De eerste brief van Johannes
in een
Stellingwarver vertaeling
Et Ni'je Testement het drie brieven die an Johannes toeschreven wodden. Disse brieven vertonen een grote overienkomst in stijl en inhoold. Et is meugelik dat de auteur van 2 en 3 Johannes dezelde is as die van 1 Johannes, mar et materiaol is te zunig om hierover wissighied te kriegen. In ieder geval is et dudelik dat de brieven ofkomstig binnen uut dezelde ronte.
1 Johannes wodt treditioneel op naeme van de evangelist Johannes zet, hoewel in de tekst de naeme van de schriever niet te vienen is. D'r bin grote overienkomsten mit et evangelie, mar d'r bin ok grote verschillen an te wiezen. De schriever was in ieder geval vertrouwd mit et gedachtegoed van et evangelie.
Een echte brief is 1 Johannes niet: een formele anhef en een slotgroet ontbreken. Mar et geschrift is ok niet bedoeld as een algemien traktaat veur et hiele christendom, want de schriever laot iederkeer weer blieken dat hi’j zien pebliek kent: et gaot om een schrieven richt an een groep gemienten waorveur de auteur him verantwoordelik vuulde. Riekaans is de brief schreven in Klein-Azië of Syrië an et begin van de twiede ieuw.
In 1 Johannes wisselen de vermaening en bemoediging an de iene kaante, en leerstellige gedielten an de aandere kaante mekeer of. Een dudelike opbouw het et boek niet, de schriever behaandelt een tal thema's die ok in et evangelie van Johannes veurkommen: locht en duusternis, et kennen van God, de verholing tot de wereld, waorhied en leugen, liefde en haat, iewig leven.
De keern van de brief is een waorschouwing tegen de verdieldhied die in de gemienten ontstaon is over de vraoge of Jezus warkelik meenske west is. De ontkenning van Jezus zien meenswodding nuumt de schriever een dwaelleer waortegen de geleuvigen heur verzetten moeten. De verkondigers van disse dwaelleer wodden deur him antichristen (vi'janden van Christus) en valse profeten nuumd, Jezus is ommes, zo benaodrokt hi'j, meenske west deur 'waeter en bloed' (5:6), dat wil zeggen in deup en in kruusdood.
Behalven dudelike overienkomsten in tael, stijl en inhoold tussen et evangelie van Johannes en 1 Johannes, bin d'r ok verschillen. In et evangelie is Jezus et locht van de wereld, in 1 Johannes wodt dit van God zegd. In et evangelie wodt mit 'begin' naor de schepping van de wereld verwezen, in 1 Johannes naor et begin van de karke. Mar toch blift et evangelie van Johannes de theologische richtlijn die de anschreven gemienten veurhullen wodt.
Vertaeling van de Biebel (NBG 2004)
deur Piet Bult uut Ni’jberkoop
1 Johannes 1.
01 Wat d'r vanof et begin an was, wawwe heurd hebben, wawwe mit eigen ogen zien en bekeken hebben, wat oonze hanen anraekt hebben, daor praoten wi’j over: et Woord dat leven is.
02 Et leven is verschenen, wi'j hebben et zien en getugen d'r van, we maeken jim et iewige leven dat bi'j de Heit was en an oons verschenen is bekend.
03 Wawwe zien en heurd hebben, vertellen we jim ok, zodaj’m ok mit oons verbunnen binnen. En verbunnen wezen mit oons is verbunnen wezen mit de Heit en mit zien Zeune Jezus Christus.
04 We schrieven jim disse brief om oonze bliedschop kompleet te maeken.
Locht en duusternis.
05 Dit is wawwe him zegd heurd hebben en wawwe jim ok vertellen willen: God is locht, d'r is in him gien spoor van duusternis.
06 Awwe zeggen dawwe mit him verbunnen binnen wiels we oonze weg in et duuster gaon, dan liegen we en leven we niet neffens de waorhied.
