1 Petrus
in een
Stellingwarver vertaeling
De brief is richt an de gemeenten in Pontus, Galatië, Kappadocië, Asia en Bitynië, gebieden in Klein-Azië. Uut verschillende stokkies in de brief bliekt dat de adresseerden niet-Joden weren. In de brief staot dat hi'j schreven is deur 'Petrus, apostel van Jezus Christus'. Goenend mienen dan ok dat de brief deur Petrus zels schreven is, rond et jaor 60. Aanderen dateren de brief laeter; zi'j beschouwen de inhoold niet zozeer as een weerspiegeling van et begin van de vroegchristelijke tredisie, mar vule meer as veerdere uutwarking daorvan en mienen dat hi'j schreven is an et aende van de eerste ieuw. De vermelding in 5:13 van 'Babylon', riekaans een verhulde verwiezing naor Rome, wist d'r niet noodzaekelikerwieze op dat de brief ok vanuut Rome of Babylon schreven is; waor de brief wel ontstaon is, is niet mit wissighied te zeggen, vermoedelik argens in Klein-Azië.
Et Grieks van disse tekst is verzorgd, vol stijlvolle wendigs. D'r wodt een groot tal woorden bruukt die argens aanders in et Ni'je Testement niet veurkommen. De brief wil de lezers moed geven in een tied waorin zi'j vervolgd wodden. Misschien wodt daormit doeld op christenvervolging van overhiedswege - d'r is van verschillende Romeinse keizers bekend dat zi'j kristenen vervolgden. Mar et is ok goed meugelik dat de brief verwiest naor uutstotings en vervolging deur medeburgers die heidense religies anhangen en gien begrip opbrengen kunnen veur de ni'je levenstijl van de kristenen. Centraol in de brief staot de oproep om te volhadden in et lieden; zo kriegen de geleuvigen pat an et lieden van Christus en zullen zi'j uutaendelik ok et iewige leven kriegen.
De brief begint mit een lofpriezinge. Daornao komt een oproep om te leven neffens God zien wil, overienkomstig de ni'je staot die de geleuvige deur zien geleuf kregen het. Vanof 2:11 geft de schriever een riegel praktische anwiezings: hi'j legt de lezers uut hoe zi'j heur tegenover de overhied hebben te gedregen, hoe slaven en meesters mit mekeer ommegaon moeten en hoe de verholing tussen trouwde meensken heurt te wezen. Hiernao komt de schriever bi'j zien heufdthema: de oproep an de geleuvigen om te volhadden in et lieden dat zi'j ondergaon (3:13-4:19). Nao een tal laeste anwiezings wodt de brief mit een groet en een zegenweens ofsleuten.
Vertaeling van de Biebel (NBV 2004)
deur Piet Bult uut Ni’jberkoop
1 Petrus 1.
De eerste brief van Petrus.
01 Van Petrus, apostel van Jezus Christus. An de uutverkorenen die as vremden verspreided in Pontus, Galatië, Kappadocië, Asia en Bitynië verblieven,
02 deur God, de Heit, veurbestemd om, heiligd deur de Geest, geheurzem te wezen an Jezus Christus en mit zien bloed besprenkeld te wodden. Genaode is mit jim en vrede, in overvloed.
Et ni'je leven.
03 Prezen is de God en Heit van oonze Heer Jezus Christus: in zien grote baarmhattighied het hi'j oons opni'j geboren laoten deur de opstaanding van Jezus Christus uut de dood, waordeur wi'j in hope leven.
04-05 D'r waacht jim, die deur God zien kracht bescharmd wodt omreden jim geleuven, in de hemel een onvergankelike, ongeschunnen die nooit opdruugt. Jim zien de redding integen, die an et aende van de tied grif eupenbaord wodden zal.
06 Verheuge jim hierover, ok al moe'n jim now tot jim verdriet nog een posien verschillende beproevings verneren.
07 Zo kan de echthied blieken van jim geleuf – zovule duurder as vergaankelik goold, dat toch ok in et vuur naokeken wodt – en zo kriegen jim lof, ere en roem as Jezus Christus him eupenbaoren zal.
