Ik hebbe je niet reupen. Gao mar slaopen." Doe Samuël weer lag te slaopen,

06 reup de Heer him opni'j. Samuël kwam overaende, gong naor Eli en zee: "Hier bin ik. Jow hebben mi'j toch reupen?" Mar Eli zee: "Ik hebbe je niet reupen, mien jonge. Gao mar weer slaopen."

07 Samuël had de Heer nog niet kennen leerd, want de Heer had him niet eerder an him bekendmaekt deur tegen him te praoten.

08 Opni'j reup de Heer Samuël, veur de dadde keer. Samuël kwam weer overaende, gong naor Eli toe en zee: "Hier bin ik. Jow hebben mi'j toch reupen?" Doe begreep Eli dat et de Heer was die de jonge reup.

09 Hi'j zee tegen Samuël: "Gao mar weer slaopen. Aj' now weer reupen wodden, moej' zeggen: "zeg et mar, Heer, jow knecht luustert."" Samuël gong weer slaopen,

10 en de Heer kwam bi'j him staon en reup krek as de veurgaonde keren: "Samuël! Samuël!" En Samuël zee doe: "Zeg et mar, Heer, jow knecht luustert."

11 Doe zee de Heer tegen Samuël: "Let op! Ik gao in Israël wat doen waorvan iederiene zo opheuren zal dat zien beide oren d'r van toeten!

12 As die tied komt za'k alles, mar dan ok alles doen wat ik Eli en zien femilie veurzegd hebbe.

13 Ik hebbe him ankondigd da'k onherroepelik et vonnis over zien femilie voltrekken zol vanwegens et wangedrag van zien zeunen: hi'j wus dat zi'j God minachtten, mar hi'j het ze niet terechte wezen.

14 Daorom he'k Eli zien femilie zweerd dat heur schuld mit gien inkeld offer inlost wodden kan."

15 Samuël bleef tot de morgen liggen en eupende doe de deuren van et heiligdom van de Heer. Hi'j zag d'r tegen op om Eli te vertellen wat hi'j heurd hadde.

16 Mar Eli reup him bi'j him: "Samuël, mien jonge, kom hier es!" "Hier bin ik," zee Samuël,

17 en Eli vreug: "Wat het hi'j tegen je zegd? Perbeer et niet veur mi'j te verbargen. God mag mit je doen wat hi'j wil, aj' ok mar wat aachterholen van wat hi'j tegen je zegd het!"

18 Zonder wat aachter te holen vertelde Samuël him alles wat hi'j heurd hadde, en Eli zee: "Hi'j is de Heer. Laot hi'j doen wat hi'j et beste vint."

19 Samuël gruuide op. De Heer hulp him en dee alles wat hi'j veurzegd hadde.

20 Daordeur kwam iederiene in Israël, van Dan tot Berseba, tot de erkenning dat Samuël deur de Heer as profeet anwezen was.

21 In de jaoren daornao bleef de Heer geregeld in Silo kommen. Hi'j maekte him daor an Samuël bekend deur tegen him te praoten.

01 En hiel Israël luusterde naor Samuël zien woorden.

Een schoft laeter trokken de Israëlieten op tegen de Filistijnen. Ze sleugen heur kaamp op bi'j Eben-Haëzer; de Filistijnen laggen in Afek.

02 Naodat de Filistijnen heur in slagodder tegenover de Israëlieten opsteld hadden, braande et gevecht los. Israël wodde deur de Filistijnen versleugen: vierduzend man sneuvelden in de slag.

03 Doe et leger naor et kaamp weeromme gaon was, vreugen de ooldsten van Israël: "Hoe komt et dat de Heer oons vandaege tegen de Filistijnen een nederlaoge lieden laoten het? De ark van et verbond mit de Heer moet uut Silo hierhenne haeld wodden. Dan zal de Heer in oons midden wezen en oons vri'jmaeken uut de greep van oonze vi'janen."

04 Et leger leut de ark van et verbond uut Silo overbrengen, de ark van de Heer van de hemelse machten, die op de cherubs troont. Chofni en Pinechas, de beide zeunen van Eli, kwammen mit de ark mit.

05 Doe de ark van et verbond mit de Heer in et legerkaamp ankwam, begonnen alle Israëlieten te juichen, zo hadde dat de eerde d'r van dreunde.

06 De Filistijnen heurden et lewaai en vreugen: "Wat is dat veur kebaol uut et kaamp van de Hebreeën?" Doe ze vernammen dat de ark van de Heer in et legerkaamp ankommen was,

07 wodden ze bange en zeden: "Heur God is naor et legerkaamp kommen. Et zicht d'r min uut veur oons, want zoks is nooit eerder gebeurd.

08 Et zicht d'r min veur oons uut! Wie reddet oons uut de greep van die machtige God? Et is dezelde God die in de woestijn de Iegypteners mit verschillende plaogen troffen het.

09 Verlies de moed niet, Filistijnen, laot zien waj'm kunnen! Aanders wodden wi'j slaven van de Hebreeën zoas zi'j et van oons west binnen. Laot dus zien waj'm kunnen. Val an!"

10 De Filistijnen gongen tot de anval over en de Israëlieten wodden versleugen. Iederiene vlochtte naor zien eigen woonstee. Et was een zwaore nederlaoge veur Israël, waorbi'j dattigduzend man voetvolk ommekwammen.

11 De ark van God wodde ofpakt en Chofni en Pinechas, de beide zeunen van Eli, kwammen d'r bi'j omme.

12 Een Benjaminiet maekte him uut de gelederen los en leup hadde naor Silo, waor hi'j nog dezelde dag ankwam. Hi'j had zien kleren scheurd en stof over zien heufd gooid.

13 Doe hi'j ankwam, zat Eli op een baankien langs de kaante van de weg op de uutkiek, want hi'j maekte him eernstig ongerust over de ark van God. Zogauw de man in de stad verslag uutbrocht hadde, begon de hiele bevolking te jammeren.

14 Eli heurde et raozen en vreug: "Wat is dat veur lewaai?" De man haostte him naor Eli om et him te vertellen.

15 Eli was doe achtennegentig jaor; zien ogen weren hielendal star wodden en hi'j kon niks meer zien.

16 De man zee tegen Eli: "Ik kom van et slagveld, ik bin zokrek van et slagveld wegvlocht." "Mar wat is d'r dan gebeurd?" vreug Eli,

17 en de bode zee doe: "Israël is op de vlocht sleugen veur de Filistijnen. D'r het een grote slaachting west onder oonze soldaoten. Jow zeunen Chofni en Pinechas bin ok sneuveld. En de ark van God is oons ontneumen."

18 Op et mement dat de man de ark van God nuumde, vul Eli van et baankien naost de stadspoort aachterover op de grond. Hi'j was zo oold en zwaor dat hi'j zien nekke brak en wegraekte. Veertig jaor was hi'j rechter over Israël west.

19 Eli zien schoondochter, de vrouw van Pinechas, leup op ‘t laeste. Doe ze heurde dat de ark van God ofpakt was en dat heur schoonheit en heur man ommekommen weren, overveulen heur de wenen. Ze kromp inneneer en kreeg heur kiend.

20 Wiels zi'j starvende was, zeden de vrouwluden die bi’j heur zwaarmhuden: "Wees gerust, ie hebben een zeune kregen." Mar ze reageerde niet en gaf heur gien andacht.

21 Ze nuumde heur zeune Ichabod en zee: "Israël is van zien ere beroofd." Daormit doelde zi'j op et verlös van de ark en op de dood van heur schoonheit en heur man.

22 Ze zee: "Israël is van zien ere beroofd, want de ark van God is oons ontneumen."

01 De ark van God, die bi'j Eben-Haëzer deur de Filistijnen ofpakt was, wodde overbrocht naor Asdod.

02 Ze neumen de ark op, brochten him naor de tempel van Dagon en zetten him daor naost et godebeeld daele.

03 De aanderemorgens zaggen de inwoners van Asdod dat Dagon veurover valen was en veur de ark van de Heer op de grond lag. Ze pakten et beeld op en zetten et weer op zien plak,

04 mar doe ze een dag laeter morgensvroeg weerommekwammen, lag Dagon weer veurover op de grond veur de ark. Allienig zien romp was nog hiel; zien heufd en zien beide hanen laggen ofhakt op ‘e drumpel.

05 Daorom durven de priesters van Dagon en alle aanderen die naor de tempel kommen tot op de dag van vandaege niet op disse drumpel staon te gaon.

06 De Heer pakte de inwoners van Asdod hadde an. Hi'j zi'jde paniek en trof alle inwoners van et vostendom mit aambeien.

07 Doe de burgers van Asdod zaggen hoe et d'r veurston, zeden ze: "De ark van de God van Israël kan hier niet blieven, want hi'j treedt mit hadde haand op tegen oons en oonze god Dagon."

08 Ze reupen de Filistijnse stadsvosten d'r bi'j en legden heur de vraoge veur: "Wat moe'we doen mit de ark van de God van Israël?" "Naor Gat brengen," ludede et bescheid, en ze besleuten om de ark daor henne te brengen.

09 Doe de ark naor Gat overbrocht was, keerde de Heer him tegen die stad, zodat daor ok een geweldige paniek ontston. Hi'j trof de inwoners van de stad van groot tot klein en iederiene kreeg aambeien.

10 Ze stuurden de ark van God deur naor Ekron, mar zogauw hi'j daor ankwam begon de bevolking te raozen: "Ze hebben de ark van de God van Israël hierhenne stuurd om oons allemaole omme te brengen!"

11 Weer reupen ze de Filistijnse stadsvosten d'r bi'j en die zeden: "Stuur de ark van de God van Israël weeromme naor waor hi'j weg komt, aanders wodden we allemaole ommebrocht." In de hiele stad heerste jommes een dodelike aangst, want God pakte de inwoners hadde an.

12 Wie niet wegraekte, wodde plaogd deur aambeien; et gekarm van de stad steeg op naor de hemel.

01 De ark van de Heer was ondertussen al zeuven maonden op Filistijns grondgebied.

02 Now reupen ze de priesters en de waorzeggers d'r ok bi'j en legden heur de vraoge veur: "Wat moe'we doen mit de ark van de Heer? Hoe kuwwe him et beste weerommesturen?"

03 Et bescheid ludede: "Aj'm de ark van de God van Israël weerommesturen, laot him dan niet zonder meer votgaon. Geef in ieder geval een schaevergoeding mit, dan zuj'm genezen en te weten kommen waorom jim al die tied zo hadde anpakt binnen."

04 "Waoruut moet die schaevergoeding bestaon?" vreug et volk, en et bescheid was: "D'r bin vuuf vostendommen. Geef daorom vuuf goolden gezwöllen mit en vuuf goolden moezen. Alle vostendommen hebben ommes onder dezelde plaoge leden, ok de stadsvosten zels.

05 Maek beelties van jim gezwöllen en van de moezen die jim laand teisterd hebben, om zo ere te bewiezen an de God van Israël. Misschien lat hi'j jim dan mit rust, en ok jim goden en jim laand.

06 Waorom zoj'm jim tegen him verzetten blieven, zoas Iegypte en de farao daon hebben? Doe hi'j zien lelkens op heur botvierde, mossen zi'j de Israëlieten toch ok gaon laoten?

07 Dit moet d'r gebeuren: Zorg veur een ni'je waegen en twie ni’jmelkte koenen die nog nooit een jok vuuld hebben. Span de koenen veur de waegen, hael heur kalver bi'j heur weg en breng die naor de stal.

08 Zet de ark van de Heer op ‘e waegen mit daornaost een zadeltasse mit de goolden veurwarpen die jim as genoegdoening mitgeven, en laot die waegen zien eigen weg gaon.

09 As hi'j veur jim ogen de greens overridt in de richting van Bet-Semes, dan betekent dat dat de God van Israël disse ramp over oons kommen laoten het. Zo niet, dan wee'we dat hi'j oons niet mit dit leed troffen het, mar dat et toeval was."

10 En zo gebeurde et. Ze spanden twie ni’jmelkte koenen veur de waegen en sleuten heur kalver op in de stal.

11 Ze zetten de ark op 'e waegen en de zadeltasse mit de goolden moezen en de bielties van heur gezwöllen d’r naost.

12 De koenen leupen regelrecht naor Bet-Semes. Ze loeiden wel, mar beugen niet of naor links of naor rechts. De Filistijnse stadsvosten volgden heur tot an de greens mit Bet-Semes.

13 In de vallei van Bet-Semes weren meensken doende om de tarwe binnen te haelen. Doe zi'j opiens de ark ankommen zaggen, weren ze biezunder bliede om die te zien.

14 Op de akker van Josua, iene van de inwoners van Bet-Semes, kwam de waegen stille te staon. Ze hakten de waegen tot braandhoolt en offerden doe de koenen an de Heer.

15 Mar eerst hadden de Levieten de ark van de Heer van de waegen laeded en him tegere mit de zadeltasse mit de goolden veurwarpen op een grote stien daelezet die daor lag. Et volk van Bet-Semes brocht die dag braand- en vredeoffers veur de Heer.

16 De vuuf Filistijnse stadsvosten hadden alles zien en gongen nog dezelde daegs weeromme naor Ekron.

17 Vuuf goolden gezwöllen gavven de Filistijnen as genoegdoening an de Heer: iene veur Asdod, iene veur Gaza, iene veur Askelon, iene veur Gat en iene veur Ekron.

18 En ok nog zovule goolden moezen as d'r plakken weren in de Filistijnse vostendommen, van de starkste vestingstad tot et meerst ofgelegen dörp. De grote stien in de akker van Josua bi'j Bet-Semes, waorop de ark van de Heer staon het, herinnert tot op de dag van vandaege an disse gebeurtenis.

19 Mar de bevolking van Bet-Semes wodde straft, omreden zi'j naor de ark van de Heer keken hadden. D'r raekten zeuventig inwoners van de stad weg. En et volk treurde, want de Heer had heur zwaor troffen.

20 De burgers van Bet-Semes vreugen heur of: "Wie kan de anwezigens van de Heer, die heilige God, verdregen? Bi'j wie kuwwe de ark kwiet?"

21 Doe leuten ze in Kirjat-Jearim vraogen: "De Filistijnen hebben de ark van de Heer weerommebrocht. Kun jim die hier ophaelen?"

01 D'r kwammen meensken uut Kirjat-Jearim om de ark op te haelen. Ze brochten him naor et huus van Abinadab, op ‘e heuvel, en wi’jdden zien zeune Elazar om veur de ark van de Heer te zorgen.

02 D'r verstreek een hiele tied vanof de dag dat de ark naor Kirjat-Jearim overbrocht was, wel twintig jaor. De hieltied meer Israëlieten klaegden heur nood bi'j de Heer.

03 Aentienbesluut zee Samuël tegen et volk: "As et jim warkelik eernst is om weeromme te keren naor de Heer, doe dan de vremde goden zoas Astarte vot en richt jim mit hiel jim hatte naor de Heer. Dien him allienig, dan zal hi'j jim bevri'jden uut de greep van de Filistijnen."

04 Dus deden de Israëlieten de Baäls en Astartes vot en dienden allienig de Heer nog.

05 Doe zee Samuël: "Laot iederiene naor Mispa kommen, dan zal ik veur jim tot de Heer bidden."

06 Et hiele volk kwam in Mispa bi'jmekeer. Ze putten waeter dat ze veur de Heer uutgeuten, en vaastten de hiele dag. Ze erkenden: "We hebben tegen de Heer zundigd." Zo gaf Samuël in Mispa richtlijnen an de Israëlieten.

07 Doe de Filistijnse stadsvosten vernammen dat de Israëlieten in Mispa bi'jmekeer kommen weren, trokken zi'j op naor Israël. De Israëlieten heurden hiervan en wodden bange.

08 Ze zeden tegen Samuël: "Laot oons niet in de steek en roep veur oons de Heer, oonze God, te hulpe, zodat hi'j oons reddet uut de greep van de Filistijnen."

09 Samuël nam een laompien en dreug et hielendal as braandoffer an de Heer op. Hi'j reup de Heer om hulpe veur Israël, en de Heer luusterde naor him.

10 Wiels Samuël nog mit et offer doende was, kwammen de Filistijnen d'r al an om Israël an te valen. Mar doe donderde de Heer mit lude stemme tegen de Filistijnen en zi'jde zo een protte alteraosie dat zi'j et tegen Israël wel ofleggen mossen.

11 De Israëlieten zetten vanuut Mispa de aachtervolging in en dreven heur weeromme tot onder Bet-Kar.

12 Naotied zette Samuël tussen Mispa en Sen een stien rechtop en nuumde die Eben-Haëzer. "Want," zee hi'j, "tot hier antoe het de Heer oons hulpen."

13 De Filistijnen mossen heur gewunnen geven en waogden et niet om nog es op et grondgebied van Israël te kommen. Zo lange Samuël leefde, hul de Heer de Filistijnen in bedwang.

14 Et hiele gebied van Ekron tot Gat wodde deur Israël op de Filistijnen heroverd, en ok mit de Amorieten was d'r vrede.

15 Tot et aende van zien leven bleef Samuël rechter over Israël.

16 Hi'j maekte jaorliks een rondreize langs Betel, Gilgal en Mispa en gaf daor zien richtlijnen an et volk.

17 Dan gong hi'j weer weeromme naor zien woonstee Rama, van waoruut hi'j Israël bestuurde en waor hi'j een alter bouwd hadde veur de Heer.

01 Doe Samuël oold wodden was, benuumde hi'j zien zeunen tot rechters over Israël.

02 De ooldste hiette Joël en de twiede Abia. Zi'j bestuurden et laand vanuut Berseba.

03 Mar ze volgden et veurbeeld van heur heit niet: ze weren op eigen veurdiel uut, neumen steekpennings an en verdri’jden et recht.