07 Mar gaon we oonze weg in et locht, zoas hi'jzels in et locht is, dan biwwe mit mekeer verbunnen en reinigt et bloed van Jezus, zien Zeune, oons van alle zunde.
08 Awwe zeggen dawwe de zunde niet kennen, misleiden we oonszels en is de waorhied niet in oons.
09 Belieden we oonze zunden, dan zal hi'j, die trouw en rechtveerdig is, oons oonze zunden vergeven en oons wasken van alle kwaodens.
10 Awwe zeggen dawwe nooit zundigd hebben, maeken we him tot een liegebuul en is zien woord niet in oons.
1 Johannes 2.
01 Kiender, ik schrieve jim dit zodaj’m niet zundigen. Mar moch iene van jim now toch zundigen, dan hewwe een pleitbezorger bi'j de Heit: Jezus Christus, de rechtveerdige.
02 Hi'j is et die verzoening brengt veur oonze zunden, en niet allienig veur die van oons, mar ok veur de zunden van de meensken van de hiele wereld.
03 Dawwe God kennen weten we deurdawwe oons an zien geboden holen.
04 Wie zegt: "Ik kenne him," mar him niet an zien geboden hoolt, is een liegebuul; de waorhied is niet in him.
05 En wie him an God zien woord hoolt, is wis van zien liefde; hierdeur wee’we dawwe in him binnen.
06 Wie zegt in him te blieven, heurt in de voetsporen van Jezus te treden.
07 Lieve breurs en zusters, ik hool jim in disse brief gien ni'j gebod veur mar een oolden iene, dat jim vanof et begin verteld is. Dat oolde gebod is de bosschop die jim heurd hebben.
08 Toch is et ok een ni'j gebod, omreden de duusternis an kaante gaot en et waore locht al schient, en dit is warkelikhied in Jezus zien leven en in jim leven.
09 Wie zegt in et locht te wezen mar een grote hekel an zien breur of zuster het, is nog de hieltied in de duusternis.
10 Wie de aander liefhet, blift in et locht en zal niet valen,
11 mar wie een hekel het an de aander, is in de duusternis. Hi'j giet zien weg in et duuster, zonder te weten waor die weg henne gaot, want de duusternis het him bliend maekt.
12 Kiender, ik schrieve jim dat jim zunden jim vergeven binnen omwille van zien naeme.
13 Ik schrieve jim, oolderen: jim kennen him die d'r vanof et begin al is. Ik schrieve jim, jongeren: jim hebben him die et kwaod zels is, overwunnen.
14 Kiender, ik schrieve jim dus dat jim de Heit kennen. Oolderen, jim schrieve ik: jim kennen him die d'r vanof et begin al is. Jongeren, jim schrieve ik: jim bin stark, et woord van God blift in jim, en jim hebben et kwaod overwunnen.
15 Hebbe de wereld en wat in de wereld is niet lief. As iene de wereld liefhet, is de liefde van de Heit niet in him,
16 want alles wat in de wereld is – zelfzochtige begeerte, ofgeunstige schraoperighied, pronkzocht –, dat alles komt niet uut de Heit weg mar uut de wereld.
17 De wereld mit zien begeerte gaot veurbi'j, mar wie God zien wil die blift tot in iewighied.
Kiender van God en kiender van de duvel.
18 Kiender, et laeste ure is begonnen. Jim hebben heurd dat de antichrist kommen zal. D'r treden now al een protte antichristen op, en daordeur wee’we dat dit et laeste ure is.
19 Ze bin uut oons midden kommen mar ze heurden niet bi'j oons, want as ze warkelik bi'j oons heurd hadden, zollen ze bi'j oons bleven wezen. Mar et mos an et locht kommen dat gieniene van heur bi'j oons heurde.