08 Jim hebben him lief zonder daj'm ooit zien hebben; en zonder him now te zien geleuven jim in him en erveren jim een niet uut te spreken, hemelse vreugde,
09 omreden jim de aendebestemming van jim geleuf beriekt: jim redding.
10 Wat die redding inhoolt, perbeerden de profeten te aachterhaelen doe zi'j profeteerden over de genaode die jim te diel valen zol.
11 Zi'j perbeerden vaaste te stellen op wat tied en onder wat omstaandigheden Christus zien Geest, die in heur warkzem was, doelde doe disse heur zee dat Christus lieden zol en daornao in God zien luuster patten zol.
12 D'r wodde heur eupenbaord dat disse bosschop niet veur heurzels bestemd was mar veur jim, en now is disse bosschop an jim verkondigd deur heur die jim et evangelie brocht hebben, dreven deur de heilige Geest die vanuut de hemel stuurd wodde. Et bin geheimen waorin alderdeegst engels graeg deurdringen zollen.
13 Laot jim geest daorom alsmar peraot wezen, wees allat en vestig al jim hope op de genaode die jim kriegen zullen as Jezus Christus him eupenbaort.
14 Wees as geheurzeme kiender en geef niet opni'j toe an de begeerten waordeur jim vroeger, doe jim nog onwetend weren, beheerst wodden,
15 mar leid een leven dat in alle opzichten heilig is, zoas hi'j die jim reupen het heilig is.
16 D'r staot ommes schreven: "Wees heilig, want ik bin heilig."
17 En omreden jim him die iederiene beoordielt naor zien daoden, zonder anzien des persoons, Heit nuumt, moe'n jim tiedens jim leven as vremdeling ok ontzag veur him hebben.
18 Jim weten ommes dat jim niet mit zok-zo-wat vergankelijks as zulver of goold vri'jkocht binnen uut et onnutte leven dat jim van jim veuroolden arfd hadden,
19 mar mit kostber bloed, van een laom zonder smet of gebrek, van Christus.
20 Al veur de grondvesting van de wereld is hi'j deur God uutkeuzen, en now is hi'j, an et aende van de tied, verschenen omwille van jim.
21 Deur him geleuven jim in God, die him uut de dood opwekt het en him patten lat in zien luuster, zodat jim geleuven ok hope is op God.
22 Now jim geheurzem binnen an de waorhied, is jim hatte louterd en kuj'm oprecht van jim breurs en zusters holen; hebbe mekeer dan ok onveurweerdelik lief, mit een zuver hatte,
23 as meensken die opni'j geboren binnen, niet uut vergaankelik mar uut onvergaankelik zaod, deur God zien levendige en de hieltied blievende woord.
24 "De meenske is as grös en zien schoonhied as een bloeme in et veld: et grös verdruugt en de bloeme vaalt of,
25 mar et woord van de Heer blift iewig bestaon." Dit woord is et evangelie dat jim verkondigd is.
1 Petrus 2.
01 Ontdoe jim dus van alles wat slecht is, van alle bedrog en huichelderi'je, alle falegrein en kwaodsprekeri'je,
02 en gunter as pasgeboren poppies naor de zuvere melk van et woord, zodat jim daordeur gruuien en jim redding berieken.
03 Jim hebben toch ondervunnen hoe goed de Heer is?
04 Voeg jim bi'j him, bi'j de levendige stien die deur de meensken ofkeurd wodde mar deur God uutkeuzen wodde om zien kostberhied,
05 en laot jim ok zels as levendige stienen bruken veur de bouw van een geestelike tempel. Vorm een heilig priesterschop om geestelike offers te brengen die God, daankzi'j Jezus Christus, welgevallig binnen.
06 In de Schrift staot ommes: "In Sion leg ik een hoekstien die ik uutkeuzen hebbe om zien kostberhied; wie daorop vertrouwt, komt niet bedreugen uut."
07 Kostber is hi'j veur jim, die d'r op vertrouwen. Mar veur wie d'r niet op vertrouwen, gelt: "De stien die de bouwers ofkeurden is de hoekstien wodden."
08 En: "Et is een stien waorover et volk stroffelt, een rotsblok waoran de meensken heur stoten." Zi'j stroffelen omreden ze God zien woord niet geheurzem binnen, daortoe bin ze bestemd.