04 De ooldsten van Israël kwammen daorom bi'j mekeer en gongen naor Rama, naor Samuël.

05 "Jow bin oold wodden," zeden ze, "en jow zeunen volgen jow veurbeeld niet. Benuum liever een keuning om oons te besturen, zoas alle aandere volken een keuning hebben."

06 Samuël vun et ontoelaotber dat zi'j om een keuning vreugen. Daorom dee hi'j een gebed tot de Heer,

07 mar die zee doe: "Geef geheur an de stemme van et volk, an alles wat zi'j je vraogen. Jow verwarpen ze niet. Ze verwarpen mi'j krek as heur keuning.

08 Zo is et de hieltied gaon, vanof de dag dat ik heur uut Iegypte leided hebbe tot now an toe. Ze hebben mi'j de rogge toekeerd en aandere goden diend, en zo vergiet et jow now ok.

09 Geef dan ok geheur an heur vraoge, mar waorschouw heur deur naodrokkelik te wiezen op de rechten die an et keuningschop verbunnen binnen."

10 Samuël vertelde alles wat de Heer zegd hadde an et volk, dat om een keuning vreug.

11 Doe zee hi'j: "Dit bin de rechten die an et keuningschop verbunnen binnen: Een keuning zal jim zeunen ofnemen en ze indielen bi'j zien striedwaegens, zien peerdevolk of zien persoonlike bewaopende geleide,

12 of ze anstellen as bevelhebbers over duzend man of over vuuftig. Hi'j zal ze zien akkers ploegen laoten, zien oogst binnen haelen laoten en zien waopens en striedwaegens maeken laoten.

13 Jim dochters zal hi'j jim ofnemen om ze zalve maeken te laoten en koken en bakken te laoten.

14 Jim vruchtberste laanderi'jen, droevetunen en olijftunen zal hi'j jim ofnemen en toewiezen an zien dienstvolk.

15 Van de opbrengst van jim akkers en droevetunen zal hi'j een tiende pat opeisen en dat an zien dienstvolk en hoge ambteners geven.

16 Jim beste knechten en dienstmeiden en jim starkste warkhulpen zal hi'j jim ofnemen om ze veur himzels warken te laoten, krek as jim ezels.

17 Van jim schaopen en geiten zal hi'j een tiende pat opeisen en ok jowzels zullen him dienen moeten.

18 En aj'm dan de Heer te hulpe roepen tegen de keuning die jimzels wild hebben, dan zal hi'j jim niet heuren."

19 Et volk trok him niks van Samuël zien woorden an en zee: "Nee, we willen een keuning en aanders niet!

20 Dan pas zuwwe geliek wezen an alle aandere volken. We willen dat een keuning oons bestuurt en recht over oons dot, veur oons uuttrekt en oons veurgaot in et gevecht."

21 Samuël heurde an wat et volk te zeggen had en brocht et over an de Heer.

22 Doe zee de Heer tegen Samuël: "Geef geheur an heur vraoge en stelle een keuning over heur an." En Samuël zee tegen de Israëlieten dat iederiene naor zien eigen stad weerommegaon mos.

01 In Benjamin woonde een man die Kis hiette. Hi'j was een zeune van Abiël, die een zeune van Seror was, de zeune van Bechorat, de zeune van Afiach. Hi'j heurde tot de stamme Benjamin en was een riek man.

02 Hi'j had een zeune die Saul hiette, een lange, veerdige jongkerel die mit kop en schoolders boven iederiene in Israël uitstak.

03 Op een keer, doe zien ezelinnen op ‘e loop raekt weren, zee Kis tegen zien zeune: "Veuruut, gao ie mit iene van de knechten de ezelinnen es zuken."

04 Saul kruuste et barglaand van Efraïm deur: Hi'j zocht in de streek Salisa, mar ze vunnen ze niet. Hi'j zocht in de streek Saälim, mar van de ezelinnen gien spoor. Zo deurzochten ze et hiele gebied van Benjamin zonder ze te vienen.

05 Doe ze aentienbesluut in Suf belaand weren, zee Saul tegen zien knecht: "Kom, lao'we mar weerommegaon, aanders maekt mien heit him nog ongeruster over oons as over zien ezelinnen."

06 Mar de knecht zee doe: "We bin now krek bi'j een stad waor een godsman woont. Hi'j staot hoge anschreven, wat hi'j zegt komt altied uut. Lao'we naor him toe gaon. Misschien kan hi'j oons vertellen wao’we henne moeten."

07 "Awwe dat doen," vreug Saul, "wat kuwwe die man dan geven? Oonze mondveurraod is op, dus we kun him niks te eten geven. En veerder hewwe toch niks bi'j oons?"

08 "Hier he'k nog een zulverstokkien," zee de knecht. "Dat geef ik an de godsman, dan zal hi'j zeggen wao’we henne gaon moeten."

09 (vroeger zee et volk in Israël as ze God om raod vraogen wol: "Kom, lao'we naor de ziener gaon," want wat now een profeet hiet, wodde vroeger een ziener nuumd.)

10 "Dat is een goed veurstel," zee Saul tegen zien knecht. "Kom, we gaon." En ze gongen naor de stad waor de godsman woonde.

11 Doe ze de helling naor de stad op gongen, kwammen ze een peer maegies tegen die onderweg weren om waeter te putten. "Is de ziener in de stad?" vreugen ze.

12 "Ja heur," zeden de maegies doe. "Aj'm vlogge binnen, treffen jim him nog. Hi'j is krek vandaege naor de stad toe kommen vanwege et offerfeest.

13 Aj'm now de stad ingaon, treffen jim him nog veurdat hi'j naor de offerhoogte giet veur et offermaol. De geneudigden waachten jommes mit eten op him, omreden hi'j et offer zegenen moet veur ze mit de maoltied uutaende zetten. Schiet mar op, dan kuj'm him niet mislopen."

14 Zi'j leupen deur naor de stad, en krek doe ze de poort binnen gaon wollen kwammen ze Samuël tegen, die onderweg naor buten was, naor de offerhoogte.

15 Een dag veur de komst van Saul had de Heer tegen Samuël zegd:

16 "Morgen om disse tied stuur ik je een man uut Benjamin. Him zuj' zalven tot vost over mien volk Israël. Hi'j zal mien volk vri'j maeken uut de greep van de Filistijnen, want ik hebbe mi'j heur lot antrokken en heur roep om hulpe heurd."

17 Zogauw Samuël Saul zag, zee de Heer: "Dit is now de man over wie ik je zegd hebbe: "hi'j zal mien volk in de haand holen.""

18 In de stadspoort hul Saul Samuël staonde en vreug him: "Kun jow mi'j zeggen waor de ziener woont?"

19 "Ik bin de ziener," zee Samuël doe. "Wees mien gaast en gao mit naor de offerhoogte. Vandaege zuj’m mit mi'j eten en morgenvroeg za'k jim uutgeleide doen. Ik zal jow vertellen wat d'r in jow schoelt.

20 En wat die ezelinnen angaot die now al drie daegen vot binnen: maek je om heur gien zorgen, die bin terechte. Mar naor wie is hiel Israël verlangend op zuuk? Naor jow en jow femilie!"

21 "Mar ik heur bi'j Benjamin, iene van de kleinste stammen van Israël," zee Saul. "En in die stamme is mien femilie weer de onbelangriekste. Hoe kun jow dan zok-zo-wat zeggen?"

22 Samuël nam Saul en zien knecht mit naor de eetzael en gaf heur daor een plak an et heufd van de taofel. D'r weren dattig geneudigden.

23 Tegen de offerbereider zee Samuël: "Dien now et stok vleis op dat ik jow geven hebbe mit de vraoge om et appat te holen."

24 De offerbereider nam de rechteraachterboolte en diende die an Saul op mit de woorden: "Asjeblief. Dit stok is speciaol veur jow appat hullen vanwege disse bi'jienkomst, die deur Samuël belegd is. Laot et jow goed smaeken." Doe at Saul mit Samuël.

25 Daornao gongen ze van de offerhoogte weeromme naor de stad, waor Samuël op et daoke van zien huus mit Saul een vertrouwelik gesprek hadde.

26 De aanderemorgens op ‘e tied, reup Samuël naor Saul op et daoke: "Kom in de bienen, ik zal een aentien mit jow oplopen." Tegere mit Samuël gong Saul naor buten.

27 Doe ze vanof de stad naor beneden leupen, zee Samuël tegen Saul: "Zeg tegen jow knecht dat hi'j vaast veuruutgiet." Doe de knecht heur een aende veuruut was, zee Samuël: "Blieven jow nog even staon, dan za'k jow vertellen wat God mit jow veurhet."

01 Hi'j geut een krukien eulie over Saul zien heufd uut, gaf him een tuut en zee: "Hierbi'j zalft de Heer jow tot vost over et volk dat him toeheurt."

02 Daornao zee hi'j: "As jow dommiet nao oons ofscheid veerdergaon, zullen jow in Selsach op de greens mit Benjamin bi'j et graf van Rachel twie manluden tegenkommen. Zi'j zullen jow vertellen dat de ezelinnen die jow zochten terechte binnen, en dat jow heit him over heur gien zorgen meer maekt, mar dat hi'j ongerust is over jow en him ofvragt wat hi'j doen moet om jow te vienen.

03 As jow dan veerder gaon en bi'j de Tabor-ekkelboom kommen, zullen jow daor drie manluden tegenkommen die onderweg binnen om God in Betel te vereren. De eerste het drie geitebokkies bi'j him, de twiede drie broden en de dadde een zak wien.

04 Ze zullen jow vraogen hoe et mit jow giet en jow twie broden geven, die jow annemen moeten.

05 As jow uutaendelik slotte weeromme kommen in Gibea-Elohim, zullen jow in de buurt van de stad, bi'j de Filistijnse waachtpost, een optocht van profeten tegenkommen die in vervoering van de offerhoogte ofdaelen, veurofgaon deur muzikaanten mit harpen, tamboerijnen, fluiten en lieren.

06 Dan zullen jow grepen wodden deur de geest van de Heer en ok in vervoering raeken, en jow zullen een aander meenske wodden.

07 Tiedens de gebeurtenissen die ik zokrek beschreven hebbe kun jow doen zoas jow hatte jow ingeft, want God zal jow helpen.

08 Gao daornao deur naor Gilgal en waacht daor zeuven daegen op mi'j. Ik zal jow aachternao reizen om braandoffers en vredeoffers op te dregen. Daornao za’k jow weten laoten wat jow veerder doen moeten."

09 En inderdaod, zogauw Saul him ommedri'jd hadde om veerder te reizen, maekte God van him een aander meenske. En alle veurspelde gebeurtenissen kwammen diezelde dag nog uut.

10 Doe ze bi'j Gibea ankwammen, kwam heur een optocht van profeten integen. Saul wodde grepen deur de geest van God en raekte krek as zi'j in vervoering.

11 Alle meensken die him van vroeger kenden en zaggen dat hi'j him in vervoering bi'j de profeten ansleuten hadde, zeden tegen mekeer: "Wat is d'r mit de zeune van Kis gebeurd? Heurt Saul now ok al bi'j de profeten?"

12 En iene van heur markte op: "Wie is heur heit eins?" Zo kommen we an de uutdrokking: Heurt Saul now ok al bi'j de profeten?

13 Doe de ekstaosie weer over was, gong Saul naor de offerhoogte.

14 Zien omke kwam op him of en vreug an him en zien knecht waor ze west weren. "De ezelinnen zuken," zee Saul. "Mar we konnen ze niet vienen en doe biwwe naor Samuël toe gaon."

15 "En, wat het hi'j tegen jim zegd?" vreug Saul zien omke.

16 "Hi'j het oons allienig mar zegd dat de ezelinnen terechte weren," zee Saul doe. Mar dat Samuël over et keuningschop praot hadde, vertelde hi'j d’r niet bi’j.

17 Samuël reup et volk op om heur in Mispa veur de Heer te verzaemelen.

18 Daor zee hi'j dit tegen de Israëlieten: "Dit zegt de Heer, de God van Israël: Ik bin et die jim uut Iegypte wegleided het. Ik bin et die jim bevri'jd het uut de greep van Iegypte en alle aandere keuninkrieken deur wie jim onderdrokt wodden.

19 Mar now hebben jim je God, die jim de hieltied uut alle rampspoed en ellende redded het, uut et oge verleuren en vraogen jim je as hi'j een keuning over jim anstelt. Now dan, stel je op veur de Heer per stamme en per femilie."

20 Samuël leut de stammen van Israël antreden en et lot vul op de stamme Benjamin.

21 Doe leut hi'j de femilies van de stamme Benjamin antreden en et lot vul op de femilie van Matri. Uutaendelik vul et lot op Saul, de zeune van Kis. Ze gongen naor him op zuuk, mar ze konnen him niet vienen.

22 Daorom vreugen ze de Heer opni'j: "Waor is de man die d’r now niet is?" "Daor is hi'j," zee de Heer. "Hi'j verschoelt him tussen de begage."

23 Ze leupen hadde op him toe en haelden him uut zien verschoel. Doe hi'j tussen et volk ston, stak hi'j mit kop en schoolders boven iederiene uut.

24 Samuël zee tegen de Israëlieten: "Zien jim, wat veur iene de Heer keuzen het? In hiel et volk is d'r gien twiede zoas hi'j!" En et volk joelde en reup: "Leve de keuning!"

25 Doe wees Samuël et volk opni'j op de rechten die an et keuningschop verbunnen binnen, en stelde die op schrift in een boekerolle die hi'j veur de Heer daele legde. Daornao maekte hi’j een aende an de volksvergeerdering, en iederiene gong weeromme naor huus.

26 Ok Saul gong weer naor zien woonplak Gibea. Een leger van dappere soldaoten gong mit him mit, deur God daortoe anzet.

27 Goenend weren minder overtuugd en zeden smeels: "Moet die oons uut de nood redden?" Zi'j keken minachtend op him daele en beuden him gien kedo's an. Mar Saul dee asof hi'j d'r niks van vernam.

01 Keuning Nachas van Ammon gong de stried an en belegerde Jabes in Gilead. De inwoners van Jabes stelden Nachas dit veur: "As jow mit oons een overienkomst sluten, dan zuwwe oons an jow onderwarpen."

02 "Goed," zee keuning Nachas, "op veurweerde dat ik iederiene van jim et rechteroge uutstikke, as vernedering van hiel Israël."

03 Doe zeden de ooldsten van Jabes tegen him: "Geef oons zeuven daegen de tied om boden et laand rond te sturen. As gieniene oons helpen komt, zuwwe naor jow toe kommen."

04 Doe de boden van Jabes in Saul zien woonplak Gibea kwammen en vertelden wat d'r gaonde was, begon de hiele bevolking te jammeren.

05 Saul, die krek mit zien ossen van ‘t laand kwam, vreug waoromme de meensken zo van streek weren. Zi'j vertelden him wat de manluden uut Jabes zegd hadden.

06 Doe hi'j dat heurde, wodde hi'j grepen deur de geest van God en bastte hi'j in lelkens uut.

07 Hi'j greep een span ossen en hakte de dieren an stokken. Hi'j gaf de stokken vleis an de boden mit en leut in hiel Israël rondzeggen: "Zo zal et de runder vergaon van iederiene die niet mit Saul en Samuël de stried angaon!" Beducht veur de Heer trokken de Israëlieten as ien man te striede.

08 In Bezek monsterde Saul de troepen: d'r weren driehonderdduzend Israëlieten en dattigduzend Judeeërs.

09 An de boden wodde dit bericht mitgeven: "Zeg tegen de bevolking van Jabes in Gilead dat ze morgen, op et hietste van de dag, versleugen wodden zullen." De inwoners van Jabes weren slim bliede bi'j et heuren van disse bosschop

10 en zeden tegen Nachas: "Morgen kommen we naor jow toe, dan kun jow mit oons doen wat jow goeddonkt."

11 De aanderemorgens verpatte Saul et leger in drie ienheden. Tiedens de morgenwaeke vullen ze et kaamp binnen en tot an et middagure leverden ze slag mit de Ammonieten. Degenen die overleefden wodden uutmekeer sleugen, zodat d'r gien twie man bi'jmekeer bleven.

12 Nao ofloop zeden de Israëlieten tegen Samuël: "Wie het zegd: "moet Saul oonze keuning wezen?" Lever die manluden an oons uut, dan zuwwe ze ommebrengen."

13 Mar Saul zee doe: "Vandaege wodt d'r gieniene ommebrocht, want vandaege is de Heer Israël te hulpe kommen."

14 Samuël reup de Israëlieten op om naor Gilgal te gaon en daor et keuningschop plechtig te bevestigen.

15 Et hiele volk gong naor Gilgal, waor Saul tegenover de Heer as keuning inhuldigd wodde. Ze slachtten dieren veur een vrede-offer te ere van de Heer en Saul vierde uutbundig feest mit alle Israëlieten.

01 Doe zee Samuël tegen et volk: "Ik hebbe jim vraoge inwilligd en daon wat jim vraogd hebben: ik hebbe een keuning over jim ansteld.

02 Hier is de keuning die jim van now an veurgaon zal. Now ik oold en gries wodden bin, staon mien zeunen hier an jim kaante. En zels bin ik jim vanof mien vroegste jonkhied tot op de dag van vandaege veurgaon.

03 Hier stao ik. Zegge mi'j now tegenover de Heer en zien zalfde: He'k ooit iene zien bolle ofneumen? He'k ooit iene zien ezel ofneumen? He'k ooit iene tekotdaon of aanderswat misdaon? He'k mi'j ooit deur iene ommekopen laoten om stiekem wat toe te staon? Moch dat zo wezen, dan za'k et jim vergoeden."

04 Mar et volk zee doe: "Jow hebben oons niet tekotdaon, jow hebben oons niks misdaon en jow hebben nooit wat van iene anneumen."