20 Mar jim bin zalfd deur de Heilige, jim weten dat allemaole.
21 Ik schrieve jim niet omreden jim de waorhied niet kennen zollen, mar krek omreden jim die kennen en omreden uut de waorhied nooit een leugen an ’t locht komt.
22 Bestaot d'r een grotere liegebuul as iene die ontkent dat Jezus de christus is? De antichrist is iederiene die de Heit en de Zeune niet erkennen.
23 Iederiene die de Zeune niet erkent, het ok de Heit niet. Wie de Zeune erkent, het de Heit ok.
24 Wat jowzels angaot: waj’ vanof et begin heurd hebben, laot dat in jow blieven. As in jow blift waj’ vanof et begin heurd hebben, zuj’ in de Zeune en in de Heit blieven.
25 En dit is wat hi'j oons beloofd het: et iewige leven.
26 Dit wo’k jim schrieven over heur die perberen om jim te misleiden.
27 Wat jowzels angaot: de zalving die jow van him kregen hebben is blievend, jow hebben gien lerer neudig. Zien zalving leert jow alles naor waorhied, zonder bedrog. Blief daorom in him, zoas zien zalving jow leerd het.
28 Blief dus in him, kiender. Dan kuwwe vol vertrouwen wezen as hi'j komt en hoeven we oons niet te schaemen bi'j zien komst.
29 Jim weten dat hi'j rechtveerdig is, en jim moe'n daorom wel inzien dat iederiene die rechtveerdig leeft uut God geboren is.
1 Johannes 3.
01 Bedaenke toch hoe groot de liefde is die de Heit oons geven het! Wi'j wodden kiender van God nuumd, en dat biwwe ok. Dat de wereld oons niet kent, komt deurdat de wereld him niet kent.
02 Geliefde breurs en zusters, wi'j bin now al kiender van God. Wawwe wezen zullen is nog niet eupenbaord, mar we weten dawwe an him geliek wezen zullen as hi'j kommen zal, want dan zien we him zoas hi'j is.
03 Iederiene die dit vol vertrouwen van him verwaacht maekt him zuver, zoas ok Jezus zuver is.
04 Iederiene die zundigt overtreedt God zien wet, want zundigen is God zien wet overtreden.
05 Jim weten dat Jezus verschenen is om de zunden weg te nemen; d'r is in him gien zunde.
06 Iederiene die in him blift, zundigt niet. Iederiene die zundigt, het him nooit zien en kent him niet.
07 Kiender, laot gieniene je misleiden: wie rechtveerdig leeft is een rechtveerdige, zoas ok Jezus rechtveerdig is,
08 en wie zundigt komt uut de duvel, want de duvel het vanof et begin zundigd. De Zeune van God is dan ok verschenen om de daoden van de duvel ongedaon te maeken.
09 Wie uut God geboren is zundigt niet, want God zien zaod is blievend in him. Hi'j kán alderdeegst niet zundigen, want hi'j is uut God geboren.
10 Hieran is te zien wie kiender van God en wie kiender van de duvel binnen: wie niet rechtveerdig leeft, komt niet uut God. Etzelde gelt veur wie zien breur of zuster niet liefhet.
Hebbe mekeer lief.
11 Dit is ommes wat jim vanof et begin verkondigd heurd hebben: dawwe mekeer liefhebben moeten
12 en niet doen moeten zoas Kaïn, die votkwam uut him die et kwaod zels is, en zien breur doodsleug. En waorom sleug hi'j him dood? Omreden zien eigen daoden slecht weren en die van zien breur rechtveerdig.
13 Laot et je gien ni’j doen, breurs en zusters, as de wereld een grote hekel an je het.
14 Wi'j weten dawwe van de dood overgaon binnen naor et leven omreden we mekeer liefhebben. Wie niet liefhet blift in de dood.
15 Iederiene die zien breur of zuster niet lochten of zien kan, is een moordener, en jim weten dat een moordener et iewige leven niet blievend in him het.