09 Mar jim bin een uutverkoren geslaacht, een keuninkriek van priesters, een heilige naosie, een volk dat God him verwurven het om de grote daoden bekend te maeken van him die jim uut de duusternis reupen het naor zien biesterbaorlik locht.
10 Iens weren jim gien volk, now bi'j'm God zien volk; iens vul God zien ontfarming jim niet te diel, now wodt zien ontfarming jim geven.
De goeie levenswaandel.
11 Lieve breurs en zusters, jim bin as vremden die veer van huus binnen; ik vraoge jim dringend om niet toe te geven an zelfzochtige verlangsten, die jim ziel in geveer brengen.
12 Leide te midden van de ongeleuvigen een goed leven, zodat zi'j die jim now veur misdaodigers uutmaeken, deur jim goeie daoden tot inzicht kommen en God ere bewiezen op de dag waorop hi'j rechtspreken komt.
13 Erken omwille van de Heer et gezag van de bestuurders die deur de meensken ansteld binnen: van de keizer, de hoogste autoriteit,
14 en van de gouverneurs, die hi'j ofveerdigd het om misdaodigers te straffen en om te belonen wie et goeie doen.
15 God wil jommes dat jim deur et goeie te doen onwetende dwaezen de mond snoeren.
16 Leef as vri'je meensken, en verschoel jim niet aachter jim vri'jhied om jim te misdregen, mar haandel as knechten van God.
17 Hool iederiene in ere, hebbe jim breurs en zusters lief, hebbe ontzag veur God en eerbiedig de keizer.
18 Slaven, erken et gezag van jim meesters en hebbe ontzag veur heur, niet allienig veur de goeie en rechtveerdige, mar ok veur de onrechtveerdige.
19 Et is een teken van genaode as iene, deurdat zien andacht op God richt is, in staot is onverdiend leed te verdregen.
20 Ommes, is d'r iene reden om groots te wezen aj'm de slaegen verdregen die jim as straf veur jim wangedrag kriegen? Et is mar een teken van God zien genaode aj'm verdregen wat jim lieden moeten veur jim goeie daoden.
21 Dat is jim roeping; ok Christus het leden, veur jim, en jim daormit een veurbeeld geven. Gao dan ok in zien voetsporen
22 die gien inkelde zunde begong en over wie zien lippen gien leugen kwam.
23 Hi'j wodde hoond en huunde zels niet, hi'j leed en driegde niet, hi'j leut et oordiel over an him die rechtveerdig oordielen.
24 Hi'j het in zien lichem oonze zunden et kruushoolt opdreugen, zodat wi'j, dood veur de zunde, rechtveerdig leven zollen. Deur zien striemen bin jim genezen.
25 Iens dwaelden jim as schaopen, now bi'j'm weerommekommen naor him die de hedder is, naor him die jim ziel huded.
1 Petrus 3.
01 Veur jim, vrouwluden, gelt etzelde: erken et gezag van jow man. Dan zullen manluden die weigeren om God zien bosschop te anveerden daorveur wunnen wodden deur et gedrag van heur vrouw, zonder dat zi'j wat zeggen hoeft,
02 omreden zi'j zien hoe zuver jim leven uut ontzag veur God.
03 Jim schoonhied moet niet gelegen wezen in uuterlikheden, zoas keunstig vlochten haor, goolden sieraoden of deftige kleraosie,
04 mar in wat verburgen ligt in jim hatte, in een zaacht en stil gemoed. Dat is een onvergaankelik sieraod dat God kostber acht.
05 Daormit tooiden heur vroeger ok de heilige vrouwluden die heur hope op God vestigden en et gezag van heur man erkenden,
06 zoas Sara; zi'j geheurzemde Abraham en nuumde him 'heer'. Jim bin heur dochters as jim et goeie doen en jim jim gien aangst anjaegen laoten.
07 Jim, manluden, moe'n verstaandig ommegaon mit je vrouw, die brozer is as jow. Behaandel heur mit respekt, want zi'j dielt saemen mit jow in de genaode van et ni'je leven. Dan staot niks jim gebeden in de weg.
08 An 't aende vraog ik jim: Wees allemaole iensgezind, leef mit mekeer mit, hebbe mekeer lief as breurs en zusters, wees baarmhattig en klaor om de meenste te wezen.