05 Doe zee Samuël: "De Heer en zien zalfde bin d'r vandaege getuge van dat jim mi'j niks te verwieten hebben." Et volk gaf as bescheid: "Zo is et!"

06 "Ja," vulde Samuël an, "de Heer die Mozes en Aäron ansteld het en jim veuroolden uut Iegypte leided het.

07 En now wil ik jim rekenschop vraogen. Kom overaende, dan hool ik jim hier tegenover de Heer de weldaoden veur die hi'j jim en jim veuroolden bewezen het.

08 Doe jim veuroolden nao Jakob zien komst naor Iegypte de Heer om hulpe reupen, stuurde hi'j heur Mozes en Aäron. Zi'j leidden heur weg uut Iegypte en gavven heur hier een woonstee.

09 Mar naotied vergatten jim veuroolden de Heer, heur God, en daorom leverde hi'j ze uut an Sisera, de bevelhebber van et leger van Hasor, en an de Filistijnen en de keuning van Moab. Doe die oorlog tegen heur voerden,

10 reupen ze de Heer om hulpe en zeden: "we hebben zundigd! We hebben de Heer de rogge toedri'jd om de Baäls en Astartes te vereren. Maek oons now vri'j van de greep van oonze vi'janen, dan zuwwe jow weer dienen."

11 En de Heer stuurde Jerubbaäl, Bedan, Jefta en mi'j, Samuël. Zo maekte hi'j jim vri'j uut de greep van de vi'janen om jim henne, en konnen jim hier zonder zorgen wonen.

12 Mar doe jim zaggen dat keuning Nachas van Ammon jim anvul, zeden jim tegen mi'j: "nee, we willen een keuning!" En dat wiels toch de Heer, jim God, jim keuning is.

13 Now dan, hier is de keuning die jim keuzen hebben, de keuning waor jim om vraogd hebben; de Heer het jim een keuning geven.

14 Aj'm de Heer dan mar ontzag en toewi’jding tonen blieven, him geheurzem blieven en jim niet verzetten tegen zien bevelen! As jim en de keuning die over jim ansteld is de Heer, jim God, mar trouw blieven.

15 Mar aj'm de Heer niet geheurzem blieven en jim tegen zien bevelen verzetten, zal hi'j him tegen jim keren zoas hi'j him ok tegen jim veuroolden keerd het.

16 Blieve even staon en wees getuge van et wonder dat de Heer veur jim ogen doen zal.

17 Et is toch de tied van de tarwe-oogst? Ik zal de Heer anroepen en hi'j zal et onweren en regenen laoten. Dan zuj’m aendelik inzien dat de Heer et beslist niet wies vint daj’m om een keuning vraogd hebben."

18 Samuël reup de Heer an, en drekt leut de Heer et onweren en regenen, zodat et volk bange wodde veur de Heer en veur Samuël.

19 Zi'j vreugen Samuël: "Bidde veur oons, jow knechten, tot de Heer, jow God, dawwe niet hoeven te starven. Want we hebben al zovule verkeerd daon, en now hewwe et nog slimmer maekt deur om een keuning te vraogen."

20 "Ok al hebben jim zundigd," zee Samuël doe, "jim hoeven niet bange te wezen zolange aj'm de Heer mar trouw blieven en him mit hiel jim hatte toedaon binnen.

21 Dwael niet of om aachter wat an te toffelen dat niks oplevert en niet vri'j maekt, omreden et niks is.

22 Veur zien grote naeme zal de Heer zien volk ommes niet in de steek laoten, want hi'j het zels besleuten om jim tot zien volk te maeken.

23 En etzelde gelt veur mi'j: ik moet ok niet zundigen tegen de Heer en ik moet grif niet opholen veur jim te bidden en jim et goeie en rechte pad te wiezen.

24 Dus: hebbe ontzag veur de Heer en wees him oprecht, mit hatte en ziel toewi’jded. Jim hebben ommes zels ondervunnen wat veur grootse daoden hi'j veur jim daon het.

25 Mar aj'm in kwaodens leven blieven, zal et mit jim en mit jim keuning daon wezen."

01 Saul was dattig jaor oold doe hi'j keuning wodde. Twie jaor was hi'j keuning van Israël.

02 Saul had drieduzend Israëlieten uutkeuzen. Twieduzend weren mit him legerd bi'j Michmas en et gebargte van Betel; duzend laggen d'r mit Jonatan bi'j Gibea in Benjamin. De rest van et volk wodde weerommestuurd naor huus toe.

03 Jonatan versleug de Filistijnse waachtpost in Gibea, en dat wodden de Filistijnen geweer. Saul leut in et hiele laand de ramshoorn blaozen en rondzeggen: "Hebreeën, luuster:

04 Israël het de Filistijnen vernederd deurdat Saul iene van heur waachtposten versleugen het!" Et volk wodde opreupen om heur in Gilgal bi'j Saul an te sluten.

05 De Filistijnen verzaemelden heur troepen om tegen Israël de stried an te gaon. Mit drieduzend striedwaegens en zesduzend peerden, en voetvolk zo talriek as zaandkorrels an de zee trokken ze op en legerden heur bi'j Michmas, an de oostkaante van Bet-Awen.

06 Et leger van de Israëlieten wodde terogge dreven en de soldaoten zaggen dat ze in 't nauw kwammen. Daorom verscheulen de manluden heur in grotten, spelonken en rotshollen, in grafkaemers en waeterputten.

07 Ok weren d'r Hebreeën die de Jordaan overstakken naor Gad en Gilead. Ondertussen was Saul nog de hieltied in Gilgal en de manschoppen daor waachtten in aangst en beven op wat d'r kommen zol.

08 Hi'j waachtte daor zeuven daegen op Samuël, zoas de ofspraoke was, mar doe Samuël niet opdaegen kwam, begonnen zien soldaoten him in de steek te laoten.

09 Doe beveelde Saul: "Breng mi'j de offerdieren." Hi'j dreug zels et braandoffer op,

10 en hi'j was amper klaor, of daor kwam Samuël an. Saul gong him integen om him te begroeten,

11 mar Samuël zee: "Wat hej'm daon?" Saul zee doe: "Wat mos ik doen? Ik markte dat mien soldaoten mi'j in de steek begonnen te laoten en jow kwammen niet op de ofpraote tied. De Filistijnen liggen al bi'j Michmas

12 en docht ik bi'j mezels: Now zullen de Filistijnen mi'j hier in Gilgal anvalen zonder da’k de Heer mild stemd hebbe. Doe he'k et d'r op waogd en zels et braandoffer opdreugen."

13 "Hoe hebben jow zo dom doen kund?" vreug Samuël. "Waorom hebben jow je niet hullen an et gebod dat de Heer, jow God, jow oplegd het? Dan had de Heer jow keuningschop over Israël now veur altied vaastelegd.

14 Mar now zal jow keuningschop gien staandholen. De Heer zal een man naor zien hatte zuken en hím anstellen tot vost over zien volk, want jow hebben je niet hullen an wat de Heer jow opdreugen het."

15 Doe gong Samuël vot uut Gilgal en gong naor Gibea in Benjamin.

Saul monsterde de manluden die bi'j him bleven weren. Et weren zeshonderd.

16 Saul en zien zeune Jonatan weren mit heur troepen legerd bi'j Gibea in Benjamin; de Filistijnen hadden heur kaamp opsleugen bi'j Michmas.

17 De stoottroepen van de Filistijnen rokten uut in drie richtings: iene naor Ofra in Sual,

18 iene naor Bet-Choron en iene naor de greensstroke waoj' over de Hyenavallei henne uutkieken op de woestijn.

19 In die tied was in hiel Israël gien smid te vienen. De Filistijnen wollen et jommes veurwezen dat de Hebreeën zweerden of speren maeken zollen.

20 Alle Israëlieten mossen heur ploegscheren, hakken, bielen en sikkels bi'j de Filistijnen sliepen laoten.

21 Dat kostte twiedadde sjekel veur ploegscheren en hakken, en iendadde sjekel veur bielen en osseprikken.

22 Bi'j et uutbreken van de oorlog beschikte dus gieniene van de soldaoten van Saul en Jonatan over een zweerd of een speer, allienig Saul zels en zien zeune Jonatan.

23 Een ienhied van de Filistijnen had de waacht betrokken op de bargpasse bi'j Michmas.

01 Op een dag zee Jonatan, de zeune van Saul, tegen zien waopendreger: "Lao'we overstikken naor de Filistijnse waachtpost daor an de ginne kaante." Mar hi'j vertelde niet an zien heit wat hi'j van doel was.

02 Saul had zien tente opsleugen onder de granaatappelboom bi'j Migron, even buten Gibea. Hi'j had zeshonderd soldaoten bi'j him.

03 De funktie van priester wodde beklieded deur Achia, de zeune van Achitub. Achitub was een breur van Ichabod, die de zeune van Pinechas was, de zeune van Eli, de priester van de Heer in Silo. Gieniene wus dat Jonatan vot was.

04-05 An weerskaanten van de ofgrond die Jonatan overstikken wol om bi'j de Filistijnse waachtpost te kommen, stakken twie rotstanen uut: de Boses in et noorden, tegenover Michmas, en de Senne in et zuden, tegenover Gibea.

06 Jonatan zee tegen zien waopendreger: "Lao'we overstikken naor de waachtpost van die onbesnedenen. Misschien is de Heer op oonze haand. Hi'j kan ommes liekegoed mit mar weinigen veur een overwinning zorgen as dawwe mit een hieleboel binnen."

07 "Dat liekt mi'j een goed plan," zee de waopendreger doe. "Ik bin jow man."

08 "Luuster," zee Jonatan, "we stikken over en zorgen dat de soldaoten oons zien.

09 Misschien zeggen ze tegen oons: "halt! Verroere je niet tot dawwe bi'j jim binnen!" Dan blieven we staon en gao'we niet op ze toe.

10 Of ze zeggen: "kom mar op!" En dan klimmen we naor boven, want dat is veur oons et teken dat de Heer ze an oons uitlevert."

11 Ze zorgden d'r dus veur dat de bezetting van de Filistijnse waachtpost heur beidend in 't oge kreeg. De Filistijnen zeden tegen mekeer: "Kiek, de Hebreeën kommen uut heur hollen te veurschien."

12 En de soldaoten van de waachtpost reupen naor Jonatan en zien waopendreger: "Kom mar op, dan zuwwe jim wel es even leren!" "Volge mi'j," zee Jonatan tegen zien waopendreger, "de Heer het ze an Israël uutleverd!"

13 Jonatan klom op hanen en voeten naor boven, mit zien waopendreger aachter him an. Waor hi'j kwam, vullen de Filistijnen daele, en zien waopendreger gaf heur de genaodestoot.

14 Bi'j dit eerste treffen doodden Jonatan en zien waopendreger twintig manluden. Dit alles speulde him of op een terrein half zo groot as een span ossen in iene dag ploegen kan.

15 D'r gong een siddering deur et kaamp in et veld en deur de bezetting van de waachtpost, en ok de stoottroepen rilden van schrik. De eerde beefde, en alle Filistijnen trilden van aangst veur God.

16 De manluden van Saul die bi'j Gibea in Benjamin op ‘e uutkiek stonnen, zaggen wat d'r gebeurde: d'r ontston een golf van paniek en de mennigte rende henne-weer-denne.

17 Doe beveelde Saul: "Laot iederiene antreden en zuuk uut wie d'r mist." Et bleek dat Jonatan en zien waopendreger d'r niet weren.

18 "Breng de ark van God hier," zee Saul tegen Achia. De ark van God was jommes in et kaamp van de Israëlieten.

19 Mar wiels Saul mit Achia praotte, zwölde et remoer in et kaamp van de Filistijnen nog de hieltied an en daorom trok hi'j zien bevel weer in.

20 Saul en zien manluden verzaemelden heur en stotten heur in et gevecht. De alteraosie was zo groot dat de Filistijnen et zweerd tegen mekeer opneumen.

21 Alderdeegst de Hebreeën die heur al jaoren eerder bi'j de Filistijnen ansleuten hadden en an heur kaante mitvochten, bedochten heur en keuzen now de kaante van de Israëlieten onder Saul en Jonatan.

22 En doe de Israëlieten die heur in et barglaand van Efraïm schoel hullen heurden dat de Filistijnen op de vlocht sleugen, zetten zi'j de aachtervolging ok in en bleven heur op de hielen zitten.

23 Zo schonk de Heer Israël die dag de overwinning.

De stried gong nog even deur tot veurbi'j Bet-Awen.

24 Van de Israëlieten wodde die dag et uterste vraogd, want Saul had de soldaoten onder ede bezweerd: "Vervluukt wie et waogt om veur de aovend wat te eten, veur ik mi'j op mien vi'janen wreuken hebbe." Dus nam gieniene dan ok mar wat te eten.

25 Op een geven mement kwammen ze in een dichtbegruuid gebied waor een protte bi'jenusten weren, die van de hunning drupten.

26 Mar alderdeegst doe waogde gieniene et om zien haand uut te stikken om uut die nusten, die warkelik bastensvol hunning zatten, wat eten te haelen, zo bange weren ze veur de vervluking.

27 Mar Jonatan had niet heurd dat zien heit de soldaoten een eed oplegd hadde. Hi'j deupte de punt van zien stok in een hunningraot en brocht de hunning naor zien mond. Drekt stonnen zien ogen weer helder.

28 Iene van de soldaoten zee doe tegen him: "Jow heit het oons dringend bezweerd om vandaege niet te eten, ok al hewwe nog zoe'n honger."

29 "Mien heit stot et laand in et ongelok," zee Jonatan. "Kiek toch hoe helder mien ogen weer staon now ik wat van die hunning pruufd hebbe.

30 As de soldaoten vandaege wel eten hadden van de buit die ze op de vi'janen veroverd hebben, hadden ze een vule grotere overwinning op de Filistijnen behaelen kund!"

31 De Israëlieten dreven de Filistijnen die dag weeromme van Michmas tot Ajjalon. De soldaoten, hielendal verdoffeld,

32 stotten heur op de buit. Ze grepen geiten, schaopen, koenen en kalver, slachtten die zomar op de grond en atten d'r van wiels et bloed d'r nog in zat.

33 Et volk vertelde Saul dat de soldaoten tegen de Heer zundigden deur vleis te eten waor nog bloed in zat. "Et is verkeerd wat jim doen!" zee Saul. "Rolle hier votdaolik een grote stien henne.

34 Gao et kaamp rond en zegge tegen iederiene dat ze heur bolle of schaop of geit bi'j mi'j brengen moeten en hier op disse stien slaachten moeten. Daornao kun ze eten zonder tegen de Heer te zundigen, want dan hoeven ze gien vleis te eten waor nog bloed in zit." Alle soldaoten brochten doe et dier dat ze bemachtigd hadden naor de stien en slachtten et daore.

35 Zo bouwde Saul zien eerste alter veur de Heer.

36 Laeter die aovend zee Saul: "Lao'we vannaacht de Filistijnen aachternaogaon en ze tot et morgenlochten bestoken. Niet iene zuwwe in leven laoten." "Wat jow mar willen," zeden de soldaoten, mar de priester zee: "Lao'we oons eerst tot God keren."

37 Saul vreug God en vreug: "Za'k de Filistijnen aachternaogaon? Zullen jow ze an Israël uutleveren?" Mar disse keer gaf God gien bescheid.

38 Doe zee Saul: "Laot alle anvoerders antreden en lao'we uutzuken wat veur zunde vandaege begaon is.

39 Zo waor de Heer leeft, de redder van Israël, al is mien eigen zeune Jonatan de schuldige, starven zal hi'j!" Mar gieniene gaf bescheid.

40 Doe zee hi'j tegen de Israëlieten: "Jim gaon an de iene kaante staon, en ik en mien zeune Jonatan an de aandere kaante." "Zoas jow willen," zeden de soldaoten.

41 En Saul vreug de Heer: "God van Israël, breng de waorhied an et locht!" Jonatan en Saul wodden anwezen; de soldaoten gongen vri'juut.

42 Doe zee Saul: "Warp et lot tussen mi'j en mien zeune Jonatan." En Jonatan wodde anwezen.

43 "Zeg op, wat he'j' daon?" vreug Saul. Jonatan vertelde dat hi'j inderdaod mit de punt van zien stok wat hunning pruufd had en zee: "Ik bin klaor om te starven."

44 "En starven zuj’, Jonatan!" reup Saul uut. "God is mien getuge!"

45 Mar de soldaoten protesteerden: "Moet Jonatan starven, die veur Israël disse grote overwinning haeld het? Gien daenken an! Zo waor de Heer leeft, him mag gien haor krenkt wodden. Wat hi'j vandaege daon het, het hi'j klaorkregen mit God zien hulpe!" Zo pleitten de soldaoten Jonatan vri'j, en hi'j wodde niet ommebrocht.

46 Saul hul op mit de aachtervolging van de Filistijnen en de Filistijnen trokken heur weeromme op heur eigen grondgebied.

47 Saul nam et keuningschop over Israël op him en voerde oorlog tegen alle omringende vi'janen: tegen Moab, tegen de Ammonieten, tegen Edom, tegen de keunings van Soba en tegen de Filistijnen. Rondomme waor hi'j kwam, behaelde hi'j de overwinning.

48 Hi'j wodde de hieltied machtiger, versleug de Amalekieten en Israël zo vri’j uut de greep van zien plunderers.

49 De zeunen van Saul weren Jonatan, Jiswi en Malkisua. Hi'j had ok twie dochters; de ooldste hiette Merab en de jongste Michal.

50 Saul zien vrouw was Achinoam, de dochter van Achimaäs. Zien opperbevelhebber was zien aachtergatsneve Abner, de zeune van Ner.