16 Wat liefde is, hewwe leerd van him die zien leven veur oons geven het. Daorom heuren wi'j oons leven ok te geven veur oonze breurs en zusters.
17 Hoe kan God zien liefde in iene blieven die meer as genoeg het om van te bestaon, mar niet waarm of koold wodt van een breur of zuster die hi'j gebrek lieden zicht?
18 Kiender, we moe'n niet liefhebben mit de mond, mit woorden, mar werachtig, mit daoden.
19 Dan wee’we dawwe votkommen uut de waorhied en kuwwe mit een gerust hatte veur God staon.
20 En alderdeegst as oons hatte oons anklaegt: God is groter as oons hatte, hi'j wet alles.
21 Geliefde breurs en zusters, as oons hatte oons niet anklaegt, kuwwe oons vol vertrouwen tot God keren
22 en krie'we van him wawwe mar vraogen, omreden we oons an zien geboden holen en doen wat hi'j wil.
23 Dit is zien gebod: dawwe geleuven in de naeme van zien Zeune Jezus Christus en mekeer liefhebben, zoas hi'j oons opdreugen het.
24 Wie him an zien geboden hoolt blift in God, en God blift in him. Dat hi'j in oons blift, wee’we deur de Geest die hi'j oons geven het.
1 Johannes 4.
Wie de Zeune het, het et leven.
01 Geliefde breurs en zusters, vertrouw niet iedere geest. Onderzuuk altied of een geest van God komt, want d'r bin pattie valse profeten in de wereld verschenen.
02 De Geest van God herkennen jim hieran: iedere geest die belidt dat Jezus Christus as meenske kommen is, komt van God.
03 Iedere geest die dit niet belidt, komt niet van God; dat is de geest van de antichrist, waorvan jim heurd hebben dat hi'j kommen zal – now al is hi'j in de wereld.
04 Jim, kiender, kommen uut God en jim hebben de valse profeten overwunnen, want hi'j die in jim is, is machtiger as hi'j die in de wereld heerst.
05 Die valse profeten kommen uut de wereld vot. Daorom praoten zi'j de tael van de wereld en luustert de wereld naor heur.
06 Wi'j kommen uut God. Wie God kent luustert naor oons. Wie niet uut God komt luustert niet naor oons. Hieran kuwwe de geest van de waorhied en de geest van de dwaeling herkennen.
07 Geliefde breurs en zusters, lao'we mekeer liefhebben, want de liefde komt uut God vot. Iederiene die liefhet is uut God geboren en kent God.
08 Wie niet liefhet kent God niet, want God is liefde.
09 En hierin is God zien liefde oons eupenbaord: God het zien ienige Zeune naor de wereld stuurd, zodawwe deur him leven zollen.
10 Et wezenlike van de liefde is niet dat wi'j God liefhad hebben, mar dat hi'j oons liefhad het en zien Zeune stuurd het om verzoening te brengen veur oonze zunden.
11 Lieve breurs en zusters, as God oons zo liefhad het, moe'n wi'j mekeer ok liefhebben.
12 Gieniene het God ooit zien. Mar awwe mekeer liefhebben, blift God in oons en is zien liefde in oons wis en werachies wodden.
13 Dawwe in him blieven en hi'j in oons, wee'we deurdat hi'j oons patten laoten het in zien Geest.
14 En we hebben zels zien waorvan we now getugen: dat de Heit zien Zeune stuurd het as redder van de wereld.
15 As iene belidt dat Jezus de Zeune van God is, blift God in him en blift hi'j in God.
16 Wi'j hebben God zien liefde, die in oons is, leren kennen en vertrouwen daorop. God is liefde. Wie in de liefde blift, blift in God, en God blift in him.
17 Zo is de liefde bi'j oons warkelikhied wodden, en daordeur kuwwe op de dag van et oordiel vol vertrouwen wezen, want hoewel wi'j nog in disse wereld binnen, biwwe as Jezus.