09 Vergelle gien kwaod mit kwaod, en as jim uutschullen wodden, schelle dan niet weeromme; zegen goed, zodat jim zels ok zegen kriegen, want daortoe bi’j’m reupen.
10 Ommes: "Wie et leven liefhet en gelokkig wezen wil, moet gien kwaodpraoteri’je of leugens over zien lippen kommen laoten,
11 hi'j moet et kwaod uut de weg gaon en et goeie doen, en alsmar vrede naostreven.
12 Want de Heer verlöst de rechtveerdigen niet uut et oge en luustert naor heur gebeden, mar hi'j keert him tegen wie kwaod doen."
Et lieden op ‘t laeste.
13 Trouwens, wie zol jim kwaod doen aj'm jim hielendal inzetten veur et goeie?
14 Mar alderdeegst aj'm lieden zollen omwille van de gerechtighied, dan bin jim toch gelokkig te priezen. Wees daorom niet bange veur de meensken en laot jim deur niks in alteraosie brengen;
15 erken Christus as Heer en ere him mit hiel jim hatte. Vragt iene jim waorop de hope die in jim leeft gronded is, wees dan de hieltied klaor om jim te verantwoorden.
16 Doe dat dan veural zaachtmoedig en mit respekt, hool jim geweten zuver; dan zullen de meensken die heur honend over jim goeie, kristelike levenswaandel uutlaoten, heur schaemen over heur kwaodpraoteri’je.
17 Et is beter te lieden, as God dat wil, omreden de meensken goed doen as omreden de meensken kwaod doen.
18 Christus ommes het ok, wiels hi'j zels rechtveerdig was, leden veur de zunden van onrechtveerdigen, veur iens en altied, om jim zo bi'j God te brengen. Naor et lichem wodde hi'j ommebrocht mar naor de geest tot leven wekt.
19 Hi'j is naor de geesten gaon die gevangen zatten, om dit alles bekend te maeken
20 an heur die in de tied van Noach weigerden om te geheurzemen, doe God geduldig waachtte en de ark bouwd wodde. In de ark wodden mar een peer meensken, achte in tetaol, van de waetervloed redded,
21 en dat waeter is een veurofbelinge van et waeter van de deup, waordeur jim now redded wodden. De deup waskt niet et smerigte van jim lichem, et is een vraoge an God om een zuver geweten. Hierom kuj'm vraogen daankzi'j de opstaanding van Jezus Christus,
22 die de hemel ingaon is en now an God zien rechterhaand zit, wiels de engels, machten en krachten an him onderwurpen binnen.
1 Petrus 4.
01 Now dan, omreden Christus tiedens zien leven op eerde leden het, moej'm jim krek as hi'j waopenen mit de gedaachte dat wie in zien eerdse leven leden het, mit de zunde ofrekend het.
02 Zoe'n iene lat him gedurende de rest van zien leven niet meer leiden deur meenselike verlangsten mar deur God zien wil.
03 Jim hebben al genoeg tied verspeuld an verschillende zaeken waorin de ongeleuvigen wille hebben: losbaandighied, wellust, dronkenschop, vreet- en zoepperti'jen en niet goed te keuren ofgodedienst.
04 Zi'j vienen et nuver dat jim niet langer mitdoen an heur liederlike uutspattings en ze praoten daorom kwaod over jim.
05 Mar ze zullen heur daorveur verantwoorden moeten tegenover him die him klaor hoolt om recht te doen over levenden en dooien.
06 Ok an de dooien is et evangelie verkondigd, zodat zi'j ok, al bin ze naor heur leven op eerde deur de meensken veroordield, bi'j God in de geest leven kunnen.
07 Et aende van alles is vlakbi'j. Kom daorom tot bezinning en wees helder van geest, zodat jim bidden kunnen.
08 Hebbe mekeer véúr alles innig lief, want liefde bedekt tal van zunden.
09 Wees gaastvri'j veur mekeer, zonder te krimmeneren.
10 Laot ieder van jim de gaove die hi'j van God kregen het, bruken om de aanderen daormit te helpen, zoas et goeie beheerders van God zien groot verscheid an giften uutkomt.