51 Saul zien heit Kis en Abner zien heit Ner weren allebeide zeunen van Abiël.

52 Tiedens de hiele regering van Saul wodde d'r foel tegen de Filistijnen streden. Daorom keek hi'j de hieltied uut naor heldhaftige en moedige manluden en nam die in dienst.

01 Op een keer zee Samuël tegen Saul: "De Heer het mi'j destieds stuurd om jow te zalven tot keuning over zien volk, over Israël. Luuster dus now naor wat de Heer te zeggen het.

02 Dit zegt de Heer van de hemelse machten: Ik bin niet vergeten wat Amalek Israël andaon het: et het Israël de weg versperd bi'j zien uuttocht uut Iegypte.

03 Trek daorom op tegen de Amalekieten en verslao ze. Geef al heur bezittings onveurweerdelik an de Heer. Speer ze niet, mar breng alles en iederiene omme: manluden en vrouwluden, kiender en poppies, runder en schaopen, kemelen en ezels."

04 Saul leut et leger oproepen en hul waopenschouw in Telaïm. D'r weren twiehonderdduzend man voetvolk en nog es tienduzend man uut Juda.

05 Doe hi'j bi'j de stad van de Amalekieten kwam, legde hi'j een hinderlaoge in de rivierbedding.

06 Ondertussen waorschouwde hi'j de Kenieten: "Maek daj'm wegkommen! Blief niet bi'j de Amalekieten, want dan moe’k jim tegere mit heur uutroeien, wiels jim de Israëlieten tiedens heur uuttocht uut Iegypte krek goed behaandeld hebben." De Kenieten gongen dus vot bi'j de Amalekieten.

07 Saul sleug de Amalekieten weeromme van Chawila tot an Sur, op de greens mit Iegypte.

08 Heur keuning Agag nam hi'j levend gevangen, mar de rest van et volk brocht hi'j om 't leven.

09 Agag wodde deur Saul en zien manschoppen speerd, tegere mit de beste schaopen, geiten en runder en de starkste jonge bollen en rammen, kotomme, alles wat van weerde was. Die wollen ze niet vernietigen, mar alles wat gien of mar weinig weerde had, maekten ze of.

10 Doe richtte de Heer him tot Samuël en zee:

11 "Ik hebbe d’r spiet van da’k Saul keuning maekt hebbe, want hi'j het mi'j de rogge toekeerd en dot niet wat ik him opdreugen hebbe." Samuël wodde koegels en raosde et de hiele naacht uut tegen de Heer.

12 De aanderemorgensvroeg wol hi'j Saul integen gaon. Et volk vertelde him dat Saul in Karmel west was en daor veur himzels een gedaenkteken opricht hadde, en doe deurreisd was naor Gilgal.

13 Doe Samuël bi'j Saul ankwam, begroette disse him mit de woorden: "Wees zegend deur de Heer. Ik hebbe daon wat de Heer mi'j opdreugen het."

14 Mar Samuël vreug: "Hoe komt et dan dat ik schaopen blaeten en runder beulen heur?"

15 "Die hebben ze mitneumen van de Amalekieten," zee Saul doe. "De soldaoten wollen de beste schaopen, geiten en runder speren om ze te offeren an de Heer, jow God. De rest hewwe ofmaekt."

16 "Gien woord meer!" zee Samuël tegen Saul. "Laot mi'j jow vertellen wat de Heer mi'j vannaacht zegd het." "Zoas jow willen," zee Saul,

17 en Samuël zee: "Jow meugen dan in jow eigen ogen onbelangriek wezen, toch staon jow an et heufd van de stammen van Israël, nietwaor? De Heer het jow zalfd tot keuning van Israël,

18 en de Heer het jow d'r op uutstuurd mit de opdracht om de Amalekieten, die zundige meensken, te vernietigen en ze te bestrieden tot ze hielendal uutroeid weren.

19 Waorom hebben jow niet luusterd naor wat de Heer jow zegd het? Waorom hebben jow je op de buit stot en wat daon dat min is in de ogen van de Heer?"

20 "Mar ik hebbe toch luusterd naor wat de Heer zegd het!" wurp Saul tegen. "Ik bin d'r toch op uuttrokken zoas de Heer mi'j opdreugen het! Keuning Agag he'k gevangenneumen en de rest van de Amalekieten he'k ommebrocht.

21 En de soldaoten hebben de beste van de buitmaekte schaopen, geiten en runder veur vernietiging speerd om ze in Gilgal te offeren an de Heer, jow God."

22 Doe zee Samuël: "Schept de Heer meer behaegen in offers as in geheurzemhied? Nee! Geheurzemhied is beter as offers, volgzemhied is beter as et vet van rammen.

23 Opsternaot wezen is lieke slim as toveri'je, en eigenzinnighied is lieke min as ofgodedienst. Jow hebben de opdracht van de Heer niet uutvoerd; daorom verwarpt hi'j jow as keuning!"

24 Doe zee Saul tegen Samuël: "Ik hebbe zundigd! Ik bin veurbi'jgaon an wat de Heer zegd het, an wat jow zegd hebben. Ik was bange veur de soldaoten en daorom dee ik wat zi'j wollen.

25 Asjeblief, vergeef et mi'j en laot mi'j niet allienig; ik wil deur de kni’jen gaon veur de Heer."

26 "Nee," zee Samuël doe. "Jow hebben de opdracht van de Heer niet uutvoerd, daorom verwarpt de Heer jow as keuning van Israël."

27 Doe Samuël him ommedri'jde om vot te gaon, greep Saul de slip van zien maantel beet, mar die scheurde of.

28 En Samuël zee: "Hierbi'j scheurt de Heer et keuningschop over Israël van jow los en geft hi'j et an iene aanders, iene die weerdiger is as jow.

29 En jow weten dat de Glorie van Israël nooit zien woord brekt en nooit van zien besluten weerommekomt. Hi'j is ommes gien meenske, dat hi'j van zien besluten weerommekommen zol."

30 Opni'j zee Saul: "Ik hebbe zundigd! Mar vaal mi'j asjeblief niet of waor de ooldsten van mien volk en hiel Israël bi'j binnen en laot mi'j niet allienig; ik wil deur de kni’jen gaon veur de Heer, jow God."

31 Doe gong Samuël mit Saul mit en Saul gong op ‘e kni’jen veur de Heer.

32 Doe zee Samuël: "Laot keuning Agag van Amalek hier kommen." Agag kwam naor him toe, nog de hieltied in de boeien. "De bittere drieging van de dood is grif wel weken?" vreug hi'j.

33 Mar Samuël zee: "Zoas jow zweerd vrouwluden van heur kiender beroofd het, zo wodt now jow moeke van heur kiend beroofd." En hi'j hakte Agag zien heufd of tegenover de Heer in Gilgal.

34 Samuël gong weeromme naor Rama en Saul gong weeromme naor zien woonstee Gibea.

35 Samuël het Saul nooit weeromme zien wild, mar hi'j treurde wel om him. En de Heer betreurde et dat hi'j Saul as keuning van Israël ansteld hadde.

01 De Heer vreug an Samuël: "Hoe lange blief ie nog treuren om Saul, die ik as keuning van Israël verwurpen hebbe? Kom, vul je hoorn mit eulie en gao veur mi'j naor Isaï in Betlehem, want iene van zien zeunen he'k as keuning uutkeuzen."

02 "Hoe kan ik dat now doen?" wurp Samuël tegen. "Saul zal mi'j vermoren as hi'j et heurt." De Heer zee doe: "Neem een veerze mit en zegge daj' kommen binnen om de Heer een offer te brengen.

03 Neudig Isaï uut veur et offermaol, dan zal ik je weten laoten waj' doen moeten. Wie ik je anwies, die moej' veur mi'j zalven."

04 Samuël dee wat de Heer zegd hadde. Doe hi'j in Betlehem kwam, kwammen de ooldsten van de stad him ongerust integen en vreugen: "Jow komst is toch gien slecht teken?"

05 "Wees gerust," zee Samuël. "Ik bin kommen om de Heer een offer te brengen. Waske jim en gao mit mi'j an et offermaol." Ok Isaï en zien zeunen neudigde hi'j uut, en hi’j wusk heur persoonlik.

06 Bi'j heur ankomst vul zien oge drekt op Eliab, en hi'j zee bi'j himzels: Hi'j die daor klaorstaot is vaaste en zeker degene die de Heer zalven wil.

07 Mar de Heer zee tegen Samuël: "Gao niet of op zien veurkommen en zien riezig pestuur. Ik hebbe him ofwezen. Et gaot niet om wat de meenske zicht: de meenske kikt naor et uterlik, mar de Heer kikt naor et hatte."

08 Doe reup Isaï Abinadab en stelde him an Samuël veur, mar die zee: "Ok him het de Heer niet keuzen."

09 Isaï stelde Samma veur, mar weer zee Samuël: "Ok him het de Heer niet keuzen."

10 Zo stelde Isaï zien zeuven zeunen an Samuël veur, mar iederkeer zee Samuël dat dit niet degene was die de Heer keuzen hadde.

11 "Bin dit al jow zeunen?" vreug hi'j. "Nee," zee Isaï, "de jongste is d'r niet bi'j, die huded de schaopen en de geiten." Doe zee Samuël tegen Isaï: "Laot him hier kommen. We beginnen niet an de maoltied veurdat hi'j d'r is."

12 Isaï leut him ophaelen. Et was een knappe jonge mit rossig haor en sprekende ogen. En de Heer zee: "Him moej' zalven. Hi'j is et."

13 Samuël nam de hoorn mit eulie en zalfde him in de kringe van zien breurs. Van doe of an was David deurdrongen van de geest van de Heer. Daornao vertrok Samuël weer naor Rama.

14 De geest van de Heer had Saul verlaoten; in plak daorvan stuurde de Heer him een kwaode geest, die him kwelde.

15 Zien dienstvolk zeden tegen him: "Et is dudelik dat jow deur een kwaode geest kweld wodden.

16 Jow hebben mar te bevelen, heer, en jow knechten staon klaor om iene veur jow te zuken die liere speulen kan. Hi'j kan dan meziek veur jow maeken as jow deur de kwaode geest van God bezocht wodden; dat zal jow goeddoen."

17 "Doe dat," zee Saul. "Zuuk iene veur mi'j uut die goed speulen kan en laot him bi'j mi'j kommen."

18 "Ik weet iene die goed speulen kan," zee iene van de dienstvolk. "Hi'j is een zeune van Isaï uut Betlehem. Hi'j heurt tot een veurnaeme femilie en is een goed kriegsman, en hi'j is rad van de tonge en zicht d'r goed uut. Butendat staot de Heer an zien kaante."

19 Saul stuurde boden naor Isaï mit de vraoge: "Stuur mi'j jow zeune David, die jow schaopen en geiten huded."

20 Isaï gaf zien zeune David veur Saul een ezel belaeden mit stoete mit, en ok een zak wien en een geitebokkien.

21 Zo kwam David bi'j Saul in dienst. Saul raekte slim op him steld en benuumde him tot zien waopendreger.

22 An Isaï leut hi'j vraogen: "Ik bin slim tevreden over jow zeune. Mag hi'j veurgoed bi'j mi'j in dienst kommen?"

23 En de hieltied as de geest van God Saul overvul, nam David zien liere en tokkelde op de snaoren. Dat luchtte Saul op en et dee him goed: de kwaode geest leut him dan weer even mit rust.

01 De Filistijnen maekten risselvaosies veur een ni'je oorlog. Ze verzaemelden heur in Socho in Juda en sleugen heur kaamp op in Efes-Dammim, tussen Socho en Azeka.

02 Saul reup et leger van Israël op en sleug zien kaamp op in de Terebintenvallei. Daor stelden zi'j heur op tegenover de Filistijnen:

03 op de iene helling stonnen de Filistijnen en op de aandere de Israëlieten; et dal lag tussen heur in.

04 Uut de gelederen van de Filistijnen kwam een kampvechter naor veuren, een zekere Goliat uut Gat, een man van roem zes el lange.

05 Hi'j had een broonzen helm op zien heufd en dreug een broonzen schubbenpaanser dat wel vuufduzend sjekel weug.

06 Zien scheenplaeten weren ok van broons, krek as et kroemzweerd dat over zien schoolder hong.

07 De schaacht van zien zweerd was zo dikke as de boom van een weefgetouw en de punt was maekt van zeshonderd sjekel iezer. Een schildknecht gong veur him uut.

08 In et dal bleef de Filistijn staon en reup de Israëlieten toe: "Waorom zollen jim optrekken en slag leveren? Ik bin een vri'je Filistijn, en jim bin mar slaven van Saul! Kies iene uut jim midden en laot him hier beneden kommen.

09 As hi'j mi'j ankan en mi'j verslat, zuwwe oons an jim overgeven, mar as ik him ankan en him verslao, zullen jim an oons overleverd wezen en oons as knechten dienen.

10 Hierbi'j daeg ik et leger van Israël uut om mi'j iene te sturen mit wie ik een twiegevecht holen kan."

11 Bi'j et heuren van disse woorden stonnen Saul en et leger van Israël verlamd van schrik.

12 David was een zeune van Isaï uut Betlehem, dat in de streek Efrata in Juda ligt. Disse Isaï had acht zeunen. Hi'jzels was in de tied van Saul al te oold om nog onder de waopens te dienen,

13 mar zien drie ooldste zeunen trokken mit Saul op. De ooldste hiette Eliab, de twiede Abinadab en de dadde Samma.

14 David was de jongste. Zien drie ooldste breurs weren mit Saul mittrokken om te vechten,

15 en hi'j gong henne-weer-denne tussen et kaamp van Saul en Betlehem, waor hi'j de kudde van zien heit hude.

16 Ondertussen kwam de Filistijn iedere morgen en iedere aovend naor veuren, veertig daegen lang, en bleef dan staon te waachten.

17 Op een dag zee Isaï tegen zien zeune David: "Hier hej' een zak reusterd graon en tien broden. Breng die vlogge naor je breurs in et legerkaamp.

18 En disse tien kezen moej' an heur bevelhebber geven. Vraog je breurs hoe et mit ze giet en neem een levensteken van heur mit weeromme."

19 Saul was mit de soldaoten van Israël, onder wie David zien breurs, nog de hieltied legerd in de Terebintenvallei, tegenover de Filistijnen.

20 De aanderemorgens gong David al vroeg mit de eteri'je op pad, zoas Isaï him opdreugen hadde. Zien kudde leut hi'j aachter onder de hoede van iene aanders. Hi'j kwam krek bi'j et waegenkamp an doe et leger onder et anheffen van striedkreten de linies betrok.

21 De Israëlieten en de Filistijnen stelden heur in slagodder tegenover mekeer op.

22 David gaf zien spullen of an de foerier en gong in zeuven haosten naor de gevechtslinie. Daor vun hi'j zien breurs en hi'j vreug heur hoe et mit ze gong.

23 Wiels hi'j mit ze an de praot raekte, kwam uut de Filistijnse gelederen de kampvechter naor veuren, Goliat uut Gat, en David heurde him de Israëlieten uutdaegen zoas hi'j dat iedere dag dee.

24 Bi'j et zien van Goliat leupen de Israëlieten benauwdachtig hadde vot.

25 "Zien jim die man daor?" zeden ze tegen mekeer. "Israël vernederen, daor is et him om te doen! Wie him verslat, zal deur de keuning mit riekdommen overlaeden wodden. Butendat krigt hi'j de dochter van de keuning tot vrouw en wodt zien femilie vri'jsteld van belasting."

26 David vreug an de soldaoten die vlak bi'j him stonnen: "Wat gebeurt d'r mit degene die die Filistijn daor verslat en Israël van disse schaande bevri'jdt? Wat daenkt die onbesneden Filistijn wel, dat hi'j de gelederen van de levendige God durft te beschimpen!"

27 De soldaoten herhaelden tegen him wat ze zokrek zegd hadden.

28 Doe David zien ooldste breur Eliab him mit de soldaoten praoten heurde, vul hi'j poerlelk uut: "Wat doe ie hier aenlik? Heur ie niet in de woestijn op je schaopen te passen? Echt wat veur jow, om mit je bertaole neuze veuran staon te willen as d'r vochten wodden moet."

29 "Wat doe ik now weer verkeerd?" zee David doe. "Ik vraog et toch allienig mar!"

30 Hi'j dri'jde zien breur de rogge toe en legde zien vraoge nog an aanderen veur, en kreeg weer etzelde bescheid.

31 David zien vraogen bleef niet onopmarkt. De soldaoten vertelde et an Saul, en die leut him bi'j him kommen.

32 David zee tegen Saul: "We hoeven om die Filistijn toch niet de moed te verliezen, heer. Ik zal mit him et gevecht angaon."

33 "Mar ie kun him toch onmeugelik an," zee Saul. "Ie bin nog mar een jonge en hi'j is al van jongs of an wend om te vechten."

34 "Ik hebbe altied de kudde van mien heit huded," zee David. "As d'r een leeuw of een beer kwam om een schaop of een geit uut de kudde te stelen,

35 gong ik d'r aachteran, overmeesterde him en redde et dier uut zien bek. En as hi'j mi'j anvalen wol dan greep ik him bi'j zien bek en sleug ik him dood.

36 Leeuwen en beren he'k versleugen en die onbesneden Filistijn zal et krek zo vergaon, omreden hi'j de gelederen van de levendige God beschimpt het!

37 De Heer, die mi'j uut de klauwen van leeuwen en beren redded het, zal mi'j ok redden uut de hanen van disse Filistijn." "Gao dan," zee Saul tegen David, "en mag de Heer je helpen."

38 Hi'j gaf him zien eigen uutrusting en hulp him die an te doen: een broonzen helm veur op zien heufd en een bostkuras.

39 Uutaendelik kreeg David et zweerd om zien middel en perbeerde een peer stappen te lopen, omreden hi'j zoe'n zwaore uutrusting niet wend was. "Ik kan hier niet mit lopen," zee hi'j tegen Saul, "ik bin dat niet wend." En hi'j dee de uutrusting weer of.