18 De liefde lat gien ruumte veur aangst; volmaekte liefde slöt aangst uut, want aangst vragt om straf. In iene die aangst kent, is de liefde gien warkelikhied wodden.
19 Wi'j hebben lief omreden God oons et eerst liefhad het.
20 As iene zegt: "Ik hebbe God lief," mar hi'j het een grote hekel an zien breur of zuster, is hi'j een liegebuul. Want iene kan onmeugelik God, die hi'j nooit zien het, liefhebben as hi'j de aander, die hi'j wel zicht, niet liefhet.
21 We hebben dan ok dit gebod van him kregen: wie God liefhet, moet ok de aander liefhebben.
1 Johannes 5.
01 Iederiene die geleuft dat Jezus de christus is, is uut God geboren, en iederiene die de Heit liefhet, ok lief het wie uut him geboren binnen.
02 Dawwe God zien kiender liefhebben wee'we deurdawwe God liefhebben en zien geboden naoleven.
03 Want God liefhebben hoolt in dawwe oons an zien geboden holen. Zien geboden bin gien zwaore last,
04 want iederiene die uut God geboren is, overwint de wereld. En de overwinning op de wereld hewwe haeld mit oons geleuf.
05 Wie aanders kan de wereld overwinnen as hi'j die geleuft dat Jezus de Zeune van God is?
06 Hi'j, Jezus Christus, is kommen deur waeter en bloed – niet deur et waeter allienig, mar deur et waeter en et bloed. En de Geest getuugt daorvan, omreden de Geest de waorhied is.
07 D'r bin dus drie getugen:
08 de Geest, et waeter en et bloed, en de getugenis van disse drieje komt dudelik overien.
09 Awwe de getugenis van meensken annemen, zuwwe grif de getugenis van God annemen, dat zovule meer gezag het, want et is de getugenis dat God over zien Zeune geven het.
10 Wie in de Zeune van God geleuft, dreegt de getugenis in him. Wie God niet geleuft, maekt him tot liegebuul, omreden hi'j gien geleuf hecht an de getugenis die God over zien Zeune geven het.
11 Die getugenis lödt: God het oons iewig leven geven en dat leven is in zien Zeune.
12 Wie de Zeune het, het et leven. Wie de Zeune van God niet het, het et leven niet.
Laeste opmarkings.
13 Dit alles schrief ik jim omreden jim weten moeten daj’m iewig leven hebben, jim die geleuven in de naeme van de Zeune van God.
14 Wi'j kun oons vol vertrouwen tot God keren, in de zekerhied dat hi'j naor oons luustert awwe him wat vraogen dat in overienstemming is mit zien wil.
15 En omreden we weten dat hi'j naor oons luustert, wawwe him ok vraogen, wee'we ok dawwe alles al kregen hebben wawwe him vraogd hebben.
16 As iene zien breur of zuster een zunde begaon zicht die niet tot de dood leided, moet hi'j veur him of veur heur bidden en zo de zundige persoon et leven geven. Dit gelt as d'r spraoke is van een zunde die niet tot de dood leided. D'r bestaot ok zunde die wel tot de dood leided. In dat geval gelt mien anvietering om te bidden niet.
17 Alle kwaodens is zunde, mar niet iedere zunde leidet tot de dood.
18 We weten dat iene die uut God geboren is niet zundigt. De Zeune, die uut God geboren wodde, bescharmt him, zodat et kwaod gien vat op him het.
19 We weten dawwe uut God votkommen, wiels de hiele wereld in de macht is van him die et kwaod zels is.
20 We weten ok dat de Zeune van God kommen is en oons inzicht geven het om de Waorachtige te kennen. En wi'j bin in de Waorachtige, omreden we in zien Zeune Jezus Christus binnen. Hi'j is de waore God, hi'j is et iewige leven.
21 Kiender, wees op jim hoede veur de ofgoden.