11 Voeren jim et woord, laot dan God zien woorden deurklinken in wat jim zeggen. Helpen jim aanderen, doe dat dan vanuut de kracht die God jim geft. Want zo doen jim alles tot ere van God, daankzi'j Jezus Christus, an wie alle ere en macht toekomt, veur iewig. Amen.
12 Liefde breurs en zusters, stao niet versteld over de vuurproef die jim ondergaon; d'r overkomt jim niks uutzonderliks.
13 Hoe meer jim pat hebben an Christus zien lieden, des te meer moej'm jim verheugen, en des te uutbundiger zal jim bliedschop wezen as zien luuster eupenbaord wodt.
14 As jim hoond wodden omreden jim de naeme van Christus dregen, pries jim dan gelokkig, want dat betekent dat de Geest van God in al zien luuster op jim rust.
15 Laot gieniene van jim lieden moeten omreden hi'j een moordener is, een dief, misdaodiger of nussieszuker.
16 Mar aj'm lieden omreden jim kristen binnen, schaeme jim dan niet en drege die naeme tot ere van God.
17 Beseffe goed dat de tied van et oordiel anbreuken is. Dat oordiel begint bi'j God zien eigen meensken. As et bi'j oons begint, hoe zal et dan oflopen mit heur die weigeren et evangelie van God te anveerden?
18 As zi'j die rechtveerdig leven al krapan redded wodden kunnen, hoe moet et dan gaon mit heur die zundigen deurdat ze God niet geheurzemen?
19 Daorom moet iederiene die lieden, omreden God dat wil, et goeie doen blieven en heur leven toevertrouwen an him op wie wi'j vertrouwen meugen omreden hi'j oons maekt het.
1 Petrus 5.
Et gezag in de gemiente.
01 Ik doe een beroep op de ooldsten onder jim. As jim mitooldste en as ooggetuge van Christus zien lieden, en omreden ik krek as jim patten zal in de luuster die bi'jkotten eupenbaord wodden zal, vraog ik jim:
02 Hude God zien kudde waorveur jim de verantwoordelikhied hebben, hool goed toezicht – niet dwongen mar vri'jwillig, zoas God dat wil, en niet om d'r zels beter van te wodden mar mit belangeloze toewijding.
03 Stel jim niet heerszochtig op tegenover de kudde die an jim toevertrouwd is, mar geef et goeie veurbield.
04 Dan zuj’m, as de hoogste hedder verschient de kraanze van de luuster kriegen, die nooit verdruugt.
05 En jim, jongeren, moeten van jim kaante et gezag van de ooldsten erkennen. Trouwens, in de omgang mit mekeer moet iederiene van jim de hieltied de meenste wezen willen, want God keert him tegen hoogmoedigen, mar an nederigen geft hi'j zien genaode.
06 Onderwarp jim dus nederig an God zien hoge gezag, dan zal hi'j jim op de bestemde tied een eervol plak geven.
07 Jim meugen mit jim zorgen bi'j him kommen, want jim liggen him nao an et hatte.
08 Wees allat, wees op jim hoede, want jim vi'jaand, de duvel, zwarft rond as een brullende leeuw, op zuuk naor een prooi.
09 Stelle jim tegen him teweer, starkt deur jim geleuf, in et besef dat jim breurs en zusters, waor aj'm ok binnen, onder dezelde piene veurover gaon.
10 Mar al moej'm nog een posien lieden, God, de bron van alle genaode, het jim reupen om in Christus Jezus pat te kriegen an zien iewige luuster. God zal jim stark en krachtig maeken, zodaj’m staonde blieven zullen en niet meer waankelen zullen.
11 Him komt de macht toe, veur iewig. Amen.
12 Mit de hulpe van Silvanus, die ik as een betrouwbere breur beschouwe, he'k jim disse kotte brief schreven, om jim moed in te praoten en om jim d'r naodrokkelik van te verzekeren dat et warkelik de genaode van God is die jim staonde hoolt.
13 De uutverkorenen in Babylon en mien zeune Marcus groeten jim.
14 Groet mekeer mit een tuut as teken van jim onderlinge liefde. Vrede is mit jim allemaole, die iene binnen in Christus.