40 Hi'j pakte zien hedderstok, zocht vuuf ronde stienties uut de rivierbedding en stopte die in zien tasse. Doe leup hi'j op de Filistijn toe, zien slinger in ‘e haand.

41 Mit zwaore stappen kwam de Filistijn op David of, veurofgaon deur zien schildknecht.

42 Hi'j nam David, een knappe jonge mit rossig haor, geringschattend op

43 en zee: "Bin ik seins een hond, daj' mit een stok op mi'j of kommen?" En hi'j vervluukte David in de naeme van zien goden.

44 "Kom mar op," zee hi'j, "dan maek ik jow tot voer veur de gieren en de hyena's."

45 "Ie daegen mi'j uut mit je zweerd en je laans en je kroemzweerd," zee David doe, "mar ik daeg jow uut in de naeme van de Heer van de hemelse machten, de God van de gelederen van Israël, die ie beschimpt hebben.

46 Mar vandaege zal de Heer je an mi'j uutleveren: ik zal je verslaon en je heufd ofhouwen, en ik zal de lieken van de Filistijnen an de aosgieren en de hyena's as prooi geven, zodat de hiele wereld wet dat Israël een God het.

47 Dan zal iederiene hier begriepen dat de Heer gien zweerd of laans neudig het om te overwinnen, want hi'j is degene die de uutslag van et gevecht bepaolt en hi'j zal jim an oons uutleveren."

48 Doe kwam de Filistijn op David of en wol tot de anval overgaon, mar David was him te vlogge of. Hi'j leup him integen,

49 steuk zien haand in zien tasse en haelde d'r een stientien uut, slingerde die vot en trof de Filistijn zo hadde tegen zien veurheufd dat et stientien naor binnen drong en de Filistijn veurover vul.

50 Zo overwun David de Filistijn mit een slinger en een stientien; hi'j trof him dodelik zonder dat hi'j daor een zweerd bi'j neudig had.

51 Hi'j leup hadde naor de Filistijn toe, beug him over him henne en trok zien zweerd uut de hoolder. Daormit gaf hi'j him de genaodestoot en sleug him zien kop d’r of. Doe de Filistijnen zaggen dat heur held dood was, gongen ze d’r van deur.

52 Now sprongen de Israëlieten en Judeeërs op, hieven de striedkreet an en zatten heur nao tot an Gat en de poorten van Ekron. De hiele weg van Saäraïm tot an Gat en Ekron lag bezi'jd mit sneuvelde Filistijnen.

53 En doe de Israëlieten van heur aachtervolging weerommekwammen, plunderden zi'j et Filistijnse legerkaamp.

54 David nam et heufd van de Filistijn mit om et naor Jeruzalem te brengen; de waopens die hi'j him ofneumen had legde hi'j in zien tente.

55 Wiels Saul toekeek hoe David de Filistijn integen leup, vreug hi'j an zien opperbevelhebber Abner: "Zeg es, van wie is die jonge eins iene?" "Zo waor jow leven, keuning," zee Abner, "ik weet et niet."

56 "Zuuk dan uut van wie die jongkerel een zeune is," dreug de keuning him op.

57 Doe David nao zien overwinning op de Filistijn weerommekwam, waachtte Abner him op en brocht him naor Saul. Et heufd van de Filistijn had hi'j nog in zien haand.

58 "Van wie bin ie een zeune, mien jonge?" vreug Saul, en David zee: "Ik bin de zeune van jow knecht Isaï uut Betlehem."

01 Jonatan, die ok bi'j dit gesprek was, vuulde him drekt stark tot David antrokken en vatte een innige vrundschop veur him op.

02 Saul nam David vanof die dag bi'j him en leut him niet meer weerommegaon naor et huus van zien oolden.

03 En Jonatan, die David zo lief had as zien eigen leven, sleut vrundschop mit him:

04 hi'j dee zien maantel of en gaf die an David. Hi’j gaf him ok zien uutrusting, tot en mit zien zweerd, zien boge en zien koppelriem.

05 Alle veldtochten die David in opdracht van Saul ondernam, brocht hi'j tot een goed aende. Daorom benuumde Saul him tot legeranvoerder, mit instemming van de soldaoten en ok van de dienstvolk.

06 Bi'j de intocht van et leger, doe David weerommekwam van zien overwinning op de Filistijn, leupen in alle steden van Israël de vrouwluden zingend en daansend uut om keuning Saul feestelik in te haelen mit meziek van tamboerijnen en rinkelbellen.

07 Slim bliede zongen ze:

"Saul versleug ze bi'j duzenden,

David bi'j tienduzenden."

08 Saul argerde him an dit vassien en wodde poerlelk: "David geven ze tienduzenden en mi'j mar duzenden. Nog even en ze geven him et keuningschop!"

09 Vanof die dag begon Saul David te wantrouwen.

10 De aanderedaegs wodde Saul opni'j overvalen deur een kwaode geest van God. Hi'j leup as een raozende deur et huus, mit zien speer in de haand, wiels David zoas meerstal op de liere tokkelde.

11 "Ik spies die jonge an de mure!" reup Saul uut. Hi'j gooide zien speer, mar David kon him tot twiekeer toe ontwieken.

12 Doe begon Saul bange te wodden veur David, omreden hi'j vernam dat de Heer him verlaoten had en an David zien kaante ston.

13 Hi'j wol David niet meer bi'j him in de buurt hebben en stelde him an as bevelhebber over een ienhied van duzend man. An et heufd van zien troepen ondernam David verschillende veldtochten,

14 en hi'j brocht ze allemaole tot een goed aende omreden de Heer an zien kaante ston.

15 Doe Saul zag dat David slaegde in alles wat hi'j ondernam, wodde hi'j nog banger veur him.

16 Mar veerder dreug iederiene in Israël en Juda David op hanen, omreden hi'j heur de hieltied opni'j anvoerde in heur veldtochten.

17 Doe zee Saul tegen David: "Hier is mien ooldste dochter Merab. Ik biede je heur as vrouw an, op veurweerde daj' in mien dienst je heldhaftigheid tonen blieven en veur de Heer de stried angaon" – want hi'j docht bi'j himzels: Ik hoef him niet zels om et leven te brengen, laot de Filistijnen dat mar doen.

18 David zee doe: "Wie bin ik en wat het mien femilie, de verwaanten van mien heit, in Israël te betekenen, dat ik een schoonzeune van de keuning wodden mag?"

19 Doe de dag kommen was dat Merab, de dochter van Saul, mit David trouwen zol, wodde zi'j uuthuwelikt an Adriël uut Mechola.

20 Ondertussen was Saul zien dochter Michal op David verliefd wodden. Saul heurde hiervan en et kwam him goed uut.

21 Ik biede him Michal as vrouw an, docht hi'j. As hi'j him deur dat anbod verlokken lat, kun de Filistijnen him om et leven brengen. Tegen David zee hi'j: "Ie kun mien schoonzeune nog wel wodden, deur mit mien twiede dochter te trouwen."

22 En hi'j dreug zien dienstvolk op: "Gaon jim es mit David praoten en zeg him dan: "ziej' wel dat de keuning op je gesteld is? En al zien knechten meugen je graeg. Griepe dus je kaans om de schoonzeune van de keuning te wodden.""

23 Saul zien dienstvolk brochten disse woorden an David over, mar hi'j zee: "Jim daenken zeker dat et zo ienvooldig is om schoonzeune van de keuning te wodden. Ik bin aanders mar een aarm en ienvooldig man."

24 Doe ze an Saul vertelden wat David zegd hadde,

25 zee hi'j: "Zeg tegen David dat de keuning niet an een bruidspries hecht en dat hi'j genoegen nemt mit de veurhuden van honderd Filistijnen, as wraoke op zien vi'janen." Et was zien bedoeling dat David op die meniere in et gevecht tegen de Filistijnen sneuvelen zol.

26 De dienstvolk brochten Saul zien woorden an David over, en die stemde d'r doe mit in om schoonzeune van de keuning te wodden. Nog binnen de termien voldee hi'j an de veurweerde.

27 Hi'j rokte mit zien troepen uut en maekte twiehonderd Filistijnen van kaant. Heur veurhuden nam hi'j mit om ze an de keuning te geven. Et weren d'r meer as genoeg om de haand van de keuningsdochter te kriegen, en Saul gaf him zien dochter Michal as vrouw.

28 Uut dit alles maekte Saul op dat de Heer an David zien kaante ston. Butendat was zien dochter Michal smoorverliefd op David.

29 Zien aangst veur David nam nog toe, en van doe of was hi'j David zien eerdsvi'jand.

30 En iederkeer as de Filistijnse vosten een anval op Israël ondernammen, streed David mit meer sukses tegen heur as ienig aandere bevelhebber van Saul. Zo oogstte hi'j de hieltied meer roem.

01 Saul maekte an zien dienstvolk en zien zeune Jonatan bekend dat hi'j David zien dood weenskte. Mar Jonatan, die slim op David gesteld was,

02 waorschouwde him: "Mien heit Saul is van doel om je van kaant te maeken. Wees morgenvroeg allat, hool je schoel en blief waoraj' binnen.

03 Ik gao dan mit mien heit de stad uut, waacht bi'j jow in de buurt en gao over jow an de praot. Daornao za’k je weten laoten hoe de zaeken d’r veur staon."

04 Jonatan hul tegen zien heit Saul een pleidooi veur David. Hi'j zee: "Laot de keuning him niet vergriepen an zien knecht David. Hi'j het jow ommes niks misdaon. 't Ligt krek even aanders, hi'j het jow juust grote diensten bewezen.

05 Mit geveer veur eigen leven het hi'j de Filistijn versleugen, en de Heer het Israël een grote overwinning bezorgd. Jow hebben et mit eigen ogen zien en weren daor doe slim bliede omme. Waorom zoj' dan onschuldig bloed vergieten deur David van kaant te maeken zonder dat daor anleiding toe is?"

06 Saul leut him deur Jonatan ommepraoten en zweerde: "Zo waor de Heer leeft, hi'j zal niet ommebrocht wodden."

07 Doe reup Jonatan David en vertelde him hoe et gesprek verlopen was. Hi'j brocht David bi'j Saul en David kwam weer an et hof te wonen, krek zoas eerst.

08 Ondertussen gong de oorlog deur. Weer trok David tegen de Filistijnen op, brocht heur een grote slag toe en jaegde ze vot.

09 En weer wodde Saul overvalen deur een kwaode geest van de Heer. Hi'j zat thuus, zien speer in de haand, wiels David meziek veur him maekte.

10 Weer perbeerde hi'j om David mit zien speer an de mure te spiesen, mar weer kon David him ontwieken en boorde de speer him in de mure. David gong d’r van deur en zocht diezelde naacht nog een veilig verschoel.

11 Saul stuurde manluden naor David zien huus, die him de aanderemorgens opwaachten mossen en him ommebrengen. Mar David zien vrouw Michal waorschouwde him: "Breng je vannaacht nog in veilighied, aanders is et morgen daon mit je."

12 Ze hulp him uut et raem naor beneden, en hi'j maekte him uut de voeten en wus te ontkommen.

13 Doe nam Michal et beeld van de huusgod en legde dat in et bedde. Om de kop vlocht ze wat geitehaor en ze dekte et beeld toe mit een deken.

14 Saul stuurde manluden om David gevangen te nemen, mar Michal zee dat hi'j ziek was.

15 Doe stuurde Saul heur opni'j naor David zien huus om him d'r mit eigen ogen van te overtugen dat David d'r was en dreug heur op: "Breng him hier, desnoods mit bedde en al, zodat hi'j omme brocht wodden kan."

16 Doe de manluden binnenkwamen, zaggen ze dat d'r een beeld op bedde lag, mit een toefte geitehaor om zien kop.

17 "Waorom hej' mi'j zo bedreugen?" vreug Saul an Michal. "Ie hebben mien eerdsvi'jand helpen ontkommen!" "Ik mos wel," zee Michal. "Hi'j zee tegen mi'j: "help mi'j ontkommen, of moet ik jow seins doodmaeken?""

18 David had him uut de voeten maekt en een veilig verschoel zocht. Hi'j was naor Rama gaon, naor Samuël, en had him alles verteld wat Saul him andaon had. Hi'j bleef een schoft bi'j Samuël in et profetenhuis.

19 Doe Saul heurde dat David in et profetenhuis in Rama was,

20 stuurde hi'j d'r manluden henne om him gevangen te nemen. Daor ankommen zaggen ze de hiele profetegemienschop in vervoering, onder toezicht van Samuël. Ok Saul zien manluden wodden deur de geest van God overvalen en zi'j raekten ok in vervoering.

21 Doe Saul hiervan heurde, stuurde hi'j aandere manluden, mar die raekten ok in vervoering. Saul gaf niet op en stuurde een dadde groep, mar ok die raekte in vervoering.

22 Uutaendelik gong hi'j d'r zels op of. Doe hi'j bi'j de grote putte in Sechu kwam, vreug hi'j: "Waor bin Samuël en David?" "Die bin in et profetenhuis in Rama," was et bescheid.

23 Saul gong naor Rama en onderwegens wodde ok hi'j overvalen deur de geest van God. De hiele weg naor et profetenhuis was hi'j in vervoering,

24 en daor ankommen trok ok hi'j zien kleren uut en vul naekend en tierend veur Samuël op de grond. Dat gong een hiele dag en naacht zo deur, en sund die tied zegt et volk: Heurt Saul now ok al bi'j de profeten?

1 Samuël 20.

Jonatan zien verbond mit David.

01 David maekte dat hi'j uut et profetenhuis in Rama wegkwam. Hi'j gong naor Jonatan en vreug him: "Wat he'k toch verkeerd daon? Waoran he'k mi'j dan schuldig maekt? Wat he'k jow heit misdaon, dat hi'j mi'j ommebrengen wil?"

02 "D'r is gien spraoke van dat ie starven moeten," zee Jonatan. "Mien heit dot ommes nooit wat zonder mi'j in vertrouwen te nemen, al is et nog zo onbelangriek. Zol hi'j dan zoks veur mi'j verburgen holen? Dat bestiet niet!"

03 Mar David hul vol: "Je heit wet hiel goed dat ie op mi'j gesteld binnen. Daorom daenkt hi'j: Jonatan mag dit niet te weten kommen, et zol him mar verdriet doen. Mar ik zwere je, zo waor de Heer leeft en zo waor ie leven, Jonatan, ik bin nog mar iene stap van de dood of."

04 "Zeg mar wat ik veur je doen kan," zee Jonatan,

05 en David zee doe: "Luuster, morgen is et ni'jemaone. Aenlik zo'k dan mit de keuning an de maoltied anzitten moeten. Mar as ie mi'j verlof geven, dan hool ik mi'j buten de stad schoel tot et duuster is.

06 As je heit vernemt da’k d’r niet bin, dan moej' zeggen: "David het mi'j dringend vraogd om naor zien vaderstad Betlehem te meugen, waor zien hiele femilie bi'jmekeer is veur et jaorlikse offerfeest."

07 As hi'j zegt dat et goed is, dan kan ’k gerust wezen, mar as hi'j lelk wodt, dan weet ie dat hi'j vaaste van doel is om mi'j kwaod te doen.

08 Op jow andringen hebben ie en ikke mekeer tegenover de Heer trouw zweerd, bewies mi'j now asjeblief disse vrundendienst: a’k wat misdaon hebbe, maek ie mi'j dan mar dood, mar lever mi'j niet uut an je heit."

09 "Dat nooit!" reup Jonatan uut. "Moch ik d'r aachter kommen dat mien heit van doel is om jow kwaod te doen, dan za’k et je beslist weten laoten."

10 "Hoe kom ik te weten wat je heit zegd het, en of hi'j koegels wodden is?" vreug David.

11 "Waacht, lao'we eerst de stad uutgaon," stelde Jonatan veur. Doe ze tegere buten de stad kommen weren

12 zee Jonatan: "Bi'j de Heer, de God van Israël, morgen of overmorgen om disse tied za’k uutzuken hoe mien heit over je daenkt. As ‘t d'r goed veur je uutzicht, za'k een bosschop sturen om et je weten te laoten.

13 Mar moch mien heit et in zien heufd zet hebben om je kwaod te doen, dan mag de Heer mit mi'j doen wat hi'j wil, a’k je dat niet weten laoten zol en d'r niet veur zorgen zol daj’ een veilig hennekommen vienen kunnen. Mag de Heer je helpen zoas hi'j eerst mien heit hulpen het.

14 Ik weet wel dat ie mi'j zo lange a’k leef goed behaandelen zullen, zoas de Heer dat veurschrift, mar beloof mi'j daj' ok nao mien dood

15 mien naokommelingen de hieltied goedgezind blieven, alderdeegst as de Heer al je vi'janen iene veur iene van de eerdbojem wegveegt."

16 Jonatan sleut een verbond mit et huus van David mit de woorden: "Mag de Heer je daoran holen."

17 Doe leut hi'j David dit bekrachtigen mit een eed op heur vrundschop, want hi'j had David lief as zien eigen leven.

18 Daornao zee hi'j: "As je plak morgen bi’j et ni'jemaonefeest leeg blift, zal et volk je grif missen.

19 Overmorgen moej’ een flink aende votgaon en je verbargen op etzelde plak as de veurige keer, bi'j de Haëzelrots.

20 Ik zal drie pielken op de rots ofschieten, asof ik op een doel mik,

21 en die deur mien waopendreger ophaelen laoten. A’k tegen him roep: "nee, dichterbi'j!" neem him dan mit en kom naor mi'j toe, want zo waor de Heer leeft, dan kuj' gerust wezen en is d'r niks an de haand.

22 Mar a’k roep: "nee, veerderop!" dan moej' votgaon, want dan is et de Heer zels die je votstuurt.

23 En bi'j alles wawwe now ofpraot hebben, ieje en ikke, is de Heer oonze getuge."

24 David hul him dus buten de stad verstopt. Mit ni'jemaone zette de keuning him an et feestmaol.

25 Jonatan kwam overaende doe de keuning zitten gong, op zien vaaste plak tegen de kaante. Abner gong naost Saul zitten; David zien plak bleef leeg.

26 Saul zee d'r die dag niks van; hi'j docht bi'j himzels dat et misschien toeval was, dat David niet rein was of zokswat.

27 Mar doe David zien plak de aanderedaegs, de twiede dag van et ni'jemaonefeest, nog de hieltied leeg bleef, vreug Saul an zien zeune Jonatan: "Waorom is de zeune van Isaï niet an de maoltied verschenen, gisteren niet en vandaege ok niet?"

28 "David het mi'j dringend verlof vraogd om naor Betlehem te gaon," zee Jonatan.

29 ""laot mi'j asjeblief gaon," vreug hi'j. "d'r wodt bi'j oons thuus in de femiliekring een offerfeest hullen, en mien breur het mi'j zegd da’k ok kommen mos. Wees zo goed mi'j ongehinderd naor huus gaon te laoten, zodat ik mi'j bi'j mien breurs voegen kan." Daorom lat hi'j him verontschuldigen bi'j et feestmaol van de keuning."

30 Poerlelk bastte Saul tegen Jonatan uut: "Hoerejong! Asof ik niet weet dat ie de kaante van de zeune van Isaï keuzen hebben. Ie maeken jezels te schaande, en de moeke bi'j wie ik je verwekt hebbe d'r bi'j!

31 Zolange de zeune van Isaï hier op eerde rondlopt, bin ie je leven en je keuningschop niet zeker. Laot him votdaolik haelen en breng him bi'j me, want hi'j is veur dood opschreven."

32 "Mar waorom moet hi'j dood?" vreug Jonatan. "Wat het hi'j dan daon?"

33 Doe slingerde Saul zien speer naor Jonatan mit et doel om him te treffen. Doe begreep Jonatan dat zien heit vaastebesleuten was om David uut de weg te rumen.

34 Poer leup hi'j van taofel weg, zonder dat hi'j die twiede dag van et ni'jemaonefeest wat eten hadde, want hi'j maekte him zorgen om David en was slim raekt omreden zien heit him zo beledigd had.

35 De aanderemorgens gong Jonatan mit een knechien de stad uut om David op et ofpraotte plak te treffen.

36 "Zuuk vlogge de pielken op die ik votschiet," beveelde hi'j him. Zogauw de jonge votleup, scheut Jonatan een pielke over him henne.

37 Doe de jonge bi'j et plak kwam waor de pielke terechte kommen was, reup Jonatan him nao: "Ligt de pielke niet veerder vot?"

38 En: "Schiet op, blief daor niet zo staon!" Jonatan zien knecht pakte de pielken bi'jmekeer en brocht ze weeromme naor zien meester.

39 Hi'j wus netuurlik niet waor et eins omme gong, mar Jonatan en David des te beter.

40 Jonatan gaf zien waopens an zien knecht en dreug him op om ze naor de stad weeromme te brengen.

41 Zogauw de jonge vot was, kwam David van aachter de rotsblokken te veurschien, gong deur de kni’jen en beug driemaol diepe veurover. Zi'j tuten op mekeer omme wiels heur de traonen over de wangen leupen, totdat Jonatan him vermande

42 en zee: "Veerwel. Onthool wat wi'j beidend mekeer bi'j de naeme van de Heer zweerd hebben en dat wi’j en oonze naokommelingen daor veur altied an hullen binnen. De Heer is oonze getuge."

01 Doe gong David vot en Jonatan gong weeromme naor de stad.

02 David gong naor Nob, naor de priester Achimelech. Disse kwam him ongerust integen en vreug: "Waorom bi’j’ allienig, waorom is d'r gieniene bi'j jow?"

03 "Odders van de keuning," zee David. "De keuning het mi'j belast mit een opdracht waorvan gieniene wat weten mag. Mien manluden waachten op mi'j op een ofpraot plak.

04 Mar now terzake: wat hebben jow in veurraod? Geef mi'j vuuf broden, of wat jow aanders mar in huus hebben."

05 "Alledaegs stoete he'k niet," zee de priester. "Ik kan jow wel wi’jdede stoete geven, mar allienig as jow manluden gien gedoente mit een vrouw had hebben."

06 "Wi'j hebben zoas meerstal de verplichting op oons neumen om oons van gedoente mit vrouwluden te ontholen," zee David. "De hieltied a’k d'r mit mien manluden op uuttrek bin wi'j en alles wawwe bi'j oons hebben, wi’jded, alderdeegst as ‘t een gewone onderneming angaot. Dus vandaege biwwe grif wi’jded."

07 Doe gaf de priester him wi’jdede stoete, want hi'j had gien aander stoete as et toonbrood uut et heiligdom, dat om de zovule daegen vervast wodt.

08 D'r was daor op die dag ok een knecht van Saul, een zekere Doëg uut Edom, de opzichter van Saul zien hedders. Hi'j was daor vanwegens ien of aandere verplichting an de Heer.

09 "Hebben jow hier misschien ok een laans of een zweerd?" vreug David an Achimelech. "Ik hebbe niet iens mien zweerd en mien aandere waopens mitnemen kund, zovule haost was d'r bi'j de opdracht van de keuning."

10 "Ik hebbe hier et zweerd van de Filistijn Goliat, die jow in de Terebintevallei versleugen hebben," zee de priester. "Daor hangt et, aachter et priestergewaad, wikkeld in een doek. As jow willen kun jow et mitnemen. Een aander waopen is hier niet." "Zoas dit is d'r gien twiede," zee David. "Geef et mi'j."

11 Nog diezelde dag zette David zien vlocht veur Saul vot, tot hi'j bi'j Achis kwam, de stadsvost van Gat.

12 De dienstvolk van Achis zeden tegen heur vost: "Is dat niet David, de keuning van et laand? Is dat niet degene over wie ze triomfaantelik zongen hebben: "Saul versleug ze bi'j duzenden, David bi'j tienduizenden"?"

13 Disse woorden ontgingen David niet, en hi'j wodde bange dat Achis him kwaod doen zol.

14 Daorom dee hi'j krek asof hi'j gek was: doe ze him beetpakten, gong hi'j as een gek tekeer, kraste tekens op de deuren van de poort en kwijlde in zien baord.

15 "Zien jim dan niet dat die man gek is?" zee Achis tegen zien knechten. "Waorom brengen jim him bi'j mi'j?

16 He'k hier seins gien gekken genoeg, dat jim him bi'j mi'j brengen om tegen mi'j tekeer te gaon? Wat moet die kerel in mien peleis?"

01 David gong weer vot uut Gat en vun een veilig hennekommen in een grot in de buurt van Adullam. Doe zien breurs en zien overige femilieleden dat heurden, kwammen ze daor bi'j him.

02 Ok verschillende meensken die in zwaorigheden zatten, schulden hadden of verbitterd weren, sleuten heur bi'j him an. David wodde heur anvoerder; et was een groep van omdebi'j vierhonderd man.

03 Van daoruut bezocht hi'j de keuning van Moab in Mispe en vreug him: "Stao mien heit en moeke asjeblief toe om naor jow grondgebied uut te wieken tot ik weet wat God mit mi'j veurhet."

04 Zo brocht hi'j zien oolden onder bi'j de keuning van Moab, en daor bleven ze zolange David heur in de bargen in ’t verschoel hul.

05 Mar de profeet Gad zee tegen David: "Blief niet in de bargen, mar gao naor et laand van Juda." Doe trok David naor de bos van Cheret.

06 Saul zat mit zien speer in zien haand onder de tamarisk op de heuvel bi'j Gibea, mit al zien knechten om him henne. Doe hi'j heurde dat David en zien manluden signaleerd weren,

07 zee hi'j zien knechten: "Manluden van Benjamin, luuster. Het de zeune van Isaï jim allemaole seins akkers en droevetunen beloofd? Verwaachten jim dat hi'j jim as bevelhebber over duzend of honderd man anstellen zal?

08 Waorom spannen jim aanders tegen mi'j saemen? Gieniene het mi'j inlicht dat mien zeune een verbond sleuten het mit de zeune van Isaï. Gieniene van jim bekommert him om mi'j. En gieniene het mi'j weten laoten dat et now al zo veer is dat mien zeune mien knecht opstookt het om mi'j te belaogen."

09 Onder de knechten van Saul was ok de Edomiet Doëg. Hi'j nam et woord en zee: "Ik hebbe de zeune van Isaï in Nob zien, bi'j Achimelech, de zeune van Achitub.

10 Die het veur him de Heer om raod vraogd en him niet allienig eteri’je mitgeven, mar ok et zweerd van de Filistijn Goliat."

11 Doe ontbeud de keuning de priester Achimelech, de zeune van Achitub, en al zien femilieleden, die ok priester in Nob weren. Doe ze an de keuning veurleided wodden,

12 zee Saul: "Zeune van Achitub, luuster." "Jaowel, mien heer," zee Achimelech,

13 en Saul vreug: "Waorom hebben jow mit de zeune van Isaï tegen mi'j saemenspand deur him stoete en een zweerd te geven en God veur him om raod vraogd, zodat hi'j now in et geheim een opstaand tegen mi'j veurbereidet?"

14 "Mar keuning," zee Achimelech doe, "wie van al jow knechten zol et volk beter vertrouwen kunnen as David? Hi'j is jow eigen schoonzeune en de kommedaant van jow liefwaacht, en hi'j staot in hoog anzien an jow hof.

15 Et is toch niet de eerste keer dat ik veur him God om raod vraogd hebbe? 't Ligt krek even aanders! Ik smeke jow, wrieve dit mi'j en mien femilie niet an, want ik wus van dit alles niks mar dan ok niks of."

16 Mar de keuning zee: "Starven zullen jow, Achimelech, jow en hiel jow femilie."

17 En hi'j beveelde de soldaoten van de liefwaacht die naost him stonnen: "Slao toe, dood de priesters van de Heer, want zi'j hebben David hulpen, en hoewel ze wussen dat hi'j op 'e vlocht was, hebben ze mi'j niet op de hoogte steld." Mar de liefwachten van de keuning weigerden heur haand op te heffen tegen de priesters van de Heer.

18 Daorom zee de keuning tegen Doëg: "Doen jow et dan. Slao toe en stik de priesters daele." En de Edomiet Doëg sleug toe en steuk de priesters eigenhaandig daele. Zo maekte hi'j die dag vuventachtig manluden dood die et linnen priesterhemd dreugen.

19 Ok alle inwoners van de priesterstad Nob wodden ommebrocht: alle manluden en vrouwluden, alle kiender en poppies, en ok et vee: bollen, ezels en schaopen.

20 Iene zeune van Achimelech, de zeune van Achitub, wus te ontkommen en zocht zien toevlocht bi'j David. Zien naeme was Abjatar.

21 Doe hi'j an David vertelde dat Saul de priesters van de Heer vermoren laoten hadde,

22 zee David tegen him: "Doe ik die dag in Nob markte dat de Edomiet Doëg d'r ok was, wa'k d'r al bange veur dat hi'j Saul inlichten zol. Ik bin dus de oorzaeke van de dood van jow femilieleden.

23 Blief van-now-an bi'j mi'j en wees niet bange. Wie jow naor et leven stiet, krigt mit mi'j te doen. Bi'j mi'j bej’ veilig."

01 David hadde heurd dat de Filistijnen een anval op Keïla deden en et graon van de döskvloeren wegroofden.

02 David vreug de Heer en zee: "Za'k de stried mit disse Filistijnen angaon?" De Heer zee doe: "Ja, gao de stried an mit de Filistijnen; ie zullen Keïla vri'jmaeken."

03 Mar David zien manluden zeden: "We zitten hier in Juda al zo in aangst, hoe komt et dan wel niet awwe naor Keïla gaon, de Filistijnse gelederen integen?"

04 Daorom vreug David opni'j de Heer, en de Heer zee: "Kom op, trek op naor Keïla; ik lever de Filistijnen an je uut."

05 Doe gong David mit zien manschoppen naor Keïla en leverde slag mit de Filistijnen. Hi'j voerde heur veestaepel weg en brocht heur grote verliezen toe. Zo maekte David de inwoners van Keïla vri'j van de Filistijnen.

06 Daor in Keïla zocht Achimelechs zeune Abjatar ok zien toevlocht bi'j David. Et priestergewaod had hi’j mitneumen.

07 Doe Saul heurde dat David Keïla binnentrokken was, docht hi'j: Deur een stad binnen te gaon mit een dubbele deure en een grundel het hi'j himzels insleuten. God het him an mi'j uutleverd!

08 Hi'j reup et leger onder de waopens mit de bedoeling om David en zien manluden in Keïla in te sluten.

09 David wus wel dat Saul kwaodens in 't zin hadde. Daorom vreug hi'j de priester Abjatar om mit et priestergewaod bi'j him te kommen.

10 Doe zee hi'j: "Heer, God van Israël, et volk het jow knecht verzekerd dat Saul risselvaosies treft om naor Keïla te gaon en de stad vanwegens mi'j te vernietigen.

11 Zullen de burgers van Keïla mi'j an him uutleveren? Is Saul inderdaod onderwegens, zoas et volk mi'j het verteld? Heer, God van Israël, ik vraoge jow, laot et mi'j weten!" "Ja, hi'j is onderwegens," zee de Heer doe,

12 en David vreug: "Zullen de burgers van Keïla mi'j en mien manluden an Saul uutleveren?" "Ja, dat zullen ze doen," gaf de Heer as bescheid.

13 Doe vertrokken David en zien manluden uut Keïla en begonnen rond te zwalken, now hier en dan daore. Heur tal was ondertussen angruuid tot zeshonderd man. Doe Saul heurde dat David uut Keïla ontkommen was, brak hi'j zien veldtocht of.

14 David en zien manluden verschaansten heur in rotshollen in de mit kloven deursneden woesteni'je an de oostkaante van Zif. Saul stuurde iedere dag verkenners uut om David op te sporen, mar God leverde him niet an him uut.

15 David, die in Choresa zat, in de woestijn van Zif, markte wel dat Saul et nog de hieltied op zien leven veurzien had.

16 Saul zien zeune Jonatan zocht David in Choresa op om him te zeggen dat hi'j op God vertrouwen blieven mos.

17 "Ie hoeven niet bange te wezen," zee hi'j, "mien heit Saul zal je niet te pakken kriegen. Ie zullen keuning van Israël wodden en ik zal je twiede man wezen. En dat wet mien heit zels ok."

18 Naodat ze tegere tegenover de Heer heur vriendschapsverbond bevestigd hadden, gong Jonatan weeromme naor huus; David bleef in Choresa.

19 Ondertussen weren een peer inwoners van Zif naor Gibea gaon om tegen Saul te vertellen: "Weten jow niet dat David him bi'j oons in Choresa schoel hoolt, in de hollen in de waand van de Chachila, an de zuudkaante van de Jesimon?

20 Jow bin d'r toch zo op braand om op David of te gaon, keuning? Doe et now dan; wi'j zullen d'r veur zorgen dat hi'j jow in hanen vaalt."

21 "Mag de Heer jim zegenen," zee Saul doe. "Jim bin temeensen mit mi'j begaon.

22 Mar gao eerst nog een keer krek nao waor hi'j zit en wie him daor zien het, want et volk het mi'j verteld dat hi'j biezunder slim te wark giet.

23 Zorge d'r veur daj’m al zien schoelplakken te weten kommen en kom dan mit de juuste gegevens bi'j mi'j weeromme. Dan za’k mit jim gaon, en as hi'j inderdaod bi'j jim in Juda is, za’k him tussen alle duzenden inwoners van et laand weten te vienen."

24 Doe vertrokken de bezukers om Saul veur te gaon naor Zif. David en zien manluden weren ondertussen in de woestijn bi'j Maon in de Araba, an de zuudkaante van de Jesimon.

25 Doe David heurde dat Saul en zien manluden him op et spoor weren, daelde hi'j in de ofgrond of. Saul, die verneumen had dat David in de woestijn bi'j Maon was, begon daor jacht op him te maeken.

26 Saul volgde et pad an de iene kaante van de kloof en David en zien manluden et pad an de aandere kaante. David dee zien uterste best om Saul veur te blieven, mar Saul en zien manluden leupen de hieltied meer op David en zien mannen in. Krek doe zi'j op et punt stonnen om heur te overmeesteren,

27 kwam d'r een bode naor Saul toe, die zee: "Jow moe'n votdaolik thuuskommen, de Filistijnen bin ‘t laand binnenvalen!"

28 Saul staekte de aachtervolging van David en gong de Filistijnen integen. Daorom nuumt et volk dat plak Sela-Hammachlekot.

01 David trok him mit zien manluden weeromme in de rotshollen in de buurt van Engedi.

02 Doe Saul bi'j et weerommekommen van zien veldtocht tegen de Filistijnen heurde dat David in de woestijn bi'j Engedi was,

03 keus hi'j drieduzend van de beste manluden van Israël uut en gong mit heur in et rotsachtige gebied waor de stienbokken leven, op zuuk naor David en zien manluden.

04 Onderwegens kwam hi'j langs een spelonk die deur een muurtien ofscharmd was. Daor gong hi'j naor binnen en gong deur de kni’jen om daor even uut de broek te gaon. En krek aachter in die spelonk hadden David en zien manluden heur verstopt.

05 David zien manluden zeden tegen him: "Dit is je kaans! Dit is et mement waor de Heer op doelde doe hi'j zee: "ik zal je vi'jaand an je uutleveren; ie kun mit him doen wat je goeddonkt."" David kwam overaende en sneed stillegies een reep van Saul zien maantel of.

06 Zien hatte boonsde d'r van,

07 en hi'j zee tegen zien manluden: "De Heer verhoede dat ik mien keuning, God zien gezalfde, wat andoen zol en mien haand tegen him opheffen zol. Hi'j is ommes deur de Heer zels as keuning anwezen."

08 Zo maende David zien manluden tot kalmte en weerhul hi'j ze d'r van om Saul te overvalen. Saul was overaende kommen en weer naor buten gaon.

09 Now haostte ok David him naor buten en reup him aachternao: "Mien heer en keuning!" Doe Saul ommekeek, gong David deur de kni’jen, beug diepe veurover

10 en zee: "Waoromme geven jow geheur an de meensken die beweren dat ik jow kwaod doen wil?

11 Vandaege hebben jow ondervienen kund dat de Heer jow in die spelonk an mi'j overleverd had. Ze zeden da’k jow ommebrengen mos, mar ik was mit jow begaon en ik zee bi'j mezels dat ik mien haand niet tegen mien heer opheffen mos, omreden jow ommes de gezalfde van de Heer binnen.

12 Kiek zels mar, heit, hier he'k een stok van jow maantel; ik hebbe een reep van jow maantel ofsneden, mar ik hebbe jow niet vermoord. Zien jow wel dat ik niks kwaods of verkeerds tegen jow in de zin hebbe? Ik hebbe jow niks misdaon, mar jow jaegen mi'j op en staon mi'j naor et leven.

13 Laot de Heer beslissen wie van oons beiden in zien recht stiet en laot de Heer mi'j op jow wreken; ik zal mien haand niet tegen jow opheffen.

14 Zoas et oolde spreekwoord lödt: Minne meensken, minne daoden. Nee, ik zal mien haand niet tegen jow opheffen.

15 Tegen wie is de keuning van Israël aenliks uutrokt? Op wie maeken jow jacht? Een dooie hond, een nietige vlo!

16 De Heer zal uutspraoke doen en beslissen wie van oons beiden in zien recht stiet. Hi'j zal mien zaeke onderzuken en mi’j verdedigen en mi’j recht geven tegenover jow."

17 Naodat David uutpraot was, vreug Saul: "Is et jow stemme die ik daor heure, David, mien zeune?" Doe begon hi’j te goelen

18 en zee: "Ie staon meer in je recht as ik, want ie hebben kwaod mit goed vergeld.

19 Ie hebben zokrek toond daj' et goed mit mi'j veurhebben: de Heer had mi'j an jow uutleverd, en toch hej' mi'j niks daon.

20 Wie lat ooit zien vi'jaand gaon as hi'j him op zien weg vint? Mag de Heer je belonen veur waj' vandaege veur mi'j daon hebben.

21 Now weet ik grif dat ie keuning wodden zullen en daj’t keuningschop van Israël vaaste in hanen holen zullen.

22 Mar zwere mi'j bi'j de Heer daj' mien naokommelingen niet uutroeien zullen, zodat mien naeme binnen de femilie bestaon blift."

23 David zweerde wat Saul van him vreug. Doe gong Saul weeromme naor huus en David en zien manluden trokken de bargen weer in.

01 Omdebi'j die tied raekte Samuël weg. Hiel Israël kwam bi'jmekeer om over him te rouwen. Hi'j wodde begreuven bi'j zien huus in Rama.

David trok wieder, naor de woestijn van Paran.

02 Now woonde d'r in Maon iene die zien bedrief in Karmel had. Hi'j was schatriek: hi'j hadde drieduzend schaopen en duzend geiten. Hi'j was veur et scheren van de schaopen naor Karmel kommen.

03 Zien naeme was Nabal en zien vrouw hiette Abigaïl. Zi'j had een helder verstaand en was mooi om te zien; hi'j was had en gewetenloos. Hi'j was een naokommeling van Kaleb.

04 Doe David in de woestijn heurde dat bi'j Nabal de schaopen scheerd wodden,

05 stuurde hi'j tiene van zien knechten naor Karmel mit de opdracht: "Gao naor Nabal en breng him mien groeten over.

06 Zegge him uut mien naeme: "Ik weens jow en je femilie en jow bedrief alle goeds, ok veur ankem jaor.

07 Ik hebbe heurd dat ze jow schaopen an et scheren binnen. Now zit et zo: doe jow hedders bi'j oons in de streek weren, hebben wi'j heur niet lastigvalen; al die tied dat ze hier in Karmel weren is d’r niks van heur steulen.

08 Vraog et jow knechten mar, zi'j zullen et jow bevestigen. Ik hope dat jow op jow beurt mien knechten goed behaandelen zullen, zi'j kommen ommes op een feestdag bi'j jow. Daorom vraog ik jow vrundelik om mien knechten en mi'j, David, te geven wat jow missen kunnen.""

09 Doe David zien knechten bi'j Nabal kwammen, brochten ze uut David zien naeme dit alles over en waachtten of wat hi'j zeggen zol.

10 Nabal zee dit doe tegen David zien knechten: "Wie is die David? Wie is die zeune van Isaï? Et wemelt vandaege-de-dag van de slaven die bi'j heur meester weglopen binnen.

11 Daenken jim now warkelik dat ik mien stoete en mien waeter en et vleis dat ik veur mien scheerders klaormaeken laoten hebbe, an de eerste de beste onbekende votgeve?"

12 David zien knechten gongen zonder risseltaot weeromme en vertelden David wat Nabal zegd hadde.

13 Doe beveelde David zien manluden: "Pak je waopen!" Allemaole deden ze heur zweerd omme, ok David zels, en mit vierhonderd man trokken ze onder anvoering van David naor Karmel op; twiehonderd man bleven aachter om et kaamp te bewaeken.

14 Ondertussen was Nabal zien vrouw Abigaïl deur iene van de knechten op de hoogte steld. "David het uut de woestijn boden stuurd om oonze heer te groeten," zee hi'j, "mar die is aorig tegen heur uutveerd.

15 En dat wiels David en zien manluden oons krek zo goed behaandeld hebben: zi'j hebben oons niet lastigvalen en al die tied dawwe in heur streek rondtrokken om de schaopen te weiden is niks van oons steulen.

16 Ze bin krek dag en naacht as een mure om oons henne west, al die tied dawwe in heur streek oonze kudde weiden leuten.

17 Jow moe'n d'r wat op bedaenken, want now oonze heer, die onheilstichter, zoe'n toon tegen him ansleugen het, het hi'j et ongelok over himzels en oons d'r bi'j ofreupen."

18 In zeuven haosten leut Abigaïl twiehonderd broden, twie zakken wien, druugd vleis van vuuf schaopen, vuuf schepel reusterd graon, honderd plakken rezienen en twiehonderd plakken dreugde viegen op ezels laeden

19 en gong zonder mit heur man te overleggen, vot. "Rieden jim veur mi'j uut," beveelde ze heur knechten, "ik komme aachter jim an."

20 Abigaïl ree op heur ezel deur de kloof, wiels David en zien manluden van de aandere kaante optrokken. Omreden zi'j deur de bergwand niet te zien was, wodde David deur heur komst verrast.

21 Hi'j was nog de hieltied alderheiselik koegels: "Wat daenkt die vent wel? He'k daorom al die tied zien bezittings bescharmd? Ik had et krek zo goed niet doen kund! Nog niet ien schaop is hi'j kwiet, en wat krieg ik? Staank veur daank!

22 God mag mit mi'j doen wat hi'j wil as ik morgenvroeg van zien femilie ok mar iene van et manlik geslaacht in leven laoten hebbe!"

23-24 Zogauw Abigaïl David zag, sprong zi'j van heur ezel of. Ze vul veur zien voeten op heur kni'jen, beug diepe veurover en zee: "Mi'j treft alle schuld, mien heer. Stao mi'j toe et woord tot jow te richten en wees zo goed om te luusteren naor wat ik te zeggen hebbe.

25 Slao asjeblief gien aacht op die domme praotiesmaeker van een Nabal. Hi'j is een onbenul, zoas zien naeme al zegt. Had ik jow boden zels mar te woord staon kund.

26 Zo waor as de Heer leeft, mien heer, en zo waor as jowzels leven, de Heer het jow d'r van weerholen om et recht in eigen haand te nemen en bloedschuld op jow te laeden. Mar ik hope dat et al jow vi'janen en tegenstaanders vergaon zal zoas Nabal.

27 Anvere de kedo's die ik veur jow mitneumen hebbe, mien heer; ze bin bestemd veur de manluden die jow op je tochten vergezellen.

28 Vergeef mi'j asjeblief de misstappen die’k maekt hebbe. Ik weet grif dat de Heer jow huus de hieltied bestaon laoten zal, jow gaon ommes veur de Heer de stried an. D'r mag bi'j jow dus jow leven lange gien spoor van kwaod te vienen wezen.

29 Moch iene et waogen om jow te aachtervolgen en jow naor et leven te staon, dan zal et stientien van jow leven veilig burgen wezen in de buul waorin de Heer, jow God, de meenskelevens beweert, mar et leven van jow vi'janen zal votslingerd wodden.

30 As de Heer al zien goeie beloften an jow inlost en jow anstelt tot vost van Israël,

31 zullen jow niet hinderd wodden deurdat jow jow geweten belast hebben deur et recht in eigen haand te nemen en onschuldig bloed te vergieten. As et ienkeer zoveer is, mien heer, vergete jow dienstmaegien dan niet."

32 David zee doe: "Ik daank de Heer, de God van Israël, dat hi'j jow vandaege op mien weg stuurd het.

33 En jow daank ik veur jow verstaandig optreden van zokrek, waormit jow veurkommen hebben dat ik et recht in eigen haand nam en mi'j schuldig an moord maeken zol.

34 Mar zo waor de Heer leeft, de God van Israël, die mi'j d'r van het weerholen om jow kwaod te doen, as jow niet zo rap naor mi'j toe kommen weren, was d'r van Nabal zien femilie morgenvroeg gieniene van et manlik geslaacht meer in leven west!"

35 En hi'j anveerdde heur kedo's mit de woorden: "Gao gerust naor huus; ik hebbe jow woorden anheurd en jow verontschuldigings anveerd."

36 Bi'j heur thuuskomst zag Abigaïl dat Nabal een feestmaol anricht had, et leek wel een keuningsmaol. Hi'j had slim vule dronken en de wien was him naor et heufd stegen, daorom zee ze die aovend gien woord van wat d'r gebeurd was.

37 De aanderemorgens, doe Nabal zien roes uutslaopen hadde, vertelde ze him wat ze daon had. Zien hatte bleef stillestaon in zien bost, en hi'j zakte zonder te bewegen inneneer.

38 Tien daegen laeter trof de Heer Nabal zo zwaor dat hi'j bezweek.

39 Doe David heurde dat Nabal dood was, zee hi'j: "Prezen is de Heer; hi'j het et veur mi'j opneumen tegen Nabal, die mi'j zo beledigd het. Op die meniere het hi'j mi'j d'r van weerholen wat verkeerds te doen en het hi'j toch Nabal zien verdiende loon geven." Doe stuurde hi'j boden naor Abigaïl om heur te vraogen om mit him te trouwen.

40 In Karmel ankommen zeden David zien knechten tegen Abigaïl: "David het oons stuurd om jow te vraogen om zien vrouw te wodden."

41 Abigaïl gong deur de kni’jen, beug diepe veurover en zee: "Ik bin jow dienstmaegien. Ik bin klaor om de slavin te wezen die de voeten waskt van de knechten van mien heer."

42 Vlogge maekte zi'j heur klaor om te vot te gaon. Doe ree ze op heur ezel, mit vuuf slavinnen in heur gevolg, aachter de boden van David an en wodde zien vrouw.

43 Hi'j had ok Achinoam uut Jizreël tot vrouw neumen; zi'j beiden weren now zien vrouw.

44 David zien vrouw Michal was deur heur heit Saul ondertussen uuthuwelikt an Palti, de zeune van Laïs, uut Gallim.

01 Een peer inwoners van Zif weren naor Gibea gaon om Saul te vertellen: "Weten jow wel dat David him schoel hoolt op de Chachila, tegenover de Jesimon?"

02 Votdaolik vertrok Saul mit drieduzend man, die tot de beste soldaoten van Israël heurden, naor de woestijn van Zif om David op te zuken.

03 Op de Chachila ankommen sleug hi'j zien kaamp op langs de kaante van de weg. David, die daor in de streek was, murk dat Saul aachter him an kommen was

04 en stuurde verkenners uut. Zogauw hi'j grif wus waor Saul was,

05 gong hi'j naor et plak waor die zien kaamp opsleugen had. Daor zag hi'j Saul liggen, naost zien legeranvoerder Abner, de zeune van Ner. Saul lag in et midden van et kaamp; daoromhenne weren de soldaoten legerd.

06 "Wie gaot d'r mit mi'j mit et kaamp in, naor Saul toe?" vreug hi'j an zien mitgezellen, de Hethiet Achimelech en Abisai, die een zeune van Seruja was en een breur van Joab. "Ik gao mit," zee Abisai.

07 Dekt deur de duusternis sloepten David en Abisai tussen de soldaoten deur. Daor, omringd deur Abner en de soldaoten, lag Saul te slaopen, mit zien speer naost zien heufd in de grond steuken.

08 "Vandaege het God je vi'jaand an je uutleverd," zee Abisai tegen David. "Laot mi'j him mit zien eigen speer an de grond vaaste spiezen. Iene gerichte stoot en et is daon mit him."

09 "Nee, maek him niet dood," zee David. "Gieniene stikt ongestraft zien haand op tegen de zalfde van de Heer.

10 Zo waor as de Heer leeft, hi'jzels zal Saul treffen: of deurdat hi'j een netuurlike dood starft as zien tied kommen is, of deurdat hi'j him in oorlog begeft en sneuvelt.

11 De Heer verhoede dat ik mien haand uutstik tegen zien gezalfde! Kom, pak de speer daor bi'j zien heufdaende weg, en de waeterkruke, dan gaon we weer vot."

12 David nam de speer en de waeterkruke mit die bi'j Saul zien heufdaende stonnen, en zo gongen zi'j et kaamp weer uut. Gieniene hadde wat zien, gieniene had wat verneumen, gieniene was wakker wodden. Ze laggen allemaole vaaste te slaopen, want de Heer had heur diepe slaopen laoten.

13 David steuk de ofgrond over en een aende veerder, op de kaom van de rotsen an de ginne kaante, bleef hi'j staon, op veilige ofstaand van et kaamp.

14 Daorweg begon hi'j de soldaoten en Abner, de zeune van Ner, toe te raozen. "Geef ie nog bescheid, Abner!" reup hi'j. Abner zee doe: "Wie bin ie wel, dat ie de keuning durven te roepen?"

15 Mar David reup tegen Abner: "En ie, wat bin ie veur een man? Zoas ie is d'r in Israël toch gien twiede? Waorom hej' dan niet waekt over je heer, de keuning? Hej' niet verneumen dat de keuning, je heer, bi'jkaans deur iene van zien onderdaonen ommebrocht is?

16 Ie hebben je opdracht mar min vervuld. Zo waor de Heer leeft, jim bin as dooien opschreven, want jim hebben niet waekt over je heer, zien gezalfde. Kiek mar, waor bin de speer en de waeterkruke bleven die bi’j zien heufdaende stonnen?"

17 Saul had David zien stemme herkend en vreug: "Is dat jow stemme die ik daor heure, David, mien zeune?" "Ja, ik bin et, mien heer en keuning," zee David.

18 En drekt vreug hi'j: "Waorom jaegen jow mi'j toch aachternao, mien heer? Wat he'k jow misdaon, waor he’k mi'j schuldig an maekt?

19 Luuster asjeblief naor wat ik jow te zeggen hebbe, mien heer en keuning: As et de Heer is die jow tegen mi'j opzet het, laot dan een roekend offer him van gedaachten veraanderen. Mar as jow deur meensken opstookt binnen, mag de Heer ze dan vervluken omreden zi'j mi'j uut God zien eigen laand verdrieven en zeggen da’k mar aandere goden dienen gaon moet.

20 Ik smeke jow, veurkom toch dat mien bloed in vremde bojem stroomt, veer vot van de Heer. De keuning van Israël is uuttrokken om een vlo nao te jaegen, zoas et volk in de bargen jacht maekt op een petries."

21 Doe zee Saul: "Ik hebbe verkeerd daon. Kom weeromme, David, mien zeune. Ik wil je niet langer kwaod doen, want ie hebben vandaege mien leven speerd. Ja, ik bin dom west en hebbe eernstige fouten maekt."

22 Mar David zee: "Hier is jow speer, keuning, laot iene van jow manluden him mar ophaelen.

23 Wie rechtveerdig en trouw is, wodt deur de Heer beloond; ik hebbe vandaege mien haand niet tegen de gezalfde van de Heer opstikken wild, ofschoon hi'j jow an mi'j uutleverd hadde.

24 Zoas ik vandaege jow leven speerd hebbe, zo zal de Heer mien leven speren; hi'j zal mi'j redden uut alle nood."

25 Doe zee Saul tegen David: "Zegend bin ie, David, mien zeune. Ie zullen volbrengen wat je te doen stiet. Ik weet daj't kunnen." Doe gong David d’r weer van deur en Saul gong weeromme naor zien woonstee.

01 Vandaege of morgen vaal ik netuurlik toch in hanen van Saul, docht David bi'j himzels. Ik kan mi'j dus mar beter in veilighied brengen in et laand van de Filistijnen. Dan zal Saul et opgeven om mi'j deur hiel Israël te aachtervolgen en kan ik an him ontkommen.

02 Daorom vertrok hi'j mit de zeshonderd man die bi'j him weren naor de keuning van Gat, Achis, de zeune van Maoch,

03 waor hi'j en zien manluden mit heur gezinnen heur toevlocht neumen. David had zien twie vrouwluden bi'j him: Achinoam uut Jizreël en Abigaïl, de wedevrouw van Nabal uut Karmel.

04 Doe Saul heurde dat David naor Gat toe vlocht was, gaf hi'j de aachtervolging op.

05 David had an Achis vraogd: "Heer, wees zo goed mi'j iene van de statties op et plattelaand tot mien beschikking te stellen om in te wonen. Wie bin ik, dat ik bi'j jow in de keuningsstad wonen zol?"

06 Achis wees David Siklag toe, en zo komt et dat Siklag tot op de dag van vandaege an de keunings van Juda toeheurt.

07 In de tied dat David en zien manluden op Filistijns grondgebied woonden, ien jaor en vier maonden om percies te wezen,

08 trokken zi'j d'r geregeld op uut om de stammen te overvalen die woonden in et gebied van Telam tot an Sur, waor Iegypte begint: now es de Gesurieten, dan weer de Girzieten of de Amalekieten.

09 As David daor argens toesloeg, leut hi'j gien man of vrouw in leven en nam alles mit: schaopen, geiten, runder en kemelen, en dekens en kleraosie. As hi'j dan weer bi'j Achis kwam

10 en die him vreug: "Waor hebben jow ditkeer een overval pleegd?" zee David: "In de Negev, bi'j de Judeeërs," of: "Bi'j de femilie van Jerachmeël," of: "Bi'j de Kenieten."

11 Hi'j leut gieniene in leven en nam gien inkelde gevangene mit naor Gat, want hi'j wol et veur wezen dat iene an Achis naovertellen kunnen zol wat hi'j en zien manluden daon hadden. De hiele tied dat hi'j op Filistijns grondgebied woonde gong hi'j zo te wark.

12 Achis kreeg vertrouwen in him en docht bi'j himzels: Bi'j zien eigen volk het hi'j et now vaaste en zeker verbruid. Van-now-an zal hi'j mi'j dienen.

01 En doe de Filistijnen heur troepen bi’jmekeer brochten om tegen Israël oorlog te voeren, vreug Achis an David: "Jow begriepen grif wel dat jow en jow manluden heur bi'j mi'j ansluten moeten."

02 "Jawisse, heer," zee David. "Jow zullen es zien wat ik doen zal." "Ofpraot," zee Achis, "dan stel ik jow an as mien vaaste liefwacht."

03 Samuël was ondertussen wegraekt. Hiel Israël had over him rouwd, en hi'j was begreuven in Rama, zien woonstee. Daornao had Saul in et hiele laand een verbod uutveerdigd op dodebezwering en waorzeggeri'je.

04 Mar doe de Filistijnen heur troepen verzaemeld hadden en oprokt weren naor Sunem, waor zi'j heur kaamp opsleugen, brocht Saul zien leger ok in stelling en sleug zien kaamp op in et Gilboagebergte.

05 Mar doe hi'j et kaamp van de Filistijnen zag, greep de aangst him bi'j de keel.

06 Hi'j vreug de Heer, mar de Heer gaf gien bescheid: niet in dreumen, niet deur middel van oraokelstienen, niet deur de profeten.

07 Daorom beveelde hi'j zien knechten om veur him een dodebezweerster op te sporen. "Daor wil ik henne gaon om bescheid te vienen op mien vraogen," zee hi'j. Doe zien knechten him vertelden dat d'r in Endor nog een dodebezweerster woonde,

08 dee hi'j aandere kleren an om niet herkend te wodden en gong hi'j mit twie knechten op pad. Midden in de naacht kwammen ze bi'j de vrouw an. "Willen jow veur mi'j de geest van een dooie vraogen?" vreug hi'j heur. "Ik zal jow zeggen wie aj’ oproepen moeten."

09 Mar de vrouw zee: "Jow weten toch wat Saul daon het: hi'j het een streng verbod uutveerdigd op geestebezwering en waorzeggeri'je. Waorom perberen jow mi'j in de valle te lokken? Willen jow mi'j seins de dood in jaegen?"

10 Mar Saul bezweerde heur bi'j de Heer dat heur niks overkommen zol.

11 "Wie moet ik dan veur jow oproepen?" vreug ze. "Samuël," zee Saul.

12 Zogauw de vrouw Samuël zag, slaekte zi'j een ieselike kreet. "Waorom hebben jow mi'j bedreugen?" vreug ze an Saul. "Jow bin Saul zels!"

13 "Wees niet bange," stelde de keuning heur gerust. "Mar zegge mi'j, wat zien jow?" "Ik zie een goddelike gestalte uut de eerde opriezen," zee ze.

14 "Hoe zicht hi'j d'r uut?" vreug Saul. "Et is een oolde man, in een maantel." Doe wus Saul dat et Samuël was, en hi'j gong deur de kni’jen en beug diepe veurover.

15 Samuël vreug an Saul: "Waorom hej' mi'j opreupen en mien rust verstoord?" "Ik zie gien uutweg meer," zee Saul. "Ik wor anvalen deur de Filistijnen en God het mi'j in de steek laoten. Hi'j geft gien bescheid meer op mien vraogen, niet deur profeten, niet in dreumen. Daorom he'k jow opreupen om jow te vraogen wat ik doen moet."

16 Mar Samuël zee: "Waorom koj' bi'j mi'j om raod? Ie weten toch dat de Heer je verlaoten het en him now tegen je keerd het.

17 De Heer het daon wat hi'j deur mi'j veurzegd het: hi'j het et keuningschop van je losscheurd en an je tegenspeulder geven, an David.

18 De Heer dot je dit now an omreden ie destieds niet naor him luusterd hebben en veur him gien wraoke op de Amalekieten neumen hebben.

19 En om diezelde reden zal hi'j Israël tegere mit jow an de Filistijnen uutleveren. Morgen bin ie en je zeunen hier bi'j mi'j, en et leger van Israël zal hi'j an de Filistijnen uutleveren."

20 Saul schrok zo van Samuël zien woorden dat hi'j languut op ‘e grond vul: zien krachten leuten him in de steek, ok al omreden hi'j de hiele dag en de hiele naacht niks eten hadde.

21 De vrouw kwam naor him toe en zag dat hi'j slim in de tieze zat. "Ik hebbe an jow vraoge voldaon, heer," zee ze. "Mit geveer veur eigen leven he'k daon wat jow mi'j vreugen.

22 Doe dan now ok wat ik jow anraod, heer. Laot mi'j jow wat te eten veurzetten, zodat jow weer op krachten kommen veurdat jow an de weerommereize beginnen."

23 Saul weigerde en zee dat hi'j niks eten wol, mar zien knechten en ok de vrouw drongen an en uutaenlik gaf hi'j toe. Hi'j kwam overaende en gong op et bedde zitten.

24 De vrouw had een mestkalf in huus, dat ze now vlogge slaachte. Ze nam ok mael, kneedde et en bakte d'r ongezoerde broden van.

25 Naodat Saul en zien knechten eten hadden van et maol dat zi'j heur veurzet hadde, vertrokken ze nog diezelde naacht.

01 De Filistijnen hadden heur verzaemeld in Afek; de Israëlieten laggen in de streek van de bron bi'j Jizreël.

02 De Filistijnse stadsvosten schouwden de troepen. De manschoppen trokken in ofdielings van honderd en duzend veurbi'j. In de aachterste gelederen leupen David en zien manluden mit et leger van Achis mit.

03 "Wat doen die Hebreeën hier?" vreugen de Filistijnse bevelhebbers heur of. "Jim kennen David toch wel, de vroegere veldheer van Saul, de keuning van Israël," zee Achis. "Et is now al meer as een jaor leden dat hi'j naor mi'j overlopen is, en al die tied he'k niks op him an te marken had."

04 Mar de Filistijnse bevelhebbers weren poer en zeden tegen him: "Stuur him weeromme naor de woonstee die jow him toewezen hebben. Onder gien beding mag hi'j mit oons mit in de stried. Stel dat hi'j him tegen oons keert in et gevecht! Hi'j zol zien heer toch nargens een groter plezier mit doen as mit de heufden van oonze manluden?

05 Dit is toch die David over wie ze triomfantelik zongen hebben: "Saul versleug ze bi'j duzenden, David bi'j tienduzenden!""

06 Doe reup Achis David bi'j him en zee tegen him: "Zo waor de Heer leeft, ik bin d'r van overtuugd dat jow te vertrouwen binnen. Ik vien et een goeie zaeke dat jow an mien veldtochten mitdoen, want vanof de dag dat jow naor mi'j toe kommen binnen tot now an toe he'k niks op jow an te marken had. Mar de aandere stadsvosten bin et d'r niet mit iens,

07 en daorom moe'n jow naor huus weeromme gaon. Gao in vrede, en doe niks waor de Filistijnse stadsvosten anstoot an nemen kunnen zollen."

08 "Wat he'k dan misdaon, heer?" reup David uut. "Waorom mag ik niet mitdoen an de stried tegen de vi'janen van mien heer en keuning? Al die tied dat ik bi'j jow in dienst bin, hebben jow toch nooit wat op mi'j an te marken had?"

09 "Nee, ik weet et," zee Achis. "Ik veur mi'j vertrouw jow asof jow deur God zels stuurd binnen, mar oonze bevelhebbers bin d'r foel op tegen dat jow mit oons te striede trekken.

10 Morgenvroeg op 'e tied moej' votgaon, en de soldaoten van jow heer die mit jow mitkommen binnen ok. Morgenvroeg op 'e tied, zogauw et locht wodt, moej'm gaon."

11 De aanderemorgensvroeg gong David mit zien manluden weeromme naor et laand van de Filistijnen. De Filistijnen zels trokken op naor Jizreël.

01 Drie daegen laeter kwammen David en zien manluden bi'j Siklag an. Tiedens heur ofwezighied hadden de Amalekieten een plundertocht onderneumen in de Negev; ze hadden Siklag ok overvalen. Ze hadden de stad in ‘e braand steuken

02 en de vrouwluden, van jong tot oold, as gevangenen wegvoerd. D'r was gieniene ommebrocht, mar ze hadden de vrouwluden op heur tocht mitneumen.

03 Doe David en zien manluden bi'j Siklag ankwammen en zaggen dat de stad in de aske legd was en dat heur vrouwluden en kiender wegvoerd weren,

04 begonnen ze luud te jammeren, tot ze gien kracht meer hadden om te goelen.

05 Ok de beide vrouwluden van David weren vot: Achinoam uut Jizreël en Abigaïl, de vroegere vrouw van Nabal uut Karmel.

06 David kreeg et zwaor te verneren, want zien manluden weren zo verbitterd over et verlös van heur kiender dat ze him driegden te stienigen. Daorom zocht hi'j steun bi'j de Heer, zien God.

07 Hi'j vreug de priester Abjatar, de zeune van Achimelech, om mit et priestergewaod bi'j him te kommen. Abjatar kwam mit et priestergewaod

08 en David vreug de Heer: "Moet ik disse bende aachtervolgen? Za’k ze wel inhaelen?" "Ja," zee de Heer. "Achtervolge heur; ie zullen ze grif inhaelen en de gevangenen vri'j kriegen."

09 David gong mit zien zeshonderd manluden op weg. Bi'j et dal van de Besor ankommen hullen de thuusblievers hooldert,

10 twiehonderd man die te verdoffeld weren om et dal over te stikken. Mit vierhonderd man zette David de aachtervolging deur.

11 Onderwegens vunnen ze een Iegyptener, die bi'j David brocht wodde. Hi'j kreeg wat stoete te eten en waeter te drinken,

12 en ok gavven ze him een plak dreugde viegen en twie plakken rezienen. Daordeur kwam hi'j weer op krachten; hi'j had jommes drie daegen en drie naachten niks eten of dronken.

13 Daornao vreug David him bi'j wie hi'j heurde en waor hi'j weg kwam, en hi'j zee doe: "Ik bin een Iegyptener, de knecht van een Amalekiet. Doe ik drie daegen leden ziek wodde, het mien meester mi'j aachterlaoten.

14 We weren op plundertocht in de Negev en hebben overvalen daon op de Keretieten, de Judeeërs en de Kalebieten; en Siklag hebben we in ‘e braand steuken."

15 "Kun ie mi'j de weg wiezen naor jim bende?" vreug David. "Dat wil ik wel doen," zee de Iegyptener, "mar zweer mi'j dan eerst bi'j God dat jow mi'j niet doodmaeken zullen of an mien meester uutleveren."

16 De Iegyptener brocht David naor et kaamp van de Amalekieten. Daor zatten ze, in groepies verspreided, te eten en te drinken. Zi'j deden heur tegoed an de enorme buit die ze in et laand van de Filistijnen en in Juda gadderd hadden.

17 De aanderedaegs overvul David heur en bestookte heur van de vroege morgen tot de laete aovend. Gieniene ontkwam, op vierhonderd jongkerels nao, die op heur kemelen votvlochtten.

18 Alles wat de Amalekieten weggeroofd hadden vul now in David zien hanen; ok zien beide vrouwluden kreeg hi'j vri'j.

19 Niet et minste of geringste van de buit ontbrak: alle kiender weren d'r nog en alles wat ze veerder mar mitneumen hadden. Alles wodde deur David mit weeromme neumen.

20 Hi'j legde beslag op de schaopen, geiten en runder; die wodden mitneumen, veur heur eigen vee uut. "Dit is David zien buit," zo zeden ze.

21 Doe David weerommekwam in et dal van de Besor, wodden hi'j en zien manluden opwaacht deur de twiehonderd man die daor aachterbleven weren omreden zi'j te mu weren om mit him mit te gaon. Hi'j gong naor heur toe en vreug heur hoe et mit ze was.

22 Mar onder de manluden die wel mit David mitgaon weren, weren een tal kwaodwillige mannen die zeden: "Omreden zi'j niet mit oons mitgaon binnen, kriegen zi'j ok niks van de buit die wi'j heroverd hebben. Ze kun heur eigen vrouwluden en kiender weeromme kriegen en dan moe'n ze mar vot gaon."

23 Mar David zee: "Nee, manluden, gien spraoke van. Et giet hier om een kedo van de Heer: hi'j het oons speerd en de bende die oons overvalen had an oons uutleverd.

24 Daenken jim dat iene et mit jim iens is? Nee, degenen die mitdaon hebben an et gevecht kriegen liekevule as degenen die aachterbleven binnen om op de spullen te passen: zi'j moe'n de buit saemen patten."

25 En zo gebeurde et van-now-an. Disse regel, die deur David insteld is, gelt in Israël tot op de dag van vandaege.

26 Weeromme in Siklag stuurde David een pat van de buit an de ooldsten van Juda, zien vrunden. "Hier is veur jim een kedo uut de buit die wi'j op de vi'janen van de Heer veroverd hebben," was de bosschop.

27 Et betrof de ooldsten van Betuël, Ramot-Negev en Jattir,

28 Aroër, Sifmot, Estemoa

29 en Rachal, van de steden van de Jerachmeëlieten en de Kenieten,

30 van Chorma, Bor-Asan, Atach

31 en Hebron, kotomme alle plakken die David en zien manluden bi’j heur ommezwarvings andaon hadden.

01 Ondertussen leverden de Filistijnen slag mit de Israëlieten. Et leger van Israël sleug op de vlocht en pattie sneuvelden in et Gilboagebergte.

02 De Filistijnen drongen tot bi'j Saul en zien zeunen deur en brochten zien drie zeunen Jonatan, Abinadab en Malkisua omme.

03 Doe richtte de stried him in alle hevighied tegen Saul zels. De Filistijnse boogschutters hadden him al onder schot, en Saul wodde zo bange

04 dat hi'j zien waopendreger beveelde: "Trekke je zweerd en stik mi'j dood, want ik wil niet dat die onbesnedenen mi'j deurboren en heur op mi'j uutleven gaon." Mar de waopendreger schrok d'r veur weeromme en weigerde. Doe nam Saul zels zien zweerd en stotte him d'r in.

05 Doe de waopendreger zag dat Saul dood was, leut hi'j him ok in zien zweerd valen en volgde him in de dood.

06 Zo sneuvelden Saul, zien drie zeunen, zien waopendreger en al zien manschoppen op iene en dezelde dag.

07 Doe et tot de Israëlieten an de overkaante van de Jordaan en an de ginnekaante van de vlakte van Jizreël deurdrong dat et leger van Israël vlocht was en dat Saul en zien zeunen sneuveld weren, gongen zi'j tot heur steden uut en gongen d’r van deur. De Filistijnen trokken heur steden binnen en neumen die in bezit.

08 De aanderedaegs gongen de Filistijnen naor et slagveld weeromme om de sneuvelden te plunderen. Daor, op de Gilboa, vunnen zi'j de lieken van Saul en zien drie zeunen.

09 Ze sleugen Saul zien heufd of en ontdeden him van zien waopentuug, en leuten in ‘t hiele laand boden rondgaon om et ni'js van de overwinning in de tempels van heur goden en an et hiele volk bekend te maeken.

10 Saul zien waopentuug kreeg een plak in de tempel van Astarte en zien liek wodde an de stadsmure van Bet-San spiekerd.

11 Doe de inwoners van Jabes in Gilead heurden wat d'r mit Saul gebeurd was, wat de Filistijnen mit him daon hadden,

12 besleuten ze om de lieken van de stadsmure van Bet-San weg te haelen. Alle weerbere manluden gongen mit. Ze leupen de hiele naacht, neumen de lichems van Saul en zien zeunen mit naor Jabes en verbraanden ze daore.

13 Heur bonkerak begreuven ze an de voete van de tamarisk in Jabes, en daornao vastten ze zeuven daegen.